Տոսթանե զրույց

Политология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ազգային շահերի ապահովման համատեքստում տեղեկատվական անվտանգության դերի, նշանակության և հիմնական խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում տեղեկատվական անվտանգությունը դիտարկվում է որպես պետական և հասարակական անվտանգության բազմաշերտ ոլորտ, որը ներառում է տեղեկատվական ռեսուրսների, հաղորդակցական համակարգերի, պետական կառավարման տեղեկատվական ենթակառուցվածքների և հասարակական տեղեկատվական միջավայրի պաշտպանության հետ կապված հարցեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տեղեկատվական հասարակության զարգացման պայմաններում առաջացող մարտահրավերների դասակարգմանը և այն գործոնների վերլուծությանը, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ պետական հաստատությունների, տնտեսության և հասարակության բնականոն գործունեության վրա։ Քննվում են տեղեկատվական համակարգերի տեխնիկական պաշտպանությանը, տվյալների ամբողջականությանն ու հասանելիությանը, կարևոր տեղեկատվական ենթակառուցվածքների կայունությանը և թվային միջավայրում ռիսկերի կառավարմանը վերաբերող ընդհանուր խնդիրները։ Միաժամանակ տեղեկատվական անվտանգությունը դիտարկվում է ավելի լայն հասարակական ու քաղաքական համատեքստում՝ անդրադառնալով հանրային հաղորդակցության, տեղեկատվության տարածման, մեդիայի և պետական տեղեկատվական քաղաքականության փոխհարաբերություններին։ Կարևորվում է պետական մարմինների, մասնավոր հատվածի, լրատվամիջոցների, գիտակրթական հաստատությունների և քաղաքացիական հասարակության դերերի սահմանազատումը տեղեկատվական միջավայրի կայունության ապահովման գործում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ազգային շահերի հասկացության և տեղեկատվական անվտանգության միջև հարաբերակցության տեսական վերլուծությունը՝ ուսումնասիրելով, թե պետական ինքնիշխանության, հասարակական կայունության, տնտեսական զարգացման և քաղաքացիների իրավունքների պաշտպանության խնդիրներն ինչպես են փոխկապակցվում տեղեկատվական ոլորտում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում իրավական կարգավորման և ինստիտուցիոնալ կառավարման հարցերին, ինչպես նաև պետական քաղաքականության տարբեր գործիքների կիրառման հնարավորություններին ու սահմաններին։ Կարևորվում է անվտանգության պահանջների և խոսքի, տեղեկատվության հասանելիության ու անձնական կյանքի պաշտպանության իրավունքների միջև իրավական հավասարակշռության խնդիրը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև միջազգային համագործակցության նշանակությանը, քանի որ թվային և տեղեկատվական ռիսկերը հաճախ չեն սահմանափակվում մեկ պետության տարածքով և պահանջում են միջպետական ու մասնագիտական համագործակցության մեխանիզմներ։ Տեսական մոտեցումների և Հայաստանի պետական ու հասարակական համակարգի առանձնահատկությունների համադրումը հնարավորություն է տալիս համակարգված ներկայացնելու տեղեկատվական անվտանգության տեղը ազգային շահերի պաշտպանության ընդհանուր համակարգում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել տեղեկատվական անվտանգության, միջազգային հարաբերությունների, պետական կառավարման, ազգային անվտանգության ուսումնասիրությունների և տեղեկատվական քաղաքականության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

История

Այս աշխատությունը նվիրված է հայ ազգի ձևավորման և սոցիալիստական վերափոխման գործընթացների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով պատմական, հասարակական, տնտեսական և քաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում հայկական ազգային ինքնության ձևավորման պատմական նախադրյալներն են, հայ ժողովրդի սոցիալական կառուցվածքի փոփոխությունները և այն գործոնները, որոնք տարբեր ժամանակաշրջաններում նպաստել են ազգային համայնքի համախմբմանը։ Աշխատությունում կարող են ուսումնասիրվել հայ ժողովրդի պատմական զարգացման տարբեր փուլերը, ազգային գիտակցության ձևավորման գործընթացը, լեզվի, մշակույթի, կրոնի և պատմական հիշողության դերը ազգային ինքնության պահպանման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հասարակական և տնտեսական փոփոխություններին, որոնք ազդել են հայկական հասարակության սոցիալական կառուցվածքի, դասակարգային հարաբերությունների և քաղաքական մտածողության վրա։ Սոցիալիստական վերափոխումների տեսանկյունից աշխատանքը կարող է անդրադառնալ խորհրդային ժամանակաշրջանում Հայաստանի տնտեսական, սոցիալական և մշակութային փոփոխություններին, արդյունաբերականացմանը, կոլեկտիվացմանը, կրթության և առողջապահության համակարգերի զարգացմանը, ինչպես նաև պետական կառավարման և հասարակական կյանքի վերակազմավորմանը։ Ուսումնասիրության մեջ ազգային և սոցիալիստական գործընթացները դիտարկվում են որպես փոխկապակցված երևույթներ՝ վերլուծելով, թե ինչպես էր խորհրդային գաղափարախոսությունը մեկնաբանում ազգային հարցը և ինչ ազդեցություն էր այն ունենում հայկական հասարակության զարգացման վրա։ Կարևորվում է նաև ազգային ինքնության պահպանման և միասնական սոցիալիստական հասարակության կառուցման գաղափարների փոխհարաբերությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ մշակույթի, կրթության, գիտության և գրականության ոլորտներում տեղի ունեցած փոփոխություններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը հասարակության աշխարհայացքի և ազգային ինքնագիտակցության վրա։ Միաժամանակ նման թեմայի ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմական աղբյուրների և տվյալ ժամանակաշրջանի գաղափարախոսական մոտեցումների քննադատական վերլուծության տեսանկյունից, քանի որ աշխատության լեզուն և մեկնաբանությունները կարող են արտացոլել խորհրդային պատմագրության առանձնահատկությունները։ Նյութը կարող է հետաքրքրել հայոց պատմության, խորհրդային պատմության, ազգային ինքնության, հասարակական մտքի և քաղաքական գաղափարախոսությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին, պատմաբաններին և ուսանողներին։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հայկական ազգային ինքնության պատմական ձևավորումը և խորհրդային շրջանում հասարակության սոցիալական ու քաղաքական վերափոխումների առանձնահատկությունները՝ միաժամանակ հասկանալու ազգային և գաղափարական գործընթացների փոխազդեցությունը։

Культура

Այս աշխատությունը նվիրված է հայազգի նշանավոր ջութակահար և մանկավարժ Իվան Կալամյանի կյանքին, մասնագիտական գործունեությանը և երաժշտական մանկավարժության մեջ ունեցած նշանակությանը։ Նա ծնվել է 1903 թվականին Թավրիզում և իր մասնագիտական կրթությունը ստացել է Մոսկվայում և Փարիզում՝ ծանոթանալով ջութակի ռուսական և ֆրանսիական կատարողական դպրոցների ավանդույթներին։ Նրա մասնագիտական ձևավորման ընթացքում ձեռք բերած գիտելիքներն ու փորձը հետագայում հիմք դարձան սեփական մանկավարժական սկզբունքների մշակման համար։ 1937 թվականին տեղափոխվելով Միացյալ Նահանգներ՝ նա շարունակեց իր գործունեությունը որպես կատարող, սակայն առավել մեծ ճանաչում ձեռք բերեց որպես ջութակի նշանավոր մանկավարժ։ Նա դասավանդել է Կուրտիսի երաժշտական ինստիտուտում և Ջուլիարդի դպրոցում՝ պատրաստելով բարձրակարգ երաժիշտների մի քանի սերունդ։ Նրա ուսուցման մեթոդաբանության հիմքում տեխնիկական կատարելության և երաժշտական արտահայտչականության համադրությունն էր։ Նա մեծ նշանակություն էր տալիս ձախ և աջ ձեռքերի ճիշտ աշխատանքին, ինտոնացիային, աղեղի կառավարմանը, ռիթմական ճշգրտությանը, հնչերանգի ձևավորմանը և կատարողական ազատությանը։ Միաժամանակ նա կարևորում էր յուրաքանչյուր ուսանողի անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը՝ ձգտելով ոչ թե բոլոր աշակերտներին նույն կերպ ուսուցանել, այլ բացահայտել նրանց ուժեղ կողմերն ու զարգացնել անհատական կատարողական ներուժը։ Նրա աշակերտների թվում էին միջազգային ճանաչում ունեցող բազմաթիվ ջութակահարներ, որոնցից են Իցհակ Պերլմանը, Պինկաս Ցուկերմանը, Կյուն-Վա Չունգը, Մայքլ Ռաբինը և այլ նշանավոր երաժիշտներ։ Նրանց հաջողությունները մեծապես նպաստեցին Կալամյանի մանկավարժական դպրոցի միջազգային հեղինակության ամրապնդմանը։ Նրա մասնագիտական ժառանգության կարևոր մասը կազմում են ջութակի կատարողական տեխնիկային և ուսուցման մեթոդաբանությանը նվիրված աշխատությունները, որոնք նշանակալի տեղ են զբաղեցնում ջութակի մանկավարժական գրականության մեջ։ Կալամյանի մոտեցման առանձնահատկությունն այն էր, որ նա միավորում էր տարբեր ազգային կատարողական դպրոցների լավագույն ավանդույթները՝ դրանք վերածելով միասնական և գործնական մանկավարժական համակարգի։ Նրա գործունեությունը կարևոր դեր ունեցավ XX դարի ջութակի կատարողական արվեստի և երաժշտական կրթության զարգացման գործում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նրա կենսագրական ուղին, մասնագիտական ձևավորումը, մանկավարժական սկզբունքները, աշակերտների հետ աշխատանքը և միջազգային ազդեցությունը՝ ցույց տալով նրա ներդրումը ժամանակակից ջութակի դպրոցի զարգացման մեջ։ Նրա ժառանգությունը նշանակալի է նաև հայ երաժշտական մշակույթի պատմության տեսանկյունից, քանի որ նրա գործունեությունը ներկայացնում է հայազգի երաժշտի կարևոր ներդրումը համաշխարհային կատարողական արվեստի և երաժշտական մանկավարժության մեջ։

Сельское хозяйство

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գյուղատնտեսության մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների, ուսանողների և ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ցանկում ընդգրկված են բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոնոմիային, հողագիտությանը, գյուղատնտեսական տեխնիկային, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը և գյուղատնտեսության այլ ուղղություններին վերաբերող նոր հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են ոլորտի գիտական նվաճումները, տեխնոլոգիական նորարարությունները և արդի զարգացման միտումները։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր մասնագիտական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տեղեկություններ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ գիտահետազոտական, ուսումնական և գործնական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական փորձի կատարելագործմանը և ոլորտի զարգացմանն ուղղված ժամանակակից տեղեկատվության հասանելիության ապահովմանը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում խոզերի մոտ միաժամանակ հանդիպող աղիքային նեմատոդային վարակների տարածվածության, համաճարակաբանական առանձնահատկությունների, կլինիկական նշանակության և բուժման արդյունավետ մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է ասկարիդների, տրիխոցեֆալների և էզոֆագոստոմների հարուցած մակաբուծային հիվանդությունների համակցված ընթացքի վրա՝ հաշվի առնելով դրանց տարածման պայմանները, կենդանիների վարակման աղբյուրները և տնտեսություններում պահպանմանը նպաստող գործոնները։ Քննության են առնվում տարբեր տարիքային խմբերի կենդանիների վարակվածության մակարդակը, հիվանդությունների տարածման սեզոնային առանձնահատկությունները, պահվածքի և կերակրման պայմանների ազդեցությունը, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի դերը մակաբույծների կենսաշրջանի պահպանման և վարակի փոխանցման գործընթացում։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում խառը վարակների առանձնահատկություններին, քանի որ մի քանի տեսակի աղիքային նեմատոդների համատեղ առկայությունը կարող է ավելի զգալի ազդեցություն ունենալ կենդանիների ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակի, աճի, զարգացման և մթերատվության վրա։ Ուսումնասիրվում են մակաբույծների հայտնաբերման և վարակվածության աստիճանի գնահատման անասնաբուժական ու լաբորատոր մեթոդները, որոնք հնարավորություն են տալիս որոշել առանձին հարուցիչների տարածվածությունը և համակցված ներխուժումների կառուցվածքը։ Համաճարակաբանական վերլուծության շրջանակում կարևորվում են կենդանիների տարիքը, տնտեսության սանիտարահիգիենիկ վիճակը, պահվածքի տեխնոլոգիան, կենդանիների խմբավորման սկզբունքները և մակաբույծների զարգացման համար նպաստավոր արտաքին պայմանները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև աղիքային նեմատոդների ազդեցությանը կենդանիների օրգանիզմի վրա՝ գնահատելով մարսողական համակարգի գործունեության խանգարումները, սննդանյութերի յուրացման փոփոխությունները և ընդհանուր արտադրողականության նվազման հնարավոր հետևանքները։ Բուժական ուղղությամբ քննության են առնվում հակամակաբուծային միջոցների կիրառման սկզբունքները և դրանց արդյունավետության գնահատման չափանիշները՝ հատկապես միաժամանակ մի քանի տեսակի նեմատոդներով վարակված կենդանիների դեպքում։ Կարևորվում է բուժման սխեմաների ընտրությունը՝ հաշվի առնելով մակաբույծների տեսակային կազմը, վարակվածության մակարդակը, կենդանիների տարիքը և տնտեսության պայմանները։ Առանձին նշանակություն է տրվում բուժական միջոցառումների և կանխարգելման համակցմանը, քանի որ միայն կենդանիների դեղորայքային բուժումը կարող է բավարար չլինել արտաքին միջավայրում պահպանվող վարակի աղբյուրների վերահսկման բացակայության դեպքում։ Այդ համատեքստում դիտարկվում են անասնաբուժասանիտարական միջոցառումները, կենդանիների պահման պայմանների բարելավումը, տարածքների մաքրության ապահովումը և պարբերական մակաբուծաբանական վերահսկողությունը։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է խոզաբուծական տնտեսություններում մակաբուծային հիվանդությունների հետևանքով առաջացող տնտեսական կորուստների նվազեցման, կենդանիների առողջության պահպանման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտությամբ։ Հայաստանի բնակլիմայական և տնտեսավարման պայմանների հաշվառումը հնարավորություն է տալիս մշակել տեղական առանձնահատկություններին համապատասխան համաճարակաբանական վերահսկման, բուժման և կանխարգելման մոտեցումներ։ Նյութը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժների, մակաբուծաբանների, համաճարակաբանների, խոզաբուծական տնտեսությունների մասնագետների, անասնաբուժական հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է դինամիկ ճանաչման խնդիրների մոդելավորմանը՝ գրաֆային ալգորիթմների և մեքենայական ուսուցման մեթոդների համատեղ կիրառմամբ։ Ուսումնասիրվում են ժամանակի ընթացքում փոփոխվող տվյալների, օբյեկտների և դրանց միջև փոխկապակցվածությունների ներկայացման ու վերլուծության մոտեցումները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով գրաֆային կառուցվածքների օգտագործմանը։ Դիտարկվում են հանգույցների և կապերի միջոցով բարդ համակարգերի ներկայացման սկզբունքները, ինչպես նաև գրաֆներում փոփոխությունների հայտնաբերման, օրինաչափությունների բացահայտման, դասակարգման և ճանաչման ալգորիթմական խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն իրավիճակներին, երբ մուտքային տվյալները մշտապես թարմացվում են, իսկ ճանաչման համակարգը պետք է հարմարվի նոր պայմաններին և պահպանի արդյունքների բավարար ճշգրտությունը։ Քննարկվում են մեքենայական ուսուցման տարբեր մոտեցումների կիրառման հնարավորությունները՝ տվյալներից նշանակալի հատկանիշների առանձնացման, օբյեկտների դասակարգման, փոխկապակցվածությունների կանխատեսման և բարդ կառուցվածքային օրինաչափությունների հայտնաբերման նպատակով։ Վերլուծվում են գրաֆային ալգորիթմների և ուսուցման մոդելների ինտեգրման սկզբունքները, հաշվարկային արդյունավետության բարձրացման և մեծածավալ տվյալների մշակման հետ կապված խնդիրները։ Կարևորվում է նաև մոդելների ճշգրտության, կայունության և փոփոխվող տվյալներին հարմարվելու կարողության գնահատումը։ Դիտարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել պատկերների և ազդանշանների ճանաչման, սոցիալական ու տեղեկատվական ցանցերի վերլուծության, կիբեռանվտանգության, առաջարկող համակարգերի, տրանսպորտային և այլ դինամիկ համակարգերի հետազոտման ոլորտներում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մեքենայական ուսուցման, արհեստական բանականության, գրաֆների տեսության, տվյալների վերլուծության և ալգորիթմների մշակման ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։