More in Informatics

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Literature

    Զավան և Փառնակ, հատոր Ա

    Ստեղծագործությունը ներկայացնում է Զավան և Փառնակ անունների շուրջ կառուցված գրական պատմություն՝ ընթերցողին տեղափոխելով գեղարվեստական պատումի աշխարհ։ Վերնագրում հիշատակված կերպարները ստեղծագործության կենտրոնական առանցքն են, որոնց միջոցով կարող են բացահայտվել մարդկային հարաբերությունների, անձնական ընտրությունների, հասարակական միջավայրի և բարոյական պատկերացումների տարբեր կողմեր։ Երկի գրական արժեքը կարելի է դիտարկել նաև ժամանակաշրջանի հայալեզու գեղարվեստական արձակի զարգացման համատեքստում, երբ տպագիր գրականությունը կարևոր դեր ուներ ընթերցանության մշակույթի տարածման, գրական ճաշակի ձևավորման և հասարակական գաղափարների փոխանցման գործում։ Ստեղծագործության ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել 19-րդ դարի հայ գրականության, արևմտահայ գրական միջավայրի և հայերեն տպագիր գրքի պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն հնարավորություն է տալիս ուշադրություն դարձնելու ժամանակի գրական լեզվին, պատումի կառուցման եղանակներին, կերպարների ներկայացման սկզբունքներին և ընթերցողին ուղղված գեղարվեստական խոսքի առանձնահատկություններին։ Գիրքը կարող է դիտարկվել որպես հայ գրական ժառանգության ուսումնասիրության նյութ՝ հատկապես այն հետազոտությունների շրջանակում, որոնք անդրադառնում են 19-րդ դարի հայալեզու հրատարակություններին, գեղարվեստական պատմությունների տարածմանը և ընթերցանության ավանդույթների ձևավորմանը։

    Updated: 2026-10-28
    Զավան և Փառնակ, հատոր Ա
    Online

    Other Subjects

    Հավերժ Ռուսիայի հետ: 1828-1978: (Մեթոդական նյութերի ժողովածու)

    Հրատարակությունը մեթոդական բնույթի նյութերի ժողովածու է, որը ձևավորվել է 1828–1978 թվականների հոբելյանական ժամանակագրության շրջանակում և արտացոլում է խորհրդային ժամանակաշրջանում հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմության ներկայացման պաշտոնական ու գաղափարական մոտեցումները։ Նյութերի հիմնական նպատակը եղել է գրադարաններում, մշակութային հաստատություններում, կրթական և հասարակական կազմակերպություններում թեմատիկ միջոցառումների, ցուցահանդեսների, զեկուցումների, ընթերցողական հանդիպումների և գրականության ներկայացումների կազմակերպման համար մեթոդական աջակցություն տրամադրելը։ Ժողովածուում պատմական իրադարձությունների մեկնաբանությունը կառուցվում է տվյալ ժամանակաշրջանին բնորոշ գաղափարախոսական շրջանակում՝ շեշտադրելով Ռուսաստանի հետ Արևելյան Հայաստանի քաղաքական և պատմական կապերի նշանակությունը, երկու ժողովուրդների հարաբերությունները և խորհրդային հասարակության մեջ ձևավորված «բարեկամության» գաղափարը։ Նման նյութերում 1828 թվականը ներկայացվում էր որպես պատմական կարևոր սահմանագիծ, իսկ հետագա մեկուկես դարի իրադարձությունները դիտարկվում էին ռուս և հայ ժողովուրդների քաղաքական, տնտեսական ու մշակութային հարաբերությունների զարգացման ընդհանուր պատկերի մեջ։ Մեթոդական բաժինները կարող էին առաջարկել թեմաների կառուցվածք, համապատասխան գրականության ընտրության սկզբունքներ, ցուցադրական նյութերի կազմակերպման եղանակներ և զանգվածային աշխատանքի տարբեր ձևեր։ Հրատարակության արժեքը ներկայում պայմանավորված է ոչ միայն ներկայացվող պատմական տեղեկություններով, այլև նրանով, որ այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու խորհրդային շրջանի պատմական հիշողության քաղաքականությունը և այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով պատմական անցյալը ներկայացվում էր հանրային ու մշակութային հաստատություններում։ Աղբյուրագիտական քննության ժամանակ կարևոր է տարբերակել պատմական փաստերը դրանց ժամանակաշրջանային մեկնաբանություններից, քանի որ ժողովածուի գաղափարական բառապաշարը և շեշտադրումները արտացոլում են խորհրդային պաշտոնական պատմագրության առանձնահատկությունները։ Միաժամանակ նյութը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի գրադարանային և մշակութային-լուսավորչական աշխատանքի պատմության ուսումնասիրության համար՝ ցույց տալով, թե հոբելյանական տարեթվերն ինչպես էին ներառվում հաստատությունների գործունեության ծրագրերում։ Այսպիսով, ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում որպես մեթոդական, պատմագիտական և մշակութային-քաղաքական աղբյուր, որի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու ինչպես հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական ներկայացման առանձնահատկությունները, այնպես էլ խորհրդային շրջանում պատմական գիտելիքի հանրայնացման և գաղափարական հաղորդակցության գործելակերպը։

    Updated: 2026-09-27
    Հավերժ Ռուսիայի հետ: 1828-1978: (Մեթոդական նյութերի ժողովածու)
    Online

    Other Subjects

    Համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունները (1512 - 1920): Մատենագիտական ուղեցույց: Պրակ երկրորդ: Արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունները (1708-1920)

    Աշխատանքը մատենագիտական բնույթի համապարփակ ուղեցույց է, որը նվիրված է արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունների համակարգված գրանցմանը և նկարագրությանը 1708-1920 թվականների ժամանակահատվածում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայերեն թարգմանական գրականության պատմությունը, հայ գրքի զարգացման ընթացքը և հայ ընթերցողական մշակույթի ձևավորումը ուսումնասիրողների համար։ Ուղեցույցի հիմնական նպատակն է մեկ ամբողջության մեջ ներկայացնել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայերեն թարգմանված օտարալեզու գրական ստեղծագործությունները՝ հնարավորինս հստակ մատենագիտական տվյալներով։ Նման աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հայերեն թարգմանական գրականությունը ձևավորվել է տարբեր մշակութային միջավայրերի և լեզուների հետ երկարատև շփման արդյունքում։ Ներառված նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե որ երկրների և ժողովուրդների գրականությունն է թարգմանվել հայերեն, ինչ հեղինակների և ստեղծագործությունների նկատմամբ է ձևավորվել հետաքրքրություն, և ինչպես են այդ նախասիրությունները փոփոխվել ժամանակի ընթացքում։ Մատենագիտական նկարագրությունները կարող են տեղեկություններ տրամադրել թարգմանված ստեղծագործության հեղինակի, վերնագրի, թարգմանչի, հրատարակության վայրի, հրատարակչի, տարեթվի, ծավալի և այլ գրքային տվյալների վերաբերյալ։ Այդպիսի համակարգված տվյալները հնարավորություն են տալիս նույնականացնել առանձին հրատարակություններն ու տարբերակները, հետևել դրանց տարածմանը և ուսումնասիրել հայերեն թարգմանությունների հրատարակչական պատմությունը։ Աշխատանքը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև թարգմանիչների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման մեջ թարգմանիչները հանդես են եկել որպես տարբեր մշակույթների և հայ ընթերցողի միջև կապող օղակներ՝ նպաստելով օտար գրական, գիտական, փիլիսոփայական և մշակութային գաղափարների ներթափանցմանը հայ մտավոր կյանք։ Թարգմանիչների անունների և նրանց կատարած աշխատանքների համակարգումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրանց ներդրումը հայ գրականության և մշակույթի զարգացման գործում։ Ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու թարգմանական գործընթացի զարգացմանը մի քանի դարերի ընթացքում։ Այս ժամանակահատվածում փոփոխվել են ինչպես հայ գրքի հրատարակության կենտրոնները, այնպես էլ հայ ընթերցողի մշակութային պահանջները և արտաքին աշխարհի հետ կապերի բնույթը։ Հետևաբար մատենագիտական նյութը կարող է ծառայել ոչ միայն գրքերի հաշվառման, այլև պատմամշակութային գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Ուղեցույցի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև օտար գրականության լայն ընդգրկումը։ Հայերեն են թարգմանվել տարբեր ժողովուրդների և գրական ավանդույթների ներկայացուցիչների ստեղծագործություններ, և դրանց մատենագիտական համախմբումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ մշակույթի՝ եվրոպական և այլ գրականությունների հետ ունեցած փոխազդեցությունների մասին։ Այդ տեսանկյունից աշխատանքը կարող է օգտագործվել համեմատական գրականագիտության և մշակութային փոխանակումների ուսումնասիրության ժամանակ։ Մատենագիտական համակարգումը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների և գիտական հաստատությունների համար։ Այն կարող է օգնել բացահայտելու առանձին հրատարակությունների առկայությունը տարբեր հավաքածուներում, ճշգրտելու գրքերի նկարագրությունները և համալրելու ազգային մատենագիտական ռեսուրսները։ Հատկապես արժեքավոր են այն հրատարակությունների վերաբերյալ տվյալները, որոնք հազվագյուտ են կամ պահպանվել են սահմանափակ թվով օրինակներով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նաև թարգմանական գրականության ժանրային և թեմատիկ պատկերը ուսումնասիրելու համար։ Մատենագիտական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու գեղարվեստական գրականության, պոեզիայի, արձակի, դրամատուրգիայի և այլ գրական ուղղությունների ներկայացվածությունը, ինչպես նաև դիտարկելու դրանց հարաբերական տարածվածությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Այսպիսով, ուղեցույցը կարող է հիմք ծառայել ոչ միայն առանձին գրքերի որոնման, այլև հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման ընդհանուր միտումների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրա՝ որպես սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեցող մատենագիտական նյութի արժեքով։ Այն համակարգում է մեծածավալ գրքային տեղեկատվություն և այն դարձնում հասանելի գրականագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, թարգմանության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին և հայ մշակույթի ուսումնասիրողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուղեցույցը ներկայացնում է 1708-1920 թվականների ընթացքում հայերեն թարգմանված արտասահմանյան գրականության մատենագիտական պատկերը՝ նպաստելով հայ թարգմանական մշակույթի պատմության վերականգնմանը, հայ գրքի զարգացման ընթացքի ուսումնասիրությանը և հայ մշակույթի՝ համաշխարհային գրական գործընթացների հետ փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։

    Updated: 2026-09-15
    Համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունները (1512 - 1920): Մատենագիտական ուղեցույց: Պրակ երկրորդ: Արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունները (1708-1920)
    Online

    Linguistics

    Գեղարվեստական ստեղծագործությունը և նրա թարգմանությունը որպես բանասիրական համալիր քննության առարկա

    Բանասիրական և թարգմանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գեղարվեստական ստեղծագործության և դրա թարգմանության համակողմանի ուսումնասիրության տեսական ու մեթոդաբանական հիմնախնդիրներին։ Քննության են առնվում բնագրի և թարգմանական տեքստի փոխհարաբերությունները, գեղարվեստական բովանդակության փոխանցման առանձնահատկությունները և տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերում գրական ստեղծագործության ընկալման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստեղծագործության գաղափարական, թեմատիկ, կառուցվածքային և լեզվաոճական բաղադրիչների համալիր վերլուծությանը, ինչպես նաև դրանց արտահայտման եղանակներին թարգմանության մեջ։ Վերլուծվում են հեղինակային ոճի, պատկերավորման միջոցների, փոխաբերությունների, խորհրդանիշների, ազգային մշակութային իրողությունների և գեղարվեստական արտահայտչականության պահպանման ու վերարտադրման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև թարգմանական համարժեքության, իմաստային համապատասխանության, թարգմանչական մեկնաբանության և բնագրի գեղագիտական ազդեցության փոխանցման հիմնահարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարևորվում է լեզվաբանական, գրականագիտական, ոճագիտական և մշակութաբանական մոտեցումների համադրումը՝ գեղարվեստական տեքստի և դրա թարգմանության առանձնահատկություններն առավել ամբողջական բացահայտելու նպատակով։ Աշխատանքը կարող է նպաստել գեղարվեստական թարգմանության գնահատման գիտական չափանիշների զարգացմանը և օգտակար լինել բանասիրության, թարգմանագիտության, համեմատական գրականագիտության ու տեքստի վերլուծության ոլորտների մասնագետների և հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Գեղարվեստական ստեղծագործությունը և նրա թարգմանությունը որպես բանասիրական համալիր քննության առարկա
    Online

    Informatics

    Разработка средств автоматизированного моделирования межсоединений и шин питания высокочастотных больших интегральных схем

    Աշխատությունը նվիրված է բարձր հաճախականությամբ աշխատող մեծ ինտեգրալ սխեմաների միջմիացումների և սնուցման հաղորդագծերի ավտոմատացված մոդելավորման միջոցների մշակմանն ու կատարելագործմանը։ Հետազոտության շրջանակում ինտեգրալ սխեմայի միջմիացումները դիտարկվում են որպես էլեկտրական համակարգի կարևոր բաղադրիչներ, որոնց պարամետրերը բարձր աշխատանքային հաճախականությունների պայմաններում կարող են էական ազդեցություն ունենալ ամբողջ սխեմայի արագագործության, ազդանշանների ամբողջականության և աշխատանքի կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջմիացումների էլեկտրական հատկությունների ներկայացմանը համապատասխան մոդելների միջոցով՝ հաշվի առնելով հաղորդիչների դիմադրությունը, ունակային և ինդուկտիվ փոխազդեցությունները, ինչպես նաև հարակից գծերի միջև առաջացող փոխադարձ ազդեցությունները։ Քննվում է այն հանգամանքը, որ ինտեգրալ սխեմաների տարրերի չափերի փոքրացման և աշխատանքի հաճախականության բարձրացման պայմաններում միջմիացումների ազդեցությունը հնարավոր չէ միշտ բավարար ճշտությամբ ներկայացնել պարզեցված մոտեցումներով, ինչի հետևանքով անհրաժեշտ են ավելի զարգացած հաշվարկային և մոդելավորման մեթոդներ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է սնուցման հաղորդագծերի և ցանցերի վարքի ուսումնասիրությունը, քանի որ դրանց պարամետրերը կապված են ինտեգրալ սխեմայի տարբեր հանգույցներին անհրաժեշտ սնուցման կայուն ապահովման հետ։ Դիտարկվում են լարման անկումների, անցումային գործընթացների, էլեկտրական փոխազդեցությունների և այլ գործոնների մոդելավորման խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ավտոմատացված նախագծման համակարգերում կիրառելի ծրագրային և ալգորիթմական միջոցների մշակմանը, որոնք կարող են նվազեցնել բարդ կառուցվածքների ձեռքով վերլուծության անհրաժեշտությունը և արագացնել նախագծման գործընթացը։ Կարևորվում է ինտեգրալ սխեմայի ֆիզիկական կառուցվածքից համապատասխան էլեկտրական պարամետրերի ավտոմատ որոշման և դրանց հիման վրա համարժեք մոդելների ստեղծման խնդիրը։ Քննվում են նաև մոդելների հաշվարկային բարդության և ճշգրտության միջև հավասարակշռության ապահովման հարցերը, քանի որ մեծ ինտեգրալ սխեմաներում միջմիացումների մեծ քանակը կարող է զգալիորեն մեծացնել մոդելավորման համար անհրաժեշտ հաշվարկային ռեսուրսները։ Մոդելների պարզեցման և արդյունավետ ներկայացման մեթոդները կարող են հնարավորություն տալ պահպանելու նախագծման համար անհրաժեշտ ճշգրտությունը՝ միաժամանակ կրճատելով հաշվարկների տևողությունը։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել մշակված ալգորիթմների և ծրագրային միջոցների ստուգում տարբեր կառուցվածքային տարբերակների վրա՝ գնահատելով դրանց արդյունավետությունը և կիրառելիությունը բարձր հաճախականային սխեմաների նախագծման խնդիրներում։ Աշխատությունը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն ինտեգրալ սխեմաների ավտոմատացված նախագծման, ազդանշանային և սնուցման ցանցերի վերլուծության, միկրոէլեկտրոնային համակարգերի հուսալիության բարձրացման և նախագծման գործընթացների օպտիմալացման համար։

    Updated: 2026-09-18
    Разработка средств автоматизированного моделирования межсоединений и шин питания высокочастотных больших интегральных схем
    Online

    Other Subjects

    Ապահովագրության ուղեցույց

    Ապահովագրության ուղեցույցը տեղեկատվական և գործնական նյութ է, որը բացատրում է ապահովագրության հիմնական սկզբունքները, տեսակները և կիրառման կարգը՝ օգնելով անհատներին և կազմակերպություններին ճիշտ ընտրել ապահովագրական ծառայություններ։ Ապահովագրությունը ֆինանսական պաշտպանության մեխանիզմ է, որի միջոցով անձը կամ կազմակերպությունը պայմանագրի հիման վրա փոխանցում է ռիսկը ապահովագրական ընկերությանը՝ վճարելով ապահովագրավճար։ Վնասի կամ ապահովագրված դեպքի առաջացման դեպքում ընկերությունը փոխհատուցում է կրած կորուստները՝ ըստ պայմանագրի պայմանների։ Ուղեցույցում սովորաբար ներկայացվում են ապահովագրության հիմնական տեսակները՝ կյանքի ապահովագրություն, առողջության ապահովագրություն, գույքային ապահովագրություն, ավտոապահովագրություն և պատասխանատվության ապահովագրություն։ Յուրաքանչյուր տեսակ ունի իր առանձնահատկությունները, ծածկման պայմանները և վճարների հաշվարկման մեխանիզմները։ Կարևոր մաս է նաև ապահովագրական պայմանագրի կառուցվածքը՝ ապահովագրված անձ, ապահովագրող ընկերություն, ապահովագրական գումար, պրեմիա և բացառություններ։ Ուղեցույցը բացատրում է նաև, թե ինչպես գնահատել ռիսկերը, ընտրել համապատասխան պոլիս և հասկանալ պայմանագրի մանրամասները՝ խուսափելու թյուրիմացություններից։

    Updated: 2026-09-19
    Ապահովագրության ուղեցույց