Սուրբ Գրքի պատմությունների համառոտ շարադրանք

Педагогика

Այս աշխատությունը նվիրված է երեխաների կրթության, մտավոր զարգացման և բարոյական դաստիարակության հիմնարար սկզբունքներին՝ ներկայացնելով մանկության տարիներին գիտելիքների, մտածողության, վարքի և գործնական կարողությունների ձևավորման կարևորությունը։ Գրքի գաղափարական հիմքում ընկած է այն համոզմունքը, որ երեխայի համակողմանի զարգացումը պահանջում է հետևողական ուսուցում, նպատակային դաստիարակություն և նրա տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան կրթական մոտեցում։ Մանկությունը դիտարկվում է որպես մարդու բնավորության, աշխարհընկալման և մտավոր կարողությունների ձևավորման վճռորոշ շրջան, երբ ձեռք բերված գիտելիքներն ու ձևավորված սովորությունները մեծապես պայմանավորում են անհատի հետագա կյանքը։ Աշխատության հիմնական բովանդակային ուղղվածությունը կապված է երեխաների ճանաչողական կարողությունների զարգացման, գիտելիքների յուրացման, դատողության, հիշողության, ուշադրության և ինքնուրույն մտածողության կատարելագործման հետ։ Կարևորվում է երեխային շրջապատող աշխարհի ճանաչողությունը, տարբեր երևույթների վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորումը և սովորածը գիտակցաբար ընկալելու ու կիրառելու կարողությունը։ Կրթական գործընթացը ներկայացվում է որպես աստիճանական զարգացում, որի ընթացքում նախնական գիտելիքներն ու պարզ հասկացությունները հիմք են դառնում ավելի բարդ մտավոր կարողությունների ձևավորման համար։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկություններից է մտավոր կրթության և բարոյական դաստիարակության փոխկապակցված դիտարկումը։ Գիտելիքը չի սահմանափակվում ինքնանպատակ տեղեկությունների կուտակմամբ, այլ պետք է նպաստի երեխայի գիտակցված վարքի, պատասխանատվության և մարդկային արժանիքների ձևավորմանը։ Այս տեսանկյունից նշանակալի տեղ են զբաղեցնում ազնվությունը, ճշմարտախոսությունը, համեստությունը, աշխատասիրությունը, կարգապահությունը, հնազանդությունը, բարությունը, պարտաճանաչությունը և մեծերի նկատմամբ հարգանքը։ Երեխայի դաստիարակությունը դիտարկվում է նաև ընտանեկան միջավայրի և հասարակական հարաբերությունների համատեքստում՝ կարևորելով ծնողների ու դաստիարակների օրինակի, հետևողական վերաբերմունքի և խրատական խոսքի ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի ճիշտ սովորությունների ձևավորումը, քանի որ մանկության տարիներին ձեռք բերված վարքային հատկանիշները հետագայում դառնում են անհատի բնավորության և կենսակերպի կարևոր բաղադրիչներ։ Աշխատության մանկավարժական մոտեցման մեջ կրթությունը միաժամանակ մտավոր, բարոյական և գործնական պատրաստության միջոց է, որը պետք է երեխային դարձնի ինքնուրույն դատողություններ կատարելու, իր պարտականությունները գիտակցելու և հասարակական կյանքում պատշաճ կերպով գործելու ընդունակ անհատ։ Գրական առումով այն հարում է ուսուցողական և դաստիարակչական գրականության ավանդույթներին, որոնց բնորոշ են գիտելիքի հաջորդական մատուցումը, մատչելի բացատրությունը, բարոյական սկզբունքների ընդգծումը և սովորողի մտավոր ու վարքային զարգացմանը միտված շարադրանքը։ Նման աշխատություններում ուսուցման արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն փոխանցվող տեղեկությունների բովանդակությամբ, այլև դրանց կազմակերպման ձևով, ընկալելիությամբ և երեխայի մտածողության զարգացմանը նպաստելու կարողությամբ։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի սկզբի հայ մանկավարժական մտքի և կրթական գրականության զարգացման պատմության մեջ։ Վենետիկի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայերեն ուսումնական գրականության ստեղծման, կրթական մեթոդների տարածման և մայրենի լեզվով գիտելիքների փոխանցման գործում։ Միաբանության լուսավորչական գործունեության կարևոր նպատակներից էր հայ մանուկների ու երիտասարդության կրթական մակարդակի բարձրացումը, ազգային լեզվի և մշակույթի պահպանումը, ինչպես նաև քրիստոնեական բարոյականության վրա հիմնված դաստիարակության զարգացումը։ Այս աշխատությունը դիտարկելի է այդ կրթական ավանդույթի շրջանակում՝ որպես մանկության տարիներին մտավոր կարողությունների և բարոյական հատկանիշների նպատակային ձևավորման կարևորությունը ներկայացնող ուսումնական հրատարակություն։ Այն արժեքավոր է հայ մանկավարժական գրականության պատմության, 19-րդ դարի կրթական պատկերացումների, մանկական ուսուցման սկզբունքների և Մխիթարյանների գիտակրթական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ այն հետաքրքրություն է ներկայացնում երեխաների կրթության պատմությամբ, դաստիարակության մեթոդներով և հայերեն ուսումնական գրքի զարգացման ընթացքով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Աշխատության նշանակությունը պայմանավորված է նաև կրթության վերաբերյալ այն հիմնարար գաղափարի պահպանմամբ, որ գիտելիքը, բարոյականությունը և գործնական կարողությունները պետք է զարգանան փոխկապակցված՝ նպաստելով ոչ միայն կրթված, այլև պատասխանատու, գիտակից և հասարակության համար օգտակար անհատի ձևավորմանը։

Литература

«Դոն Կառլոս» վերնագրով ստեղծագործությունը համաշխարհային դրամատուրգիայի հայտնի երկերից է, որն առավելապես կապվում է գերմանացի գրող Ֆրիդրիխ Շիլլերի համանուն ողբերգության հետ։ Ստեղծագործության մեջ պատմական միջավայրի և անձնական հարաբերությունների միջոցով բացահայտվում են իշխանության, քաղաքական պարտադրանքի, ազատության, սիրո և մարդկային խղճի բարդ հակասությունները։ Կերպարների բախումները ցույց են տալիս, թե ինչպես կարող են անձնական զգացմունքները, պետական շահերը և գաղափարական համոզմունքները հայտնվել հակամարտության մեջ։ Դրամատիկական գործողության կարևոր բաղադրիչներից են իշխանական միջավայրում ձևավորվող լարվածությունը, անհատական ազատության ձգտումը և բարոյական ընտրության դժվարությունը։ Այս թեմաները ստեղծագործությանը հաղորդում են ոչ միայն պատմական, այլև հասարակական ու փիլիսոփայական նշանակություն։ Հայերեն հրատարակությունը կարևոր է համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունների պատմության տեսանկյունից և կարող է հետաքրքրել եվրոպական դրամատուրգիայի, ողբերգության ժանրի և հայ թատերական մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվողներին։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են եվրոպական գրական երկերը ներառվել հայ ընթերցողական միջավայրում և նպաստել գրական ու գաղափարական նոր թեմաների տարածմանը։

История

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ ազգային-հեղափոխական շարժման նշանավոր գործիչներից մեկի՝ Ստեփան Զորյան-ի կյանքի ուղուն, հասարակական-քաղաքական գործունեությանը և գաղափարական ժառանգությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են նրա մասնակցությունը հայ ազգային ազատագրական շարժման կազմակերպմանը, կուսակցական գործունեության ձևավորմանը և քաղաքական պայքարի ռազմավարությունների մշակմանը XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի հեղափոխական գործընթացների համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա կազմակերպչական աշխատանքին, քաղաքական մտածողության առանձնահատկություններին և տարբեր պատմական փուլերում ցուցաբերած առաջնորդական դերակատարությանը։ Քննարկվում են նաև նրա գործունեության ազդեցությունը հայկական քաղաքական մտքի զարգացման, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և ազատագրական շարժումների պատմության վրա։ Աշխատությունը նպատակ ունի ներկայացնել նրա կենսագրությունը որպես կարևոր էջ հայ քաղաքական և հասարակական պատմության մեջ։

Лингвистика

Աշխատությունը հայերենի քերականության գործնական ուսումնասիրությանն ուղղված ուսումնական ձեռնարկի երկրորդ հատորն է։ Այն նախատեսված է լեզվի կառուցվածքի, քերականական կանոնների և գրավոր ու բանավոր խոսքի ճիշտ կիրառության հմտությունների ամրապնդման համար։ Գործնական քերականության հիմնական նպատակն է տեսական գիտելիքները կապել լեզվի կիրառության հետ՝ սովորողին հնարավորություն տալով ճանաչելու քերականական ձևերը, հասկանալու բառերի ու նախադասության բաղադրիչների փոխհարաբերությունները և ճիշտ կառուցելու խոսքը։ Ձեռնարկի թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է հայերենի քերականական համակարգին՝ ձևաբանության և շարահյուսության հիմնական հարցերին, բառերի ձևափոխությանը, քերականական հատկանիշներին ու նախադասության կառուցվածքին։ Նման ուսումնական նյութերը կարևոր դեր են ունեցել հայերենի դասավանդման, լեզվական գրագիտության զարգացման և քերականական գիտելիքների համակարգման գործում։ Հատորի առկայությունը վկայում է նյութի հաջորդական ուսուցման մոտեցման մասին, երբ լեզվական գիտելիքները ներկայացվում են աստիճանաբար՝ նախորդ փուլում ձեռք բերված հմտությունների հիման վրա։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայոց լեզվի դասավանդման պատմությամբ, 19-րդ դարի քերականագիտական աշխատություններով և հայերենի ուսուցման ավանդական մեթոդներով զբաղվող ընթերցողների ու ուսումնասիրողների համար։

Политология

Քաղաքաիրավական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական իշխանության իրականացման շրջանակում անմիջական ժողովրդավարության ձևերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քաղաքացիների՝ պետական կառավարմանը անմիջական մասնակցության իրավական և քաղաքական հիմքերը, ժողովրդական իշխանության իրականացման սկզբունքները և դրանց դերը պետական կառավարման համակարգում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանրաքվեի, ընտրությունների, քաղաքացիական նախաձեռնությունների և հանրային մասնակցության այլ ձևերի առանձնահատկություններին ու կիրառման կառուցակարգերին։ Վերլուծվում են անմիջական և ներկայացուցչական ժողովրդավարության փոխհարաբերությունները, քաղաքացիների մասնակցության իրավական երաշխիքները և պետական մարմինների հետ հասարակության փոխգործակցության մեխանիզմները։ Քննարկվում են համապատասխան իրավական կարգավորումների կիրառման ընթացքում առաջացող հիմնախնդիրները, ինչպես նաև ժողովրդավարական մասնակցության կառուցակարգերի զարգացման և կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Ուշադրություն է հատկացվում նաև անմիջական ժողովրդավարության նշանակությանը հանրային որոշումների ընդունման գործընթացում և պետական իշխանության իրականացման քաղաքական ու իրավական համակարգում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի, քաղաքագիտության, պետական կառավարման և ժողովրդավարական ինստիտուտների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

История

Ագաթանգեղոսի այս նշանավոր պատմագրական երկը հայ դասական մատենագրության կարևորագույն հուշարձաններից է, որը ներկայացնում է Հայաստանում քրիստոնեության տարածման, պետական կրոն հռչակվելու և հայ ժողովրդի հոգևոր կյանքի վերափոխման ավանդական պատմությունը։ Երկի հիմնական առանցքը Տրդատ Գ Մեծ թագավորի և Գրիգոր Լուսավորչի գործունեությունն է, որոնց անունների հետ է կապվում 4-րդ դարի սկզբին Հայաստանում քրիստոնեության պետականորեն ընդունումը։ Պատմությունը սկսվում է հայոց Խոսրով թագավորի և Սասանյան արքա Արտաշիրի միջև հակամարտության նկարագրությամբ, անդրադառնում է Անակ Պարթևի կողմից Խոսրովի սպանությանը, ապա ներկայացնում Գրիգոր Լուսավորչի կյանքի ուղին, քրիստոնեական հավատքին նվիրվածությունը և կրոնական համոզմունքների համար կրած հալածանքները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Գրիգորի բանտարկության և Խոր Վիրապում անցկացրած տարիների մասին պատմությունները, ինչպես նաև Հռիփսիմյանց կույսերի՝ Հայաստան գալու, նրանց նահատակության և Տրդատ թագավորի կերպարանափոխության դրվագները։ Երկի առանցքային հատվածներից է Գրիգոր Լուսավորչի ազատ արձակումը, նրա կողմից թագավորի ապաքինումը և հայոց երկրի դարձը քրիստոնեության։ Հեղինակը մանրամասնորեն ներկայացնում է նոր հավատի տարածման գործընթացը, հեթանոսական պաշտամունքների վերացումը, եկեղեցական կյանքի կազմակերպումը և քրիստոնեական վարդապետության հաստատումը Հայաստանում։ Պատմական շարադրանքը միավորում է տարեգրական տեղեկությունները, կրոնական ավանդությունները, վարքագրական պատմությունները և հրաշապատում դրվագները՝ ստեղծելով հայ ժողովրդի քրիստոնեական ինքնության ձևավորման մասին համապարփակ պատկերացում։ Երկը կարևոր տեղեկություններ է պարունակում նաև հին Հայաստանի քաղաքական ու հասարակական կյանքի, արքունական միջավայրի, կրոնական պատկերացումների և նախաքրիստոնեական հավատալիքների վերաբերյալ։ Միաժամանակ այն պետք է դիտարկել որպես միջնադարյան պատմագրական և կրոնական գրականության ստեղծագործություն, որի հաղորդած տեղեկությունները համադրվում են այլ պատմական աղբյուրների և ժամանակակից գիտական ուսումնասիրությունների հետ։ Հեղինակի ինքնության և երկի ստեղծման ժամանակի վերաբերյալ գիտական քննարկումները շարունակվում են, իսկ մեզ հասած հայերեն խմբագրությունը սովորաբար թվագրվում է 5-րդ դարի երկրորդ կեսով։ Աշխատությունը մեծ ազդեցություն է ունեցել հայ պատմագրության, եկեղեցական ավանդության և Գրիգոր Լուսավորչի պաշտամունքի ձևավորման վրա։ Այն նաև արժեքավոր աղբյուր է հայ քրիստոնեական մշակույթի, վաղ միջնադարյան գրականության և ազգային պատմական հիշողության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմությամբ, հայ հին գրականությամբ, Հայ Առաքելական Եկեղեցու պատմությամբ, կրոնագիտությամբ և միջնադարյան պատմագրությամբ զբաղվող ընթերցողներին, ուսանողներին ու հետազոտողներին։