Становление и развитие сценографии Ленинаканского театра

Экология

Սա բնապահպանական և հասարակական-վերլուծական ուղղվածությամբ աշխատություն է, որի հեղինակն է Հակոբ Սանասարյան, և այն կենտրոնանում է Թեղուտի հանքարդյունաբերական ծրագրի ազդեցությունների վրա՝ ներկայացնելով դրա հնարավոր կամ արդեն իսկ արձանագրված էկոլոգիական, սոցիալական և տնտեսական հետևանքները Հայաստանի հյուսիսային անտառային գոտում։ Գրքում քննադատական մոտեցմամբ քննարկվում են բնական միջավայրի վնասման ռիսկերը, կենսաբազմազանության կորուստը, ջրային ռեսուրսների աղտոտման վտանգները և տեղական համայնքների կյանքի վրա հանքարդյունաբերության ազդեցությունը՝ ընդգծելով այն հակասությունները, որոնք առաջանում են տնտեսական շահերի և բնապահպանական անվտանգության միջև։ Հեղինակը փորձում է փաստարկված ձևով ցույց տալ, թե ինչպես կարող են խոշոր արդյունաբերական նախագծերը երկարաժամկետ բնապահպանական վնասներ պատճառել, և ինչպիսի կառավարման ու վերահսկողության խնդիրներ են առկա նման գործընթացներում՝ ներկայացնելով թեման որպես ոչ միայն տեղական, այլ նաև ազգային մակարդակի կարևոր խնդիր։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է հայ միջնադարյան պատկերազարդ ձեռագրերից մեկի ուսումնասիրությանը, որը ձևավորվել է քաղկեդոնական միջավայրում և կարևոր նյութ է հայ-բյուզանդական ու հայ-վրացական մշակութային փոխազդեցությունների հետազոտման համար։ Հեղինակը՝ Նիկողայոս Մառը, ձեռագրական հուշարձանը դիտարկում է ոչ միայն որպես մանրանկարչական արվեստի նմուշ, այլև որպես որոշակի էթնոդավանական միջավայրի պատմության և մշակույթի վկայություն։ Հետազոտության առանցքում հայ քաղկեդոնական համայնքների մշակութային առանձնահատկությունների բացահայտումն է, մասնավորապես՝ այն հարցը, թե ինչպես կարող էին հայկական լեզվական և ձեռագրական ավանդույթները համադրվել բյուզանդական ու վրացական եկեղեցական-գեղարվեստական ազդեցությունների հետ։ Հեղինակի ուշադրությունը գրավում է այն հանգամանքը, որ նման միջավայրերում հայերենը կարող էր պահպանել իր նշանակությունը եկեղեցական և մշակութային կյանքում՝ միաժամանակ փոխազդելով հարևան քրիստոնեական ավանդույթների հետ։ Պատկերազարդման համակարգը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու մանրանկարների պատկերագրությունը, սրբերի ներկայացման ձևերը, գրությունների լեզուն և գեղարվեստական կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Նման տարրերի համադրությունը կարևոր է ձեռագրի ստեղծման միջավայրի և մշակութային պատկանելության վերաբերյալ գիտական ենթադրությունների հիմնավորման համար։ Հետագա ուսումնասիրություններում այս նյութը կապվել է նաև 1313 թվականի հայկական Ավետարանի հետ, որտեղ հայկական տեքստը զուգակցվում է վրացերեն գրություններով ուղեկցվող պատկերների հետ, ինչը հետազոտողները դիտարկել են հայ քաղկեդոնական մշակութային միջավայրի բնորոշ դրսևորումներից մեկը։ Հուշարձանի քննությունը միաժամանակ նպաստում է միջնադարյան Հայաստանի կրոնական բազմազանության և տարբեր քրիստոնեական ավանդույթների միջև մշակութային հաղորդակցության ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նաև մանրանկարչության և եկեղեցական որմնանկարչության պատկերագրական ընդհանրությունների հարցը, քանի որ նման համեմատությունները կարող են ցույց տալ գեղարվեստական պատկերների տարածման և վերարտադրման ճանապարհները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է հայ ձեռագրագիտության, արվեստաբանության, եկեղեցական պատմության և հայ-վրացական ու հայ-բյուզանդական մշակութային կապերի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով պատկերազարդ ձեռագիրը որպես միջնադարյան բազմաշերտ մշակութային փոխազդեցությունների արժեքավոր սկզբնաղբյուր։

Медицина

Այս աշխատանքը նվիրված է ատամնային և դաստակային համակարգում փոխհատուցող և հարմարվողական արձագանքների ձևավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ ատամների օրթոդոնտիկ տեղաշարժի պրոցեսում։ Նյութում վերլուծվում են ատամների տեղաշարժի ժամանակ առաջացող մկանային, լիգամենտային և ոսկրածինային ռեակցիաները, որոնք ապահովում են ֆունկցիոնալ հավասարակշռությունը և կանխարգելում կառուցվածքային վնասվածքները։ Աշխատությունը ընդգծում է փոխհատուցող համակարգերի դերը օրթոդոնտիկ միջամտությունների արդյունավետության բարձրացման, ատամների դիրքի պահպանման և հյուսվածքների առողջության պահպանման գործընթացում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում օրթոդոնտիկ ուժերի ինտենսիվության, ուղղության և կիրառման ժամկետի ազդեցությանը՝ հարմարվողական արձագանքների ձևավորման ժամանակ, ինչպես նաև կլինիկական և ռենտգենոլոգիական դիտարկումների դերի կարևորությանը։ Նյութը կարևոր է օրթոդոնտների, դենտալ հիգիենիկների և մանկական ու հասուն դենտալ համակարգերի հետազոտողների համար՝ նպաստելով բուժման պրոցեսի ավելի գիտական և կանխատեսելի կազմակերպմանը։

Сельское хозяйство

Գիտական աշխատանքը նվիրված է հայկական կիսակոպտաբուրդ ցեղի ոչխարների բրդային արտադրողականության, բրդի որակի և դրանց բարելավման հնարավոր ուղիների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են ցեղի կենսաբանական և արտադրատնտեսական առանձնահատկությունները, բրդի քանակական ու որակական ցուցանիշները, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող ժառանգական, կերակրման, պահվածքի և բուծման գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բրդի հիմնական հատկությունների գնահատմանը՝ ներառյալ մանրաթելի կառուցվածքը, երկարությունը, հաստությունը, ամրությունը, մաքրությունը և այլ տեխնոլոգիական հատկանիշներ, որոնք որոշում են ստացվող բրդային հումքի արժեքն ու կիրառելիությունը։ Աշխատությունը նպատակ ունի բացահայտելու այն պայմաններն ու մեթոդները, որոնց միջոցով հնարավոր է բարձրացնել ոչխարների բրդատվությունը և միաժամանակ բարելավել բրդի որակը՝ պահպանելով ցեղի օգտակար հատկանիշները։ Քննարկվում են ընտրասերման և նպատակային բուծման հնարավորությունները, կենդանիների կերակրման և պահվածքի օպտիմալացումը, ինչպես նաև արտադրողականության բարձրացմանն ուղղված zootechnical միջոցառումները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են գործնական նշանակություն ունենալ ոչխարաբուծության արդյունավետության բարձրացման, որակյալ բրդային հումքի արտադրության և հայկական կիսակոպտաբուրդ ցեղի հետագա կատարելագործման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել անասնաբույծներին, գյուղատնտեսության մասնագետներին, կենդանաբուծության հետազոտողներին, բուծարարներին և ոչխարաբուծության զարգացման հարցերով զբաղվող մասնագետներին։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի սողունների որոշ ներկայացուցիչների համակարգաբանական փոխհարաբերությունների, տեսակային առանձնահատկությունների և էվոլյուցիոն կապերի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի տարածքում տարածված սողունների տարբեր խմբերի կառուցվածքային, ձևաբանական և կենսաբանական հատկանիշները՝ նպատակ ունենալով պարզաբանել դրանց դասակարգման դիրքը և ազգակցական կապերը։ Հետազոտության ընթացքում ուսումնասիրվում են արտաքին կառուցվածքի առանձնահատկությունները, փոփոխականության դրսևորումները, տեսակների միջև տարբերությունները և համակարգաբանական նշանակություն ունեցող հատկանիշները։ Աշխատանքում ներկայացվում են նաև սողունների տարածվածության, էկոլոգիական առանձնահատկությունների և բնական պայմաններին հարմարվողականության վերաբերյալ տվյալներ, որոնք կարևոր են Հայաստանի կենդանական աշխարհի բազմազանության ուսումնասիրության համար։ Հեղինակը կիրառում է կենդանաբանական և համակարգաբանական մոտեցումներ՝ բացահայտելու տարբեր խմբերի միջև փոխհարաբերությունները և հստակեցնելու դրանց տեղը սողունների ընդհանուր դասակարգման համակարգում։ Գիրքը արժեքավոր գիտական աղբյուր է կենդանաբանների, հերպետոլոգների, կենսաբանների, բնապահպանների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով Հայաստանի կենսաբազմազանության, կենդանական աշխարհի համակարգաբանության և սողունների էվոլյուցիոն զարգացման վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է ձեռնարկության ինովացիաների կառավարման ռազմավարության ձևավորման և իրականացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական միջավայրի օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես կարող են ձեռնարկությունները մշակել և կիրառել նորարարական զարգացման ռազմավարություններ՝ բարձրացնելու մրցունակությունը, արտադրության արդյունավետությունը և շուկայական դիրքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինովացիոն գործունեության պլանավորմանը, նորարարական նախագծերի ընտրությանը և գնահատմանը, ֆինանսավորման աղբյուրներին, տեխնոլոգիական նորարարությունների ներդրմանը և դրանց կառավարման կազմակերպական մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրության մեջ վերլուծվում են ձեռնարկությունների ինովացիոն ակտիվության վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, այդ թվում՝ ֆինանսական ռեսուրսների հասանելիությունը, մարդկային կապիտալը, տեխնոլոգիական կարողությունները, շուկայի պահանջարկը, մրցակցային միջավայրը և պետական տնտեսական քաղաքականությունը։ ՀՀ օրինակի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տեղական ձեռնարկությունների համար բնորոշ խնդիրներն ու սահմանափակումները և գնահատելու ինովացիոն կառավարման ռազմավարությունների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև պետական աջակցության, ներդրումային խթանների, գիտության և բիզնեսի համագործակցության ու տեխնոլոգիական ձեռներեցության զարգացման մեխանիզմներին։ Կարևորվում է ինովացիոն ռազմավարության և ձեռնարկության ընդհանուր զարգացման ռազմավարության փոխկապակցվածությունը, քանի որ նորարարական լուծումների արդյունավետ կառավարումը կարող է նպաստել արտադրողականության բարձրացմանը, նոր շուկաների ձևավորմանը և երկարաժամկետ տնտեսական կայունությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ Հայաստանի ձեռնարկություններում ինովացիոն գործունեության կազմակերպման և կառավարման կատարելագործման, մրցունակության բարձրացման և նորարարական ներուժի արդյունավետ օգտագործման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, կառավարման և բիզնեսի մասնագետներին, ձեռնարկությունների ղեկավարներին, հետազոտողներին, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։