Թուրք աղջիկներ, հատոր Գ

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում արյան և կենսաբանական այլ հեղուկների միջոցով փոխանցվող վիրուսային հեպատիտներ B-ի և C-ի համաճարակաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են այդ վարակների տարածման օրինաչափությունները, փոխանցման հիմնական ուղիները, բնակչության տարբեր խմբերում վարակվածության առանձնահատկությունները և հանրային առողջապահության համար դրանց նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բժշկական միջամտությունների, արյան փոխներարկման, ոչ ստերիլ գործիքների օգտագործման և արյան հետ շփման այլ իրավիճակների հետ կապված վարակման ռիսկերին։ Ուսումնասիրվում են հիվանդացության և տարածվածության ցուցանիշների գնահատման մեթոդները, տարիքային ու սեռային տարբերությունները, ինչպես նաև սոցիալական, մասնագիտական և առողջապահական գործոնների հնարավոր ազդեցությունները վարակների տարածման վրա։ Դիտարկվում են վիրուսային հեպատիտների սուր և քրոնիկական ընթացքի համաճարակաբանական նշանակությունը, առանց արտահայտված ախտանշանների ընթացող վարակների հայտնաբերման դժվարությունները և հիվանդությունների վաղ ախտորոշման անհրաժեշտությունը։ Կարևորվում են լաբորատոր հետազոտությունների, շճաբանական և մոլեկուլային ախտորոշման մեթոդների կիրառությունը, համաճարակաբանական հսկողության կազմակերպումը և վարակների գրանցման համակարգի արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի տարբեր տարածաշրջաններում հիվանդացության ցուցանիշները, վարակման ռիսկի գործոնները և կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում բուժհաստատություններում վարակների վերահսկմանը, դոնորական արյան անվտանգության ապահովմանը, բժշկական գործիքների պատշաճ ախտահանմանն ու մանրէազերծմանը և բուժաշխատողների մասնագիտական անվտանգության խնդիրներին։ Առանձնացվում են հեպատիտ B-ի դեմ պատվաստումների, բնակչության իրազեկման, ռիսկի խմբերի հետազոտման և վարակների վաղ հայտնաբերման նշանակությունը։ Կարևորվում են նաև հեպատիտ C-ի ախտորոշման և բուժման հասանելիությունը, քրոնիկական վարակների հետևանքների կանխարգելումը և համաճարակաբանական տվյալների շարունակական հավաքագրումը։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայաստանում վիրուսային հեպատիտների տարածման առանձնահատկությունների բացահայտմանը, կանխարգելման ռազմավարությունների կատարելագործմանը և հանրային առողջապահական միջոցառումների արդյունավետության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը օգտակար է համաճարակաբանների, վարակաբանների, հեպատոլոգների, հանրային առողջապահության մասնագետների, կլինիկական հետազոտողների և բժշկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունում մանրամասն վերլուծվում են բանջարաբուծության էկոնոմիկայի առանձնահատկությունները ՀՀ-ում՝ հաշվի առնելով բնական-կլիմայական պայմանները, հողի արտադրողականությունը, սեզոնայնությունը և արտադրական ռիսկերը։ Հեղինակը ներկայացնում է արտադրական ծախսերի կառուցվածքը, ինքնարժեքի ձևավորման գործոնները և շահութաբերության բարձրացման ուղիները՝ ընդգծելով ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և տեխնոլոգիական արդիականացման կարևորությունը։ Գրքում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում բանջարեղենի վերամշակման ոլորտը, որտեղ քննարկվում են պահածոյացման, սառեցման և այլ վերամշակման ձևերի տնտեսական նշանակությունը՝ որպես ավելացված արժեք ստեղծելու և կորուստները նվազեցնելու միջոց։ Հեղինակը շեշտում է, որ վերամշակող արդյունաբերության զարգացումը կարող է զգալիորեն բարձրացնել գյուղատնտեսության եկամտաբերությունը և կայունացնել շուկայի տատանումները։ Մարքեթինգային հատվածում վերլուծվում են բանջարեղենի շուկայի կառուցվածքը, պահանջարկի ձևավորումը, մրցակցային միջավայրը և արտահանման հնարավորությունները։ Ներկայացվում են նաև լոգիստիկայի, որակի ստանդարտների, ապրանքանիշի ձևավորման և շուկաների դիվերսիֆիկացման կարևոր ուղղությունները Հայաստանի պայմաններում։ Աշխատությունը կարևոր է գյուղատնտեսության, ագրոբիզնեսի, տնտեսագիտության և մարքեթինգի ոլորտների մասնագետների համար, քանի որ այն համադրում է տեսական մոտեցումները և ՀՀ գյուղատնտեսական իրականության գործնական վերլուծությունը՝ առաջարկելով զարգացման հնարավոր ուղիներ։

Другие предметы

Մատենագիտական բնույթի այս հրատարակությունը նվիրված է Հայաստանի երկրաբանական կառուցվածքի, ընդերքի բնական հարստությունների, օգտակար հանածոների և երկրաբանական զարգացման պատմության վերաբերյալ գրականության ներկայացմանն ու հանրահռչակմանը։ Գրականության հանձնարարական ցանկի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին ծանոթացնել Հայաստանի տարածքի երկրաբանական առանձնահատկություններին, երկրակեղևի ձևավորման գործընթացներին, լեռնային համակարգերի առաջացմանը և բնական պաշարների բազմազանությանը՝ համապատասխան գիտական, գիտահանրամատչելի և ուսումնական գրականության միջոցով։ Հրատարակության թեմատիկ շրջանակն ընդգրկում է երկրաբանության հիմնական հասկացությունները, ապարների և հանքանյութերի ծագումն ու դասակարգումը, երկրաբանական ժամանակաշրջանների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև Հայկական լեռնաշխարհի երկրաբանական զարգացման կարևոր փուլերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում Հայաստանի լեռնային ռելիեֆի ձևավորմանը, հրաբխային գործունեությանը, երկրաշարժային ակտիվությանը, տեկտոնական շարժումներին և դրանց ազդեցությանը երկրի բնական միջավայրի վրա։ Ներկայացվող գրականության թեմատիկ ուղղությունները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի տարածքում տարածված մագմայական, նստվածքային և փոխակերպված ապարները, դրանց առաջացման պայմանները և երկրաբանական նշանակությունը։ Կարևորվում է նաև Հայաստանի ընդերքի հանքային հարստությունների ճանաչողությունը, մասնավորապես մետաղական և ոչ մետաղական օգտակար հանածոների, շինանյութերի, հանքային ջրերի և այլ բնական պաշարների ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում պղնձի, մոլիբդենի, ոսկու, երկաթի և այլ հանքանյութերի տարածվածությանը, ինչպես նաև տուֆի, բազալտի, պեռլիտի, պեմզայի և հրաբխային ծագման այլ ապարների նշանակությանը Հայաստանի տնտեսական և շինարարական գործունեության մեջ։ Հրատարակության բովանդակային ուղղվածությունը կարևորում է երկրաբանական գիտելիքների դերը բնության ճանաչման, բնական հարստությունների արդյունավետ օգտագործման և շրջակա միջավայրի պահպանության գործում։ Գրականության հանձնարարական ցանկը կարող է նպաստել երկրաբանական երևույթների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը, ինքնուրույն ընթերցանության կազմակերպմանը և Հայաստանի բնաշխարհի վերաբերյալ գիտելիքների խորացմանը։ Նման մատենագիտական հրատարակությունները կարևոր նշանակություն ունեն նաև գրադարանային տեղեկատվական սպասարկման տեսանկյունից, քանի որ օգնում են ընթերցողներին կողմնորոշվել մասնագիտական և գիտահանրամատչելի գրականության բազմազանության մեջ, ընտրել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան աղբյուրներ և համակարգված պատկերացում կազմել ուսումնասիրվող բնագավառի մասին։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել բնագիտական կրթության, հայրենագիտական ուսումնասիրությունների, թեմատիկ ցուցահանդեսների, գրադարանային միջոցառումների և ուսումնական աշխատանքների կազմակերպման ընթացքում։ Այն նախատեսված է Հայաստանի երկրաբանությամբ, աշխարհագրությամբ, բնական պաշարներով և բնապահպանական հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների, դպրոցականների, ուսանողների, ուսուցիչների, գրադարանավարների և ինքնակրթությամբ զբաղվող անձանց համար՝ նպաստելով հայրենի բնաշխարհի ճանաչողության ընդլայնմանը և գիտական գրականության նկատմամբ հետաքրքրության զարգացմանը։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան հայ մտավորական և հոգևոր գործիչ Հովհաննես Պլուզ Երզնկացիի փիլիսոփայական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով իսլամական փիլիսոփայական և գրական աղբյուրների հետ ունեցած առնչությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում նրա իմաստասիրական հայացքների, արձակ ժառանգության և գաղափարական ձևավորման առանձնահատկությունների բացահայտումն է, ինչպես նաև այն մտավոր միջավայրի ուսումնասիրությունը, որի պայմաններում զարգացել է նրա աշխարհայացքը։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում հայ և իսլամական մտավոր ավանդույթների փոխազդեցությանը, փիլիսոփայական հասկացությունների, գաղափարների և գիտելիքի փոխանցման հնարավոր ուղիներին, ինչպես նաև միջնադարյան մշակութային երկխոսության դրսևորումներին։ Իսլամական աղբյուրների համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս նոր տեսանկյունից գնահատելու Երզնկացիի փիլիսոփայական արձակի բովանդակությունը, ձևավորման աղբյուրները և տեղը միջնադարյան հայ մտքի պատմության մեջ։ Գիրքը արժեքավոր է հայագիտության, փիլիսոփայության, միջնադարյան գրականության և հայ-իսլամական մշակութային ու մտավոր կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Сельское хозяйство

Տնտեսագիտական և ագրարային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության գյուղատնտեսության ոլորտում ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման և գյուղատնտեսական ապահովագրության համակարգի ներդրման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գյուղատնտեսական արտադրությանը բնորոշ բնական, կլիմայական, տնտեսական, ֆինանսական և շուկայական ռիսկերը, դրանց առաջացման պատճառները և ազդեցությունը գյուղացիական տնտեսությունների կայունության ու եկամտաբերության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաշտի, կարկուտի, ցրտահարության, բնական աղետների, բերքատվության տատանումների և գյուղատնտեսական արտադրանքի գների փոփոխությունների հետևանքով առաջացող հնարավոր կորուստների գնահատմանը։ Վերլուծվում են ռիսկերի բացահայտման, դասակարգման, կանխատեսման և կառավարման տնտեսական մեթոդները, ինչպես նաև ապահովագրական գործիքների կիրառման հնարավորությունները գյուղատնտեսական արտադրողների ֆինանսական պաշտպանության ապահովման գործում։ Քննարկվում են գյուղատնտեսական ապահովագրության միջազգային փորձը, ապահովագրական ծրագրերի կազմակերպման սկզբունքները, ապահովագրավճարների ձևավորման մեխանիզմները, վնասների գնահատման ընթացակարգերը և պետական աջակցության հնարավոր ձևերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են Հայաստանում գյուղատնտեսական ապահովագրության զարգացման ինստիտուցիոնալ, իրավական և տնտեսական նախադրյալները, ապահովագրական կազմակերպությունների ու գյուղացիական տնտեսությունների համագործակցության հնարավորությունները և համակարգի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում ապահովագրության նշանակությանը գյուղատնտեսական ներդրումների խթանման, արտադրական ռիսկերի նվազեցման, գյուղական բնակչության եկամուտների կայունացման և ագրարային ոլորտի երկարաժամկետ զարգացման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ագրարային տնտեսագիտության, ռիսկերի կառավարման, ապահովագրական գործի, գյուղատնտեսական քաղաքականության և Հայաստանի գյուղատնտեսության զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Математика

Տեսական և կիրառական ֆիզիկայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ռելյատիվիստական էլեկտրոնի անցումային ճառագայթման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը ակուստիկական դաշտերի առկայության պայմաններում։ Քննության են առնվում լիցքավորված մասնիկի շարժման և տարբեր ֆիզիկական հատկություններ ունեցող միջավայրերի սահմանով անցնելու ընթացքում առաջացող էլեկտրամագնիսական ճառագայթման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ակուստիկական դաշտի ազդեցությանը միջավայրի պարամետրերի վրա և դրա հետևանքով ճառագայթման սպեկտրային, անկյունային ու ինտենսիվության բնութագրերի հնարավոր փոփոխություններին։ Վերլուծվում են ռելյատիվիստական շարժման պայմաններում էլեկտրոնի և միջավայրի փոխազդեցության տեսական օրինաչափությունները, ինչպես նաև ակուստիկական տատանումների դերը ճառագայթային գործընթացների ձևավորման մեջ։ Քննարկվում են համապատասխան ֆիզիկական մոդելների և մաթեմատիկական մեթոդների կիրառման հնարավորությունները ճառագայթման հիմնական պարամետրերի գնահատման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ընդլայնելու պատկերացումները լիցքավորված մասնիկների ճառագայթման կառավարման և արտաքին դաշտերի միջոցով դրա հատկությունների փոփոխման վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էլեկտրադինամիկայի, բարձր էներգիաների ֆիզիկայի և ճառագայթման ֆիզիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։