ժամանակակից պետության սոցիալ-տնտեսական և բնապահպանական գործառույթների էությունն ու առանձնահատկությունները, դրանց իրականացման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Право

Աշխատությունը նվիրված է Կիլիկյան Հայաստանի պետականության ժամանակաշրջանում ձևավորված քրեաիրավական համակարգի, հանցագործությունների վերաբերյալ իրավական պատկերացումների և պատժի կիրառման սկզբունքների պատմաիրավական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում ժամանակաշրջանի իրավական աղբյուրները, օրենսդրական ժողովածուները, դատական սովորույթները և իրավական նորմերը՝ բացահայտելու համար քրեական պատասխանատվության ձևավորման և իրականացման հիմնական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հանցավոր համարվող արարքների տեսակներին, դրանց դասակարգման սկզբունքներին և հասարակության, պետության, եկեղեցու, սեփականության, ընտանիքի ու անհատի դեմ ուղղված իրավախախտումների նկատմամբ կիրառվող մոտեցումներին։ Վերլուծվում են պատժի նպատակներն ու տեսակները, պատասխանատվության աստիճանի որոշման չափանիշները, ինչպես նաև հանցանքի ծանրության, մեղավորության և պատճառված վնասի նշանակությունը պատժի ընտրության գործընթացում։ Քննության են առնվում նաև դատական իշխանության կազմակերպումը, քրեական գործերի քննության ընթացակարգային առանձնահատկությունները և աշխարհիկ ու եկեղեցական իրավական նորմերի փոխազդեցությունը։ Կարևորվում է հայկական ավանդական իրավական մտածողության դերը՝ միաժամանակ հաշվի առնելով Կիլիկյան Հայաստանի ակտիվ քաղաքական, առևտրային և մշակութային կապերը հարևան պետությունների ու եվրոպական երկրների հետ, որոնք կարող էին նպաստել տարբեր իրավական ավանդույթների փոխազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում է քրեաիրավական նորմերի կապը տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական կառուցվածքի, բարոյական պատկերացումների և պետական կառավարման պահանջների հետ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում միջնադարյան հայկական իրավական հուշարձանների նշանակությանը, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերականգնելու հանցագործության, մեղքի, պատասխանատվության և արդարադատության վերաբերյալ ժամանակի պատկերացումները։ Համեմատական մոտեցմամբ հնարավոր է բացահայտել Կիլիկյան Հայաստանի իրավական համակարգի ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները հայկական իրավունքի նախորդ և հետագա զարգացման փուլերի համեմատությամբ։ Աշխատանքը կարևոր նշանակություն ունի հայոց պետության և իրավունքի պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել միջնադարյան հայկական պետականության իրավական մշակույթի, քրեական արդարադատության և հասարակական հարաբերությունների իրավական կարգավորման սկզբունքների մասին։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Ուիլյամ Շեքսպիրի հայտնի ողբերգության հայերեն թարգմանություններին՝ դրանց ստեղծման պատմությանը, լեզվաոճական առանձնահատկություններին և գեղարվեստական արժեքին։ Ուսումնասիրության առանցքում բնագրի և հայերեն տարբերակների համադրական քննությունն է, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել, թե ինչպես են հայ թարգմանիչները փոխանցել ստեղծագործության գաղափարական բովանդակությունը, կերպարների հոգեբանական խորությունը, հուզական լարվածությունը և Շեքսպիրին բնորոշ բանաստեղծական լեզուն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել թարգմանությունների բառապաշարին, շարահյուսությանը, պատկերավորման միջոցներին, դարձվածքներին և խոսքի ռիթմական կազմակերպմանը, քանի որ դրամատիկական երկի գեղարվեստական ազդեցությունը մեծապես պայմանավորված է ոչ միայն սյուժեով, այլև լեզվական արտահայտչամիջոցներով։ Հայերեն թարգմանությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել նաև այն դժվարությունները, որոնց բախվել են թարգմանիչները՝ պատմական և մշակութային իրողությունների, հին ու ժամանակակից լեզվական շերտերի, փոխաբերությունների և բազմիմաստ արտահայտությունների փոխանցման ընթացքում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կերպարների խոսքի առանձնահատկությունների պահպանումը։ Գլխավոր հերոսների երկխոսություններում արտահայտված սերը, իշխանության ձգտումը, խանդը, հակասությունները, ողբերգական ընտրությունները և ներքին ապրումները թարգմանության ընթացքում պահանջում են մեծ լեզվական և գեղարվեստական ճշգրտություն։ Հայերեն տարբերակների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե տարբեր թարգմանիչներ ինչպիսի լուծումներ են ընտրել նույն գաղափարը կամ պատկերային արտահայտությունը հայ ընթերցողին փոխանցելու համար։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն շեքսպիրյան ստեղծագործության հայերեն ընկալման, այլև հայ թարգմանական մշակույթի զարգացման պատմության համար։ Այն հնարավորություն է տալիս գնահատել հայ թարգմանիչների ստեղծագործական մոտեցումները, բնագրին հավատարմության և գեղարվեստական ինքնուրույնության հարաբերակցությունը, ինչպես նաև համաշխարհային դասական գրականության հայերեն ներկայացման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել գրականագետների, թարգմանաբանների, շեքսպիրագետների, հայ գրականության և համաշխարհային դրամատուրգիայի ուսումնասիրողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է ճշգրիտ լուսահեռաչափերի չափումների ճշտության բարձրացման, դրանց տեխնիկական և չափագիտական բնութագրերի կատարելագործման, ինչպես նաև սարքերի աշխատանքի ավտոմատացման գիտատեխնիկական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են լուսահեռաչափական չափումների ֆիզիկական սկզբունքները, լույսի տարածման և անդրադարձման առանձնահատկությունները, հեռավորությունների որոշման օպտիկական ու էլեկտրոնային մեթոդները և չափման արդյունքների վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համակարգային և պատահական սխալների առաջացման պատճառներին, դրանց գնահատման ու նվազեցման հնարավորություններին, ինչպես նաև չափումների կայունության և կրկնելիության ապահովման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են օպտիկական համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, լուսային ազդանշանների ընդունման և մշակման մեխանիզմները, էլեկտրոնային բաղադրիչների աշխատանքի ճշգրտությունը և արտաքին միջավայրի ազդեցությունը չափման գործընթացների վրա։ Անդրադարձ է կատարվում սարքերի չափաբերման, չափագիտական ստուգման, սխալների փոխհատուցման և չափման արդյունքների մաթեմատիկական մշակման մեթոդներին։ Կարևորվում են ավտոմատ կառավարման և տվյալների գրանցման համակարգերի ներդրման հնարավորությունները, չափումների իրականացման ընթացքում մարդկային գործոնի ազդեցության նվազեցումը և սարքերի շահագործման արդյունավետության բարձրացումը։ Դիտարկվում են նաև լուսահեռաչափերի տեխնիկական կատարելագործման տարբեր մոտեցումները, էլեկտրոնային կառավարման միջոցների կիրառումը, չափման գործընթացների ծրագրային ապահովումը և ստացված արդյունքների հուսալիության գնահատումը։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի բարձր ճշտության գեոդեզիական չափումների, ինժեներական հետազոտությունների, չափագիտական սարքաշինության և ավտոմատացված չափիչ համակարգերի զարգացման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գեոդեզիստների, չափագետների, օպտիկական սարքաշինության մասնագետների, էլեկտրոնիկայի և ավտոմատացման ճարտարագետների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է որոշ ցածրամոլեկուլային միացությունների և տելոմերային G-քվադրուպլեքսային ԴՆԹ-ի փոխազդեցության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տելոմերային ԴՆԹ-ի կառուցվածքային կազմակերպումը, G-քվադրուպլեքսների ձևավորման պայմանները և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները։ Վերլուծվում են փոքր մոլեկուլների՝ ԴՆԹ-ի տվյալ կառուցվածքների հետ կապակցման հնարավոր մեխանիզմները, կապի կայունությունը և փոխազդեցության վրա ազդող մոլեկուլային գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն փոփոխություններին, որոնք տարբեր միացությունների ազդեցությամբ կարող են առաջանալ G-քվադրուպլեքսային կառուցվածքների կայունության, տարածական դասավորության և դինամիկ հատկությունների մեջ։ Դիտարկվում են փոխազդեցությունների ուսումնասիրման կենսաֆիզիկական, սպեկտրային և ֆիզիկաքիմիական մոտեցումները, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու կապակցման բնույթը և տարբեր միացությունների ազդեցության առանձնահատկությունները։ Քննարկվում է մոլեկուլների կառուցվածքի և դրանց՝ տելոմերային ԴՆԹ-ի նկատմամբ կապակցման հատկությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունը։ Կարևորվում է G-քվադրուպլեքսների կենսաբանական նշանակությունը քրոմոսոմների տելոմերային հատվածների կառուցվածքային կազմակերպման և բջջային գործընթացների կարգավորման համատեքստում։ Անդրադարձ է կատարվում նաև նման փոխազդեցությունների ուսումնասիրության նշանակությանը կենսաբանորեն ակտիվ նոր միացությունների հետազոտման և մոլեկուլային մակարդակում դրանց ազդեցության մեխանիզմների բացահայտման համար։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ԴՆԹ-ի ոչ դասական կառուցվածքների հատկությունների վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը և դրանց հետ ընտրողականորեն փոխազդող մոլեկուլների ուսումնասիրման մեթոդների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մոլեկուլային կենսաբանության, կենսաֆիզիկայի, կենսաքիմիայի, գենետիկայի և դեղագործական հետազոտությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Культура

Այս մատենագիտական ցանկը ընդգրկում է կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ նորագույն գրականության համակարգված ներկայացում՝ նպատակ ունենալով ապահովել ոլորտի ժամանակակից տեսական և գործնական զարգացումների ամբողջական պատկերացում։ Նյութում ներառված են աշխատություններ, որոնք վերաբերում են արվեստի պատմության, տեսության և քննադատության արդի խնդիրներին, ինչպես նաև մշակութային գործընթացների սոցիոլոգիական և փիլիսոփայական մեկնաբանություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ժամանակակից արվեստի ձևերի ուսումնասիրությանը՝ ներառյալ վիզուալ արվեստները, թատրոնը, կինոն, երաժշտությունը և նոր մեդիա արվեստը, ինչպես նաև դրանց փոխազդեցությունը գլոբալացման և թվայնացման պայմաններում։ Մատենագիտական ցանկում առանձնացված են նաև աշխատություններ, որոնք քննարկում են ազգային մշակութային ինքնության պահպանման և զարգացման խնդիրները, ավանդական և ժամանակակից արվեստի հարաբերակցությունը, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները։ Այս ցանկը կարող է ծառայել որպես գիտահետազոտական հիմք ուսանողների, արվեստաբանների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով արդի տեսական մոտեցումների յուրացմանն ու հետազոտական աշխատանքի կազմակերպմանը։

Литература

Այն ընթերցողին ուղղորդում է դեպի մարդու անձնական փորձառության, ապրումների և արտաքին կամ ներքին սահմանափակումների մասին գրական անդրադարձի հնարավորությունը։ Բանտի պատկերը գրականության մեջ հաճախ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես ֆիզիկական մեկուսացման վայր, այլև որպես խորհրդանիշ՝ արտահայտելով անազատություն, տառապանք, կարոտ, հուսահատություն կամ ազատության ձգտում։ Միևնույն ժամանակ, միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել ստեղծագործության ժանրը, սյուժեն կամ հեղինակի ներկայացրած կոնկրետ գաղափարները։ Այդ պատճառով վերնագիրը պահպանվում է իր սկզբնական ձևին մոտ՝ առանց բովանդակության վերաբերյալ չհիմնավորված եզրակացությունների։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գրականության և Կոստանդնուպոլսի հայ տպագրական միջավայրի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել որպես ժամանակաշրջանի գրական ճաշակի, թեմատիկ հետաքրքրությունների և հայերեն տպագիր ժառանգության միավոր, որի ամբողջական գնահատման համար անհրաժեշտ է նաև բնագրի ուսումնասիրությունը։