Վճարային հաշվեկշիռ

История

Ուսումնասիրությունը նվիրված է եվրոպական քաղաքական և փիլիսոփայական մտքի ազդեցությանը Օսմանյան կայսրության «Միություն և առաջադիմություն» կոմիտեի գաղափարախոսության ձևավորման վրա և այդ գաղափարական զարգացումների ու Հայոց ցեղասպանության միջև առնչությունների քննությանը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են XIX դարի վերջի և XX դարի սկզբի եվրոպական մտքի այն հոսանքները, որոնք տարբեր ուղիներով ներթափանցեցին օսմանյան քաղաքական և մտավոր միջավայր։ Քննարկվում են սահմանադրականության, ազգայնականության, կենտրոնացված պետականության, սոցիալական դարվինիզմի և քաղաքական արդիականացման գաղափարները, դրանց ընկալումը երիտասարդ թուրքերի շրջանում և հետագա վերափոխումները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ տարբեր գաղափարական ուղղություններ Օսմանյան կայսրությունում հաճախ ենթարկվում էին տեղական քաղաքական պայմանների ազդեցությանը և ստանում նոր բովանդակություն՝ կապված կայսրության պահպանման, տարածքային ամբողջականության և իշխանության կենտրոնացման խնդիրների հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է «Միություն և առաջադիմություն» կոմիտեի գաղափարական ու քաղաքական վերափոխման գործընթացի վերլուծությունը՝ սկզբնական սահմանադրական և բարեփոխական պատկերացումներից դեպի ավելի ընդգծված թուրքական ազգայնականության և կենտրոնաձիգ կառավարման մոտեցումներ։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նաև հայերի և մյուս ոչ թուրք ժողովուրդների նկատմամբ քաղաքականության փոփոխությունները, պետական կառավարման կենտրոնացման գործընթացը և ազգային քաղաքականության արմատականացման նախադրյալները։ Հայոց ցեղասպանության համատեքստում ուսումնասիրվում են Առաջին համաշխարհային պատերազմի պայմանները, հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված բռնաճնշումների համակարգային բնույթը, տեղահանությունները, զանգվածային սպանությունները և պետական կառույցների ներգրավվածության հարցերը։ Միաժամանակ փորձ է արվում տարբերակել գաղափարական ազդեցությունը և պատմական պատասխանատվությունը՝ խուսափելով այն պարզեցված մոտեցումից, թե եվրոպական գաղափարների առկայությունն ինքնին հանգեցրել է ցեղասպանությանը։ Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ անհրաժեշտ է դիտարկել եվրոպական մտքի ազդեցությունը Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքական, սոցիալական, ազգային և աշխարհաքաղաքական պայմանների հետ փոխկապակցվածության մեջ։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հայոց ցեղասպանության գաղափարական և քաղաքական նախադրյալների, երիտասարդ թուրքերի շարժման զարգացման և ուշ օսմանյան շրջանի քաղաքական մտքի առավել ամբողջական ընկալմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, օսմանագետներին, ցեղասպանագիտության մասնագետներին, քաղաքագետներին, քաղաքական գաղափարների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև հայոց պատմության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է XIX դարի սկզբին իրականացված ճանապարհորդական դիտարկումներին Հայաստան և Պարսկաստան (Իրան), որոնք կատարվել են 1805–1806 թվականներին և հետագայում ամփոփվել են որպես ուղեգրական-հետազոտական նյութ։ Հեղինակը ներկայացնում է այդ տարածքների աշխարհագրական, քաղաքական և սոցիալ-մշակութային վիճակը՝ ընդգրկելով տեղական բնակչության կենցաղը, վարչական համակարգերը և տարածաշրջանային ուժային հարաբերությունները։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի և Իրանի սահմանային շրջանների ռազմավարական նշանակությանը՝ այդ ժամանակաշրջանի միջազգային քաղաքականության համատեքստում։ Հետագա բաժնում ներկայացվում է հավելյալ տեղեկություն Գիլանի և Մազանդարանի մասին, որտեղ նկարագրվում են տարածաշրջանների բնական պայմանները, տնտեսությունը, գյուղատնտեսությունը և բնակչության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը համադրում է անձնական դիտարկումները ռազմական և վարչական տվյալների հետ՝ ստեղծելով համապարփակ պատկեր տարածաշրջանի վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարևոր է կովկասագետների, իրանագետների և XIX դարի սկզբի արևելյան քաղաքականության հետազոտողների համար՝ տրամադրելով արժեքավոր պատմաաշխարհագրական և էթնոգրաֆիկ նյութ։

Другие предметы

Աշխատանքների վիճակագրական վերլուծություն» ժողովածուն ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության գրադարանային համակարգի գործունեության վերաբերյալ համապարփակ վիճակագրական ուսումնասիրություն՝ հիմնված 2023 թվականի պաշտոնական հաշվետվությունների վրա։ Հրատարակության մեջ ամփոփված են հանրապետությունում գործող հանրային, մարզային, քաղաքային, գյուղական և մանկական գրադարանների քանակական և որակական ցուցանիշները, ինչպես նաև ազգային, գիտական և բուհական գրադարանների գործունեության տվյալները։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են գրքային ֆոնդերի ծավալները, ընթերցողական ակտիվությունը, այցելությունների դինամիկան, գրադարանային ծառայությունների մատուցման ձևերը և տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում գրադարանների նյութատեխնիկական վիճակին, թվային ռեսուրսների զարգացման միտումներին և ոլորտի կազմակերպական կառուցվածքին։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս գնահատելու գրադարանային համակարգի զարգացման մակարդակը, բացահայտելու առկա խնդիրները և դրանց լուծման միտումները, ինչպես նաև համեմատական վերլուծություն իրականացնելու նախորդ տարիների տվյալների հետ։ Հրատարակությունը կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է գրադարանավարների, մատենագետների, մշակութային քաղաքականության մշակողների, հետազոտողների և ուսանողների համար՝ նպաստելով գրադարանային ոլորտի զարգացման ռազմավարական պլանավորմանը։

Психология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է տարբեր նշանային արտահայտչամիջոցների համադրմամբ կազմված ուսումնական տեքստի ընկալման և հասկացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում այն գաղափարն է, որ ուսումնական տեղեկատվությունը փոխանցվում է ոչ միայն բառային լեզվի միջոցով, այլև տարբեր նշանային համակարգերի՝ պատկերների, գծապատկերների, աղյուսակների, քարտեզների, պայմանական նշանների, բանաձևերի, գրաֆիկների և այլ տեսողական միջոցների օգնությամբ։ Նման բազմակոդային տեղեկատվության ընկալումը սովորողից պահանջում է ոչ միայն տեքստի բառային բովանդակության ըմբռնում, այլև տարբեր նշանային բաղադրիչների ճանաչում, մեկնաբանում և դրանց միջև իմաստային կապերի հաստատում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում է ուսումնական տեքստի կառուցվածքը և դրա տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունը։ Բառային և ոչ բառային տեղեկատվության համադրումը կարող է նպաստել նյութի առավել ամբողջական ներկայացմանը, սակայն միաժամանակ կարող է առաջացնել լրացուցիչ ճանաչողական դժվարություններ, եթե տարբեր նշանային միջոցների միջև կապերը հստակ չեն կամ դրանց մեկնաբանման համար սովորողը չունի անհրաժեշտ գիտելիքներ և հմտություններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է տարբեր նշանային արտահայտչամիջոցների դերի բացահայտումը ուսումնական տեղեկատվության ընկալման գործընթացում։ Պատկերային նյութը կարող է պարզաբանել բառային տեղեկությունը, գրաֆիկը՝ ներկայացնել քանակական հարաբերություններ, աղյուսակը՝ համակարգել տվյալները, իսկ սխեման՝ տեսանելի դարձնել առարկաների կամ երևույթների միջև կառուցվածքային կապերը։ Այս միջոցների ճիշտ համադրումը կարող է հեշտացնել բարդ տեղեկատվության յուրացումը և նպաստել սովորողի մտավոր գործունեության ակտիվացմանը։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստի հասկացման մակարդակներին։ Սովորողի կողմից նյութի ընկալումը կարող է սահմանափակվել առանձին բառերի և փաստերի ճանաչմամբ կամ հասնել ավելի բարձր մակարդակի, երբ նա կարողանում է բացահայտել հիմնական գաղափարը, առանձնացնել կարևոր և երկրորդական տեղեկությունը, հաստատել պատճառահետևանքային կապեր, համադրել տարբեր աղբյուրներից ստացված տեղեկատվությունը և ինքնուրույն ձևակերպել եզրահանգումներ։ Նշանային տարբեր համակարգերի համադրված կիրառումը հատկապես կարևոր է այդ խորքային հասկացման ձևավորման համար։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև սովորողների կողմից տարբեր տեսակի ուսումնական տեքստերի մշակման ռազմավարությունները։ Սովորողը կարող է նախ կենտրոնանալ բառային տեղեկատվության վրա, ապա անդրադառնալ պատկերային կամ գրաֆիկական նյութին, կամ հակառակը՝ տեսողական նշանների միջոցով նախնական պատկերացում կազմել թեմայի վերաբերյալ և այնուհետև ճշգրտել իր ընկալումը տեքստի օգնությամբ։ Այս գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպիսի ռազմավարություններ են առավել արդյունավետ տարբեր բարդության ուսումնական նյութերի դեպքում։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում ճանաչողական գործընթացների ուսումնասիրությունը։ Տեքստի ընկալման և հասկացման վրա կարող են ազդել ուշադրությունը, հիշողությունը, մտածողությունը, նախնական գիտելիքները, լեզվական կարողությունները և նյութի նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Երբ ուսումնական տեղեկատվությունը ներկայացվում է միաժամանակ մի քանի նշանային համակարգերով, սովորողը պետք է կարողանա ընտրել համապատասխան տեղեկատվությունը, համադրել տարբեր աղբյուրների տվյալները և կառուցել ամբողջական իմաստային պատկեր։ Այդ պատճառով բազմանշանային ուսումնական տեքստերի արդյունավետ կիրառումը պահանջում է սովորողի ճանաչողական հնարավորությունների և տարիքային առանձնահատկությունների հաշվառում։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև ուսումնական տեքստերի կազմման և ձևավորման սկզբունքների դիտարկումը։ Տեքստի բառային և տեսողական տարրերի ճիշտ դասավորությունը, տեղեկատվության տրամաբանական հաջորդականությունը, նշանների հասկանալիությունը և դրանց փոխադարձ համապատասխանությունը կարող են էապես ազդել նյութի ընկալման արդյունավետության վրա։ Ավելորդ կամ իրար չհամապատասխանող տեղեկատվական բաղադրիչները, հակառակը, կարող են մեծացնել ճանաչողական ծանրաբեռնվածությունը և դժվարացնել հիմնական գաղափարի առանձնացումը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել նաև սովորողների տարբեր տարիքային և անհատական առանձնահատկությունները։ Տարբեր սովորողներ կարող են տարբեր կերպ ընկալել նույն նշանային նյութը՝ կախված իրենց լեզվական պատրաստվածությունից, տարածական մտածողությունից, նախնական գիտելիքներից և տեղեկատվության մշակման նախընտրելի եղանակներից։ Այս հանգամանքը կարևոր է հատկապես ուսումնական գործընթացի անհատականացման և տարբեր մակարդակի սովորողների համար համապատասխան ուսումնական նյութերի մշակման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև թվային կրթական միջավայրում բազմանշանային տեքստերի կիրառմանը։ Էլեկտրոնային ուսումնական նյութերը հնարավորություն են տալիս միևնույն թեման ներկայացնել տեքստի, պատկերի, անիմացիայի, տեսանյութի, ինտերակտիվ գրաֆիկի և այլ միջոցների համադրությամբ։ Դրանք կարող են ընդլայնել տեղեկատվության ներկայացման հնարավորությունները, սակայն պահանջում են նյութի կառուցվածքի և տեղեկատվական ծանրաբեռնվածության առավել մանրակրկիտ կազմակերպում։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը նպատակ ունի բացահայտելու տարբեր նշանային արտահայտչամիջոցների միջոցով կառուցված ուսումնական տեքստերի ընկալման և հասկացման առանձնահատկությունները, պարզելու դրանց ազդեցությունը սովորողի ճանաչողական գործունեության վրա և ներկայացնելու ուսումնական նյութերի արդյունավետ կազմակերպման հնարավոր սկզբունքները։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է այն տեսանկյունից, որ ժամանակակից կրթական միջավայրում տեղեկատվությունը increasingly ներկայացվում է բազմազան և փոխկապակցված նշանային ձևերով, ուստի դրանց ճիշտ ընկալման և մեկնաբանման կարողությունը դառնում է ուսումնական հաջողության կարևոր պայման։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, հոգեբաններին, լեզվաբաններին, դասագրքերի և ուսումնական նյութերի հեղինակներին, կրթական ծրագրեր մշակող մասնագետներին և ուսումնական տեքստերի ընկալման խնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։

Литература

Միջնադարյան Եվրոպայի հերոսական էպոսը. դիցաբանություն․ պատմություն․ պոետիկա․ համեմատաբանության խնդիրներ աշխատությունը համապարփակ գիտական ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է միջնադարյան Եվրոպայի հերոսական էպոսի ձևավորումը և զարգացման փուլերը՝ միաժամանակ դիտարկելով դրա դիցաբանական արմատները, պատմական հիմքերը և պոետիկական կառուցվածքը, այն ընդգրկում է տարբեր ազգային էպիկական ավանդույթներ՝ փորձելով բացահայտել հերոսական պատումների ընդհանուր մոդելները և դրանց առանձնահատկությունները տարբեր մշակույթներում, ուսումնասիրության մեջ մեծ տեղ է տրվում էպոսի հերոսների կերպարային կառուցմանը, արժեքային համակարգերին, մարտական և առասպելական դրվագների խորհրդաբանությանը, ինչպես նաև բանավոր ավանդույթի ազդեցությանը գրավոր ձևավորման վրա, միաժամանակ քննարկվում են համեմատական գրականագիտության խնդիրները՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է համադրել տարբեր ժողովուրդների էպոսները և բացահայտել ընդհանուր ինդոեվրոպական կամ տարածաշրջանային մշակութային շերտերը, գիրքը նաև դիտարկում է պոետիկական ձևերի էվոլյուցիան և դրանց կապը միջնադարյան հասարակական ու քաղաքական իրականության հետ։

Медицина

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հանթինգթոնի հիվանդություն-ի կլինիկական բազմազանության և հիվանդության դրսևորումների տարբեր ձևերի վերլուծությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են նյարդադեգեներատիվ այս ժառանգական հիվանդության շարժողական, ճանաչողական և հոգեբուժական ախտանշանները, ինչպես նաև դրանց արտահայտվածության և առաջընթացի տարբերությունները տարբեր հիվանդների շրջանում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդության վաղ և ուշ փուլերի կլինիկական առանձնահատկություններին, ախտորոշման չափանիշներին և գենետիկական գործոնների ազդեցությանը հիվանդության ընթացքի վրա։ Քննարկվում են նաև ախտանշանների անհատական տատանումները, համակցված նյարդաբանական և հոգեբանական խանգարումները, ինչպես նաև հիվանդների կյանքի որակի վրա ազդող գործոնները։ Աշխատությունը նպաստում է հիվանդության կլինիկական պատկերների ավելի խորը ըմբռնմանը՝ կարևորելով վաղ ախտորոշման, անհատականացված բուժման և երկարաժամկետ բժշկական հսկողության նշանակությունը։