Structural optimization and control of vibrations of deformable systems with variable parameters

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության համակարգված մատենագիտական ամփոփում, որի նպատակն է ապահովել ընթացիկ տեղեկատվություն տվյալ ժամանակահատվածում հրապարակված գիտական, քննադատական և մշակութային բնույթի նյութերի վերաբերյալ։ Այն ծառայում է որպես տեղեկատու գործիք գրադարանավարների, հետազոտողների, արվեստաբանների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր հրապարակումների հոսքում և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները գիտական աշխատանքի համար։ Նյութերը սովորաբար դասակարգվում են ըստ թեմատիկ բաժինների՝ ընդգրկելով թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, գրականագիտություն, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության և արվեստի պատմության վերաբերյալ ուսումնասիրություններ, ինչը թույլ է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական հետաքրքրությունների և մշակութային զարգացումների մասին։ Այսպիսի ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն տեղեկատվության համակարգման, գիտական հետազոտությունների արդյունավետության բարձրացման և մշակութային հիշողության պահպանման գործընթացում՝ ապահովելով նոր հրատարակությունների մատչելիությունն ու հետևելիությունը։

Другие предметы

Այս աշխատանքը նվիրված է կաղապարամածային (օպալուբոչնի) աշխատանքների նախագծման և արտադրության հիմունքներին՝ դիտարկելով դրանք որպես շինարարական տեխնոլոգիաների կարևոր փուլ, որը անմիջական ազդեցություն ունի բետոնե և երկաթբետոնե կոնստրուկցիաների որակի, ամրության և երկրաչափական ճշգրտության վրա։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ կաղապարամածը հանդիսանում է ժամանակավոր կառուցվածքային համակարգ, որի հիմնական գործառույթը թարմ բետոնի ձևավորումն ու դրա ամրացման ընթացքում անհրաժեշտ կայունության ապահովումն է։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կաղապարամածային համակարգերի նախագծման սկզբունքներին՝ ներառյալ բեռների հաշվարկը, նյութերի ընտրությունը (փայտ, մետաղ, կոմպոզիտային համակարգեր), ինչպես նաև կառուցվածքային կայունության և բազմակի օգտագործման պահանջները։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև արտադրական գործընթացների կազմակերպումը՝ կաղապարների հավաքում, տեղադրում, ամրացում և ապամոնտաժում, որոնք պետք է իրականացվեն շինարարական նորմերի և անվտանգության պահանջների խիստ պահպանմամբ։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի կարգավորման և վերահսկողության նորմատիվային դաշտի կատարելագործման արդի գերակայությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում բանկային համակարգը դիտարկվում է որպես ֆինանսական համակարգի առանցքային բաղադրիչ, որի կայունությունն ու արդյունավետ գործունեությունը մեծապես պայմանավորված են իրավական կարգավորման և վերահսկողության հստակ, ամբողջական և ժամանակակից մեխանիզմներով։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են բանկային գործունեությունը կարգավորող իրավական նորմերը, դրանց փոխկապակցվածությունը, կիրառման արդյունավետությունը և ֆինանսական շուկայի փոփոխվող պայմաններին համապատասխանեցման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկային վերահսկողության իրավական հիմքերին, վերահսկողական մարմինների լիազորություններին, բանկերի գործունեության նկատմամբ վերահսկողության ձևերին, ինչպես նաև ֆինանսական կայունության պահպանմանն ուղղված կարգավորող գործիքներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բանկերի կապիտալի բավարարության, իրացվելիության, վարկային և շուկայական ռիսկերի, կորպորատիվ կառավարման, ներքին վերահսկողության և ռիսկերի կառավարման համակարգերի իրավական կարգավորման ուսումնասիրությունը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել նաև ֆինանսական համակարգի թվայնացման, հեռավար բանկային ծառայությունների զարգացման, նոր ֆինանսական տեխնոլոգիաների և կիբեռռիսկերի առաջացման հետևանքով ձևավորվող նոր կարգավորող պահանջները։ Կարևորվում է սպառողների և ավանդատուների իրավունքների պաշտպանության, բանկային գաղտնիքի, ֆինանսական ծառայությունների թափանցիկության և պատասխանատու վարկավորման ապահովման իրավական մեխանիզմների կատարելագործումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող է իրականացվել նաև միջազգային և համեմատական իրավական փորձի վերլուծություն՝ բացահայտելու այն կարգավորող մոտեցումները, որոնք կարող են կիրառելի լինել ՀՀ բանկային համակարգի պայմաններում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նորմատիվային դաշտի այնպիսի զարգացումը, որը միաժամանակ կապահովի բանկային գործունեության ազատությունն ու մրցակցային միջավայրը և կսահմանափակի ֆինանսական կայունությանը սպառնացող համակարգային ռիսկերը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ բանկային օրենսդրության հստակեցման, վերահսկողական մեխանիզմների ուժեղացման, իրավական բացերի վերացման և ֆինանսական համակարգի դիմակայունության բարձրացմանն ուղղված առաջարկությունների մշակման համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել բանկային և ֆինանսական իրավունքի մասնագետներին, իրավաբաններին, տնտեսագետներին, ֆինանսական կարգավորման և վերահսկողության ոլորտի մասնագետներին, բանկերի իրավաբանական և ռիսկերի կառավարման ստորաբաժանումների աշխատակիցներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կենսաբանական համակարգերում ջրի հնարավոր դերի ուսումնասիրությանը ոչ իոնացնող բնույթի ֆիզիկական գործոնների ազդեցության պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում այն պատկերացումն է, որ ջուրը, լինելով բջիջների և հյուսվածքների հիմնական բաղադրիչներից մեկը, կարող է մասնակցել արտաքին ֆիզիկական ազդեցությունների էներգիայի ընկալման, փոխանցման և կենսաբանական համակարգի հետ փոխազդեցության գործընթացներին։ Քննվում են ջրի մոլեկուլային կառուցվածքի, ջրածնային կապերի, հիդրատացիոն շերտերի և լուծված նյութերի հետ փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները՝ կենսաբանական միջավայրի ֆիզիկաքիմիական կազմակերպման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ոչ իոնացնող ֆիզիկական ազդեցությունների և ջրային միջավայրի փոխազդեցության վերաբերյալ տեսական ու փորձարարական մոտեցումներին՝ տարբերակելով հաստատված ֆիզիկական երևույթները դեռևս քննարկվող կենսաբանական մեկնաբանություններից։ Դիտարկվում է, թե ջրային միջավայրի ֆիզիկական հատկությունների հնարավոր փոփոխությունները ինչպիսի կապ կարող են ունենալ կենսամոլեկուլների կառուցվածքային վիճակի, թաղանթային գործընթացների, իոնային հավասարակշռության և բջջային նյութափոխանակության հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում կենսաբանական ազդեցությունների գնահատման մեթոդաբանական խնդիրը, քանի որ նման հետազոտություններում անհրաժեշտ է տարբերակել անմիջական ֆիզիկական ազդեցությունները, ջերմային փոփոխությունները և դրանցից անկախ հնարավոր ոչ ջերմային երևույթները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել մաքուր ջրի, ջրային լուծույթների և ավելի բարդ կենսաբանական համակարգերի վերաբերյալ տվյալները՝ պարզելու համար, թե միջավայրի կազմն ինչպես է պայմանավորում արձագանքի բնույթը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ազդեցության ինտենսիվության, տևողության, հաճախականային բնութագրերի և կենսաբանական համակարգի սկզբնական վիճակի նշանակությանը։ Նման ուսումնասիրությունները գտնվում են կենսաֆիզիկայի, ֆիզիկական քիմիայի և բջջային կենսաբանության հատման տիրույթում և կարևոր են արտաքին ֆիզիկական գործոնների կենսաբանական ազդեցության մեխանիզմների գիտական մեկնաբանման համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ջուրը դիտարկում է ոչ միայն որպես կենսաքիմիական գործընթացների միջավայր, այլև որպես բարդ կենսաֆիզիկական համակարգի բաղադրիչ, որի հատկությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ոչ իոնացնող ազդեցությունների և կենդանի համակարգերի փոխազդեցության օրինաչափությունների ավելի ամբողջական ըմբռնմանը։

Математика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների տեսությանը՝ դրանց կառուցվածքի, հիմնական հատկությունների և ֆունկցիոնալ անալիզի ու կոմպլեքս անալիզի տարբեր խնդիրներում կիրառությունների տեսանկյունից։ Աշխատության կենտրոնում այն ֆունկցիոնալ տարածություններն են, որոնց տարրերը օժտված են համապատասխան կշռված նորմերով կամ ինտեգրալային պայմաններով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է ավելի ճշգրիտ նկարագրել ֆունկցիաների վարքը տվյալ տիրույթի տարբեր հատվածներում, հատկապես սահմանին մոտենալիս։ Կշռի ներմուծումը թույլ է տալիս տարածության կառուցվածքը հարմարեցնել ուսումնասիրվող ֆունկցիաների առանձնահատկություններին և առանձնացնել այն դասերը, որոնց աճը կամ նվազումը բավարարում է որոշակի պայմանների։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների տեսությունը կոմպլեքս անալիզի հիմնարար բաժիններից է, որտեղ ֆունկցիայի դիֆերենցելիությունը կոմպլեքս փոփոխականի նկատմամբ առաջացնում է բազմաթիվ ուժեղ հատկություններ։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաները սերտորեն կապված են հարմոնիկ ֆունկցիաների հետ․ հոլոմորֆ ֆունկցիայի իրական և կեղծ մասերը հարմոնիկ են, իսկ այդ կապը հնարավորություն է տալիս մեկ տեսության մեթոդներն օգտագործել մյուսի խնդիրներում։ Այդ պատճառով հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների համատեղ ուսումնասիրությունը կարևոր է թե՛ տեսական, թե՛ կիրառական տեսանկյունից։ Կշռված տարածությունների հիմնական գաղափարներից է ֆունկցիայի չափի կամ աճի գնահատումը ոչ թե սովորական նորմի միջոցով, այլ որոշակի կշռային ֆունկցիայի ներգրավմամբ։ Կշիռը կարող է տարբեր կերպ ազդել տարածության տարբեր հատվածների վրա՝ օրինակ՝ ավելի մեծ նշանակություն տալով տիրույթի սահմանին մոտ գտնվող արժեքներին կամ, հակառակը, նվազեցնելով այդ հատվածների ներդրումը ինտեգրալային նորմում։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս կառուցել ֆունկցիաների ավելի նուրբ դասակարգումներ և ուսումնասիրել այնպիսի ֆունկցիաներ, որոնք սովորական տարածություններում կարող են չլինել, բայց կշռված տարածության մեջ ունեն վերջավոր նորմ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է կշռված տարածությունների կառուցվածքի ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում են նորմերի, կիսանորմերի և համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների ամբողջականության հարցերը։ Այդ հատկությունները կարևոր են, քանի որ ֆունկցիոնալ անալիզի բազմաթիվ թեորեմներ կիրառելի են միայն այնպիսի տարածություններում, որոնք ունեն համապատասխան մետրական կամ գծային կառուցվածք։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների դեպքում տարածության կառուցվածքը միաժամանակ արտացոլում է և՛ ինտեգրելիության պայմանները, և՛ ֆունկցիաների կոմպլեքս անալիտիկ հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կշռի ընտրության խնդրին։ Կշռի տարբեր հատկությունները կարող են էապես փոխել համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածության բնույթը։ Որոշ կշիռներ թույլ են տալիս վերահսկել ֆունկցիայի աճը, մյուսները՝ սահմանին մոտ նրա վարքը կամ ինտեգրելիությունը։ Այդ պատճառով կշռված տարածությունների ուսումնասիրության կարևոր խնդիրներից է պարզել, թե տվյալ կշռի համար ինչպիսի ֆունկցիաներ են պատկանում տարածությանը և ինչ լրացուցիչ հատկություններ են հետևում դրանց պատկանելիությունից։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների համար նման խնդիրները հաճախ կապվում են ֆունկցիայի սահմանային վարքի, աճի արագության և արժեքների բաշխման հետ։ Հարմոնիկ ֆունկցիաների դեպքում կարևոր նշանակություն ունեն միջին արժեքների հատկությունը, առավելագույնի սկզբունքը և սահմանային արժեքների հետ կապը։ Այս հատկությունները հնարավորություն են տալիս ֆունկցիայի ներքին վարքը կապել նրա արժեքների հետ տիրույթի սահմանին։ Կշռված տարածությունների շրջանակում այդ կապը կարող է ուսումնասիրվել ավելի մանրամասն՝ հաշվի առնելով տարբեր հատվածների նկատմամբ կշռի ազդեցությունը։ Այսպիսի մոտեցումը հատկապես օգտակար է այն դեպքերում, երբ ֆունկցիայի վարքը տիրույթի սահմանին զգալիորեն տարբերվում է ներքին տիրույթում ունեցած վարքից։ Ուսումնասիրության կարևոր թեման է նաև ֆունկցիոնալների և օպերատորների վարքը կշռված տարածություններում։ Հոլոմորֆ ֆունկցիաների տարածությունների համար կարող են ուսումնասիրվել գնահատման ֆունկցիոնալները, պրոյեկցիոն օպերատորները, բազմապատկման օպերատորները և այլ գծային կամ ոչ գծային փոխակերպումներ։ Դրանց սահմանափակությունը, կոմպակտությունը կամ շարունակականությունը հաճախ կախված են ինչպես կշռից, այնպես էլ տիրույթի երկրաչափական հատկություններից։ Այս հարցերը կարևոր են ժամանակակից ֆունկցիոնալ անալիզում և օպերատորների տեսության մեջ։ Կշռված տարածությունների տեսությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նաև ֆունկցիաների տարբեր դասերի միջև ներդրումները։ Եթե մի կշռված տարածություն ներառվում է մեկ այլ տարածության մեջ, անհրաժեշտ է որոշել, թե ինչ պայմաններ են ապահովում այդ ներդրման շարունակականությունը կամ այլ հատկությունները։ Նման հարցերը սերտորեն կապված են կշիռների համեմատության, ֆունկցիաների աճի գնահատականների և տվյալ տարածքների կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։ Դրանք կարող են կարևոր լինել ինչպես տեսական թեորեմների ձևակերպման, այնպես էլ կոնկրետ օպերատորների հատկությունների ուսումնասիրության համար։ Ուսումնասիրության մեջ հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաները դիտարկվում են ոչ միայն առանձին ֆունկցիաների մակարդակում, այլև որպես համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների տարրեր։ Այս մոտեցումը թույլ է տալիս անցնել կոնկրետ ֆունկցիաների հատկություններից դեպի ընդհանուր տարածությունների կառուցվածքային ուսումնասիրություն։ Դրա շնորհիվ հնարավոր է կիրառել ֆունկցիոնալ անալիզի այնպիսի գործիքներ, ինչպիսիք են գծային ֆունկցիոնալների տեսությունը, նորմավորված տարածությունների մեթոդները և օպերատորների ուսումնասիրությունը։ Թեման կարևոր է նաև այն պատճառով, որ կշռված տարածությունները հաճախ հնարավորություն են տալիս լուծելու այնպիսի խնդիրներ, որոնք սովորական տարածություններում չափազանց կոպիտ են ձևակերպվում։ Կշռի միջոցով հնարավոր է առանձնացնել ֆունկցիայի վարքի այն առանձնահատկությունը, որը տվյալ խնդրի համար առավել նշանակալի է, և կառուցել ավելի ճկուն մաթեմատիկական մոդել։ Այդ պատճառով այս տեսությունը կիրառելի է ոչ միայն մաքուր կոմպլեքս անալիզում, այլև ֆունկցիոնալ անալիզի, մասնակի ածանցյալներով հավասարումների և օպերատորների տեսության որոշ ուղղություններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է հարմոնիկ և հոլոմորֆ ֆունկցիաների կշռված տարածությունների ուսումնասիրության հիմնական գաղափարներն ու մեթոդները՝ կենտրոնանալով ֆունկցիաների աճի, ինտեգրելիության, սահմանային վարքի և համապատասխան օպերատորային հատկությունների վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել մաթեմատիկոսներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և ֆունկցիոնալ անալիզով ու կոմպլեքս անալիզով զբաղվող ուսանողներին՝ հնարավորություն տալով խորացնել պատկերացումները կշռված ֆունկցիոնալ տարածությունների կառուցվածքի և դրանցում հարմոնիկ ու հոլոմորֆ ֆունկցիաների ուսումնասիրության մեթոդների վերաբերյալ։

Технология

Այս աշխատությունը վերաբերում է բեռնատար ավտոտրանսպորտային միջոցների հակաբլոկավորման համակարգի (ABS) հիման վրա կողաշրջման կանխարգելման համակարգի մշակման և դրա արդյունավետության գնահատման խնդիրներին՝ ընդգծելով ավտոմոբիլային ինժեներիայի, կառավարման տեսության և անվտանգության համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է նախագծել և մոդելավորել այնպիսի ինտելեկտուալ կառավարման համակարգ, որը կկանխի բեռնատարի կողաշրջումը (rollover) բարդ երթևեկային և բեռնվածքային պայմաններում՝ օգտագործելով ABS-ի սենսորային և կառավարման ենթահամակարգերի տվյալները։ Ուսումնասիրվում են մեքենայի դինամիկայի մաթեմատիկական մոդելները՝ ներառյալ զանգվածի կենտրոնի տեղաշարժը, անվադողերի կպչունության հատկությունները, կողային արագացումները և թեքման մոմենտները, որոնք ազդում են կայունության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման ալգորիթմների մշակմանը՝ իրական ժամանակում սենսորային տվյալների մշակմամբ, արգելակման ուժի բաշխման օպտիմալացումով և վտանգավոր իրավիճակների կանխարգելման ավտոմատ ռեժիմների ներդրմամբ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է համակարգի մոդելավորումը համակարգչային սիմուլյացիաների միջոցով և դրա արդյունավետության գնահատումը տարբեր ճանապարհային և բեռնվածքային սցենարներում։ Միաժամանակ վերլուծվում են անվտանգության մակարդակի բարձրացման հնարավորությունները և ABS-ի ընդլայնված կիրառման հեռանկարները ծանր բեռնատարների կառավարման համակարգերում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ավտոմոբիլային անվտանգության և կառավարման համակարգերի զարգացման ոլորտում՝ նպաստելով բեռնատար տրանսպորտի կայունության և վթարների կանխարգելման արդյունավետության բարձրացմանը։