Заболевания височно-нижнечелюстного сустава у военнослужащих Республики Армения и новые методы их диагностики и лечения (клинико-экспериментальное исследование)

История

Աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում հայ բնակչության նկատմամբ իրականացված լայնածավալ ռազմական գործողությունների և դրանց քաղաքական, հասարակական ու մարդասիրական հետևանքների ներկայացմանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է հակամարտության սրման պայմանների, ռազմական գործողություններին նախորդած քաղաքական զարգացումների և տարածաշրջանի հայ բնակչության անվտանգության խնդիրների վրա։ Նյութում դիտարկվում է հակամարտության պատմական և քաղաքական համատեքստը՝ հնարավորություն տալով հասկանալ, թե ինչպես են երկարատև տարածքային վեճը, չկարգավորված քաղաքական հարցերը, փոխադարձ անվստահությունը և անվտանգության հետ կապված խնդիրները նպաստել իրավիճակի սրմանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ռազմական գործողությունների ազդեցությանը քաղաքացիական բնակչության առօրյայի, բնակավայրերի բնականոն գործունեության, տեղաշարժի հնարավորությունների և սոցիալական պայմանների վրա՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Քննության են առնվում նաև բնակչության տեղահանման, հումանիտար կարիքների, հաղորդակցության սահմանափակումների և տարածաշրջանում ստեղծված անկայունության խնդիրները։ Կարևորվում է միջազգային հանրության, միջպետական կառույցների, մարդասիրական կազմակերպությունների և արտաքին քաղաքական դերակատարների արձագանքը՝ ներառյալ ռազմական գործողությունների դադարեցման, քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության և բանակցային գործընթացի վերականգնմանն ուղղված նախաձեռնությունները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև տեղեկատվական և քաղաքական հաղորդակցության դերը հակամարտության ժամանակ, երբ տարբեր կողմերի ներկայացրած տեղեկությունները կարող են զգալիորեն տարբերվել իրադարձությունների պատճառների, ընթացքի և հետևանքների գնահատման հարցում։ Այդ պատճառով նյութը պատմական աղբյուրի տեսանկյունից պահանջում է համադրություն այլ փաստաթղթերի, պաշտոնական հաղորդագրությունների, միջազգային կազմակերպությունների զեկույցների և անկախ ուսումնասիրությունների հետ։ Հատուկ նշանակություն ունի տարածաշրջանի հայ բնակչության քաղաքական կարգավիճակի, անվտանգության երաշխիքների և հիմնարար իրավունքների շուրջ ձևավորված խնդիրների ներկայացումը։ Նյութը միաժամանակ կարող է դիտարկվել որպես որոշակի ժամանակաշրջանի միջազգային և հասարակական արձագանքն արտացոլող աղբյուր, որը ցույց է տալիս, թե ինչպես է Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը ներկայացվել արտաքին լսարանին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել Արցախի պատմության, Կովկասի տարածաշրջանային քաղաքականության, միջազգային հարաբերությունների, հակամարտությունների ուսումնասիրության, մարդու իրավունքների և ժամանակակից հայոց պատմության հարցերով հետաքրքրվող հետազոտողների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի բուսական ծածկույթի աշխարհագրական տարածվածության, տեսակային բազմազանության և բնական պայմաններով պայմանավորված առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակ Ալեքսանդր Գրոսհեյմը ներկայացնում է Հայաստանի տարածքի բուսականության հիմնական տիպերը՝ ընդգծելով երկրի աշխարհագրական դիրքի, լեռնային ռելիեֆի, բարձրության գոտիականության և կլիմայական պայմանների ազդեցությունը բուսական համակեցությունների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կիսաանապատային, տափաստանային, անտառային, մերձալպյան և ալպյան բուսականության տարածման օրինաչափություններին, դրանց բնորոշ հատկանիշներին և փոխադարձ կապերին։ Դիտարկվում են տարբեր բնական գոտիների բուսական կազմի տարբերությունները, բուսական համակեցությունների կառուցվածքը և դրանց ձևավորման պատմաաշխարհագրական նախադրյալները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի բուսական աշխարհի հարստությանը, առանձին շրջանների բուսաաշխարհագրական առանձնահատկություններին և բնական միջավայրի բազմազանությանը։ 1928 թվականին հրատարակված այս գիտական ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի բուսական ծածկույթի պատմական վիճակի ճանաչման, հետագա բուսաբանական հետազոտությունների հետ համեմատությունների իրականացման և տարածաշրջանի բնական լանդշաֆտների փոփոխությունների ուսումնասիրման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել բուսաբանների, աշխարհագրագետների, էկոլոգների, բնապահպանների, կենսաբանների և Հայաստանի բնական աշխարհագրությամբ ու բուսականությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։

Право

Գիրքը նվիրված է Մարդու իրավունքների և հիմնարար ազատությունների պաշտպանության եվրոպական կոնվենցիայի՝ Հայաստանի Հանրապետության ազգային իրավական համակարգում ունեցած դերին, նշանակությանը և կիրառության առանձնահատկություններին։ Աշխատությունը ներկայացնում է թեմայի սահմանադրաիրավական ուսումնասիրություն՝ դիտարկելով միջազգային իրավական չափանիշների և ներպետական իրավակարգավորման փոխհարաբերությունը Հայաստանի պայմաններում։ Հետազոտության կենտրոնում մարդու հիմնարար իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության այն համակարգն է, որը ձևավորվում է ներպետական սահմանադրական նորմերի, միջազգային պարտավորությունների և եվրոպական իրավական չափանիշների փոխազդեցության արդյունքում։ Հեղինակը ուսումնասիրում է Կոնվենցիայի տեղը Հայաստանի իրավական համակարգում, դրա նորմերի ներպետական կիրառելիության հարցերը և այն իրավական մեխանիզմները, որոնց միջոցով միջազգային չափանիշները կարող են ազդել ազգային օրենսդրության ու իրավակիրառ պրակտիկայի վրա։ Կարևոր ուշադրություն է դարձվում նաև Սահմանադրության և միջազգային պայմանագրերի փոխհարաբերությանը, մարդու իրավունքների պաշտպանության սահմանադրական երաշխիքներին և իրավական նորմերի մեկնաբանման գործընթացին։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունի Եվրոպական դատարանի նախադեպային իրավունքի ուսումնասիրությունը, քանի որ դատարանի ձևավորած իրավական դիրքորոշումները կարևոր նշանակություն ունեն Կոնվենցիայի դրույթների բովանդակության բացահայտման և մարդու իրավունքների պաշտպանության եվրոպական չափանիշների զարգացման համար։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են Կոնվենցիայի պահանջները ներգործում Հայաստանի իրավական համակարգի զարգացման վրա և ինչ նշանակություն ունեն դատական ու պետական մարմինների գործունեության համար։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է ազգային օրենսդրության կատարելագործման, մարդու իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության, դատական պաշտպանության մեխանիզմների և իրավական համակարգի եվրոպական չափանիշներին համապատասխանեցման խնդիրներին։ Թեման հատկապես կարևոր է Հայաստանի Հանրապետության՝ եվրոպական մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգին ինտեգրվելու համատեքստում, քանի որ Կոնվենցիայի սկզբունքների կիրառումը կապված է ոչ միայն միջազգային պարտավորությունների կատարման, այլև ներպետական իրավական մշակույթի և իրավակիրառ պրակտիկայի զարգացման հետ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել իրավաբանների, սահմանադրագետների, դատավորների, փաստաբանների, իրավագիտության ուսանողների, հետազոտողների և մարդու իրավունքների պաշտպանության ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը բացահայտում է միջազգային և ազգային իրավունքի փոխկապակցվածությունը և ցույց է տալիս մարդու իրավունքների պաշտպանության եվրոպական չափանիշների նշանակությունը Հայաստանի սահմանադրական-իրավական համակարգի ձևավորման և զարգացման գործընթացում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ավագ դպրոցում կենսաբանության դասավանդման մեթոդիկայի կատարելագործման ուղիների ուսումնասիրությանը՝ շեշտադրելով ուսումնական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման, սովորողների գիտելիքների խորացման և նրանց հետազոտական ու գործնական կարողությունների զարգացման խնդիրները։ Աշխատության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ կենսաբանության ուսուցումը պետք է դուրս գա միայն տեսական գիտելիքների փոխանցման շրջանակից և նպաստի սովորողների գիտական մտածողության, բնագիտական աշխարհայացքի, վերլուծական կարողությունների և ինքնուրույն աշխատանքի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ կարող է հատկացվել կենսաբանական հասկացությունների և օրինաչափությունների արդյունավետ ներկայացմանը, դասի կառուցվածքի կատարելագործմանը, ուսուցման ժամանակակից մեթոդների կիրառմանը և սովորողների ակտիվ ներգրավվածության ապահովմանը։ Հատուկ ուշադրության են արժանի խնդրահարույց ուսուցումը, հետազոտական և նախագծային աշխատանքները, քննարկումները, խմբային և անհատական առաջադրանքները, ինչպես նաև տեսական նյութը գործնական գործունեության հետ կապելու մեթոդները։ Ավագ դպրոցում կենսաբանության դասավանդման առանձնահատկությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այս փուլում սովորողները պետք է ոչ միայն յուրացնեն առարկայական գիտելիքներ, այլև կարողանան դրանք կիրառել կենսաբանական երևույթների բացատրության, տվյալների վերլուծության և գիտական խնդիրների լուծման ընթացքում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ լաբորատոր և գործնական պարապմունքների դերի բարձրացմանը, դիտարկումների և փորձերի կազմակերպմանը, ուսումնական նյութի տեսողական ներկայացմանը և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը։ Թվային ռեսուրսների և մուլտիմեդիա գործիքների նպատակային օգտագործումը կարող է կենսաբանության դասերը դարձնել ավելի պատկերավոր, ինտերակտիվ և հասանելի՝ հատկապես այն թեմաների դեպքում, որոնք դժվար է ներկայացնել միայն դասագրքային նյութի միջոցով։ Կարևոր ուղղություն է նաև սովորողների գիտելիքների և կարողությունների գնահատման համակարգի կատարելագործումը։ Աշխատանքի տրամաբանության շրջանակում գնահատումը կարող է դիտարկվել ոչ միայն որպես վերջնական արդյունքի չափման միջոց, այլև որպես ուսուցման ընթացքը կարգավորող գործիք, որը հնարավորություն է տալիս բացահայտել սովորողների դժվարությունները և համապատասխանեցնել հետագա մանկավարժական աշխատանքը նրանց կարիքներին։ Առանձին նշանակություն ունի սովորողների անհատական առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ տարբեր աշակերտներ կարող են ունենալ տարբեր հետաքրքրություններ, պատրաստվածության մակարդակ և ուսուցման նախընտրելի եղանակներ։ Աշխատության գործնական արժեքը հատկապես կարևոր է կենսաբանության ուսուցիչների համար, քանի որ առաջարկվող մեթոդական մոտեցումները կարող են կիրառվել դասերի պլանավորման, ուսումնական առաջադրանքների մշակման, գործնական աշխատանքների կազմակերպման և սովորողների ճանաչողական ակտիվության բարձրացման ժամանակ։ Այն կարող է օգտակար լինել նաև մանկավարժական բուհերի ուսանողների, մեթոդիստների, կրթության ոլորտի հետազոտողների և բնագիտական կրթության կազմակերպիչների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կենսաբանության դասավանդման կատարելագործումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված գործընթաց, որը ներառում է ուսուցման բովանդակության, մեթոդների, միջոցների, գնահատման ձևերի և ուսուցչի ու սովորողի փոխգործակցության զարգացում՝ նպատակ ունենալով ավագ դպրոցում ձևավորել ավելի արդյունավետ, գիտականորեն հիմնավորված և սովորողակենտրոն կենսաբանական կրթություն։

Другие предметы

Լրագրողական և քաղաքական-տեղեկատվական բնույթի այս նյութը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած զարգացումների համատեքստում Ադրբեջանի նկատմամբ հնչեցված եվրոպական քննադատությանը և տարածաշրջանի հայ բնակչության անվտանգության ապահովման խնդրին։ Քննության են առնվում Եվրոպական միության ներկայացուցիչների դիրքորոշումները, որոնք վերաբերում են հայ բնակչության իրավունքների, անվտանգության և հետագա կենսագործունեության համար անհրաժեշտ երաշխիքների ապահովմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական գործողություններից հետո ստեղծված իրավիճակին, մարդասիրական խնդիրներին և միջազգային կառույցների հնարավոր դերակատարությանը։ Ներկայացվում են նաև Ադրբեջանի իշխանությունների մոտեցումները տարածաշրջանի հետագա կարգավիճակի և կառավարման վերաբերյալ, ինչպես նաև դրանց շուրջ ձևավորված միջազգային արձագանքները։ Քննարկվում են Եվրոպական միության քաղաքական ու տնտեսական շահերի և մարդու իրավունքների պաշտպանության հետ կապված պարտավորությունների միջև առաջացած բարդությունները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տվյալ ժամանակահատվածում Հարավային Կովկասում ձևավորված քաղաքական իրավիճակի և եվրոպական դիվանագիտության արձագանքի մասին։ Այն կարող է օգտակար լինել միջազգային հարաբերությունների, տարածաշրջանագիտության, քաղաքական հաղորդակցության և ժամանակակից քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Финансы

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է պետական բյուջեի պակասուրդի ֆինանսավորման և կառավարման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում՝ ընդգծելով մակրոտնտեսական կայունության, պետական պարտքի աճի և ֆինանսական քաղաքականության արդյունավետության միջև փոխկապակցվածությունը։ Նյութում վերլուծվում են պակասուրդի ծագման հիմնական պատճառները՝ եկամուտների և ծախսերի անհամաչափություն, հարկային համակարգի սահմանափակումներ, տնտեսական ցնցումներ և սոցիալական ծախսերի աճ։ Քննարկվում են պակասուրդի ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրները՝ ներքին և արտաքին պետական պարտք, միջազգային ֆինանսական կազմակերպություններից ներգրավվող միջոցներ, ինչպես նաև դրամավարկային գործիքների ազդեցությունը տնտեսության վրա։ Աշխատությունը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում պակասուրդի կառավարման ռազմավարություններին՝ հարկաբյուջետային կարգապահության ապահովում, ծախսերի օպտիմալացում, հարկային բազայի ընդլայնում և պետական պարտքի կայունության պահպանում։ Վերլուծվում են նաև այն ռիսկերը, որոնք կարող են առաջանալ պակասուրդի երկարաժամկետ բարձր մակարդակի դեպքում՝ ներառյալ գնաճային ճնշումները և ֆինանսական կախվածության աճը արտաքին աղբյուրներից։