Ещё в разделе Медицина

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Педагогика

    Դաստիարակութիւն հայոց

    «Հայոց դաստիարակություն» աշխատությունը վերաբերում է հայ հասարակության մեջ դաստիարակության նշանակությանը, կրթական արժեքների ձևավորմանը և նոր սերնդի բարոյական ու մտավոր զարգացման խնդիրներին։ Դաստիարակությունը կարևոր դեր ունի անհատի աշխարհայացքի, վարքագծի, պատասխանատվության զգացման և հասարակության մեջ իր տեղի գիտակցման ձևավորման գործում։ Հայ կրթական մտքի շրջանակում այս հարցերը սերտորեն կապված են եղել ազգային լեզվի, մշակույթի, պատմական հիշողության և հոգևոր արժեքների պահպանման հետ։ Դաստիարակության վերաբերյալ աշխատությունները նպատակ են ունեցել ընդգծելու ընտանիքի, դպրոցի, ուսուցչի և հասարակական միջավայրի դերը երեխայի ու երիտասարդի ձևավորման գործընթացում։ Դրանցում քննարկվող հարցերը կարող են առնչվել բարոյական սկզբունքների յուրացմանը, կարգապահությանը, գիտելիքի ձեռքբերմանը, ինքնուրույն մտածողության զարգացմանը և հասարակական պարտքի գիտակցմանը։ Այսպիսի գրականությունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում մանկավարժական մտքի պատմության մեջ, քանի որ արտացոլում է կրթության նպատակների, դաստիարակչական մեթոդների և ազգային ինքնության պահպանման վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանի պատկերացումները։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ կրթական ու հասարակական մտքի, դաստիարակության ավանդույթների և ազգային կրթության զարգացման ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժության պատմությամբ, հայ կրթական մշակույթով և ընտանիքի ու դպրոցի դաստիարակչական դերերի պատմական փոփոխություններով հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-27
    Դաստիարակութիւն հայոց
    Онлайн

    Технология

    Խալկոպիրիտային խտանյութի ուղղակի հիդրոքլորիդային տարրալուծմամբ արժեքավոր մետաղների համալիր կորզման տեխնոլոգիայի մշակումը

    Գիտատեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խալկոպիրիտային խտանյութի մշակման և դրա բաղադրության մեջ առկա արժեքավոր մետաղների առավել ամբողջական կորզման արդյունավետ տեխնոլոգիական եղանակների հետազոտմանը։ Ուսումնասիրվում են հանքային հումքի քիմիական և հանքաբանական առանձնահատկությունները, տարրալուծման գործընթացի ընթացքը և տարբեր տեխնոլոգիական գործոնների ազդեցությունը մետաղների անցման աստիճանի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աղաթթվային միջավայրում ուղղակի տարրալուծման գործընթացին, դրա հիմնական օրինաչափություններին, ջերմաստիճանի, մշակման տևողության, նյութերի հարաբերակցության և լուծույթի բաղադրության ազդեցությանը վերջնական արդյունքների վրա։ Քննարկվում են պղնձի և խտանյութում առկա այլ արժեքավոր բաղադրիչների ընտրողական ու համալիր կորզման հնարավորությունները, ինչպես նաև ստացված լուծույթներից մետաղների հետագա առանձնացման և վերականգնման սկզբունքները։ Վերլուծվում են հումքի վերամշակման արդյունավետության բարձրացման, արժեքավոր բաղադրիչների կորուստների նվազեցման և տեխնոլոգիական փուլերի օպտիմալացման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև առաջարկվող մոտեցման նյութական և էներգետիկ արդյունավետությանը, հումքի համալիր օգտագործմանը և ավանդական վերամշակման եղանակների համեմատ հնարավոր առավելություններին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գունավոր մետալուրգիայի, հիդրոմետալուրգիայի և հանքային հումքի համալիր վերամշակման տեխնոլոգիաների կատարելագործման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մետալուրգների, քիմիական տեխնոլոգների, հանքարդյունաբերության մասնագետների, հետազոտողների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-10-02
    Խալկոպիրիտային խտանյութի ուղղակի հիդրոքլորիդային տարրալուծմամբ արժեքավոր մետաղների համալիր կորզման տեխնոլոգիայի մշակումը
    Онлайн

    Технология

    Исследование напряженно-деформированного состояния пластин, усиленных стрингерами, и разработка методов прочностного расчета

    Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ստրինգերներով ամրացված թիթեղային կառուցվածքների լարվածա-դեֆորմացիոն վիճակի ուսումնասիրությանը և ամրության հաշվարկի արդյունավետ մեթոդների մշակմանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են բարակ թիթեղների մեխանիկական վարքագիծը արտաքին բեռնվածությունների ազդեցության տակ, ինչպես նաև ամրացնող տարրերի (ստրինգերների) ներդրման արդյունքում առաջացող կոշտության և կայունության փոփոխությունները։ Աշխատությունում կիրառվում են կառուցվածքային մեխանիկայի և վերջավոր տարրերի մեթոդի մոտեցումներ՝ նպատակ ունենալով գնահատել լարումների բաշխումը, դեֆորմացիաների ինտենսիվությունը և տեղային անկայունության երևույթները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաշվարկային մոդելների ճշգրտությանը, ամրացման օպտիմալ սխեմաների ընտրությանը և նյութատարածության նվազեցման հնարավորություններին՝ պահպանելով անհրաժեշտ ամրության պաշարները։ Քննարկվում են նաև ինժեներական կիրառությունները ավիաշինության, նավաշինության և մեքենաշինության ոլորտներում՝ ընդգծելով նման կառուցվածքների արդյունավետությունը թեթև և բարձր ամրության համակարգերի նախագծման մեջ։

    Обновлено. 2026-07-29
    Исследование напряженно-деформированного состояния пластин, усиленных стрингерами, и разработка методов прочностного расчета
    Онлайн

    Математика

    Մակերևութային պլազմոնները մետաղական նանոգնդերի և նանոգլանների զույգերում

    Ֆիզիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է մետաղական նանոկառուցվածքների զույգերում մակերևութային պլազմոնային գրգռումների առաջացման, փոխազդեցության և տարածման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տարբեր երկրաչափական ձև ունեցող նանոմասնիկների էլեկտրամագնիսական հատկությունները, դրանց մակերևույթին ազատ էլեկտրոնների կոլեկտիվ տատանումների ձևավորումը և արտաքին էլեկտրամագնիսական դաշտի հետ փոխազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մասնիկների չափերի, փոխադարձ հեռավորության, երկրաչափական կառուցվածքի և շրջակա միջավայրի հատկությունների ազդեցությանը պլազմոնային ռեզոնանսների բնութագրերի վրա։ Վերլուծվում են նանոկառուցվածքների միջև էլեկտրամագնիսական կապակցման, ռեզոնանսային հաճախականությունների փոփոխության և տեղային դաշտերի ուժեղացման երևույթները։ Քննարկվում են նաև համապատասխան համակարգերի տեսական նկարագրման, թվային մոդելավորման և օպտիկական բնութագրերի գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները մետաղական նանոմասնիկների զույգերում պլազմոնային փոխազդեցությունների ֆիզիկական մեխանիզմների և դրանց կառավարման հնարավորությունների վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նանոֆիզիկայի, պլազմոնիկայի, նանոօպտիկայի և ժամանակակից ֆոտոնային համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

    Обновлено. 2026-10-06
    Մակերևութային պլազմոնները մետաղական նանոգնդերի և նանոգլանների զույգերում
    Онлайн

    Другие предметы

    Country profiles on housing and land management, Republic of Armenia

    Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բնակարանային ոլորտի և հողային ռեսուրսների կառավարման համակարգի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ ներառելով իրավական, ինստիտուցիոնալ, տնտեսական, քաղաքաշինական, սոցիալական և բնապահպանական խնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են բնակարանային ֆոնդի վիճակի, բնակարանների հասանելիության, բնակելի տարածքների կառավարման և պահպանման, շենքերի վերականգնման ու արդիականացման, ինչպես նաև բնակարանային քաղաքականության իրականացման հիմնական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բնակարանային ոլորտում պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերերին, մասնավոր հատվածի մասնակցությանը և համապատասխան կառավարման մեխանիզմների արդյունավետությանը։ Քննվում են սեփականության հարաբերությունները, բազմաբնակարան շենքերի ընդհանուր գույքի կառավարման խնդիրները, բնակարանային ծառայությունների կազմակերպումը և բնակչության տարբեր սոցիալական խմբերի համար համապատասխան բնակարանային պայմանների ապահովման հարցերը։ Հողային կառավարման ուղղությամբ դիտարկվում են հողի սեփականության և օգտագործման հարաբերությունները, հողերի դասակարգումը, կադաստրային համակարգը, տարածական պլանավորումը, հողային շուկայի զարգացումը և անշարժ գույքի գրանցման հետ կապված ինստիտուցիոնալ գործընթացները։ Կարևորվում է հողօգտագործման և քաղաքաշինական պլանավորման փոխկապակցվածությունը, քանի որ բնակավայրերի ընդլայնումը, ենթակառուցվածքների զարգացումը և տնտեսական գործունեությունը պահանջում են տարածքային ռեսուրսների համակարգված կառավարում։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում քաղաքային և գյուղական բնակավայրերի զարգացման տարբերություններին, բնակարանային ենթակառուցվածքների որակին, հանրային ծառայությունների հասանելիությանը և տարածքային անհավասարություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև բնակելի շենքերի էներգաարդյունավետության, բնական աղետների նկատմամբ դիմակայունության և կառուցապատման անվտանգության հարցերի դիտարկումը՝ Հայաստանի բնական ու քաղաքաշինական պայմանների համատեքստում։ Քննվում են ոլորտը կարգավորող քաղաքականությունների և կառավարման համակարգերի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները՝ հաշվի առնելով սոցիալական կարիքները, տնտեսական հնարավորությունները և կայուն տարածքային զարգացման սկզբունքները։ Բնակարանային և հողային քաղաքականությունների համատեղ դիտարկումը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու դրանց միջև առկա փոխկապակցվածությունը և հասկանալու, թե ինչպես են սեփականության, տարածական պլանավորման, շինարարության, ենթակառուցվածքների ու սոցիալական քաղաքականության որոշումները միասին ձևավորում բնակավայրերի զարգացման միջավայրը։ Աշխատությունը կարող է ծառայել որպես վերլուծական և տեղեկատվական աղբյուր պետական կառավարման մարմինների, քաղաքաշինության և տարածքային պլանավորման մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ հնարավորություն տալով համակարգված պատկերացում կազմել Հայաստանի բնակարանային և հողային կառավարման ոլորտների կառուցվածքի, խնդիրների և զարգացման ուղղությունների մասին։

    Обновлено. 2026-09-23
    Country profiles on housing and land management, Republic of Armenia
    Онлайн

    Экология

    Շրջակա միջավայրի ազդեցութան գնահատականը ՀՀ-ում, խնդիրներ և լուծումներ

    Այս ռեֆերատը վերաբերում է շրջակա միջավայրի ազդեցության գնահատմանը Հայաստանի Հանրապետությունում, ինչպես նաև ոլորտում առկա հիմնական խնդիրներին և դրանց հնարավոր լուծումներին։ Շրջակա միջավայրի ազդեցության գնահատումը (ՇՄԱԳ) պետական և գիտական գործընթաց է, որի նպատակն է կանխատեսել և վերլուծել տնտեսական կամ ենթակառուցվածքային նախագծերի հնարավոր ազդեցությունը բնության, մարդու առողջության և էկոհամակարգերի վրա՝ նախքան դրանց իրականացումը։ Հայաստանում այս համակարգը կարգավորվում է համապատասխան օրենսդրությամբ և իրականացվում է պետական լիազոր մարմինների վերահսկողությամբ՝ ապահովելու համար բնապահպանական հավասարակշռությունը և կայուն զարգացումը։ Սակայն գործնականում ոլորտը բախվում է մի շարք խնդիրների, որոնցից են թույլ վերահսկողությունը, որոշ դեպքերում թերի կամ ձևական ազդեցության գնահատումները, ինչպես նաև տնտեսական շահերի գերակայությունը բնապահպանական պահանջների նկատմամբ։ Բացի այդ, խնդիր են հանդիսանում նաև հանրային իրազեկվածության ցածր մակարդակը և բնապահպանական մասնագիտական ներուժի սահմանափակ օգտագործումը որոշ նախագծերում։ Հայաստանում շրջակա միջավայրի վրա ամենամեծ ազդեցություն ունեցող ոլորտներից են հանքարդյունաբերությունը, էներգետիկան, շինարարությունը և տրանսպորտը, որոնք կարող են հանգեցնել օդի, ջրի և հողի աղտոտման, կենսաբազմազանության կորստի և բնական ռեսուրսների սպառման։ Լուծումների մասով կարևոր է ՇՄԱԳ գործընթացի խստացումը և թափանցիկության բարձրացումը, հանրային մասնակցության ընդլայնումը որոշումների կայացման գործընթացում, ինչպես նաև ժամանակակից տեխնոլոգիաների կիրառումը՝ աղտոտման վերահսկման և կանխարգելման համար։ Կարևոր է նաև կրթական և իրազեկման ծրագրերի զարգացումը, որպեսզի հասարակությունը ավելի ակտիվ մասնակցի բնապահպանական խնդիրների լուծմանը։ Բացի այդ, անհրաժեշտ է խթանել «կանաչ տնտեսության» սկզբունքները, ներդնել էկոլոգիապես մաքուր տեխնոլոգիաներ և խստացնել պատասխանատվությունը բնապահպանական նորմերի խախտման դեպքում։ Այս մոտեցումները միասին կարող են նպաստել Հայաստանի կայուն զարգացմանը և շրջակա միջավայրի պահպանությանը։

    Обновлено. 2026-10-23
    Շրջակա միջավայրի ազդեցութան գնահատականը ՀՀ-ում, խնդիրներ և լուծումներ