Վարչական պատախսանատվության ինստիտուտի բարելավման հիմնարար ուղղությունները

Математика

Աշխատությունը նվիրված է բլազարների ուլտրամանուշակագույն և ռենտգենյան ճառագայթման հատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանց ֆիզիկական բնույթի, փոփոխականության և էներգիայի արտազատման մեխանիզմների վերաբերյալ ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու նպատակով։ Բլազարները դիտարկվում են որպես ակտիվ գալակտիկական միջուկների առանձնահատուկ դաս, որոնց դիտվող ճառագայթման մեջ կարևոր դեր ունի դիտողի ուղղությանը մոտ կողմնորոշված ռելյատիվիստական շիթը։ Հետազոտության կենտրոնում տարբեր էներգետիկ տիրույթներում գրանցված ճառագայթման սպեկտրային և ժամանակային բնութագրերի վերլուծությունն է։ Ուլտրամանուշակագույն դիտումները կարող են տեղեկատվություն տրամադրել ինչպես շիթի ճառագայթման, այնպես էլ որոշ դեպքերում ակրեցիոն սկավառակի հնարավոր ներդրման մասին, մինչդեռ ռենտգենյան տիրույթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու բարձր էներգիաներով մասնիկների հետ կապված ճառագայթային գործընթացները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հոսքի ինտենսիվության փոփոխությունները, սպեկտրային ցուցիչները, տարբեր ալիքային տիրույթներում դիտվող փոփոխականության փոխկապակցվածությունը և ժամանակի ընթացքում աղբյուրների սպեկտրային վիճակների փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել բազմալիքային դիտումների համադրմանը, քանի որ տարբեր հաճախականային տիրույթների տվյալների համատեղ վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս կառուցելու էներգիայի սպեկտրային բաշխումը և գնահատելու ճառագայթման տարբեր բաղադրիչների հարաբերակցությունը։ Կարևորվում է նաև բլազարների տարբեր ենթադասերի համեմատությունը՝ պարզելու դրանց սպեկտրային և փոփոխականության հատկությունների ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Ռենտգենյան և ուլտրամանուշակագույն տվյալների ժամանակային վերլուծությունը կարող է օգտագործվել բռնկումների, արագ պայծառության փոփոխությունների և ակտիվության տարբեր վիճակների բնութագրման համար, իսկ նման փոփոխությունների բնորոշ ժամանակային մասշտաբները կարող են լրացուցիչ տեղեկություն տալ ճառագայթող տիրույթի ֆիզիկական առանձնահատկությունների վերաբերյալ։ Դիտողական արդյունքների համադրումը տեսական մոդելների հետ հնարավորություն է տալիս գնահատելու ռելյատիվիստական շիթերում տեղի ունեցող մասնիկների արագացման և ճառագայթման գործընթացների հնարավոր դերը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է արտագալակտիկական աստղագիտության, բարձր էներգիաների աստղաֆիզիկայի, ռենտգենյան աստղագիտության և բազմալիքային դիտողական վերլուծության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով խորացնել ակտիվ գալակտիկական միջուկների ամենափոփոխական և էներգետիկ դասերից մեկի ֆիզիկական բնույթի վերաբերյալ պատկերացումները։

Право

Սահմանադրության գերակայության ապահովումը սահմանադրականության հաստատման հիմնական երաշխիքներից մեկն է, որը նշանակում է, որ Սահմանադրությունը հանդիսանում է պետության բարձրագույն իրավական ուժ ունեցող ակտ, և բոլոր օրենքները, ենթաօրենսդրական ակտերը ու պետական մարմինների գործողությունները պետք է համապատասխանեն դրան։ Այս սկզբունքը ապահովում է իրավական համակարգի միասնականությունը, կանխում է իրավական հակասությունները և ամրապնդում է օրենքի գերակայությունը պետությունում։ Սահմանադրության գերակայության իրականացման համար գործում են մի շարք մեխանիզմներ, որոնցից ամենակարևորը սահմանադրական վերահսկողությունն է, որը իրականացնում է սահմանադրական դատարանը կամ համարժեք մարմինը՝ գնահատելով օրենքների և այլ ակտերի համապատասխանությունը Սահմանադրությանը։ Կարևոր դեր ունի նաև իշխանությունների բաժանման սկզբունքը, որը թույլ չի տալիս որևէ պետական մարմնի գերիշխել մյուսների նկատմամբ և ապահովում է փոխադարձ վերահսկողություն։ Սահմանադրության գերակայությունը նաև երաշխավորվում է դատական անկախ համակարգի միջոցով, քանի որ դատարանները պարտավոր են կիրառել Սահմանադրությանը համապատասխան օրենքներ և պաշտպանել մարդու իրավունքները։ Բացի այդ, մեծ նշանակություն ունի իրավական մշակույթը և հասարակության իրավագիտակցությունը, քանի որ քաղաքացիների կողմից Սահմանադրության ճանաչումն ու հարգումը նպաստում են դրա իրական գործողությանը։

История

Այս գիրքը նվիրված է Ռուսական կայսրության շրջանակներում Հայկական հարցի ձևավորմանը, զարգացմանը և քաղաքական նշանակությանը։ Աշխատության կենտրոնում այն պատմական գործընթացներն են, որոնց ընթացքում հայ ժողովրդի քաղաքական, ազգային, հասարակական և մշակութային խնդիրները աստիճանաբար վերածվեցին ոչ միայն ներքին, այլև միջազգային քաղաքականության կարևոր թեմայի։ Գրքում ներկայացվում է Ռուսաստանի վերաբերմունքը հայկական բնակչության և հայկական տարածքների նկատմամբ, ինչպես նաև կայսերական իշխանությունների քաղաքականությունը Արևելյան Հայաստանի և Օսմանյան կայսրության հայաբնակ շրջանների նկատմամբ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում 19-րդ դարի ընթացքում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններին, ռուս-թուրքական պատերազմներին, տարածաշրջանում Ռուսաստանի ազդեցության ընդլայնմանը և դրանց հետևանքով հայկական հարցի նոր դրսևորումներին։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես էին հայկական ազգային ձգտումները, Ռուսաստանի կայսերական շահերը և եվրոպական տերությունների մրցակցությունը փոխկապակցվում միմյանց հետ։ Քննարկվում են նաև հայ հասարակական և քաղաքական շրջանակների ակնկալիքները Ռուսաստանից, հայկական ինքնության պահպանման ու ազգային իրավունքների պաշտպանության խնդիրները, ինչպես նաև այն հակասությունները, որոնք առաջանում էին հայկական շահերի և ռուսական պետական քաղաքականության միջև։ Գիրքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ Հայկական հարցը դիտարկում է ռուսական քաղաքական միջավայրի և կայսերական ռազմավարության համատեքստում՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել 19-րդ և 20-րդ դարերի սկզբի հայ-ռուսական հարաբերությունների մասին։ Այն կարող է հետաքրքրել ինչպես մասնագետներին և պատմաբաններին, այնպես էլ ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են խորությամբ ուսումնասիրել Հայկական հարցի պատմական նախադրյալները, Ռուսաստանի դերը տարածաշրջանում և այդ ժամանակաշրջանի հայ քաղաքական մտքի զարգացումը։

Экономика

Այս գիրքը ներկայացնում է մակրոտնտեսագիտության հիմնական հասկացությունները և վերլուծական գործիքները՝ ուսումնասիրելով ամբողջ տնտեսության մակարդակում տեղի ունեցող գործընթացները։ Այն բացատրում է համախառն ներքին արդյունքի (ՀՆԱ), ազգային եկամտի, գնաճի, գործազրկության և տնտեսական աճի փոխկապակցվածությունը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք ձևավորում երկրի տնտեսական իրավիճակը։ Գրքում քննարկվում են նաև տնտեսական հավասարակշռության մոդելները, համախառն պահանջարկի և առաջարկի (AD-AS) վերլուծությունը, դրամավարկային և հարկաբյուջետային քաղաքականության ազդեցությունը, ինչպես նաև բաց տնտեսության պայմաններում արտաքին առևտրի և փոխարժեքների դերը։ Հեղինակը ներկայացնում է թե՛ տեսական հիմքերը, թե՛ գործնական օրինակներ, որոնք օգնում են հասկանալ տնտեսական ցիկլերի պատճառներն ու պետական կարգավորման մեխանիզմները։ Նյութը կառուցված է այնպես, որ ընթերցողին աստիճանաբար ներմուծի մակրոտնտեսական մտածողության մեջ՝ զարգացնելով վերլուծական կարողություններ և տնտեսական երևույթների համապարփակ ընկալում։ Գիրքը օգտակար է տնտեսագիտության ուսանողների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ ազգային տնտեսության գործառույթները և զարգացման օրինաչափությունները։

Лингвистика

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Գալեշների լեզվական առանձնահատկությունների համակողմանի քննությանը՝ այն դիտարկելով հայերենի բարբառային բազմազանության և լեզվական ժառանգության պահպանման համատեքստում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տվյալ խոսվածքի հնչյունական, բառային, ձևաբանական և շարահյուսական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ձևավորման վրա ազդած պատմական, աշխարհագրական և մշակութային գործոնները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի յուրահատկություններին, տեղական բառերի և արտահայտությունների գործածությանը, ինչպես նաև այլ լեզվական միջավայրերի հետ շփումների հետևանքով առաջացած հնարավոր ազդեցություններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու խոսվածքի ներքին կառուցվածքը, նրա ընդհանրություններն ու տարբերությունները հայերենի այլ բարբառային դրսևորումների համեմատությամբ և գնահատելու դրա տեղը հայ բարբառագիտության ընդհանուր համակարգում։ Կարևորվում է նաև բանավոր լեզվական նյութի ուսումնասիրությունը, քանի որ նման նյութը հնարավորություն է տալիս պահպանելու տվյալ համայնքի պատմական հիշողությունը, կենցաղային մշակույթը և ավանդական լեզվամտածողության առանձնահատկությունները։ Աշխատության լեզվաբանական վերլուծությունը կարող է արժեքավոր տվյալներ տրամադրել հայերենի պատմական զարգացման, բարբառների փոխազդեցության և լեզվական փոփոխությունների ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ այն կարևոր է անհետացման կամ աստիճանական փոփոխության վտանգի տակ գտնվող տեղական լեզվական ձևերի փաստագրման և պահպանման տեսանկյունից։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, բարբառագետներին, լեզվաբաններին, հայոց լեզվի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, բանահավաքներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և հայերենի բարբառային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Культура

Այս մատենագիտական ցուցակը ներկայացնում է վերջին տարիներին Հայաստանի Հանրապետությունում և հարակից տարածաշրջանում հրատարակված գրականությունը՝ կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներից։ Նյութում ընդգրկված են հետազոտական, վերլուծական և քննադատական բնույթի աշխատանքներ, որոնք լուսաբանում են հայ մշակույթի զարգացման պատմական, գրականագիտական, թատերական, կերպարվեստի և երաժշտական ասպեկտները, ինչպես նաև ժամանակակից արվեստի դրսևորումները։ Տեղեկատուն տրամադրում է յուրաքանչյուր գրքի հիմնական տվյալները՝ հեղինակը, վերնագիր, հրատարակման տարեթիվը և թեմատիկ ուղղվածությունը, ինչը թույլ է տալիս գիտնականներին, ուսուցիչներին, արվեստի գործիչներին և ընթերցող լայն հանրությանը կողմնորոշվել նոր հրատարակությունների մեջ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է մշակութային գործընթացների համակցված վերլուծությունը՝ թույլ տալով հետևել կուլտուրայի զարգացման նոր միտումներին, արվեստի տեսական մոտեցումներին և փորձագիտական գնահատականներին, ինչպես նաև ապահովում է տեղեկատվական և հետազոտական հարմարեցվածություն հետագա ուսումնասիրությունների համար։