Սուրբ Բեռնարդոսի կենսագրությունը

Литература

«Թեոֆիլե կամ փոքրիկ ճգնավոր» ստեղծագործությունը պատկանում է կրոնական և հոգևոր-խրատական գրականության այն շրջանակին, որտեղ առանձնահատուկ նշանակություն են ստանում քրիստոնեական հավատը, հոգևոր դաստիարակությունը, բարոյական արժեքների ձևավորումը և մարդու ներաշխարհի կատարելագործումը։ Ստեղծագործության վերնագիրը ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրում է Թեոֆիլեի կերպարի վրա՝ նրան ներկայացնելով որպես փոքրիկ ճգնավոր, որի կերպարի միջոցով ընդգծվում են հոգևոր կյանքի, ինքնազսպման, հավատարմության և բարոյական մաքրության գաղափարները։ Ճգնավորության թեման քրիստոնեական գրականության մեջ ավանդաբար կապված է աշխարհիկ գայթակղություններից հեռանալու, սեփական ցանկությունները վերահսկելու, աղոթքի ու խորհրդածության միջոցով հոգևոր խորություն ձեռք բերելու և աստվածային ճշմարտություններին մոտենալու ձգտման հետ։ Այս համատեքստում ստեղծագործությունը կարելի է դիտարկել որպես հավատքի և անձնական բարոյական պատասխանատվության փոխհարաբերությունն ընդգծող գրական երկ, որտեղ հոգևոր հասունացումը ներկայացվում է ոչ միայն որպես կրոնական պարտավորությունների կատարում, այլև որպես ներքին աշխատանքի, համբերության և սկզբունքներին հավատարիմ մնալու ընթացք։ Փոքրիկ ճգնավորի կերպարը խորհրդանշական առումով կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հոգևոր առաքինությունները ներկայացվում են երիտասարդ կամ դեռևս ձևավորվող անհատի կերպարի միջոցով՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով դաստիարակության, բնավորության կերտման և բարոյական գիտակցության զարգացման վրա։ Նման կերպարային կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին խորհելու այն մասին, թե ինչպես են ձևավորվում հավատարմությունը, խոնարհությունը, բարությունը, ինքնազսպումը և սեփական արարքների համար պատասխանատվություն ստանձնելու կարողությունը։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքը կապված է քրիստոնեական աշխարհայացքի այն դրույթի հետ, որ մարդու իրական արժեքը պայմանավորված չէ արտաքին դիրքով կամ նյութական ձեռքբերումներով, այլ նրա հոգևոր հատկանիշներով, մտադրությունների մաքրությամբ և վարքագծի բարոյական հիմքերով։ Ճգնավորության թեման այս առումով ձեռք է բերում նաև դաստիարակչական նշանակություն՝ ընթերցողին ուղղորդելով տարբերակելու անցողիկ ցանկությունները և մնայուն արժեքները, գնահատելու ներքին խաղաղությունը և գիտակցելու ինքնակատարելագործման անհրաժեշտությունը։ Հոգևոր-խրատական գրականությանը բնորոշ այսպիսի թեմատիկ շրջանակում կարևոր տեղ են զբաղեցնում նաև համբերության, նվիրվածության, անձնազոհության, ներողամտության և դժվարությունների հանդեպ տոկունության գաղափարները։ Դրանք քրիստոնեական բարոյագիտության հիմնարար սկզբունքներից են և հաճախ ծառայում են որպես անձնական վարքի ու հասարակական հարաբերությունների գնահատման չափանիշներ։ Գրական առումով ստեղծագործության վերնագիրն ընդգծում է կենտրոնական կերպարի և նրա հոգևոր ինքնության կապը՝ ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնացնելով ոչ այնքան արտաքին գործողությունների, որքան բարոյական ընտրության և ներաշխարհի վրա։ Այսպիսի մոտեցումը բնորոշ է այն երկերին, որոնց նպատակն է գեղարվեստական պատումի կամ օրինակելի կերպարի միջոցով փոխանցել կրոնական ու բարոյական գաղափարներ՝ դրանք դարձնելով հասկանալի, ընկալելի և կիրառելի ընթերցողի առօրյա կյանքում։ Հոգևոր գրականության կարևոր առանձնահատկություններից է նաև խորհրդանշական պատկերների, առաքինությունների հակադրության և բարոյական եզրահանգումների միջոցով ընթերցողի հետ մտավոր ու զգացմունքային կապ հաստատելը։ Թեև ստեղծագործության վերնագրից առաջնային է դառնում ճգնավորության և հոգևոր դաստիարակության թեման, դրա նշանակությունը չի սահմանափակվում միայն կրոնական ուսուցմամբ․ այն առնչվում է նաև մարդու ինքնաճանաչման, կամքի ամրապնդման և արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման ընդհանուր խնդիրներին։ Այս առումով երկը կարող է հետաքրքրել ինչպես քրիստոնեական գրականության և կրոնական դաստիարակության պատմությամբ զբաղվող ընթերցողներին, այնպես էլ հայ գրքի պատմության, հոգևոր մշակույթի և 19-րդ դարի հայերեն գրական ժառանգության ուսումնասիրողներին։ Վենետիկը հայ տպագրության և մշակութային կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ Մխիթարյան միաբանության գործունեության շնորհիվ զարգանում էին հայերեն գրքի հրատարակությունը, կրոնական ու կրթական գրականության տարածումը, լեզվական մշակույթը և ազգային մտավոր ժառանգության պահպանումը։ Այդ միջավայրում շրջանառվող հոգևոր-խրատական երկերը նպաստում էին քրիստոնեական գիտելիքների փոխանցմանը, ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը և բարոյական դաստիարակության գաղափարների ամրապնդմանը։ Նման ստեղծագործությունների պատմամշակութային արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն դրանց կրոնական բովանդակությամբ, այլև հայերեն գրավոր մշակույթի զարգացման մեջ ունեցած դերով։ Դրանք վկայում են այն մասին, որ հայ տպագիր գրականության շրջանակում կարևոր տեղ էր հատկացվում ոչ միայն պատմական, լեզվաբանական կամ գիտական երկերին, այլև այն հրատարակություններին, որոնք նպատակ ունեին ձևավորելու ընթերցողի աշխարհայացքը, խթանելու հոգևոր ինքնակատարելագործումը և պահպանելու քրիստոնեական բարոյական ավանդույթները։ Ընթերցողական տեսանկյունից ստեղծագործությունը կարող է արժեքավոր լինել որպես հոգևոր գրականության թեմատիկ առանձնահատկությունների, ճգնավորական իդեալի և բարոյական դաստիարակության սկզբունքների ուսումնասիրության նյութ։ Այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու այն հարցերին, թե ինչ տեղ է զբաղեցնում հավատը անհատի կյանքում, ինչպես է ընկալվում ինքնազսպումը որպես առաքինություն, ինչ դեր ունի ներքին կարգապահությունը բնավորության ձևավորման գործում և ինչպես կարող են հոգևոր սկզբունքները ներգործել մարդու վերաբերմունքի վրա սեփական անձի ու շրջապատի նկատմամբ։ Գրքի նշանակությունը հատկապես ընդգծվում է հայ գրական-մշակութային ժառանգության այն հատվածի համատեքստում, որտեղ կրոնական մտածողությունը, կրթական նպատակները և բարոյական դաստիարակությունը սերտորեն փոխկապակցված էին։ Այսպիսով, ստեղծագործությունը ներկայացնում է հետաքրքրություն ներկայացնող նյութ քրիստոնեական հոգևոր գրականության, ճգնավորական ավանդույթի, հայ տպագրության պատմության և հայ ընթերցողական մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ միաժամանակ ընդգծելով հոգևոր արժեքների, բարոյական ինքնակատարելագործման և մարդու ներքին աշխարհի ձևավորման նշանակությունը։

Другие предметы

Գիրքը՝ «Արտադրական սանիտարիա», հեղինակը Ղանդիլյան Ռ.Ա., հանդիսանում է մասնագիտական ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է արտադրական միջավայրում սանիտարահիգիենիկ պայմանների ապահովման գիտական և գործնական հիմունքներին։ Այն ներկայացնում է արտադրական սանիտարիայի հիմնական նպատակներն ու խնդիրները՝ ուղղված աշխատողների առողջության պահպանմանը և արտադրանքի որակի ու անվտանգության ապահովմանը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են արտադրական միջավայրի վնասակար գործոնները՝ փոշի, աղմուկ, թրթռում, քիմիական և կենսաբանական աղտոտիչներ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը մարդու օրգանիզմի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված աշխատանքային պայմանների հիգիենիկ նորմերին, օդափոխության, ջրամատակարարման և կեղտաջրերի հեռացման համակարգերին, ինչպես նաև անձնական և արտադրական հիգիենայի կանոններին։ Ներառված են նաև սննդի արտադրության և այլ արդյունաբերական ոլորտներում սանիտարական վերահսկողության կազմակերպման սկզբունքները, կանխարգելիչ միջոցառումները և անվտանգության ապահովման տեխնոլոգիաները։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, սննդի և արդյունաբերական արտադրության մասնագետների, ինչպես նաև աշխատանքի անվտանգության ոլորտի աշխատակիցների համար՝ նպաստելով արտադրական միջավայրի առողջ և անվտանգ կազմակերպմանը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանի ձևավորած նախադեպային իրավունքի նշանակության և Եվրոպայի խորհրդի անդամ պետությունների ներպետական իրավական համակարգերի վրա դրա ազդեցության համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում մարդու իրավունքների եվրոպական պաշտպանության համակարգի իրավական հիմքերը, Եվրոպական կոնվենցիայի դրույթների մեկնաբանման առանձնահատկությունները և դատական որոշումների դերը մարդու հիմնարար իրավունքների ու ազատությունների պաշտպանության միասնական չափանիշների ձևավորման գործընթացում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե ինչպես են դատարանի իրավական դիրքորոշումները ներառվում ազգային իրավական համակարգերում և ինչ ազդեցություն են ունենում օրենսդրության, դատական պրակտիկայի, իրավակիրառ գործունեության և պետական մարմինների որոշումների վրա։ Վերլուծվում են միջազգային և ներպետական իրավունքի փոխհարաբերությունները, դատարանի վճիռների պարտադիր կատարման սկզբունքները և անդամ պետությունների կողմից դրանց իրականացման համար կիրառվող անհատական ու ընդհանուր բնույթի միջոցները։ Քննության են առնվում ազգային դատարանների կողմից նախադեպային իրավունքի օգտագործման եղանակները, իրավական նորմերի մեկնաբանման վրա դրա ազդեցությունը և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով եվրոպական իրավական չափանիշները կարող են նպաստել ներպետական իրավունքի զարգացմանը։ Կարևորվում է նաև պետությունների իրավական համակարգերի և սահմանադրական ավանդույթների բազմազանությունը, որի պայմաններում նույն սկզբունքների ներպետական կիրառումը կարող է ունենալ տարբեր առանձնահատկություններ։ Ուսումնասիրվում են մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտում ազգային մարմինների հայեցողության սահմանները, միջազգային պարտավորությունների կատարման հետ կապված խնդիրները և դատական նախադեպերի կիրառման ընթացքում առաջացող տեսական ու գործնական հարցերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև այն դեպքերին, երբ դատական որոշումների արդյունքում պետությունները փոփոխություններ են կատարում օրենսդրության կամ իրավակիրառ պրակտիկայի մեջ՝ նպատակ ունենալով կանխել նմանատիպ խախտումները հետագայում։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր անդամ պետություններում նախադեպային իրավունքի ընկալման և կիրառման առանձնահատկությունները։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի միջազգային և սահմանադրական իրավունքի, մարդու իրավունքների պաշտպանության և ազգային իրավական համակարգերի զարգացման ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել եվրոպական դատական չափանիշների և ներպետական իրավունքի փոխազդեցության մասին։

История

Գիրքը նվիրված է Ուրարտուի ժամանակաշրջանում գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ հիմնված Կարմիր բլուրի պեղումների նյութերի վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են հնագիտական գտածոները, որոնք վերաբերում են հացահատիկային և այլ գյուղատնտեսական արտադրանքների մշակմանը, պահպանմանը և օգտագործմանը։ Քննարկվում են Ուրարտական տնտեսության կառուցվածքը, գյուղատնտեսության կազմակերպման ձևերը, արտադրական տեխնոլոգիաները, աշխատանքային գործիքները և սննդամթերքի պատրաստման ու պահեստավորման եղանակները։ Հեղինակը ներկայացնում է պեղումների ընթացքում հայտնաբերված նյութերի ուսումնասիրության արդյունքները՝ բացահայտելով հին հասարակության տնտեսական կյանքի, կենցաղի և արտադրական հմտությունների առանձնահատկությունները։ Գիրքը կարևոր աղբյուր է Ուրարտուի պատմության, հնագիտության և հին Հայաստանի տնտեսական մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել հնագետների, պատմաբանների, արևելագետների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների, ուսանողների և հին քաղաքակրթություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայերենում չափ ու քանակ անվանող բառերի իմաստային դաշտի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն բառային միավորներն են, որոնք արտահայտում են առարկաների, երևույթների և գործողությունների քանակական կամ չափական հատկանիշներ և տարբեր համատեքստերում փոխանցում են քանակի, ծավալի, չափի, բազմության կամ սահմանափակության գաղափարներ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է հայերենի բառապաշարի կառուցվածքն ու իմաստային կազմակերպվածությունը հասկանալու տեսանկյունից, քանի որ չափի և քանակի նշանակություններ արտահայտող բառերը կազմում են միմյանց հետ իմաստային կապերով կապված ընդարձակ համակարգ։ Աշխատության շրջանակում կարող են դիտարկվել այդ բառերի իմաստային խմբերը, փոխհարաբերությունները, հոմանիշային և հականիշային կապերը, բառերի բազմիմաստությունը, գործածության առանձնահատկությունները և դրանց իմաստային փոփոխությունները ժամանակակից հայերենում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ քանակական և չափական իմաստները հաճախ ձևավորվում են ոչ միայն բառի բառարանային նշանակությամբ, այլև խոսքային միջավայրի և տվյալ բառի կապակցությունների միջոցով։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել, թե ինչպես է հայերենում լեզվական միջոցներով արտահայտվում քանակական իրականության ընկալումը և ինչպես են տարբեր բառեր փոխկապակցվում մեկ ընդհանուր իմաստային դաշտում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հայոց լեզվի մասնագետներին, լեզվաբաններին, բառարանագիրներին, հայերենի բառապաշարն ու իմաստաբանությունը ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև ժամանակակից հայերենի կառուցվածքով հետաքրքրվող ուսանողներին։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է այն ընկալման և մեկնաբանման փոփոխություններին, որոնք ձևավորվել են Սերվանտեսի ստեղծագործության շուրջ 20-րդ դարի իսպանական գրական քննադատության մեջ՝ ընդգծելով այն որպես բազմաշերտ մշակութային և գաղափարական երևույթ։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես է վեպը վերաիմաստավորվել տարբեր քննադատական դպրոցների կողմից՝ սկսած փիլիսոփայական և էքզիստենցիալ մոտեցումներից մինչև պատմական, սոցիալ-քաղաքական և կառուցվածքաբանական վերլուծություններ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարին, որ գլխավոր կերպարը ընկալվում է ոչ միայն որպես գրական կատակերգական ֆիգուր, այլ նաև որպես իսպանական և եվրոպական ինքնության, իդեալիզմի և իրականության հակադրության խորհրդանիշ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է 20-րդ դարի քննադատության մեջ ձևավորված նոր մոտեցումները՝ տեքստի բազմաձայնության, հեղինակի դիրքի և ընթերցողի դերակատարության վերարժևորման համատեքստում։ Միաժամանակ դիտարկվում է, թե ինչպես է վեպը դարձել ինտելեկտուալ բանավեճերի կենտրոն՝ շարունակաբար վերակարդացվող և նոր իմաստներ ստացող դասական տեքստի օրինակ։