Ստեփան Շահումյան (1878-1918) : Բիբլիոգրաֆիա

Другие предметы

Պատմակրթական և աղբյուրագիտական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի ուսումնական ծրագրերը և սաների ընդունելության կանոնները՝ արտացոլելով XIX դարի կեսերին կրթական հաստատության գործունեության կազմակերպական ու մանկավարժական առանձնահատկությունները։ 1859 թվականին Մոսկվայում Լազարյան ինստիտուտի տպարանում հրատարակված այս փաստաթղթային ժողովածուն կազմված է 245 էջից և պարունակում է ռուսերեն ու հայերեն նյութեր։ Հրատարակության հիմնական բովանդակությունը վերաբերում է ուսումնական գործընթացի կազմակերպմանը, կրթական ծրագրերի կառուցվածքին, դասավանդվող առարկաների համակարգին և ընդունելության համար սահմանված պահանջներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն սաների ընդունելության կարգը ներկայացնող դրույթները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական չափանիշները, դիմորդների պատրաստվածության գնահատման սկզբունքները և ուսումնական հաստատության ներքին կանոնակարգման մոտեցումները։ Փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է Լազարյան ինստիտուտի կրթական գործունեության, արևելյան լեզուների ուսուցման ավանդույթների և հայկական կրթամշակութային նախաձեռնությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Դրա միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել Ռուսական կայսրության կրթական համակարգում ինստիտուտի զբաղեցրած տեղի, մասնագիտական կրթության կազմակերպման և ուսումնական ծրագրերի զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակությունն ունի նաև աղբյուրագիտական արժեք՝ որպես XIX դարի կրթական հաստատության պաշտոնական ծրագրային և կանոնակարգային փաստաթղթերի ամբողջություն։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ կրթության պատմության, արևելագիտության, մանկավարժության պատմության և հայ-ռուսական մշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, գրադարանագետների ու հետազոտողների համար։

Право

Սահմանադրականության երաշխավորումը իրավական պետության կարևորագույն չափանիշներից է, որը նշանակում է, որ պետության բոլոր մարմինները, պաշտոնատար անձինք և քաղաքացիները գործում են Սահմանադրության հիման վրա և դրա սահմանած շրջանակներում։ Սահմանադրականությունը ապահովում է օրենքի գերակայությունը, այսինքն՝ Սահմանադրությունը հանդիսանում է բարձրագույն իրավական ուժ ունեցող փաստաթուղթ, որին պետք է համապատասխանեն բոլոր օրենքներն ու նորմատիվ ակտերը։ Իրավական պետությունում սահմանադրականության երաշխավորումը իրականացվում է մի շարք մեխանիզմներով՝ սահմանադրական վերահսկողության միջոցով, դատական անկախ համակարգով, իշխանությունների բաժանման սկզբունքով և մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանությամբ։ Սահմանադրական դատարանը կամ համարժեք մարմինը վերահսկում է օրենքների և այլ իրավական ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը՝ կանխելով հակասահմանադրական որոշումների կիրառումը։ Կարևոր դեր ունի նաև իշխանությունների բաժանման սկզբունքը՝ օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների տարանջատումը, որը թույլ չի տալիս իշխանության կենտրոնացում և ապահովում է փոխադարձ վերահսկողություն։ Սահմանադրականության երաշխավորումը նաև նշանակում է մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանություն, քանի որ իրավական պետությունում մարդը և նրա իրավունքները համարվում են բարձրագույն արժեք։ Ժողովրդավարական գործընթացները, իրավական մշակույթը և հասարակության իրավագիտակցությունը նույնպես նպաստում են սահմանադրականության ամրապնդմանը։ Այսպիսով, սահմանադրականության երաշխավորումը իրավական պետության հիմքն է, որը ապահովում է օրենքի գերակայություն, պետական իշխանության սահմանափակում և քաղաքացիների իրավունքների արդյունավետ պաշտպանություն։

Медицина

Այս կլինիկա-փորձարարական հետազոտությունը նվիրված է ցլի պերիկարդից ստացված կենսաբանական նյութի կիրառմանը որովայնի առաջային պատի ճողվածքների վիրահատական բուժման ընթացքում՝ որպես պլաստիկ վերականգնման և հյուսվածքային ամրացման միջոց։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակը նոր կենսաբանական իմպլանտների արդյունավետության, կենսահամատեղելիության և կլինիկական արդյունքների գնահատումն է, հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է ուժեղացնել որովայնային պատի թույլ հատվածները և նվազեցնել կրկնության հավանականությունը։ Ցլի պերիկարդը, որպես կոլագենով հարուստ բնական մեմբրան, դիտարկվում է որպես մետաղական կամ սինթետիկ ցանցերի այլընտրանք՝ շնորհիվ իր բարձր մեխանիկական ամրության, լավ կենսաինտեգրման և օրգանիզմի կողմից համեմատաբար լավ ընդունելիության։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են վիրաբուժական տեխնիկայի առանձնահատկությունները, իմպլանտի տեղադրման եղանակները և տարբեր կլինիկական դեպքերում կիրառման արդյունքները՝ ներառյալ հետվիրահատական բարդությունների հաճախականությունը, վարակային ռիսկերը և հյուսվածքային ինտեգրման մակարդակը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև իմունաբանական արձագանքին և հնարավոր ռեակցիաներին կենսաբանական նյութի նկատմամբ, ինչպես նաև վերականգնման գործընթացի տևողությանը և հիվանդների ֆունկցիոնալ արդյունքներին։ Հետազոտությունը համեմատում է ցլի պերիկարդի կիրառումը ավանդական սինթետիկ ցանցերի հետ՝ գնահատելով առավելություններն ու սահմանափակումները, ներառյալ կենսաբանական նյութի ռեզորբցիայի առանձնահատկությունները և երկարաժամկետ կայունությունը։ Գիտագործնական արդյունքները ցույց են տալիս, որ ճիշտ ընտրված դեպքերում այս նյութը կարող է արդյունավետորեն կիրառվել որպես անվտանգ և կենսահամատեղելի միջոց որովայնային ճողվածքների վիրաբուժական բուժման մեջ՝ նպաստելով վիրահատական արդյունքների բարելավմանը և կրկնությունների նվազեցմանը։

Право

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է իրավունքի արժեբանության տեսական և մեթոդաբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ իրավունքը դիտարկելով ոչ միայն որպես նորմերի և իրավական կանոնների համակարգ, այլև որպես արժեքների արտահայտման և հասարակական հարաբերությունների կարգավորման կարևոր ինստիտուտ։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է իրավական արժեքների բնույթը, դրանց ձևավորման ու զարգացման օրինաչափությունները, ինչպես նաև իրավական համակարգում դրանց դերն ու նշանակությունը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու արդարության, ազատության, հավասարության, մարդու արժանապատվության, իրավական անվտանգության և օրինականության այնպիսի հիմնարար արժեքներ, որոնք ձևավորում են ժամանակակից իրավագիտության գաղափարական հիմքը։ Հեղինակը անդրադառնում է իրավունքի և բարոյականության, իրավունքի և հասարակական գիտակցության, անհատի և պետության փոխհարաբերություններին՝ վերլուծելով, թե ինչպես են տարբեր արժեքային համակարգերը ներգործում իրավական նորմերի ստեղծման, մեկնաբանման և կիրառման գործընթացների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդաբանական հարցերին՝ ներկայացնելով այն գիտական մոտեցումները և վերլուծական գործիքները, որոնց միջոցով հնարավոր է բացահայտել իրավական երևույթների արժեքային բովանդակությունը։ Աշխատության շրջանակում կարող են համադրվել իրավունքի փիլիսոփայական, սոցիոլոգիական, պատմական և տեսական մոտեցումները՝ հնարավորություն տալով իրավական համակարգը դիտարկել բազմակողմանիորեն։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև իրավական արժեքների և իրավական նորմերի փոխհարաբերությանը, քանի որ իրավունքի արդյունավետությունն ու հասարակական ընդունելիությունը մեծապես պայմանավորված են այն արժեքներով, որոնք արտահայտվում են իրավական կարգավորման մեջ։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև ժամանակակից իրավական պետության և քաղաքացիական հասարակության ձևավորման գործընթացում արժեբանական սկզբունքների նշանակությանը՝ ընդգծելով մարդու իրավունքների և ազատությունների առաջնահերթությունը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև իրավակիրառ պրակտիկայի տեսանկյունից, քանի որ արժեքային կողմնորոշումները կարող են նշանակալի դեր ունենալ իրավական նորմերի մեկնաբանման, իրավական հակասությունների լուծման և արդարացի որոշումների կայացման ժամանակ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել իրավաբաններին, իրավունքի տեսաբաններին, փիլիսոփաներին, քաղաքագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և իրավաբանական բուհերի ուսանողներին։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև իրավական պետության, մարդու իրավունքների և ժամանակակից իրավական մշակույթի զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է իրավունքի արժեքային բնույթի և դրա ուսումնասիրման մեթոդաբանական հիմքերի համակողմանի վերլուծություն՝ ընդգծելով իրավունքի՝ որպես հասարակական արժեքների, արդարության սկզբունքների և մարդու հիմնարար իրավունքների պաշտպանության համակարգի նշանակությունը։

Экономика

Գիրքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության դրամավարկային քաղաքականության էությանը, ձևավորման առանձնահատկություններին, իրականացման մեխանիզմներին և դրա արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիներին։ Աշխատության շրջանակում ներկայացվում են դրամավարկային քաղաքականության հիմնական նպատակները, սկզբունքներն ու գործիքները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը երկրի մակրոտնտեսական գործընթացների վրա։ Հեղինակը դիտարկում է դրամական զանգվածի, տոկոսադրույքների, գնաճի, փոխարժեքի, վարկավորման և ֆինանսական շուկայի փոխկապակցվածությունը՝ փորձելով բացահայտել այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով կենտրոնական բանկի որոշումները փոխանցվում են տնտեսության տարբեր ոլորտներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին և անցումային ու զարգացող տնտեսություններին բնորոշ խնդիրներին, այդ թվում՝ գնաճի վերահսկմանը, ազգային արժույթի կայունության ապահովմանը, դրամավարկային կարգավորման արդյունավետությանը և ֆինանսական համակարգի կայունությանը։ Աշխատության մեջ քննարկվում է նաև դրամավարկային քաղաքականության և տնտեսական աճի, զբաղվածության, ներդրումների ու սպառման միջև առկա կապը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող են դրամավարկային գործիքների փոփոխությունները ազդել տնտեսության ընդհանուր ակտիվության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում դրամավարկային քաղաքականության կատարելագործման անհրաժեշտությանը, դրա իրականացման արդյունավետության բարձրացմանը և ժամանակակից տնտեսական պայմաններին համապատասխան նոր մոտեցումների կիրառմանը։ Գրքում ներկայացված ուսումնասիրությունները կարող են օգտակար լինել տնտեսագիտության, ֆինանսների և բանկային գործի ոլորտներով հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների, հետազոտողների, դասախոսների և մասնագետների համար, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու Հայաստանի դրամավարկային համակարգի գործունեության, առկա մարտահրավերների և դրա զարգացման ու կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների վերաբերյալ։

Медицина

Այս գիրքը նվիրված է հայկական կոպտաբուրդ և կիսակոպտաբուրդ ցեղերի ոչխարների վեգետատիվ նյարդային համակարգի մակրո- և միկրոմորֆոլոգիական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում են կենդանիների նյարդային համակարգի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրա տարբեր բաժինների ձևաբանական բնութագրերը և ֆունկցիոնալ նշանակությունը։ Գրքում ուսումնասիրվում են ցեղային առանձնահատկությունների ազդեցությունը նյարդային համակարգի զարգացման վրա, կիրառվում են անատոմիական և հյուսվածաբանական հետազոտության մեթոդներ՝ բացահայտելու օրգանիզմի կարգավորող համակարգերի կառուցվածքային հիմքերը։ Այն կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, կենսաբանների, անատոմների, կենդանաբանների, գյուղատնտեսական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և կենդանիների ֆիզիոլոգիայով ու մորֆոլոգիայով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։