Ուսուցչի պատրաստման հիմնախնդիրը Արևելյան Հայաստանում 19-րդ դարի 30-80-ական թվականներին

Педагогика

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Մատթեոս Մամուրյանի մանկավարժական գործունեությանը, կրթական հայացքներին և հայ կրթամշակութային կյանքի զարգացման գործում ունեցած ներդրմանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում է Մամուրյանի գործունեությունը որպես մանկավարժ և մտավորական՝ դիտարկելով նրա պատկերացումները կրթության նպատակի, ուսուցման կազմակերպման, դաստիարակության և մարդու մտավոր ու բարոյական զարգացման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա մանկավարժական գաղափարների ձևավորման պատմական և հասարակական միջավայրին, ինչպես նաև այն խնդիրներին, որոնց առջև կանգնած էր հայ կրթական համակարգը նրա գործունեության ժամանակաշրջանում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու Մամուրյանի մոտեցումները ազգային կրթության, մայրենի լեզվի, գիտելիքի տարածման և կրթության միջոցով հասարակության առաջընթացին նպաստելու հարցերում։ Նրա մանկավարժական ժառանգությունը դիտարկվում է նաև ժամանակի հայ մտավորականության և կրթական շարժումների համատեքստում՝ ցույց տալով դրա կապը ազգային ինքնագիտակցության, մշակույթի պահպանման և հասարակական զարգացման գաղափարների հետ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև ուսուցչի դերի, սովորողի ձևավորման, կրթության բովանդակության և կրթական միջավայրի վերաբերյալ Մամուրյանի տեսակետները, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը հայ մանկավարժական մտքի պատմության համար։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ ներկայացնում է Մատթեոս Մամուրյանին ոչ միայն որպես գրական և հասարակական գործիչ, այլև որպես կրթության և դաստիարակության խնդիրներով զբաղվող մտավորական։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայագետներին, գրականագետներին, պատմաբաններին, ուսանողներին և հայ մշակույթի ու մտավոր ժառանգության ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

История

Աշխատությունը նվիրված է Պողոս աղա Օտյանի կյանքին և գործունեությանը՝ ընթերցողին ներկայացնելով անհատի կենսագրական ուղու, հասարակական դիրքի և ժամանակաշրջանի հայ համայնքային կյանքի ուսումնասիրության հնարավորություն։ Կենսագրական գրականությունը կարևոր դեր ունի պատմական հիշողության պահպանման գործում, քանի որ առանձին անձանց կյանքի ու գործունեության միջոցով բացահայտում է տվյալ ժամանակի հասարակական հարաբերությունները, արժեքային պատկերացումները և համայնքի զարգացման առանձնահատկությունները։ Պողոս աղա Օտյանի մասին կենսագրական ակնարկը կարող է դիտարկվել XIX դարի հայալեզու կենսագրական գրականության համատեքստում՝ որպես անհատի կյանքի մասին տեղեկություններ գրավոր ամրագրելու և դրանք ընթերցողին փոխանցելու փորձ։ Այդպիսի աշխատություններում անձնական կենսագրությունը հաճախ կապվում է ավելի լայն պատմական միջավայրի հետ՝ հնարավորություն տալով պատկերացում կազմելու հասարակական ծառայության, համայնքային պատասխանատվության, մարդկային արժանիքների և անհատի դերի մասին։ Կենսագրության ուսումնասիրությունը նպաստում է նաև ժամանակաշրջանի հայ հասարակության մեջ գործած անձնանունների, հասարակական կոչումների և սոցիալական հարաբերությունների պատմական ընկալմանը։ Հրատարակության փոքրածավալ լինելը համահունչ է կենսագրական համառոտ ակնարկի ձևաչափին, որի նպատակն է կենտրոնանալ անհատի կյանքի վերաբերյալ հիմնական տեղեկությունների վրա։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կենսագրական գրականության զարգացման և Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական ու հասարակական միջավայրի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել հայոց պատմությամբ, հայ համայնքների անցյալով, կենսագրական աղբյուրներով և XIX դարի հայերեն տպագիր գրքի ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է տնտեսական ազատության տեսական հիմքերի, դրանց ձևավորման սկզբունքների և անցումային տնտեսություն ունեցող երկրներում կիրառման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Հեղինակը վերլուծում է տնտեսական ազատության էությունը, դրա ազդեցությունը շուկայական հարաբերությունների զարգացման, ձեռնարկատիրության խթանման, ներդրումային միջավայրի բարելավման և տնտեսական աճի ապահովման վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են անցումային տնտեսությունների ինստիտուցիոնալ վերափոխումները, սեփականության իրավունքի պաշտպանությունը, մրցակցային միջավայրի ձևավորումը, պետական կարգավորման և ազատ շուկայի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև տնտեսական քաղաքականության արդյունավետության գնահատման հիմնահարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի տնտեսական բարեփոխումների փորձին, տնտեսական ազատության մակարդակի վրա ազդող գործոններին և միջազգային փորձի համեմատական վերլուծությանը՝ ներկայացնելով ոլորտի զարգացմանը նպաստող գիտական եզրակացություններ և գործնական առաջարկություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետներին, պետական կառավարման մասնագետներին, գիտաշխատողներին, բուհերի դասախոսներին, ուսանողներին և տնտեսական քաղաքականության, շուկայական բարեփոխումների ու տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Другие предметы

Շահույթի պլանավորման էությունը կայանում է ձեռնարկության եկամուտների և ծախսերի գիտական հաշվարկման ու կանխատեսման մեջ՝ նպատակ ունենալով որոշել ապագա շահույթի հնարավոր մակարդակը և ապահովել դրա աճը։ Շահույթի պլանավորումը ձեռնարկության ֆինանսական կառավարման կարևոր բաղադրիչ է, քանի որ այն թույլ է տալիս նախապես գնահատել արտադրական և առևտրային գործունեության արդյունքները, գտնել շահութաբերության բարձրացման ուղիները և նվազեցնել ֆինանսական ռիսկերը։ Այս գործընթացում հաշվի են առնվում արտադրանքի իրացման ծավալները, ինքնարժեքը, գների մակարդակը, հարկերը և այլ ֆինանսական գործոններ, որոնք ազդում են վերջնական շահույթի վրա։ Շահույթի պլանավորման հիմնական նպատակն է ապահովել ձեռնարկության կայուն ֆինանսական վիճակը, խթանել արդյունավետ գործունեությունը և ստեղծել պայմաններ ընդլայնված վերարտադրության համար։ Այն կարող է իրականացվել տարբեր մեթոդներով՝ ուղղակի հաշվարկի, վերլուծական և գործոնային մեթոդների կիրառմամբ, որոնք թույլ են տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել ապագա ֆինանսական արդյունքները։ Շահույթի ճիշտ պլանավորումը կարևոր է նաև ներդրումային որոշումների կայացման, արտադրության զարգացման և մրցունակության բարձրացման համար։ Այսպիսով, շահույթի պլանավորումը հանդիսանում է ձեռնարկության ֆինանսական ռազմավարության հիմնարար տարր, որը ապահովում է նրա երկարաժամկետ հաջողությունը և կայուն զարգացումը։

Право

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի հայ մտածողների իրավաքաղաքական հայացքների ուսումնասիրությանը՝ պետության, իրավունքի, հասարակական կարգի և քաղաքական իշխանության վերաբերյալ նրանց տեսական պատկերացումների համատեքստում։ Քննարկվում են հայկական հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացման պատմական նախադրյալները, ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործընթացները և ժամանակաշրջանի սոցիալական ու քաղաքական իրողությունների ազդեցությունը իրավական գաղափարների զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետականության, ազգային ինքնորոշման, ազատության, հավասարության, արդարության, օրինականության և մարդու իրավունքների վերաբերյալ հայ մտածողների մոտեցումներին։ Ուսումնասիրվում են պետության ծագման ու նշանակության, իշխանության կազմակերպման, հասարակության և պետության փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև իրավունքի դերի վերաբերյալ տարբեր գաղափարական ուղղությունների առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում հայկական լուսավորական, ազատական և ազգային-ազատագրական մտածողության ազդեցությանը իրավաքաղաքական հայեցակարգերի ձևավորման վրա, ինչպես նաև եվրոպական քաղաքական փիլիսոփայության և իրավական տեսությունների հետ դրանց առնչություններին։ Կարևորվում են հայ հասարակական մտքի ներկայացուցիչների գաղափարների պատմական նշանակությունը, դրանց փոխկապակցվածությունը ազգային պետականության վերականգնման ձգտումների հետ և ներդրումը հայկական իրավական ու քաղաքական մտածողության զարգացման գործում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, պատմաբանների, քաղաքագետների, փիլիսոփաների, հայագիտության հետազոտողների, դասախոսների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Культура

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Վենետիկի Սան Լազարո կղզում գործող մխիթարյան միաբանությանը (Mechitaristi di San Lazzaro di Venezia)՝ դիտարկելով այն որպես հայ մշակութային, կրոնական և գիտական ժառանգության պահպանման ու տարածման կարևոր կենտրոն։ Վերլուծության մեջ ընդգծվում է, որ այս միաբանությունը հիմնադրվել է 18-րդ դարում Մխիթար Սեբաստացու կողմից և դարձել է հայագիտության, ձեռագրագիտության և թարգմանական դպրոցի ձևավորման առանցքային օջախներից մեկը Եվրոպայում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Սան Լազարո կղզու գրադարանի և ձեռագրատան դերին, որտեղ պահպանվում են հազարավոր արժեքավոր հայերեն ձեռագրեր, պատմական փաստաթղթեր և տպագիր հին գրքեր, որոնք մեծ նշանակություն ունեն հայ մշակույթի ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև մխիթարյանների գիտական գործունեությունը՝ ներառյալ լեզվաբանական ուսումնասիրությունները, բառարանագրությունը, պատմագրությունը և արևմտյան գրականության հայերեն թարգմանությունները, որոնք նպաստել են հայ և եվրոպական մշակույթների փոխհարաբերությունների զարգացմանը։ Միաժամանակ վերլուծվում է միաբանության կրթական և մշակութային առաքելությունը, որի շնորհիվ ձևավորվել է հայ մտավորականության սերունդների լայն ցանց։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ Սան Լազարոյի մխիթարյան կենտրոնը հանդիսանում է եզակի մշակութային միջավայր, որտեղ միավորվում են կրոնական կյանքը, գիտական հետազոտությունը և մշակութային պահպանությունը՝ պահպանելով հայ ինքնության կարևոր շերտերը։