Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Other Subjects

    Հայաստանի ԳԿՀ-երը 1988 թվականին։ Աշխատանքների վերլուծություն և մեթոդական հանձնարարականներ

    Աշխատությունը ներկայացնում է 1988 թվականին Հայաստանի գիտահետազոտական կազմակերպություններում իրականացված գիտական գործունեության, կատարված աշխատանքների և դրանց արդյունքների վերլուծությունը՝ միաժամանակ առաջարկելով հետազոտական գործընթացի կազմակերպման և գնահատման մեթոդական մոտեցումներ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում գիտական հետազոտությունների արդյունավետության, թեմատիկ ուղղությունների, կատարված աշխատանքների բովանդակության և ստացված արդյունքների համակարգված գնահատման խնդիրներն են։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում հանրապետության գիտական համակարգի գործունեության, հետազոտական աշխատանքների կազմակերպման սկզբունքների և տարբեր գիտական ուղղությունների զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Աշխատանքներում ներկայացված արդյունքները դիտարկվում են ոչ միայն փաստագրական, այլև վերլուծական տեսանկյունից՝ ուշադրություն դարձնելով հետազոտությունների նպատակների համապատասխանությանը, կիրառված մեթոդներին, գիտական և գործնական նշանակությանը, ինչպես նաև ստացված արդյունքների հետագա օգտագործման հնարավորություններին։ Առանձին կարևորություն ունեն մեթոդական հանձնարարականները, որոնք ուղղված են գիտահետազոտական աշխատանքների պլանավորման, իրականացման, արդյունքների ամփոփման և գնահատման գործընթացների կատարելագործմանը։ Դրանք կարող են ներառել հետազոտության նպատակների հստակեցման, թեմաների ընտրության, աշխատանքների փուլային կազմակերպման, գիտական արդյունքների ձևակերպման և դրանց արդյունավետության որոշման հետ կապված մոտեցումներ։ Աշխատության վերլուծական բնույթը թույլ է տալիս բացահայտել գիտական ծրագրերի իրականացման ընթացքում առկա ձեռքբերումներն ու խնդիրները, գնահատել հետազոտությունների համապատասխանությունը տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական և տնտեսական պահանջներին և առանձնացնել հետագա զարգացման հնարավոր ուղղությունները։ Պատմական տեսանկյունից նյութը արժեքավոր է նաև նրանով, որ արտացոլում է Հայաստանի գիտական համակարգի զարգացման որոշակի փուլը և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել խորհրդային շրջանի վերջին տարիներին գիտահետազոտական գործունեության կազմակերպման ձևերն ու առաջնահերթությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գիտության պատմությամբ, գիտական կառավարման համակարգերով, հետազոտությունների մեթոդաբանությամբ և Հայաստանի գիտական ժառանգությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Այն կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նաև գիտական աշխատանքի կազմակերպման ժամանակակից մեթոդների ուսումնասիրման համատեքստում՝ հնարավորություն տալով համադրել պատմական փորձը և հետազոտական գործունեության արդյունավետության գնահատման ընդհանուր սկզբունքները։

    Updated: 2026-09-17
    Հայաստանի ԳԿՀ-երը 1988 թվականին։ Աշխատանքների վերլուծություն և մեթոդական հանձնարարականներ
    Online

    Mathematics

    Մակերևութային պլազմոնները մետաղական նանոգնդերի և նանոգլանների զույգերում

    Ֆիզիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մետաղական նանոկառուցվածքների զույգերում մակերևութային պլազմոնային գրգռումների առաջացման, փոխազդեցության և տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր երկրաչափական ձև ունեցող նանոմասնիկների էլեկտրամագնիսական հատկությունները, դրանց մակերևույթին ազատ էլեկտրոնների կոլեկտիվ տատանումների ձևավորումը և արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտի հետ փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնիկների չափերի, փոխադարձ հեռավորության, երկրաչափական կառուցվածքի և շրջակա միջավայրի հատկությունների ազդեցությանը պլազմոնային ռեզոնանսների բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են նանոկառուցվածքների միջև էլեկտրամագնիսական կապակցման, ռեզոնանսային հաճախականությունների փոփոխության և տեղային դաշտերի ուժեղացման երևույթները։ Քննարկվում են նաև համապատասխան համակարգերի տեսական նկարագրման, թվային մոդելավորման և օպտիկական բնութագրերի գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները մետաղական նանոմասնիկների զույգերում պլազմոնային փոխազդեցությունների ֆիզիկական մեխանիզմների և դրանց կառավարման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նանոֆիզիկայի, պլազմոնիկայի, նանոօպտիկայի և ժամանակակից ֆոտոնային համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-06
    Մակերևութային պլազմոնները մետաղական նանոգնդերի և նանոգլանների զույգերում
    Online

    History

    Армянская ССР (1958)

    Отрывок из предисловия к книги: Армянская ССР расположена в южной части Закавказья и занимает северовосточную часть Армянского нагорья. Территория Армянской CCP равна почти 30 тысячам квадратных километров. Наибольшая ее протяженность с северо-запада на юго-восток - 360 километров и с запада на восток - 200 километров. Недра Армянской ССР таят в себе много полезных ископаемых; из рудных наиболее важное значение имеют медь, молибден, алюминий, цинк, свинец, хром, железо, серебро, золото. Щедро представлены такие нерудные полезные ископаемые, как туфы разных расцветок, граниты, базальты, андезиты, фельзиты причудливых рисунков, литографский камень, мрамор. На протяжении многовековой истории Армения была ареной опустошительных войн, в результате которых была физически истреблена значительная часть местного населения. Сотни тысяч армян эмигрировали в другие страны. Все это приводило к резкому сокращению населения. В период присоединения Армении к России (1827 год) большая часть ее населения - около 3 миллионов человек - в результате вмешательства западных держав осталась под владычеством Турции. К России отошла Восточная Армения с`населением в 160 тыс. человек. Позже численность населения увеличилась и в 1913 году превышала 1 миллион человек...

    Updated: 2026-09-23
    Армянская ССР (1958)
    Online

    Economics

    Հարկային վարչարարության կատարելագործման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում հարկային վարչարարության համակարգի արդյունավետության բարձրացման, առկա խնդիրների բացահայտման և դրանց լուծման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում հարկային վարչարարությունը դիտարկվում է որպես պետական ֆինանսական կառավարման կարևոր բաղադրիչ, որի արդյունավետությունից կախված են հարկային եկամուտների հավաքագրումը, հարկային պարտավորությունների պատշաճ կատարումը, տնտեսավարող սուբյեկտների և պետական մարմինների փոխհարաբերությունների որակը, ինչպես նաև հարկային համակարգի նկատմամբ վստահության մակարդակը։ Ուսումնասիրվում են հարկային հաշվառման, հայտարարագրման, վերահսկողության, ստուգումների, հարկային պարտավորությունների կատարման և հարկային խախտումների կանխարգելման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում վարչարարական ընթացակարգերի պարզեցմանը, հարկ վճարողների համար դրանց հասկանալիության բարձրացմանը և հարկային մարմինների գործունեության արդյունավետ կազմակերպմանը։ Քննվում են հարկային օրենսդրության կիրառման ընթացքում առաջացող գործնական խնդիրները, իրավական կարգավորումների որոշակիության և կայունության նշանակությունը, ինչպես նաև հարկ վճարողների իրավունքների պաշտպանության և պարտականությունների կատարման միջև հավասարակշռության ապահովման հարցերը։ Կարևորվում է ժամանակակից տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և էլեկտրոնային կառավարման համակարգերի կիրառումը, որոնք կարող են նպաստել հաշվետվությունների ներկայացման գործընթացների ավտոմատացմանը, տվյալների մշակման արագացմանը, վարչարարական ծախսերի նվազեցմանը և հարկային վերահսկողության նպատակային կազմակերպմանը։ Հետազոտության մեջ կարող են դիտարկվել ռիսկերի գնահատման վրա հիմնված վերահսկողական մոտեցումները, որոնց միջոցով հնարավոր է հարկային մարմինների ռեսուրսներն առավել արդյունավետ ուղղել բարձր ռիսկայնություն ունեցող ոլորտների և գործարքների ուսումնասիրությանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հարկային կարգապահության բարձրացմանը, հարկային խախտումների և ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցմանը, ինչպես նաև կամավոր հարկային համապատասխանության խթանմանը։ Քննարկվում է հարկային մարմինների և հարկ վճարողների միջև հաղորդակցության բարելավման, խորհրդատվական ծառայությունների զարգացման և վարչարարական գործընթացների թափանցիկության բարձրացման նշանակությունը։ Հնարավոր բարեփոխումները դիտարկվում են նաև պետական բյուջեի եկամուտների կայունության, գործարար միջավայրի և տնտեսության զարգացման հետ փոխկապակցված։ Համակարգային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ձևակերպելու հարկային վարչարարության կատարելագործման կազմակերպական, իրավական, տեխնոլոգիական և տնտեսական ուղղություններ՝ միաժամանակ հաշվի առնելով պետական շահերը և հարկ վճարողների օրինական իրավունքները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հարկային համակարգի, պետական ֆինանսների, տնտեսագիտության, հանրային կառավարման և ֆինանսական իրավունքի խնդիրներով զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Updated: 2026-09-17
    Հարկային վարչարարության կատարելագործման ուղիները Հայաստանի Հանրապետությունում
    Online

    Mathematics

    Структурная упорядоченность и фазовые переходы в термотропных жидких кристаллах

    Այս աշխատանքը նվիրված է հեղուկ բյուրեղների ֆիզիկայի կարևոր ոլորտներից մեկին, որտեղ ուսումնասիրվում են ջերմաստիճանից կախված կառուցվածքային կազմակերպվածության ձևավորումը և փուլային անցումները նյութի մեջ։ Հեղինակները վերլուծում են, թե ինչպես են մոլեկուլային փոխազդեցությունները հանգեցնում տարբեր կարգավորված վիճակների առաջացման՝ մասնավորապես նեմատիկ, սմեկտիկ և այլ միջանկյալ փուլերի ձևավորմանը, ինչպես նաև ինչպես են արտաքին ջերմային ազդեցությունները փոխում այդ համակարգերի համաչափությունն ու մակրոսկոպիկ հատկությունները։ Ուշադրություն է դարձվում թերմոդինամիկական մոդելներին, վիճակագրական ֆիզիկայի մոտեցումներին և շարունակական միջավայրի նկարագրություններին, որոնք թույլ են տալիս բացատրել փուլային անցումների բնույթը՝ ներառյալ առաջին և երկրորդ կարգի անցումների առանձնահատկությունները։ Նյութը նաև քննարկում է կարգավորման պարամետրերի դերը, մոլեկուլային անիզոտրոպիայի ազդեցությունը և փորձարարական դիտարկումների կապը տեսական կանխատեսումների հետ՝ ընդգծելով հեղուկ բյուրեղների կիրառական նշանակությունը օպտոէլեկտրոնիկայի և ժամանակակից նյութագիտության մեջ։

    Updated: 2026-09-10
    Структурная упорядоченность и фазовые переходы в термотропных жидких кристаллах
    Online

    Economics

    ՀՀ հարկային քաղաքականության վերլուծությունը և զարգացման ուղիները (Շիրակի մարզի օրինակով)

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային քաղաքականության տնտեսական բովանդակության, գործող մեխանիզմների և զարգացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Շիրակի մարզի սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունների օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում հարկային համակարգի ձևավորման և գործունեության հիմնական սկզբունքները, հարկերի դերը պետական եկամուտների ապահովման, տնտեսական գործընթացների կարգավորման և տարածքային զարգացման խթանման գործում։ Վերլուծվում են հարկային բեռի բաշխման, հարկային եկամուտների ձևավորման, հարկման արդյունավետության, հարկային վարչարարության և տնտեսավարող սուբյեկտների հարկային պարտավորությունների կատարման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Շիրակի մարզի տնտեսական կառուցվածքին, ձեռնարկատիրական գործունեության պայմաններին, զբաղվածության մակարդակին, կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի գործունեությանը, ինչպես նաև այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել մարզում հարկային եկամուտների ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրվում է հարկային քաղաքականության ազդեցությունը փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման, ներդրումային ակտիվության, նոր աշխատատեղերի ստեղծման և մարզի տնտեսական ներուժի օգտագործման վրա։ Քննության են առնվում հարկային արտոնությունների, հարկման տարբեր ռեժիմների և վարչարարական ընթացակարգերի արդյունավետության հարցերը՝ գնահատելով դրանց հնարավոր ազդեցությունը տնտեսավարողների վարքագծի և տնտեսական գործունեության ընդլայնման վրա։ Կարևորվում են նաև հարկային կարգապահության բարձրացման, ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցման, հարկային վերահսկողության կատարելագործման և հարկ վճարողների հետ պետական մարմինների փոխգործակցության բարելավման խնդիրները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել հանրապետական և մարզային տնտեսական ու հարկային ցուցանիշները՝ բացահայտելու տարածքային առանձնահատկությունները և հարկային քաղաքականության կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հարկային համակարգի զարգացման այնպիսի ուղղություններին, որոնք կարող են նպաստել հարկային վարչարարության պարզեցմանը, թվային գործիքների արդյունավետ օգտագործմանը, հարկային բեռի առավել հիմնավորված բաշխմանը և գործարար միջավայրի բարելավմանը։ Ուսումնասիրության արդյունքները հնարավորություն են տալիս ձևակերպել առաջարկություններ՝ ուղղված հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը, պետական և տեղական տնտեսական շահերի առավել արդյունավետ համադրմանը և Շիրակի մարզի տնտեսական զարգացման համար բարենպաստ պայմանների ձևավորմանը։

    Updated: 2026-09-29
    ՀՀ հարկային քաղաքականության վերլուծությունը և զարգացման ուղիները (Շիրակի մարզի օրինակով)