Введение в биоэтику

Математика

Աշխատությունը նվիրված է փոխադարձ ձգողական ազդեցության տակ գտնվող ներդրված գրավիտացվող սկավառակների ոչ գծային դինամիկայի առանձին խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են այն բարդ դինամիկ գործընթացները, որոնք առաջանում են, երբ աստղագիտական կամ ֆիզիկական համակարգում մի քանի սկավառակաձև զանգվածային կառուցվածքներ փոխազդում են սեփական գրավիտացիոն դաշտերի միջոցով։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են նման համակարգերի հավասարակշռության և կայունության պայմանները, զանգվածի և անկյունային իմպուլսի բաշխումը, սկավառակների փոխադարձ գրավիտացիոն ազդեցությունը և ժամանակի ընթացքում համակարգի կառուցվածքային փոփոխությունները։ «Ոչ գծային» մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել այնպիսի ռեժիմներ, որոնց դեպքում համակարգի վարքը չի կարող ամբողջությամբ նկարագրվել պարզ գծային մոտարկումներով, և առաջանում են բարդ փոխազդեցություններ, անկայունություններ, տատանումներ կամ կառուցվածքային վերադասավորումներ։ Աշխատության մեջ կարող են կիրառվել տեսական մեխանիկայի, հիդրոդինամիկայի, գրավիտացիոն դաշտերի տեսության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ՝ համակարգի դինամիկ վարքը նկարագրող հավասարումների ստացման և դրանց լուծումների վերլուծության համար։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև կայունության տարբեր տեսակների ուսումնասիրությունը, քանի որ նույնիսկ սկզբնական շրջանում հավասարակշռված համակարգը որոշ պայմաններում կարող է անցնել անկայուն վիճակի և ենթարկվել էական կառուցվածքային փոփոխությունների։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը կարևոր է աստղաֆիզիկայում, հատկապես գալակտիկական և աստղագիտական սկավառակների, բազմաբաղադրիչ գրավիտացիոն համակարգերի և դրանց երկարաժամկետ էվոլյուցիայի հետազոտության համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել աստղաֆիզիկոսներին, տեսական ֆիզիկոսներին, մաթեմատիկական ֆիզիկայի մասնագետներին, դինամիկ համակարգերի հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես այն ընթերցողների համար, ովքեր ուսումնասիրում են գրավիտացիոն համակարգերում ոչ գծային երևույթների առաջացման պատճառները, դրանց կայունությունն ու ժամանակային զարգացումը և փորձում են մաթեմատիկական մոդելների միջոցով բացահայտել բարդ աստղաֆիզիկական համակարգերի վարքի օրինաչափությունները։

Экономика

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության պետական արժեթղթերի շուկայի ձևավորման, զարգացման միտումների և առկա հիմնախնդիրների վերլուծությանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են պետական արժեթղթերի դերը երկրի ֆինանսական համակարգում, պետական բյուջեի ֆինանսավորման և պետական պարտքի կառավարման գործընթացներում, ինչպես նաև դրանց նշանակությունը ներքին ֆինանսական շուկայի զարգացման համար։ Հեղինակը ուսումնասիրում է շուկայի հիմնական մասնակիցների փոխհարաբերությունները, պետական արժեթղթերի թողարկման և շրջանառության առանձնահատկությունները, ներդրողների վարքագիծը և շուկայի իրացվելիության ապահովման խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում շուկայի զարգացման վրա ազդող մակրոտնտեսական և ֆինանսական գործոններին, այդ թվում՝ տոկոսադրույքների փոփոխություններին, գնաճային միջավայրին, պետական պարտքի ծավալներին, ներդրումային պահանջարկին և ֆինանսական ենթակառուցվածքների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը բացահայտում է նաև պետական արժեթղթերի շուկայի արդյունավետության բարձրացմանը խոչընդոտող խնդիրները, որոնց շարքում կարող են կարևոր լինել շուկայի խորությունը, գործիքների բազմազանությունը, երկրորդային շուկայի ակտիվությունը, ներդրողների շրջանակի ընդլայնումը և տեղեկատվական թափանցիկության ապահովումը։ ՀՀ փորձի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու պետական արժեթղթերի շուկայի զարգացման հեռանկարները և ձևակերպելու դրա կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ֆինանսների և տնտեսագիտության մասնագետների, բանկային և ներդրումային ոլորտի ներկայացուցիչների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, ինչպես նաև ֆինանսական շուկաներով հետաքրքրվող ուսանողների և հետազոտողների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է Հայաստանի ֆինանսական համակարգի զարգացման, պետական պարտքի արդյունավետ կառավարման և ներքին կապիտալի շուկայի խորացման խնդիրների ուսումնասիրման տեսանկյունից։

Экономика

ФИНАНСОВЫЙ МЕНЕДЖМЕНТ: теория и практика աշխատությունը ֆինանսների և կառավարման ոլորտի հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը համադրում է ֆինանսական կառավարման տեսական հիմքերը և դրանց գործնական կիրառությունները կազմակերպություններում, այն ներկայացնում է ֆինանսական պլանավորման, բյուջետավորման և կանխատեսման մեթոդները, կապիտալի կառուցվածքի ձևավորման սկզբունքները, ինչպես նաև ներդրումային որոշումների ընդունման մոդելները, գիրքը անդրադառնում է ընկերության արժեքի գնահատմանը, շահութաբերության և ռիսկի փոխհարաբերությանը, դրամական հոսքերի կառավարմանը և ֆինանսական ռազմավարության մշակմանը, միաժամանակ ընդգրկելով իրական բիզնես օրինակներ և ֆինանսական վերլուծության գործիքներ, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր տնտեսագիտության, ֆինանսների և բիզնես կառավարման ուսանողների ու մասնագետների համար։

Биология

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի տարածքում ընձառյուծի՝ Panthera pardus (L., 1758), պոպուլյացիայի տարածական կառուցվածքի և դրա պահպանության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Այն ներկայացնում է թեկնածուական ատենախոսության հեղինակային ամփոփագիրը, որը պատրաստվել է կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար և հրատարակվել է Երևանում 2011 թվականին։ Ուսումնասիրության առանցքում հազվագյուտ և խոցելի խոշոր գիշատչի տարածքային բաշխման, բնակության տարածքների, պոպուլյացիայի վիճակի և պահպանության համար անհրաժեշտ միջոցառումների գիտական գնահատումն է։ Հետազոտությունը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ խոշոր գիշատիչների պահպանությունը պահանջում է ոչ միայն առանձնյակների թվաքանակի գնահատում, այլև նրանց տարածական տեղաբաշխման, կենսամիջավայրերի օգտագործման և միմյանց միջև տարածքային հարաբերությունների ուսումնասիրություն։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում պոպուլյացիայի տարածական կառուցվածքի վրա ազդող բնական և մարդածին գործոններին, բնակության համար պիտանի տարածքների առանձնահատկություններին և այն պայմաններին, որոնք կարող են սահմանափակել տեսակի տարածումը։ Ուսումնասիրության նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ գնահատել պոպուլյացիայի կենսունակությունը և բացահայտել պահպանության առաջնահերթ տարածքները։ Թեմայի կարևոր բաղադրիչ է նաև Հայաստանի լեռնային լանդշաֆտներում ընձառյուծի բնակության պայմանների ուսումնասիրությունը, քանի որ տեսակի պահպանությունը անմիջականորեն կապված է համապատասխան կենսամիջավայրերի պահպանման, որսատեսակների առկայության և մարդածին ճնշման նվազեցման հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տեսակի տարածական մեկուսացման և պոպուլյացիայի մասնատման խնդիրներին, որոնք փոքր թվաքանակ ունեցող կենդանիների դեպքում կարող են բացասաբար ազդել գենետիկական բազմազանության, վերարտադրության և երկարաժամկետ գոյատևման վրա։ Պահպանության տեսանկյունից կարևոր են որսագողության կանխարգելումը, կենսամիջավայրերի պաշտպանությունը, կերային բազայի պահպանումը, մշտադիտարկման համակարգերի զարգացումը և մարդու ու վայրի կենդանու հնարավոր հակասությունների նվազեցումը։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ այն համադրում է պոպուլյացիոն էկոլոգիայի և բնության պահպանության խնդիրները՝ հնարավորություն տալով տարածական կառուցվածքի վերաբերյալ տվյալները կիրառել պահպանական ռազմավարությունների մշակման համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել Հայաստանի կենսաբազմազանության պահպանության, հազվագյուտ կենդանատեսակների մոնիթորինգի, բնության հատուկ պահպանվող տարածքների կառավարման և ընձառյուծի երկարաժամկետ պահպանության ծրագրերի մշակման համար։ Աղբյուրագիտական տվյալների համաձայն՝ ամբողջական ատենախոսությունը կազմել է 173 էջ, իսկ դրա 24-էջանոց ամփոփագիրը գրանցված է որպես կենսաբանական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի համար նախատեսված աշխատանք։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է առաձգական օղակներ ունեցող մանիպուլյատորների դինամիկական վարքի տեսական հիմքերի զարգացմանը և դրանց հաշվարկային մոդելավորման արդյունավետ ալգորիթմների ձևավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ռոբոտատեխնիկական մեխանիզմների այն համակարգերն են, որոնց կառուցվածքային տարրերը շարժման ընթացքում ենթարկվում են առաձգական դեֆորմացիաների, ինչի հետևանքով մանիպուլյատորի իրական դինամիկան էապես տարբերվում է բացարձակ կոշտ օղակներով իդեալականացված մոդելներից։ Քննվում են բազմաօղակ մեխանիկական համակարգերում կոշտ մարմնային շարժման և առաձգական տատանումների փոխկապակցվածությունը, իներցիոն ազդեցությունները, կառուցվածքային դեֆորմացիաները և դրանց ազդեցությունը աշխատանքային օրգանի դիրքավորման ճշգրտության ու համակարգի կայունության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում շարժման հավասարումների ձևավորմանը և այնպիսի մաթեմատիկական մոդելների կառուցմանը, որոնք միաժամանակ կարող են նկարագրել մանիպուլյատորի ընդհանուր շարժումը և առանձին օղակների դեֆորմացիոն վիճակը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հաշվարկային բարդության նվազեցումը, քանի որ բազմաստիճան ազատությամբ և բաշխված առաձգականությամբ համակարգերի ամբողջական դինամիկական մոդելները կարող են պահանջել զգալի հաշվարկային ռեսուրսներ։ Ուսումնասիրվում են մոդելի պարզեցման, համակարգի էական դինամիկական հատկությունների պահպանման և թվային հաշվարկների արդյունավետ կազմակերպման ընդհանուր սկզբունքները։ Մշակվող ալգորիթմների միջոցով հնարավոր է գնահատել շարժման ընթացքում առաջացող տատանումները, դեֆորմացիաները և համակարգի տարբեր պարամետրերի ազդեցությունը դինամիկական արձագանքի վրա։ Կարևորվում է նաև տեսական մոդելների և թվային հաշվարկների արդյունքների համադրումը՝ դրանց ճշգրտության ու կիրառելիության գնահատման նպատակով։ Նման ուսումնասիրությունները նշանակություն ունեն թեթև կառուցվածքով, բարձր արագագործությամբ և մեծ աշխատանքային տարածք ունեցող ռոբոտային համակարգերի նախագծման համար, որտեղ կառուցվածքային առաձգականությունը չի կարող անտեսվել։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տեսական մեխանիկայի, տատանումների տեսության, հաշվողական մեխանիկայի և ռոբոտատեխնիկայի մոտեցումները՝ առաձգական օղակներով մանիպուլյատորների դինամիկական մոդելավորման գիտական հիմքերի և հաշվարկային գործիքների կատարելագործման նպատակով։

Экономика

Գրքում ուսումնասիրվում են Հայաստանի Հանրապետությունում ագրարային քաղաքականության իրականացման տնտեսական լծակների կատարելագործման հիմնահարցերը՝ վերլուծելով գյուղատնտեսական ոլորտի զարգացման պետական քաղաքականության հիմնական ուղղությունները, առկա գործիքակազմը և դրանց արդյունավետությունը, ներկայացվում են ֆինանսական աջակցությունների, սուբսիդիաների, վարկային ծրագրերի և հարկային խթանների կիրառման մեխանիզմները, դիտարկվում են դրանց ազդեցությունը գյուղացիական տնտեսությունների մրցունակության, արտադրողականության և շուկային ինտեգրման վրա, առանձնացվում են համակարգային խնդիրներ՝ կապված ֆինանսական ռեսուրսների սահմանափակ հասանելիության, ինստիտուցիոնալ թերությունների և ռիսկերի կառավարման անբավարարության հետ, քննարկվում են միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները Հայաստանի պայմաններում, առաջարկվում են տնտեսական լծակների կատարելագործման ուղիներ՝ ուղղված պետական աջակցության արդյունավետության բարձրացմանը և ագրարային ոլորտի կայուն զարգացման ապահովմանը, աշխատանքը համադրում է տեսական վերլուծությունը և գործնական քաղաքական առաջարկությունները՝ նպատակ ունենալով բարելավել ագրարային քաղաքականության իրականացման մեխանիզմները ՀՀ-ում։