More in Literature

    View all arrow_right_alt

    Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Biology

    Эфферентные связи теменной ассоциативной области коры мозга

    Թեմային նվիրված է գլխուղեղի կեղևի գագաթային ասոցիատիվ շրջանի էֆերենտ կապերի ուսումնասիրությունը, որտեղ ներկայացվում են այդ հատվածից դուրս եկող նյարդային ազդակների ուղիները և դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությունը կենտրոնական նյարդային համակարգի տարբեր կառուցվածքների հետ փոխազդեցության մեջ։ Գագաթային ասոցիատիվ կեղևը կարևոր ինտեգրատիվ կենտրոն է, որը մասնակցում է զգայական տեղեկատվության մշակմանը, տարածական կողմնորոշմանը, մարմնի սխեմայի ձևավորմանը, ուշադրության բաշխմանը և կամային շարժումների պլանավորմանը, իսկ նրա էֆերենտ կապերը ապահովում են այդ մշակված տեղեկատվության փոխանցումը դեպի շարժողական, ենթակեղևային և այլ ասոցիատիվ կենտրոններ։ Հիմնական արտագնա ուղիները ներառում են կապեր ճակատային կեղևի հետ, որոնք կարևոր են շարժողական պլանավորման և բարձրագույն ճանաչողական ֆունկցիաների համար, ինչպես նաև կապեր տեսաթալամուսի, բազալ գանգլիաների և միջին ուղեղի կառուցվածքների հետ, որոնք մասնակցում են զգայական-շարժողական ինտեգրացիային և վարքային արձագանքների ձևավորմանը։ Այս շրջանի էֆերենտ կապերը նաև ունեն նշանակալի դեր կիսագնդերի միջև տեղեկատվության փոխանակման մեջ՝ ապահովելով համաչափ և համաձայնեցված գործունեություն բարդ կոգնիտիվ գործողությունների ժամանակ։ Ներկայացվում են նաև այդ կապերի դիսֆունկցիայի հնարավոր հետևանքները, որոնք կարող են արտահայտվել տարածական ընկալման խանգարումներով, պրաքսիսի խնդիրներով և ուշադրության դեֆիցիտներով, ինչը կարևոր է կլինիկական նյարդաբանության և նեյրովիրաբուժության համար։ Ընդհանուր առմամբ, թեման ընդգծում է գագաթային ասոցիատիվ կեղևի էֆերենտ համակարգի բարդ կառուցվածքը և դրա առանցքային դերը զգայական տեղեկատվության ինտեգրման և նպատակաուղղված վարքի իրականացման մեջ։

    Updated: 2026-09-19
    Эфферентные связи теменной ассоциативной области коры мозга
    Online

    Technology

    Գազային խառնուրդ ջերմաղբյուրով ջերմային պոմպի, ջեռուցման կաթսայի և արևային օդատաքացուցիչի համակցությամբ ջերմացրտամատակարարման հիբրիդ համակարգի և նրա հաշվարկի մեթոդի մշակումը

    Ջերմատեխնիկայի և էներգետիկական համակարգերի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է գազային խառնուրդը որպես ջերմության աղբյուր օգտագործող ջերմային պոմպի, ջեռուցման կաթսայի և արևային օդատաքացուցիչի համակցությամբ ջերմացրտամատակարարման հիբրիդ համակարգի մշակմանը և դրա հաշվարկային մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում շենքերի ջեռուցման և հովացման համակարգերի աշխատանքի սկզբունքները, ջերմային էներգիայի տարբեր աղբյուրների համատեղ օգտագործման հնարավորությունները և էներգետիկական արդյունավետության բարձրացման տեխնիկական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմային պոմպի, կաթսայի և արևային օդատաքացուցիչի աշխատանքային ռեժիմների համաձայնեցմանը, ջերմային հոսքերի բաշխմանը և համակարգի հիմնական բաղադրիչների փոխազդեցությանը։ Վերլուծվում են արտաքին կլիմայական պայմանների, ջերմային բեռնվածության, ջերմակրի պարամետրերի և սարքավորումների տեխնիկական բնութագրերի ազդեցությունները համակարգի արտադրողականության ու էներգասպառման վրա։ Քննարկվում են նաև ջերմության վերականգնման, արևային էներգիայի օգտագործման, օժանդակ ջերմաղբյուրների միացման և կառավարման ավտոմատացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են հիբրիդ համակարգի ջերմային հաշվեկշռի կազմման, սարքավորումների հզորությունների ընտրության, աշխատանքային ռեժիմների մոդելավորման և էներգետիկական ցուցանիշների հաշվարկման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում համակարգի տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը, վառելիքի ծախսի նվազեցմանը և շենքերի ջերմային հարմարավետության ապահովմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ջերմաէներգետիկայի, ջեռուցման և օդափոխության, վերականգնվող էներգետիկայի և շենքերի ինժեներական համակարգերի նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Updated: 2026-10-08
    Գազային խառնուրդ ջերմաղբյուրով ջերմային պոմպի, ջեռուցման կաթսայի և արևային օդատաքացուցիչի համակցությամբ ջերմացրտամատակարարման հիբրիդ համակարգի և նրա հաշվարկի մեթոդի մշակումը
    Online

    Other Subjects

    Հելիոտեխնիկան այսօր: Գրականության հանձնարարական ցանկ

    Հանձնարարական մատենագիտական ցանկը նվիրված է հելիոտեխնիկայի՝ արևային էներգիայի օգտագործման տեխնիկական միջոցների, սարքավորումների և տեխնոլոգիաների վերաբերյալ գրականության ներկայացմանը և համակարգմանը։ Հրատարակության նպատակն է ընթերցողներին ծանոթացնել արևային ճառագայթման էներգետիկ հնարավորություններին, դրա փոխակերպման և գործնական կիրառման հիմնական ուղղություններին, ինչպես նաև հելիոտեխնիկական համակարգերի զարգացման գիտատեխնիկական հիմնախնդիրներին առնչվող մասնագիտական և գիտահանրամատչելի աղբյուրներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևային էներգիայի ջերմային և էլեկտրական փոխակերպման եղանակներին, արևային կոլեկտորների, ջրատաքացման և ջեռուցման համակարգերի, արևային էներգակայանքների ու համապատասխան տեխնիկական սարքավորումների վերաբերյալ հրապարակումներին։ Մատենագիտական նյութերը կարող են ընդգրկել արևային էներգիայի օգտագործման տնտեսական արդյունավետության, էներգախնայողության, բնական ռեսուրսների պահպանության և այլընտրանքային էներգետիկ տեխնոլոգիաների զարգացման հարցերը լուսաբանող աշխատություններ։ Կարևորվում են գիտական հետազոտությունների և տեխնիկական նորարարությունների վերաբերյալ տեղեկատվության տարածումը, համապատասխան գրականության նպատակային ընտրությունը և ընթերցողների մասնագիտական հետաքրքրությունների զարգացումը։ Հանձնարարական ցանկը կարող է ծառայել որպես օժանդակ տեղեկատվական աղբյուր գրադարանային սպասարկման, ինքնուրույն ուսումնառության, գիտահետազոտական և կրթական աշխատանքների կազմակերպման համար։ Այն նախատեսված է ինժեներների, էներգետիկայի մասնագետների, տեխնիկական գիտությունների հետազոտողների, գրադարանավարների, դասախոսների, ուսանողների և վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-10-13
    Հելիոտեխնիկան այսօր: Գրականության հանձնարարական ցանկ
    Online

    History

    Մովսես Խորենացու պատմության՝ Վենետիկում տպագրված հրատարակության համեմատությունը երկու ձեռագրերի հետ

    Աշխատությունը նվիրված է Մովսես Խորենացու պատմագիտական երկի բնագրի համեմատական քննությանը՝ տպագիր հրատարակությունը համադրելով երկու ձեռագիր վկայությունների հետ։ Մովսես Խորենացին հայ պատմագրության ավանդույթի կարևորագույն հեղինակներից է, որի աշխատությունը նշանակալի դեր է ունեցել հայ ժողովրդի անցյալի, ծագումնաբանության, ավանդությունների, արքայական տոհմերի և պատմական ինքնագիտակցության ձևավորման ու պահպանման գործում։ Պատմական երկերի ուսումնասիրության համար կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն դրանց բովանդակությունը, այլև բնագրի փոխանցման պատմությունը՝ ձեռագրային տարբերակները, տարընթերցումները, գրագրական փոփոխությունները և տպագրության ընթացքում կատարված խմբագրական միջամտությունները։ Տպագիր բնագիրը ձեռագրերի հետ համեմատելը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու տարբեր ընթերցումներ, գնահատելու տեքստի ճշգրտությունը և հասկանալու, թե ինչպես է պատմագիտական երկը պահպանվել ու տարածվել տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Նման համեմատական աշխատանքը կարևոր է բնագրագիտության և ձեռագրագիտության համար, քանի որ նպաստում է պատմական աղբյուրի ավելի վստահելի ընթերցմանը և հետագա գիտական հրատարակությունների նախապատրաստմանը։ Այն նաև առնչվում է հայ հին գրականության ուսումնասիրության մեթոդներին, մատենագիտական նկարագրությանը և պատմական երկերի տեքստային ավանդույթի քննությանը։ Հրատարակությունը արժեքավոր նյութ է Մովսես Խորենացու պատմության գիտական ուսումնասիրությամբ, հայ ձեռագրական ժառանգությամբ և հայ պատմագրության բնագրային ավանդույթով հետաքրքրվող մասնագետների ու ընթերցողների համար։ Այն արտացոլում է հայագիտական հետազոտությունների այն ուղղությունը, որի նպատակն է համադրել պահպանված աղբյուրները, պարզաբանել բնագրային տարբերությունները և հնարավորինս ամբողջական պատկերացում կազմել պատմական աշխատությունների փոխանցման ու հրատարակման ընթացքի մասին։

    Updated: 2026-10-29
    Մովսես Խորենացու պատմության՝ Վենետիկում տպագրված հրատարակության համեմատությունը երկու ձեռագրերի հետ
    Online

    Biology

    Получение комплексов катионных порфиринов с церулоплазмином и трансферрином для фотодинамической терапии

    Աշխատությունը նվիրված է կատիոնային պորֆիրինների և արյան պլազմայի սպիտակուցների՝ ցերուլոպլազմինի ու տրանսֆերինի միջև համալիրների ստացման, ուսումնասիրման և ֆոտոդինամիկ թերապիայի նպատակով դրանց հնարավոր կիրառության հետազոտությանը։ Հետազոտության հիմքում ֆոտոսենսիտիզատորների հատկությունների և կենսաբանական մակրոմոլեկուլների հետ դրանց փոխազդեցության ուսումնասիրությունն է, քանի որ նման համալիրների ստեղծումը կարող է նպաստել ակտիվ նյութերի տեղափոխմանը և դրանց կենսաբանական հասանելիության ու թիրախային ազդեցության բարելավմանը։ Կատիոնային պորֆիրինները հետաքրքրություն են ներկայացնում որպես ֆոտոսենսիտիզատորներ, որոնք լուսային ճառագայթման ազդեցությամբ կարող են առաջացնել ռեակտիվ թթվածնային ձևեր և առաջացնել թիրախային բջիջների վնասում, ինչը ֆոտոդինամիկ թերապիայի հիմնական մեխանիզմներից է։ P PubMed Central (PMC) Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են սպիտակուցների հետ պորֆիրինների կապման առանձնահատկությունները, համալիրների առաջացման պայմանները, դրանց ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը և կայունությունը։ Ցերուլոպլազմինի հետ կատարված հետազոտությունները ցույց են տվել, որ կատիոնային պորֆիրինները և մետաղապորֆիրինները կարող են ոչ կովալենտ կապվել այդ սպիտակուցի հետ, իսկ միջավայրի աղային կազմի և pH-ի փոփոխությունը կարող է ազդել համալիրի վիճակի և ֆոտոսենսիտիզատորի ազատման վրա։ V vestnik.rau.am +1 Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ստացված համալիրների կենսաբանական ակտիվության գնահատումը՝ ինչպես բջջային մոդելներում, այնպես էլ կենդանի օրգանիզմում։ Հետազոտական տվյալները ցույց են տալիս, որ որոշ մետաղապորֆիրինների և ցերուլոպլազմինի համալիրներ ցածր կոնցենտրացիաներում չեն ցուցաբերել նշանակալի մթնային թունավորություն, մինչդեռ լուսային ազդեցությունից հետո առանձին համալիրներ ցուցաբերել են արտահայտված ֆոտոտոքսիկ ազդեցություն ուռուցքային բջիջների նկատմամբ։ P Pan-Armenian Digital Library Այսպիսով, աշխատանքը միավորում է կենսաքիմիական, ֆիզիկաքիմիական և բժշկակենսաբանական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով մշակել պորֆիրինային ֆոտոսենսիտիզատորների սպիտակուցային համալիրներ, որոնք ապագայում կարող են կիրառվել ուռուցքային հիվանդությունների ֆոտոդինամիկ բուժման արդյունավետության բարձրացման համար։ Այն կարող է արժեքավոր լինել կենսաքիմիկոսների, կենսաֆիզիկոսների, մոլեկուլային կենսաբանների, դեղաքիմիկոսների և ֆոտոդինամիկ թերապիայի ուղղությամբ աշխատող հետազոտողների համար։ Աշխատանքի վերաբերյալ պաշտոնական տվյալները ցույց են տալիս, որ այն ներկայացված է որպես կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման ատենախոսություն՝ «Կենսաքիմիա» մասնագիտությամբ, և հրատարակվել է Երևանում 2022 թվականին։

    Updated: 2026-09-02
    Получение комплексов катионных порфиринов с церулоплазмином и трансферрином для фотодинамической терапии
    Online

    Literature

    Ջիվանու բանաստեղծական ժառանգությունը

    Սա գրականագիտական և ազգագրական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Ջիվանիի բանաստեղծական ժառանգությանը, որտեղ վերլուծվում են նրա ստեղծագործությունների թեմատիկ բազմազանությունը, ժողովրդական մտածողության արտահայտման ձևերը և աշուղական արվեստի գեղարվեստական առանձնահատկությունները, աշխատանքը ընդգծում է Ջիվանիի պոեզիայում առկա սոցիալական արդարության, մարդկային արժանապատվության, հայրենասիրության և բարոյական արժեքների գաղափարական շերտերը, ինչպես նաև նրա լեզվի պարզության ու պատկերային հարստության համադրությունը, որը հնարավորություն է տալիս նրա երգերն ու բանաստեղծությունները հասանելի դարձնել լայն ժողովրդական լսարանի համար, միաժամանակ դիտարկվում է նրա ազդեցությունը հայկական աշուղական դպրոցի զարգացման վրա և նրա ստեղծագործական ավանդի շարունակականությունը ժողովրդական երգարվեստում։

    Updated: 2026-11-02
    Ջիվանու բանաստեղծական ժառանգությունը