More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Sociology

    Ղարաբաղյան կոնֆլիկտն արդի փուլում. ֆունկցիոնալ նախորոշումը և հնարավոր լուծումները

    Աշխատությունը նվիրված է Ղարաբաղյան հակամարտության զարգացման արդի փուլի ուսումնասիրությանը՝ դրա քաղաքական, տարածաշրջանային և միջազգային առանձնահատկությունների, հնարավոր զարգացումների և կարգավորման հեռանկարների վերլուծության միջոցով։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հակամարտության ձևավորման և զարգացման հիմնական գործոնները, ներգրավված կողմերի շահերը, տարածաշրջանային ու միջազգային դերակատարների դիրքորոշումները, ինչպես նաև հակամարտության վրա ազդող քաղաքական, անվտանգային և աշխարհաքաղաքական գործընթացները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հակամարտության հնարավոր զարգացման սցենարների կանխատեսմանը և այն գործոնների բացահայտմանը, որոնք կարող են նպաստել լարվածության պահպանմանը, փոփոխությանը կամ կարգավորման գործընթացի առաջմղմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել բանակցային գործընթացի առանձնահատկությունները, կողմերի քաղաքական դիրքորոշումները, փոխզիջումների հնարավորությունները, անվտանգության երաշխիքների հարցերը և հակամարտության կարգավորման տարբեր մոտեցումները։ Կարևորվում է նաև տարածաշրջանային անվտանգության համակարգի, հարևան պետությունների շահերի և միջազգային կազմակերպությունների ներգրավվածության ազդեցությունը հնարավոր լուծումների ձևավորման վրա։ Հետազոտությունը հակամարտության խնդիրը դիտարկում է ոչ միայն որպես երկկողմ հարաբերությունների հարց, այլև որպես Հարավային Կովկասի քաղաքական և անվտանգային միջավայրի կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ քննարկվող հնարավոր լուծումները կարող են ներառել քաղաքական և դիվանագիտական մեխանիզմներ, երկխոսության վերականգնում, անվտանգության ապահովման միջոցներ, փոխվստահության ձևավորման քայլեր և երկարաժամկետ խաղաղության հաստատման պայմաններ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային անվտանգության մասնագետներին, հակամարտությունների կարգավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին, դիվանագետներին, դասախոսներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

    Updated: 2026-08-21
    Ղարաբաղյան կոնֆլիկտն արդի փուլում. ֆունկցիոնալ նախորոշումը և հնարավոր լուծումները
    Online

    Pedagogy

    Восстановление речевой коммуникации при афазии

    Աշխատությունը նվիրված է աֆազիայի պայմաններում խաթարված խոսքային հաղորդակցության վերականգնման տեսական, կլինիկական և հոգեբանամանկավարժական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում գլխուղեղի խոսքային գործառույթների խանգարման հետևանքով առաջացող հաղորդակցական դժվարություններն են, որոնք կարող են արտահայտվել բանավոր խոսքի արտադրման կամ ընկալման, անվանման, կրկնության, ընթերցանության և գրավոր խոսքի տարբեր աստիճանի փոփոխություններով։ Խոսքի վերականգնումը դիտարկվում է ոչ միայն առանձին լեզվական կարողությունների վերականգնման, այլև մարդու առօրյա հաղորդակցությանը մասնակցելու հնարավորությունների բարելավման տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խանգարման տեսակի և արտահայտվածության գնահատմանը, պահպանված լեզվական ու ճանաչողական հնարավորությունների բացահայտմանը և դրանց հիման վրա վերականգնողական աշխատանքի անհատականացման սկզբունքներին։ Քննվում են բառապաշարի ակտիվացման, բառերի իմաստային կապերի վերականգնման, նախադասությունների կառուցման, խոսքի ընկալման և երկխոսության կարողությունների զարգացման ընդհանուր մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նյարդահոգեբանական տեսանկյունը, որը հնարավորություն է տալիս խոսքային խանգարումները կապել բարձրագույն հոգեկան գործառույթների համակարգային կազմակերպման և գլխուղեղի տարբեր գործառական համակարգերի փոխազդեցության հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիշողության, ուշադրության, մտածողության և հուզական վիճակի նշանակությանը, քանի որ դրանց փոփոխությունները կարող են ազդել հաղորդակցական վերականգնման ընթացքի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է մասնագետների համատեղ աշխատանքը՝ խոսքի և լեզվի թերապիայի, նյարդաբանության, նյարդահոգեբանության և վերականգնողական բժշկության մոտեցումների համադրմամբ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ընտանիքի և սոցիալական միջավայրի մասնակցությանը, քանի որ բնական հաղորդակցական իրավիճակներում ձեռք բերված կարողությունների կիրառումը կարևոր նշանակություն ունի առօրյա գործունեության և սոցիալական ներգրավվածության համար։ Դիտարկվում են նաև վերականգնողական առաջընթացի գնահատման սկզբունքները՝ հաշվի առնելով ոչ միայն լեզվական առաջադրանքների կատարումը, այլև իրական հաղորդակցության արդյունավետությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է խոսքային հաղորդակցության վերականգնումը որպես համալիր և անհատականացված գործընթաց, որի նպատակը լեզվական գործառույթների հնարավոր բարելավման հետ մեկտեղ մարդու հաղորդակցական ինքնուրույնության և կյանքի որակի բարձրացումն է։

    Updated: 2026-09-19
    Восстановление речевой коммуникации при афазии
    Online

    History

    Միջկուսակցական հարաբերությունները ՀՀ-ում

    Սա քաղաքագիտության և քաղաքական ինստիտուտների ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միջկուսակցական հարաբերությունների ձևավորմանը, զարգացման առանձնահատկություններին և քաղաքական համակարգի վրա դրանց ազդեցությանը, որտեղ վերլուծվում են կուսակցությունների միջև համագործակցության և մրցակցության մեխանիզմները, կոալիցիոն կառավարությունների ձևավորման գործընթացները, ընդդիմություն–իշխանություն հարաբերությունների դինամիկան, ինչպես նաև ընտրական համակարգի ազդեցությունը քաղաքական դաշտի կառուցվածքի վրա, աշխատանքը ընդգրկում է նաև քաղաքական մշակույթի, գաղափարական տարբերությունների և կուսակցական ինստիտուցիոնալացման մակարդակի գնահատումը, միաժամանակ դիտարկվում են ժողովրդավարական գործընթացների կայունացման և քաղաքական բազմակարծության զարգացման խնդիրները՝ Հայաստանի ներքաղաքական զարգացումների համատեքստում։

    Updated: 2026-09-23
    Միջկուսակցական հարաբերությունները ՀՀ-ում
    Online

    Geography

    Աշխարհի պատկերավոր ատլաս՝ ըստ Ֆրանսիայի, Անգլիայի, Գերմանիայի և Ռուսաստանի արքունական աշխարհագրական տվյալների, բնական, ուսումնական և քաղաքական աշխարհագրության նախնական բացատրություններով

    Աշխատությունը աշխարհագրական գիտելիքների համակարգված ներկայացմանն ուղղված պատկերազարդ ուսումնական հրատարակություն է, որը նպատակ ունի ընթերցողին ծանոթացնելու աշխարհի աշխարհագրական կառուցվածքին, տարբեր երկրների ու տարածաշրջանների դիրքին, տարածական առանձնահատկություններին և քաղաքական բաժանմանը։ Այն համադրում է քարտեզագրական պատկերները և աշխարհագրական նախնական բացատրությունները՝ ընդգրկելով բնական, ուսումնական և քաղաքական աշխարհագրության հիմնական ուղղությունները։ Բնական աշխարհագրության տեսանկյունից նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու Երկրի մակերևույթի, աշխարհամասերի, երկրների, ծովերի, գետերի, լեռների և այլ աշխարհագրական միավորների մասին, իսկ քաղաքական աշխարհագրության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում պետությունների տարածքներին, սահմաններին և աշխարհաքաղաքական բաժանմանը։ Ատլասի կազմման հիմքում եվրոպական մի շարք առաջատար երկրների՝ Ֆրանսիայի, Անգլիայի, Գերմանիայի և Ռուսաստանի արքունական աշխարհագրական տվյալներն ու քարտեզագրական ավանդույթներն են, ինչը հրատարակությանը հաղորդում է նաև համեմատական ճանաչողական նշանակություն։ Պատկերների և բացատրական նյութերի համադրությունը նպաստում է աշխարհագրական հասկացությունների ավելի մատչելի ընկալմանը, տարածական մտածողության զարգացմանը և քարտեզներից օգտվելու հմտությունների ձևավորմանը։ Գիրքը կարևոր է նաև գիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է աշխարհագրական գիտելիքների դասավանդման, քարտեզագրության և աշխարհի մասին պատկերացումների տարածման 19-րդ դարի կրթական մոտեցումները։ Այն կարող է հետաքրքրել աշխարհագրության պատմությամբ, քարտեզագրությամբ, կրթության պատմությամբ և հայերեն ուսումնական գրականության զարգացմամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

    Updated: 2026-11-16
    Աշխարհի պատկերավոր ատլաս՝ ըստ Ֆրանսիայի, Անգլիայի, Գերմանիայի և Ռուսաստանի արքունական աշխարհագրական տվյալների, բնական, ուսումնական և քաղաքական աշխարհագրության նախնական բացատրություններով
    Online

    History

    Անդրկովկասը դիվանագիտական հորձանուտում. հայոց անկախ պետականության կերտումը (1917 թ. փետրվար – 1918 թ. հունիս)

    Նյութը լուսաբանում է 1917–1918 թվականների ժամանակահատվածը, երբ Ռուսական կայսրության փլուզումից հետո Անդրկովկասը հայտնվեց քաղաքական վակուումի և ուժերի բախման կենտրոնում։ Այդ պայմաններում սկսվեց հայ ժողովրդի պետականության վերականգնման գործընթացը։ Հիմնական բովանդակություն Ռուսական կայսրության անկում և տարածաշրջանային ճգնաժամ Նյութը ցույց է տալիս, թե ինչպես 1917 թվականի Փետրվարյան հեղափոխությունից հետո Անդրկովկասում առաջացավ իշխանական անկայունություն և նոր քաղաքական կենտրոնների ձևավորման անհրաժեշտություն։ Անդրկովկասյան դաշնակցություն և նրա փլուզումը Ներկայացվում է Անդրկովկասյան Սեյմի և ժամանակավոր կառավարման մարմինների գործունեությունը, ինչպես նաև հայ, վրացի և ադրբեջանական քաղաքական ուժերի միջև հակասությունները։ Դիվանագիտական պայքար և անկախության ուղի Նյութը ընդգծում է արտաքին ուժերի ազդեցությունը (Օսմանյան կայսրություն, Գերմանիա և այլն) և հայ քաղաքական ուժերի պայքարը՝ պետականության պահպանման ու անկախության հասնելու համար։ 1918 թ. մայիս՝ անկախության հռչակում Վերլուծվում է Հայաստանի Հանրապետության ստեղծման գործընթացը և դրա դիվանագիտական նախադրյալները։ Նյութի հիմնական գաղափարը Նյութը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի անկախ պետականության կերտումը արդյունք էր ոչ միայն ներքին քաղաքական պայքարի, այլև բարդ միջազգային և տարածաշրջանային դիվանագիտական գործընթացների։

    Updated: 2026-09-18
    Անդրկովկասը դիվանագիտական հորձանուտում. հայոց անկախ պետականության կերտումը (1917 թ. փետրվար – 1918 թ. հունիս)
    Online

    Culture

    Իջևանի միջազգային սիմպոզիումների քարարձանների գեղարվեստական առանձնահատկությունները

    Աշխատությունը նվիրված է Իջևանում անցկացված միջազգային սիմպոզիումների շրջանակում ստեղծված քարե քանդակների գեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում բացօթյա քանդակագործական ստեղծագործություններն են, դրանց ձևավորման գեղարվեստական սկզբունքները, թեմատիկ և ոճական բազմազանությունը, ինչպես նաև բնության և ճարտարապետական միջավայրի հետ փոխհարաբերությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են սիմպոզիումների ձևավորման պատմությունը, դրանց նշանակությունը հայկական քանդակագործության զարգացման և միջազգային մշակութային երկխոսության համար, ինչպես նաև տարբեր երկրների արվեստագետների ստեղծագործական մոտեցումների փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում քարի՝ որպես քանդակագործական նյութի գեղարվեստական և արտահայտչական հնարավորություններին, դրա բնական ձևի, գույնի, կառուցվածքի և ֆակտուրայի օգտագործմանը ստեղծագործական գործընթացում։ Վերլուծվում են քանդակների հորինվածքային կառուցվածքը, ծավալային լուծումները, ռիթմը, տարածական հարաբերությունները, ձևի պայմանականացման աստիճանը և աբստրակտ կամ պատկերային արտահայտչամիջոցների կիրառումը։ Աշխատությունը բացահայտում է նաև ավանդական և ժամանակակից քանդակագործական մտածողության համադրությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են արվեստագետները ազգային մշակութային ակունքները, ժամանակակից գեղարվեստական լեզուն և անհատական ստեղծագործական որոնումները արտահայտում քարե ձևի միջոցով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում քանդակների տեղադրման միջավայրին, քանի որ դրանք դիտարկվում են ոչ միայն որպես առանձին արվեստի գործեր, այլև որպես լանդշաֆտային և քաղաքային տարածքի գեղարվեստական կազմակերպման տարրեր։ Բնական միջավայրի, լուսավորության, տարածության և դիտողի շարժման հետ ստեղծագործությունների փոխհարաբերությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել դրանց ընկալման առանձնահատկությունները բացօթյա պայմաններում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է Իջևանի սիմպոզիումների նշանակությունը որպես միջազգային ստեղծագործական համագործակցության հարթակ, որտեղ տարբեր գեղարվեստական ավանդույթներ և քանդակագործական դպրոցներ փոխազդում են միմյանց հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել ինչպես Իջևանի քանդակագործական ժառանգության, այնպես էլ Հայաստանի ժամանակակից մոնումենտալ և բացօթյա արվեստի ուսումնասիրությանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել արվեստաբաններին, քանդակագործներին, ճարտարապետներին, մշակութաբաններին, արվեստի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, դասախոսներին, ուսանողներին և ժամանակակից հայկական քանդակագործությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

    Updated: 2026-09-15
    Իջևանի միջազգային սիմպոզիումների քարարձանների գեղարվեստական առանձնահատկությունները