Исследование в области синтеза, химических свойств и биологической активности конденсированных пирролов и пиридинов

Բժշկություն

Այս աշխատությունը նվիրված է միզապարկի տեղային-տարածուն քաղցկեղի (T2–T3a փուլեր) օրգանապահպան բուժման համալիր մոտեցումների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ շեշտադրելով օժանդակ ճառագայթաբուժության արդյունավետությունը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են միզապարկի ինվազիվ քաղցկեղի կլինիկական ընթացքի առանձնահատկությունները, ուռուցքի ներթափանցման աստիճանը, լիմֆատիկ տարածման ռիսկերը և բուժման բազմամոդալ ռազմավարությունների անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունում դիտարկվում են օրգանապահպան մոտեցումների հիմնական նպատակները՝ հիվանդի կյանքի որակի պահպանում, միզապարկի ֆունկցիոնալության հնարավորինս երկար պահպանում և ռեցիդիվների ու մետաստազների կանխարգելում։

Գրականություն

Այս թեման ներկայացնում է հայ մեծանուն կոմպոզիտոր, երաժշտագետ, երգիչ և հոգևորական Կոմիտասի կյանքն ու գործունեությունը, ով համարվում է հայկական ազգային երաժշտության գիտական հիմքերի ստեղծողը և հայ երաժշտական ինքնության ձևավորման ամենակարևոր դեմքերից մեկը։ Կոմիտասը ծնվել է 1869 թվականին Կուտինա (Քյոթահիա) քաղաքում և մկրտության ժամանակ ստացել է Սողոմոն Սողոմոնյան անունը։ Վաղ տարիքում կորցնելով ծնողներին՝ նա տեղափոխվել է Էջմիածին, որտեղ սկսեց իր հոգևոր և երաժշտական կրթությունը։ Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանում նա առանձնահատուկ տաղանդ դրսևորեց երաժշտության նկատմամբ և շուտով ձեռնադրվեց հոգևորական՝ ստանալով Կոմիտաս անունը։ Նա հետագայում ուսանել է Բեռլինում՝ խորացնելով իր գիտելիքները երաժշտագիտության, կոմպոզիցիայի և եվրոպական դասական երաժշտության ոլորտներում։ Կոմիտասի ամենակարևոր ներդրումը հայկական ժողովրդական և հոգևոր երգերի հավաքագրումն ու գիտական ուսումնասիրությունն էր, որի ընթացքում նա շրջել է Հայաստանի տարբեր շրջաններում և գրանցել հազարավոր ժողովրդական երգեր։ Նրա աշխատանքը ցույց տվեց, որ հայկական երաժշտությունը ունի յուրահատուկ կառուցվածք, ռիթմ և մեղեդիական համակարգ, որը տարբերվում է եվրոպական երաժշտական ավանդույթներից։ Կոմիտասը նաև ստեղծեց բազմաթիվ երգչախմբային ստեղծագործություններ և մշակեց հայկական բազմաձայնության սկզբունքները։ Նրա գործունեությունը մեծ դեր ունեցավ հայկական ազգային երաժշտական դպրոցի ձևավորման գործում։ 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության ժամանակ Կոմիտասը ձերբակալվեց և ենթարկվեց ծանր հոգեբանական տրավմայի, որի հետևանքով նա դադարեց ստեղծագործել և կյանքի վերջին տարիները անցկացրեց Փարիզում՝ հոգեբուժական խնամքի տակ։ Նա մահացավ 1935 թվականին։ Կոմիտասի ժառանգությունը անգնահատելի է, քանի որ նա ոչ միայն պահպանեց և ուսումնասիրեց հայկական երաժշտական մշակույթը, այլ նաև այն բարձրացրեց համաշխարհային գիտական մակարդակի՝ դարձնելով այն ազգային ինքնության կարևոր խորհրդանիշ։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Մանկական

«Հեքիաթների մոլորակ» (Թումանյան) ընտրանի 2-ը հայ ընթերցողին առաջարկում է Թումանյանի մի շարք հեքիաթներ և միաժամանակ թարգմանված հեքիաթներ՝ տարբեր ժողովուրդներից։ Գիրքը համադրում է ազգային ու համաշխարհային հեքիաթային ժառանգությունը՝ մի փոքրիկ, բայց հարուստ աշխարհում։ Թումանյանը իր յուրահատուկ ոճով վերածում է հեքիաթը գրական արվեստի՝ հաղորդելով հումոր, սթափ նամուս և խոր իմաստ։ Հեքիաթները հաճախ ուսուցողական են՝ սովորեցնում են բարոյական արժեքներ, ինչպես ազնվություն, համբերություն և արդարություն։ Թարգմանություններն օգնում են երեխաներին ճանաչել տարբեր մշակույթների հեքիաթային կերպարները և սովորույթները։ Գիրքը գրավում է պարզ և երաժշտական լեզվով՝ որը երեխաների համար հեշտ է ընկալել և սիրել։ Հեքիաթների հերոսները կարող են լինել մարդ, կենդանի կամ նույնիսկ առարկա՝ ինչը զարգացնում է երևակայությունը։ Թումանյանը օգտագործում է կրկնություններ, զվարճալի երկխոսություններ և հումոր՝ ընթերցողին պահելով գրքի մեջ։ Այս ընտրանին հատկապես հարմար է դպրոցականների համար՝ որպես ընթերցանության և հայրենագիտության մաս։ Գիրքը նպաստում է լեզվի զարգացմանը, մտածողության և բարոյական ընկալման ձևավորմանը։ «Հեքիաթների մոլորակ» ընտրանի 2-ը թույլ է տալիս մանկության մեջ կրկին հայտնվել հեքիաթային մոլորակում՝ ուր միշտ հաղթում է բարիքը։ Հրատարակիչ - ՄՀՄ Գրատուն Հրատ. տարեթիվ - 2013 ISBN - 978-9939-842-12-7

Բժշկություն

Սույն ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանում էպիլեպսիայով հիվանդների կյանքի որակի ցուցանիշների քանակական գնահատմանը՝ ընդգծելով ֆիզիկական, հոգեբանական և սոցիալական կողմերի համակցված ազդեցությունը հիվանդության վրա։ Աշխատությունը ներառում է հարցման, հարցաթերթիկների և վիճակագրական վերլուծության մեթոդներ՝ նպատակ ունենալով չափել հիվանդների ինքնագնահատականը, սոցիալական ինտեգրացիան, հոգեբանական առողջությունը և բուժման արդյունավետության հետ կապված կարիքները։ Վերլուծվում են հիվանդության ծանրության, դեղորայքային ու թերապևտիկ ռազմավարությունների, ինչպես նաև ընտանիքի և հասարակության աջակցության դերը կյանքի որակի վրա, ինչը թույլ է տալիս ճշգրիտ ու օբյեկտիվ գնահատել հիվանդների սոցիալական և բժշկական կարիքները։ Աշխատությունը ծառայում է որպես հիմք առողջապահական քաղաքականության ձևավորման, բուժման և հոգեբուժական աջակցության ծրագրերի մշակման, ինչպես նաև հասարակության ու մասնագետների իրազեկման համար՝ նպաստելով էպիլեպսիայով հիվանդների կյանքի որակի բարձրացմանն ու սոցիալական ինտեգրմանը։

Պատմություն

Այս գիրքը ներկայացնում է «Պատմութիւն համառօտ Աղուանից երկրի» ստեղծագործությունը՝ որպես կարևոր պատմական սկզբնաղբյուր, որը վերաբերում է Կովկասի Աղվանք (Կովկասյան Ալբանիա) պետության պատմությանը։ Այն համառոտ ձևով նկարագրում է Աղվանից երկրի քաղաքական զարգացումները, տիրակալների գործունեությունը, հարևան պետությունների հետ հարաբերությունները և տարածաշրջանային ուժային փոփոխությունները։ Գրքում արտացոլվում են նաև քրիստոնեության տարածման գործընթացը, եկեղեցական կազմակերպվածությունը և մշակութային կյանքը Աղվանքում։ Հեղինակը/մատենագիրը ներկայացնում է պատմական իրադարձությունները ժամանակի պատկերացումներին համապատասխան՝ համադրելով լեգենդային և փաստագրական տարրերը։ Նյութը կարևոր է Կովկասի հին պատմության և հայ-աղվանական հարաբերությունների ուսումնասիրության համար՝ որպես արժեքավոր միջնադարյան աղբյուր։