Готовые материалы

Ժողովածուի երկրորդ հատորը շարունակում է հայ ժողովրդական հեքիաթների բազմազան ժառանգության ներկայացումը՝ պահպանելով բանավոր ստեղծագործության այն առանձնահատկությունները, որոնց միջոցով դարերի ընթացքում փոխանցվել են ժողովրդի կենսափորձը, պատկերացումները, հավատալիքներն ու բարոյական արժեքները։ Հեքիաթային պատմություններում արտացոլվում են մարդկային հարաբերությունները, ընտանեկան և հասարակական կյանքը, աշխատանքի ու կենցաղի ավանդական ձևերը, ինչպես նաև մարդու՝ դժվարությունների, անարդարության և կյանքի փորձությունների դեմ պայքարը։ Սյուժեների կենտրոնում կարող են հայտնվել խելացի ու հնարամիտ հերոսներ, հասարակ մարդիկ, իշխանավորներ, աղքատներ, կենդանիներ և հրաշապատում կերպարներ, որոնց արարքների միջոցով բացահայտվում են ազնվության, բարության, քաջության, խոհեմության և արդարության գաղափարները։ Ժողովրդական հեքիաթներին բնորոշ ֆանտաստիկ դեպքերն ու չափազանցությունները հաճախ միահյուսվում են իրական կյանքի ճանաչելի պատկերներին՝ ստեղծելով զվարճալի, ուսուցողական և երբեմն քննադատական պատմություններ։ Դրանց լեզուն պահպանում է ժողովրդական խոսքի անմիջականությունը, պատկերավորությունը, դարձվածքային հարստությունն ու պատմողական կենդանի ոճը։ Կրկնությունները, սրամիտ երկխոսությունները և անսպասելի հանգուցալուծումները նպաստում են պատմությունների գեղարվեստական ազդեցությանը։ Հատորը կարևոր նյութ է հայ բանահյուսության ժանրային առանձնահատկությունների, ազգային մտածողության, ավանդական աշխարհայացքի և մշակութային հիշողության ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ճանաչելու այն արժեքներն ու կենսական պատկերացումները, որոնք ժողովրդական ստեղծագործության միջոցով փոխանցվել են սերնդեսերունդ։

Ժողովածուի այս հատորը շարունակում է հայ ժողովրդի բանավոր ստեղծագործության հավաքման, պահպանման և գիտական ուսումնասիրության կարևոր ավանդույթը՝ ընթերցողին ներկայացնելով ժողովրդական հեքիաթների հարուստ աշխարհը։ Հեքիաթներում պահպանվել են տարբեր սերունդների կենսափորձը, աշխարհընկալումը, բարոյական պատկերացումները, հասարակական հարաբերությունների մասին դատողություններն ու ժողովրդական իմաստությունը։ Սյուժեների միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության տարբեր կողմերը, բարու և չարի, արդարության և անարդարության, խելքի և խորամանկության, ազնվության և խաբեության հակադրությունները։ Ժողովրդական հերոսների փորձությունները, դժվարությունների հաղթահարման եղանակներն ու անսպասելի լուծումները հաճախ արտահայտում են ժողովրդի հավատը մարդկային հնարամտության, համառության և արդարության հաղթանակի նկատմամբ։ Հեքիաթային աշխարհում իրական կյանքի պատկերները միահյուսվում են երևակայական ու հրաշապատում տարրերին, առասպելական կերպարներին և գերբնական իրադարձություններին՝ ստեղծելով բազմաշերտ գեղարվեստական միջավայր։ Հատուկ արժեք ունեն բանավոր խոսքին բնորոշ դարձվածքները, կրկնությունները, չափազանցությունները, սրամիտ երկխոսություններն ու պատմողական հնարքները, որոնք պահպանում են հեքիաթասացության կենդանի ոճը։ Նյութը կարևոր աղբյուր է հայ ժողովրդական մտածողության, ավանդական կենցաղի, տեղական մշակութային առանձնահատկությունների և բանահյուսական ժանրերի ուսումնասիրության համար։ Հատորը արժեքավոր է ինչպես գրականագետների ու բանահյուսների, այնպես էլ հայ մշակույթով և ազգային ավանդույթներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Ժողովածուն ներկայացնում է հայ ժողովրդի բանավոր ստեղծագործական ժառանգության կարևորագույն շերտերից մեկը՝ սերնդեսերունդ փոխանցված ժողովրդական հեքիաթները։ Դրանցում արտացոլված են ժողովրդի աշխարհընկալումը, կենսափորձը, բարոյական պատկերացումները, կենցաղը, սովորույթներն ու հասարակական հարաբերությունները։ Հեքիաթների բազմազան սյուժեների միջոցով բացահայտվում են բարու և չարի, արդարության և անարդարության, ազնվության և խաբեության, խելքի և հիմարության, աշխատասիրության և ծուլության հակադրությունները։ Գործողությունների կենտրոնում հաճախ հայտնվում են սովորական մարդիկ, հնարամիտ հերոսներ, թագավորներ, աղքատներ, արհեստավորներ, կենդանիներ և առասպելական կերպարներ, որոնց փորձություններն ու արարքները փոխանցում են ժողովրդական իմաստություն և կյանքի մասին խրատական պատկերացումներ։ Հեքիաթներին բնորոշ են սրամիտ երկխոսությունները, չափազանցությունները, կրկնվող արտահայտությունները, խորհրդանշական կերպարներն ու անսպասելի հանգուցալուծումները։ Դրանց լեզուն պահպանում է ժողովրդական խոսքի կենդանությունն ու պատկերավորությունը՝ միաժամանակ արտացոլելով հայերենի տարբեր խոսվածքների և բանավոր պատմելու ավանդույթի առանձնահատկությունները։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի հայ բանահյուսության գիտական ուսումնասիրության, ժողովրդական մտածողության, պատմական հիշողության և ազգային մշակութային ինքնության ճանաչման համար։ Այն արժեքավոր ընթերցանության նյութ է ինչպես բանահյուսությամբ ու գրականությամբ հետաքրքրվողների, այնպես էլ հայ ժողովրդի ավանդական կենցաղն ու հոգևոր աշխարհը ուսումնասիրողների համար։

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է աստվածաշնչյան Սաղմոսների ժողովածուն, որը դարեր շարունակ եղել է քրիստոնեական աղոթքի, պաշտամունքի և հոգևոր դաստիարակության կարևորագույն աղբյուրներից մեկը։ Դավիթ մարգարեին վերագրվող սաղմոսներում արտահայտված են մարդու և Աստծո հարաբերությունների տարբեր կողմերը՝ փառաբանությունը, երախտագիտությունը, օգնության խնդրանքը, ապաշխարությունը, վիշտը, հույսը և աստվածային արդարության հանդեպ վստահությունը։ Ժողովածուն առանձնանում է թեմատիկ բազմազանությամբ․ որոշ սաղմոսներ փառաբանում են արարչագործությունն ու Աստծո զորությունը, մյուսները ներկայացնում են անհատի հոգևոր պայքարը, փորձությունների հաղթահարման ձգտումը և մեղքերի ներման ակնկալիքը, իսկ մի շարք հատվածներ պարունակում են խրատական մտքեր՝ ուղղված արդար ու բարեպաշտ կյանքի ձևավորմանը։ Սաղմոսների բանաստեղծական կառուցվածքը, կրկնությունները, զուգահեռ պատկերները և խորհրդանշական լեզուն դրանց հաղորդում են արտահայտչականություն ու խոր հուզականություն։ Դրանք նախատեսված են ոչ միայն անհատական ընթերցանության և աղոթքի, այլև եկեղեցական ժամերգությունների ու համայնքային պաշտամունքի համար։ Հայ հոգևոր մշակույթում Սաղմոսների տարածումը նպաստել է աղոթական ավանդության ամրապնդմանը, աստվածաշնչյան լեզվի զարգացմանը և կրոնական գիտելիքի փոխանցմանը։ Գիրքը կարևոր է քրիստոնեական գրականության, աստվածաշնչագիտության, հայ եկեղեցական կյանքի և հոգևոր երաժշտության պատմության ուսումնասիրության համար։

Գիրքը ներառում է աստվածաշնչյան Սաղմոսների ժողովածուն՝ Դավիթ մարգարեին վերագրվող աղոթքների, օրհներգությունների և հոգևոր խորհրդածությունների ամբողջությունը։ Սաղմոսները քրիստոնեական պաշտամունքի կարևորագույն բաղադրիչներից են և արտահայտում են մարդու հոգևոր կյանքի բազմազան վիճակները՝ ուրախությունն ու երախտագիտությունը, վիշտն ու հուսահատությունը, ապաշխարությունն ու ներում հայցելը, փորձությունների հաղթահարման ձգտումն ու աստվածային պաշտպանության հանդեպ վստահությունը։ Ժողովածուի առանցքային գաղափարներից են Աստծո փառաբանությունը, արդարության որոնումը, հավատարմությունը, բարեպաշտությունը և մարդու՝ իր արարքների համար պատասխանատվությունը։ Բանաստեղծական հարուստ լեզուն, պատկերավոր համեմատությունները, կրկնությունները և խորհրդանշական արտահայտությունները սաղմոսներին հաղորդում են առանձնահատուկ հուզական ու գեղարվեստական ուժ։ Դրանք միաժամանակ ունեն անհատական և համայնքային նշանակություն. կարող են ծառայել որպես անձնական աղոթքի խոսքեր, ինչպես նաև հնչել եկեղեցական ժամերգությունների և պաշտամունքային արարողությունների ընթացքում։ Հայ եկեղեցական ավանդության մեջ սաղմոսները կարևոր դեր են ունեցել հոգևոր դաստիարակության, աստվածաշնչյան գիտելիքի տարածման և աղոթական մշակույթի ձևավորման գործում։ Այս ժողովածուն արժեքավոր է աստվածաշնչագիտության, հայ եկեղեցական գրականության, ծիսագիտության և քրիստոնեական հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրության համար՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հաղորդակցվելու հավատքի ու մարդկային ապրումների դարավոր արտահայտություններին։

Գիրքը ներկայացնում է Սաղմոսների աստվածաշնչյան ժողովածուն, որն իր կենտրոնական տեղն ունի քրիստոնեական և հատկապես հայ եկեղեցական աղոթական ավանդության մեջ։ Այն ընդգրկում է Դավիթ մարգարեին վերագրվող սաղմոսները՝ տարբեր հոգևոր տրամադրություններ ու մարդկային ապրումներ արտահայտող աղոթքներ, օրհներգություններ, փառաբանություններ, ապաշխարության խոսքեր և Աստծուն ուղղված խնդրանքներ։ Ժողովածուի բովանդակության մեջ արտացոլվում են մարդու և Աստծո փոխհարաբերությունները, հավատարմության ու հնազանդության գաղափարները, մեղքի գիտակցումը, ներում հայցելը, երախտագիտությունը, հույսը և աստվածային օգնության հանդեպ վստահությունը։ Սաղմոսները հարուստ են բանաստեղծական պատկերներով, խորհրդանշական արտահայտություններով, կրկնություններով և հուզական հակադրություններով, որոնց միջոցով ներկայացվում են ինչպես անհատի ներքին ապրումները, այնպես էլ հավատացյալ համայնքի հոգևոր փորձառությունը։ Դրանք դարեր շարունակ կիրառվել են եկեղեցական ժամերգություններում, պաշտամունքային արարողություններում և անհատական աղոթքի ընթացքում՝ դառնալով քրիստոնեական հոգևոր կյանքի անբաժանելի մասը։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի նաև հայ գրավոր և թարգմանական մշակույթի ուսումնասիրության համար, քանի որ Սաղմոսների հայերեն ավանդությունը մեծապես նպաստել է աստվածաշնչյան լեզվի, հոգևոր բառապաշարի և աղոթական արտահայտչաձևերի զարգացմանը։ Գիրքը արժեքավոր է թե՛ կրոնական ընթերցանության, թե՛ աստվածաշնչագիտության, հայ եկեղեցական գրականության և հոգևոր երաժշտության պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Աշխատության վերնագիրը հուշում է, որ այն նվիրված է քրիստոնեական եկեղեցու սրբազան գործողություններին՝ հավատքի արտահայտման, պաշտամունքի և ծիսական կյանքի կարևոր դրսևորումներին։ Նման բնույթի գրքերը սովորաբար ներկայացնում են եկեղեցական արարողությունների նշանակությունը, դրանց հոգևոր խորհուրդը, կատարման կարգը և կապը քրիստոնեական վարդապետության ու եկեղեցական ավանդության հետ։ Դրանցում սրբազան գործողությունները դիտարկվում են ոչ միայն որպես հաստատված ծիսական ձևեր, այլև որպես հավատացյալի հոգևոր կյանքի, աղոթքի, ապաշխարության և համայնքային մասնակցության միջոցներ։ Նյութը կարող է առնչվել եկեղեցական խորհուրդներին, պաշտամունքային արարողություններին, օրհնություններին և քրիստոնեական ծիսակարգի այլ դրսևորումներին՝ բացատրելով դրանց կրոնական իմաստն ու տեղը եկեղեցու կյանքում։ Այսպիսի աշխատությունների կարևոր նպատակը ծիսական գիտելիքների համակարգումն ու ընթերցողի համար դրանց հասկանալի ներկայացումն է, որպեսզի հավատացյալը գիտակցի արարողությունների նշանակությունը և կարողանա ավելի խորությամբ ընկալել եկեղեցական ավանդույթը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ եկեղեցու պատմությամբ, ծիսագիտությամբ և կրոնական մշակույթով զբաղվողներին, ինչպես նաև նրանց, ովքեր ուսումնասիրում են հայ համայնքների հոգևոր կյանքը, եկեղեցական սովորույթներն ու քրիստոնեական պաշտամունքի պատմական զարգացումը։

Աշխատությունն ընդգրկում է Կեսարիայի եպիսկոպոս Սուրբ Բարսեղ Մեծի աստվածաբանական ճառերը, որոնք նվիրված են աշխարհի արարչագործության աստվածաշնչյան պատմության մեկնաբանությանը։ Դրանց հիմքում ընկած է Ծննդոց գրքի այն հատվածը, որտեղ նկարագրվում է աշխարհի ստեղծումը վեց օրերի ընթացքում։ Հեղինակը հերթականությամբ անդրադառնում է արարչագործության տարբեր փուլերին՝ փորձելով բացահայտել բնության, երկնային մարմինների, ջրերի, ցամաքի, բույսերի և կենդանի էակների ստեղծման աստվածային իմաստն ու նշանակությունը։ Բնության երևույթների դիտարկումը միահյուսվում է Սուրբ Գրքի մեկնաբանությանը, աստվածաբանական դատողություններին և բարոյական խրատներին։ Սուրբ Բարսեղը ընթերցողին հրավիրում է բնության բազմազանության մեջ տեսնելու արարչի իմաստությունն ու զորությունը՝ միաժամանակ ընդգծելով մարդու պատասխանատվությունը ստեղծված աշխարհի նկատմամբ։ Ճառերի կարևոր առանձնահատկություններից է աստվածաշնչյան խոսքի պարզաբանումը՝ զուգակցված բնագիտական դիտարկումների և փիլիսոփայական մտորումների հետ։ Դրանք արտացոլում են վաղ քրիստոնեական մտածողության այն ավանդույթը, որտեղ աշխարհի կառուցվածքի ուսումնասիրությունը դիտարկվում էր նաև որպես աստվածային կարգի ճանաչման ճանապարհ։ Գիրքը արժեքավոր է քրիստոնեական հայրաբանության, աստվածաշնչյան մեկնության, արարչագործության մասին եկեղեցական ուսմունքի և հին քրիստոնեական բնափիլիսոփայական պատկերացումների ուսումնասիրության համար։

Այս հատորը ներկայացնում է վաղ քրիստոնեական շրջանի նշանավոր աստվածաբան և եկեղեցական հեղինակ Սուրբ Եփրեմ Ասորու գրական ու հոգևոր ժառանգության շարունակությունը։ Նրա ստեղծագործությունները կարևոր տեղ են զբաղեցնում ասորական և ընդհանրապես արևելաքրիստոնեական մտավոր ավանդույթում՝ միավորելով աստվածաբանական մեկնությունը, բարոյական խրատը, աղոթքը, հոգևոր խորհրդածությունն ու բանաստեղծական արտահայտչամիջոցները։ Հեղինակի երկերում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հավատքի ամրապնդմանը, ապաշխարությանը, խոնարհությանը, սիրուն, գթասրտությանը և մարդու ներքին հոգևոր կատարելագործմանը։ Եփրեմի ստեղծագործական ոճին բնորոշ են պատկերավոր լեզուն, խորհրդանշական համեմատությունները, հակադրությունները և հուզական արտահայտչականությունը, որոնց շնորհիվ բարդ աստվածաբանական գաղափարները մատչելի են դառնում ընթերցողին։ Նրա երկերում հաճախ հանդիպող աստվածաշնչյան պատկերներն ու մեկնությունները ոչ միայն բացահայտում են Սուրբ Գրքի բովանդակության հոգևոր ընկալումը, այլև արտացոլում են վաղ քրիստոնեական համայնքների հավատալիքները, արժեքներն ու բարեպաշտական սովորույթները։ Հատորը կարևոր նյութ է ներկայացնում քրիստոնեական հայրաբանության, արևելյան եկեղեցական գրականության, աստվածաբանական մտքի և հոգևոր պոեզիայի ուսումնասիրության համար։ Այն ընթերցողին ծանոթացնում է վաղ եկեղեցու հեղինակներից մեկի գաղափարական աշխարհին և օգնում է հասկանալ նրա ազդեցությունը քրիստոնեական գրականության ու հոգևոր մշակույթի հետագա զարգացման վրա։

Այս հատորը ներկայացնում է քրիստոնեական մտքի պատմության մեջ նշանակալի տեղ զբաղեցնող Սուրբ Օգոստինոս Հիպպոնացու աստվածաբանական և փիլիսոփայական երկի շարունակությունը։ Աշխատության առանցքում երկրային և աստվածային քաղաքների գաղափարական հակադրությունն է, որի միջոցով հեղինակը քննում է մարդկային հասարակության բնույթը, պատմության ընթացքը, բարոյական արժեքները, իշխանության ու արդարության փոխհարաբերությունները և մարդու հոգևոր կյանքի նպատակը։ Օգոստինոսը քրիստոնեական աշխարհայացքի տեսանկյունից անդրադառնում է հեթանոսական մտածողության և կրոնական պատկերացումների քննադատությանը՝ փորձելով հիմնավորել քրիստոնեական հավատի դերը մարդկության պատմության և հասարակական կյանքի մեկնաբանության մեջ։ Երկում միահյուսվում են աստվածաշնչյան մեկնությունները, փիլիսոփայական դատողությունները, պատմական օրինակներն ու բարոյագիտական հարցադրումները։ Հատորի բովանդակությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու վաղ քրիստոնեական աստվածաբանության հիմնարար դրույթները, ինչպես նաև անտիկ փիլիսոփայության և քրիստոնեական մտածողության փոխազդեցությունը։ Այն արժեքավոր է կրոնի պատմությամբ, փիլիսոփայությամբ, պատմական աշխարհայացքներով և միջնադարյան մտավոր ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար՝ միաժամանակ բացահայտելով այն գաղափարական հիմքերը, որոնց վրա հետագայում զարգացել է եվրոպական քրիստոնեական հասարակական ու քաղաքական մտածողությունը։

Ստեղծագործության վերնագիրը ներկայացնում է երկու անձնանուն՝ Սոս և Սոնդիպի, որոնք հուշում են երկկերպար պատմողական կառուցվածքի մասին։ Այն կարելի է դիտարկել որպես գեղարվեստական երկ, որի կենտրոնում հավանաբար երկու հերոսների փոխհարաբերություններն ու նրանց շուրջ ծավալվող իրադարձություններն են։ Նման վերնագրով ստեղծագործությունները կարող են բացահայտել մարդկային կապերի, սիրո, հավատարմության, բաժանման, փորձությունների և անձնական ընտրության թեմաները՝ կերպարների ճակատագրերի միջոցով ներկայացնելով նաև ժամանակի հասարակական ու բարոյական պատկերացումները։ Վեպի ժանրային հնարավորությունները թույլ են տալիս անհատական պատմությունը կապել ավելի լայն հարցերի հետ՝ անդրադառնալով մարդու զգացմունքներին, հասարակական միջավայրի ազդեցությանը և հարաբերությունների ընթացքում առաջացող հակասություններին։ Սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել սյուժեի մանրամասները, հերոսների ծագումը կամ ստեղծագործության գաղափարական ուղղությունը։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ գեղարվեստական արձակի, վեպի ժանրի զարգացման և Կալկաթայի հայկական համայնքի գրական-մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Այն նաև վկայում է հայերեն գեղարվեստական գրականության տարածման մասին հայկական համայնքներում՝ նպաստելով ընթերցողական մշակույթի և ազգային գրական կապերի պահպանմանը։

Աշխատությունը նախատեսված է երեխաների ուսումնական կարողությունների զարգացման և գիտելիքների գործնական ամրապնդման համար։ Վերնագիրը մատնանշում է վարժությունների միջոցով ուսուցման մոտեցում, որի նպատակն է սովորողներին ներգրավել ակտիվ ուսումնառության մեջ՝ խթանելով նրանց մտածողությունը, ուշադրությունը, հիշողությունը և ինքնուրույն աշխատանքի հմտությունները։ Նման ուսումնական ժողովածուները կարող էին ընդգրկել լեզվական, ընթերցանության, գրավոր խոսքի, թվաբանական կամ ընդհանուր ճանաչողական բնույթի առաջադրանքներ՝ կախված դասավանդման նպատակից։ Առաջադրանքների աստիճանական կատարումը երեխաներին հնարավորություն է տալիս ոչ միայն յուրացնելու նոր նյութը, այլև ստուգելու սեփական գիտելիքները, բացահայտելու դժվարությունները և սովորածը կիրառելու տարբեր իրավիճակներում։ Գործնական աշխատանքի վրա հիմնված ուսուցումը կարևոր նշանակություն ունի տարրական կրթության մեջ, քանի որ այն սովորողին դարձնում է ուսումնական գործընթացի ակտիվ մասնակից և նպաստում գիտելիքի ավելի կայուն յուրացմանը։ Այսպիսի հրատարակությունը կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ մանկավարժական գրականության համատեքստում, երբ մեծ ուշադրություն էր դարձվում երեխաների համար նախատեսված ուսումնական նյութերի ստեղծմանը և կրթության մատչելիության ընդլայնմանը։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում մանկավարժության պատմության, երեխաների կրթության մեթոդների և հայերեն ուսումնական գրականության զարգացման ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը սրբախոսական գրականության ժողովածու է, որտեղ համախմբված են քրիստոնեական սրբերի կյանքի, հավատքի, գործունեության և հոգևոր սխրանքների մասին պատմություններ։ Սրբերի վարքերը կարևոր տեղ են զբաղեցնում քրիստոնեական գրավոր ավանդության մեջ՝ ներկայացնելով այն մարդկանց կենսագրությունները, որոնց կյանքը դիտարկվել է որպես հավատարմության, նվիրումի, համբերության և բարոյական հաստատակամության օրինակ։ Այդ պատմություններում սովորաբար լուսաբանվում են սրբերի հոգևոր ուղին, քրիստոնեության տարածման գործում նրանց ունեցած դերը, փորձություններն ու հալածանքները, ինչպես նաև հավատքի պահպանման համար ցուցաբերած անձնազոհությունը։ «Ծաղկաքաղ» բնորոշումը ցույց է տալիս, որ գիրքը տարբեր աղբյուրներից ընտրված նյութերի համադրություն է՝ ընթերցողին ներկայացնելով սրբախոսական ժառանգության որոշակի ընտրանի։ Նման ժողովածուները ծառայել են ոչ միայն կրոնական ընթերցանության, այլև հոգևոր ու բարոյական դաստիարակության նպատակներին՝ սրբերի օրինակով փոխանցելով քրիստոնեական արժեքներ և վարքականոններ։ Դրանք կարևոր դեր են ունեցել եկեղեցական հիշողության պահպանման, սրբերի պաշտամունքի տարածման և հավատացյալների հոգևոր կյանքի ձևավորման գործում։ Գիրքը արժեքավոր է հայ եկեղեցական գրականության, սրբախոսության, քրիստոնեական բարոյագիտության և հայ հոգևոր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության համար։

Հրատարակությունը ներկայացված է որպես վեպ՝ կենտրոնանալով Վարդգիս անունով հերոսի կամ կերպարի շուրջ ծավալվող պատմության վրա։ Վերնագիրը հուշում է անհատական կերպարի միջոցով մարդկային հարաբերությունների, կյանքի հանգամանքների և հասարակական միջավայրի գեղարվեստական պատկերման հնարավորության մասին։ Վեպի ժանրային կառուցվածքը ենթադրում է դեպքերի հաջորդական զարգացում, կերպարների փոխհարաբերությունների բացահայտում և պատմողական ընթացքի միջոցով որոշակի գաղափարների կամ խնդիրների ներկայացում։ Նման ստեղծագործությունները կարող են անդրադառնալ անհատի ներաշխարհին, նրա ընտրություններին, հասարակության հետ ունեցած կապերին և այն հակասություններին, որոնք ձևավորում են մարդկային ճակատագիրը։ Սակայն միայն մատենագիտական վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հստակեցնել սյուժեն, մյուս գործող անձանց կամ ստեղծագործության հիմնական գաղափարական ուղղությունը։ Այն կարելի է դիտարկել 19-րդ դարի հայ արձակի զարգացման և վեպի ժանրի տարածման համատեքստում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գեղարվեստական գրականության պատմության, Կալկաթայի հայկական տպագրական ու մշակութային կյանքի և հայ համայնքներում գրական ստեղծագործությունների տարածման ուսումնասիրության համար։ Այն նաև կարևոր նյութ է՝ հասկանալու, թե ինչպես է վեպի ժանրը ներգրավվել հայ ընթերցողական մշակույթի ձևավորման գործընթացում։