Թեմա` Է.ՀԵՄԻՆԳՈՒԵՅ. ՙՀՐԱԺԵՇՏ ԶԵՆՔԻՆ՚, ՙԾԵՐՈՒՆԻՆ ԵՎ ԾՈՎԸ՚

Математика

Աշխատությունը նվիրված է պիեզոէլեկտրական առաձգական կիսատարածության սահքային տատանումների տեսական ուսումնասիրությանը՝ դրա մակերևույթին տեղակայված դիէլեկտրական առաձգական բարակ ծածկույթների ազդեցության հաշվառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական և էլեկտրական դաշտերի փոխկապակցվածությունն է պիեզոէլեկտրական միջավայրում, ինչպես նաև մակերևութային բարակ շերտերի ազդեցությունը տատանողական և ալիքային գործընթացների բնութագրերի վրա։ Քննվում են այն ֆիզիկական և մաթեմատիկական օրինաչափությունները, որոնցով պայմանավորված են սահքային դեֆորմացիաների տարածումը, տատանումների հաճախականային հատկությունները և հիմնական միջավայրի ու ծածկույթի սահմանում առաջացող փոխազդեցությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պիեզոէլեկտրական ազդեցությանը, որի շնորհիվ մեխանիկական դեֆորմացիաներն ուղեկցվում են էլեկտրական դաշտի փոփոխություններով, իսկ էլեկտրական ազդեցությունները կարող են փոխել նյութի մեխանիկական արձագանքը։ Բարակ դիէլեկտրական ծածկույթները դիտարկվում են որպես համակարգի դինամիկական հատկությունները փոփոխող կառուցվածքային տարրեր, որոնց առաձգական և էլեկտրական բնութագրերը կարող են անդրադառնալ ալիքների տարածման արագության, հաճախականային սպեկտրի և տատանումների տեղայնացման վրա։ Հետազոտության շրջանակում ձևակերպվում են համապատասխան սահմանային խնդիրներ և դիտարկվում են հիմնական միջավայրի ու ծածկույթի սահմանում մեխանիկական և էլեկտրական պայմանների համաձայնեցման հարցերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դիսպերսիոն հատկությունների ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու հաճախականության, ալիքային պարամետրերի և համակարգի նյութական ու երկրաչափական բնութագրերի միջև կապերը։ Բարակ ծածկույթի մոտարկումը կարող է օգտագործվել համակարգի մաթեմատիկական նկարագրությունը պարզեցնելու և դրա հիմնական ֆիզիկական առանձնահատկությունները պահպանող արդյունավետ մոդելներ կառուցելու համար։ Դիտարկվում է նաև տարբեր նյութական պարամետրերի ազդեցությունը համակարգի տատանողական վարքագծի վրա՝ հնարավորություն տալով համեմատել առանձին կառուցվածքային տարբերակներ։ Նման ուսումնասիրությունները տեսական նշանակությունից բացի առնչվում են պիեզոէլեկտրական սարքերի, ակուստոէլեկտրոնային տարրերի, բարակշերտ կառուցվածքների և ալիքային տվիչների ֆիզիկական հիմքերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, պիեզոէլեկտրականության, ալիքային գործընթացների և բարակշերտ կառուցվածքների մեխանիկայի մոտեցումները՝ բազմաշերտ էլեկտրամեխանիկական համակարգերի դինամիկական հատկությունները բացահայտելու նպատակով։

Математика

Նյութում քննարկվում են իրական թվերի համակարգի խորքային հատկությունները, հաջորդականությունների և շարքերի կոնվերգենցիան, ֆունկցիաների սահմանները, շարունակականությունը, միատեսակ շարունակականությունը, ինչպես նաև ինտեգրալի և չափման տեսության որոշ հիմնարար գաղափարներ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մաթեմատիկական ապացույցների կառուցման մեթոդներին և տեսական վերլուծության տրամաբանությանը։ Դասագիրքը նպատակ ունի զարգացնել ուսանողների խորը տեսական մտածողությունը, մաթեմատիկական վերլուծության հմտությունները և պատրաստել նրանց ավելի առաջադեմ ուսումնասիրությունների՝ անալիզի, ֆունկցիոնալ անալիզի և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտներում։

Экономика

Գիտատնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսությունում մրցունակության բարձրացման կառավարման տեսական և գործնական հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են տնտեսության, առանձին ոլորտների և կազմակերպությունների մրցունակության ձևավորման հիմնական գործոնները, կառավարման մեխանիզմները և շուկայական միջավայրի փոփոխություններին հարմարվելու հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրողականության բարձրացմանը, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, նորարարությունների ներդրմանը, ներդրումային միջավայրի բարելավմանը, արտադրանքի և ծառայությունների որակի ապահովմանը, ինչպես նաև կառավարման ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը։ Վերլուծվում են մրցակցային դիրքերի վրա ազդող ներքին և արտաքին տնտեսական գործոնները, ձեռնարկությունների ռազմավարական կառավարման առանձնահատկությունները, շուկաների ընդլայնման հնարավորությունները և արտահանման ներուժի զարգացման խնդիրները։ Դիտարկվում է պետական տնտեսական քաղաքականության դերը մրցակցային միջավայրի ձևավորման, ձեռնարկատիրության խթանման, ենթակառուցվածքների զարգացման և տնտեսության տարբեր հատվածների արդյունավետության բարձրացման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մարդկային կապիտալի, տեխնոլոգիական զարգացման և կառավարման որակի նշանակությանը՝ որպես երկարաժամկետ մրցունակություն ապահովող կարևոր նախադրյալների։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել մրցունակության բարձրացմանը խոչընդոտող գործոնները և դիտարկել կառավարման այն ուղղությունները, որոնք կարող են նպաստել տնտեսության կայուն զարգացմանն ու շուկայական դիրքերի ամրապնդմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, կառավարման մասնագետների, ձեռնարկությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի խմորման արտադրությունների ընթացքում առաջացող օրգանական թափոնների մանրէաբանական վերամշակման և օգտահանման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանց բնապահպանական, կենսատեխնոլոգիական և տնտեսական նշանակությունը։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են խմորման տեխնոլոգիաներ կիրառող արտադրություններից առաջացող մնացորդների հիմնական տեսակները, դրանց ֆիզիկաքիմիական և կենսաբանական հատկությունները, օրգանական նյութերի պարունակությունը և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն միկրոօրգանիզմների և կենսաբանական գործընթացների կիրառման հնարավորություններին, որոնց միջոցով թափոններում պարունակվող օրգանական միացությունները կարող են քայքայվել, փոխակերպվել կամ վերածվել հետագա օգտագործման համար արժեքավոր նյութերի։ Քննվում են մանրէաբանական վերամշակման տարբեր մոտեցումների արդյունավետության վրա ազդող գործոնները՝ միջավայրի բաղադրությունը, ջերմաստիճանը, թթվայնությունը, խոնավությունը, սննդանյութերի հարաբերակցությունը և կենսաբանական ակտիվության պահպանման պայմանները։ Կարևորվում է համապատասխան մանրէաբանական մշակույթների ընտրության խնդիրը՝ հաշվի առնելով արտադրական մնացորդների առանձնահատկությունները և վերամշակման նախատեսվող արդյունքը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է թափոնների նկատմամբ ոչ միայն որպես հեռացման ենթակա նյութերի, այլև որպես երկրորդային հումքի հնարավոր աղբյուրի մոտեցումը։ Այդ համատեքստում դիտարկվում են կենսաբանական վերափոխման արդյունքում օգտակար արտադրանքների կամ հետագա տեխնոլոգիական կիրառության համար պիտանի բաղադրիչների ստացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրվում է նաև վերամշակման միջոցով թափոնների ծավալի և դրանց հնարավոր բնապահպանական ծանրաբեռնվածության նվազեցման խնդիրը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի արտադրական պայմաններին համապատասխան տեխնոլոգիական լուծումների ընտրությանը, քանի որ արդյունավետ համակարգի մշակման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել տեղական հումքային ռեսուրսները, արտադրությունների կառուցվածքը, թափոնների կազմը և դրանց հավաքման ու մշակման հնարավորությունները։ Մանրէաբանական մեթոդների կիրառումը դիտարկվում է շրջանաձև տնտեսության և ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման սկզբունքների տեսանկյունից՝ նպատակ ունենալով արտադրական մնացորդները հնարավորինս վերադարձնել տնտեսական շրջանառության մեջ։ Քննվում են նաև կենսատեխնոլոգիական գործընթացների արտադրական կիրառելիության, կայունության և արդյունավետության գնահատման ընդհանուր չափանիշները։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են հիմք ստեղծել թափոնների կառավարման առավել բնապահպանական տեխնոլոգիաների մշակման, արտադրական ռեսուրսների խնայողության և երկրորդային հումքի օգտագործման ընդլայնման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել արդյունաբերական կենսատեխնոլոգիայի, մանրէաբանության, սննդի արտադրության, բնապահպանական տեխնոլոգիաների և արդյունաբերական թափոնների կառավարման ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է հայկական պոպուլյացիայի գենետիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ X և Y սեռական քրոմոսոմների պոլիմորֆիզմների վերլուծության միջոցով։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել հայկական բնակչության գենետիկական կառուցվածքի առանձնահատկությունները, ուսումնասիրել տարբեր գենետիկական մարկերների տարածվածությունը և դրանց հիման վրա գնահատել պոպուլյացիայի ներսում առկա բազմազանությունն ու հնարավոր պատմական գենետիկական կապերը։ X քրոմոսոմի պոլիմորֆիզմների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հետազոտել ինչպես մայրական, այնպես էլ ընդհանուր պոպուլյացիոն գենետիկական գործընթացների որոշ կողմեր, մինչդեռ Y քրոմոսոմի մարկերները հատկապես կարևոր են հայրական գծերի և տղամարդկանց պոպուլյացիոն պատմության ուսումնասիրության համար։ Աշխատության շրջանակում նման տվյալների համադրումը կարող է օգտագործվել հայկական պոպուլյացիայի գենոֆոնդի կառուցվածքը բնութագրելու, տարբեր ենթախմբերի միջև գենետիկական տարբերությունները գնահատելու և այլ պոպուլյացիաների հետ համեմատական վերլուծություններ իրականացնելու նպատակով։ Հետազոտությունն արժեքավոր է մարդաբանության, պոպուլյացիոն գենետիկայի, բժշկական գենետիկայի և կենսաբանական մարդաբանության տեսանկյունից, քանի որ սեռական քրոմոսոմների ժառանգական առանձնահատկությունները կարող են լրացուցիչ տեղեկություններ հաղորդել բնակչության ձևավորման և պատմական ժողովրդագրական գործընթացների մասին։ Միաժամանակ նման տվյալների մեկնաբանությունը պահանջում է զգուշություն, քանի որ առանձին գենետիկական մարկերները չեն կարող ինքնուրույն ներկայացնել ամբողջ պոպուլյացիայի ծագումն ու պատմությունը․ դրանք առավել արդյունավետ են այլ գենետիկական, մարդաբանական և պատմական տվյալների հետ համադրության դեպքում։