Գեղարվեստական հուշագրությունը 1920-30-ական թվականների հայ արձակում (Չարենց, Մահարի, Թոթովենց, Եսայան)

Պատմություն

«Եվրոպայի ժողովուրդների հնագույն գրավոր աղբյուրները…» գիրքը ուսումնասիրում է Եվրոպայի տարբեր ժողովուրդների հնագույն գրավոր արձանագրություններն ու տեքստերը, որտեղ հիշատակվում է Հայաստանը և հայերը։ Հեղինակը հավաքագրում է տարբեր ժամանակաշրջանների՝ հունական, հռոմեական, քրիստոնեական և միջնադարյան աղբյուրներ, որտեղ առկա են տեղեկություններ Հայաստանի, նրա տեղանքի, ժողովրդի ու մշակույթի մասին։ Գիրքը կարևոր է, որովհետև ցույց է տալիս, որ Հայաստանը և հայերը վաղ ժամանակներից ճանաչված են եղել եվրոպական աշխարհում՝ որպես պատմական, մշակութային և քաղաքական նշանակություն ունեցող տարածք։ Տեքստերը չեն սահմանափակվում միայն պատմական փաստերով, այլ նաև ներառում են տեսություններ, պատկերացումներ, անուններ, ավանդություններ և մի շարք հիշատակումներ, որոնք թույլ են տալիս պատկերացնել, թե ինչպիսին էր Հայաստանի կերպարը օտար ժողովրդի աչքերով։ Հեղինակը հաճախ ներկայացնում է աղբյուրների լեզվական, մշակութային և պատմական առանձնահատկությունները՝ պարզաբանելով դրանց նշանակությունը հայոց պատմության համար։ Գրքում հաճախ հանդիպում են նաև քննարկումներ՝ ինչպիսին են տարբեր հեղինակների մոտ Հայաստանի մասին ունեցած կարծիքները, և ինչպես է ժամանակը փոխել այդ պատկերացումները։ Այս աշխատությունը կարևոր է պատմաբանների, լեզվաբանների և յուրաքանչյուրի համար, ով ցանկանում է հասկանալ, թե ինչպես են հայերը ներկայացված եղել եվրոպական պատմագրության մեջ։ Հրատարակիչ - Воскан Ереванци Հրատ. տարեթիվ - 2018 ISBN - 978-99930-0-245-1

Տնտեսագիտություն

Հայաստանի Հանրապետությունում ներդրումների ներգրավման հիմնախնդիրները պայմանավորված են մի շարք կառուցվածքային, ինստիտուցիոնալ և արտաքին գործոններով, որոնք ազդում են երկրի ներդրումային միջավայրի մրցունակության վրա և սահմանափակում են կապիտալի ներհոսքի ծավալներն ու որակը։ Հիմնական խնդիրներից մեկը համարվում է շուկայի փոքր չափը և ներքին պահանջարկի սահմանափակությունը, ինչը նվազեցնում է խոշոր ներդրումային նախագծերի շահութաբերության ակնկալիքները։ Միաժամանակ կարևոր դեր ունի իրավական և վարչական դաշտի կանխատեսելիության մակարդակը, քանի որ ներդրողները մեծապես զգայուն են օրենսդրական փոփոխությունների հաճախականության, հարկային քաղաքականության կայունության և դատական համակարգի արդյունավետության նկատմամբ։ Բյուրոկրատական ընթացակարգերը, թույլ թվայնացված պետական ծառայությունները և որոշ դեպքերում թույլ ինստիտուցիոնալ կարողությունները կարող են լրացուցիչ ռիսկեր ստեղծել ներդրումային որոշումների կայացման ժամանակ։ Մյուս հիմնախնդիրը ենթակառուցվածքային սահմանափակումներն են՝ կապված տրանսպորտային կապերի, լոգիստիկ համակարգերի և էներգետիկ ապահովվածության հետ, որոնք ազդում են արտադրական և արտահանման նախագծերի արդյունավետության վրա։ Կարևոր գործոն է նաև տարածաշրջանային անվտանգության և աշխարհաքաղաքական ռիսկերի ընկալումը, որը որոշ դեպքերում բարձրացնում է ներդրումային պրեմիան և նվազեցնում երկարաժամկետ ներդրումների հոսքը։ Բացի այդ, աշխատաշուկայի որակական առանձնահատկությունները՝ մասնագիտական հմտությունների անհամաչափ զարգացումը և որոշ ոլորտներում կադրերի պակասը, նույնպես կարող են սահմանափակել բարձր տեխնոլոգիական ներդրումների ներգրավումը։ Ներդրումային միջավայրի բարելավման համար անհրաժեշտ են համալիր միջոցառումներ՝ ուղղված իրավական համակարգի կայունացմանը, հարկային և մաքսային վարչարարության պարզեցմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը, ֆինանսական շուկաների խորացմանը և ներդրողների համար հավասար մրցակցային պայմանների ապահովմանը։ Կարևոր է նաև արտաքին ներդրումների խթանումը նպատակային քաղաքականությունների միջոցով, այդ թվում՝ ազատ տնտեսական գոտիների զարգացում, պետական-մասնավոր գործընկերության մեխանիզմների ընդլայնում և նորարարական ոլորտներում պետական աջակցություն։ Ընդհանուր առմամբ, Հայաստանում ներդրումների ներգրավման հիմնախնդիրների լուծումը պահանջում է երկարաժամկետ ռազմավարական մոտեցում, որը համադրում է տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումները՝ ապահովելու համար կայուն և մրցունակ ներդրումային միջավայր։

Քաղաքագիտություն

Եվրոպական միության և Հարավային Կովկասի երկրների հարաբերությունները 1992–2020 թթ աշխատությունը քաղաքական գիտության և միջազգային հարաբերությունների ոլորտի ուսումնասիրություն է, որը վերլուծում է Եվրոպական միության և Հարավային Կովկասի երկրների՝ Հայաստանի, Վրաստանի և Ադրբեջանի միջև ձևավորված հարաբերությունների զարգացումը 1992–2020 թվականների ընթացքում, այն ներկայացնում է հետսովետական շրջանում տարածաշրջանի քաղաքական և տնտեսական վերափոխումները, ԵՄ-ի հարևանության քաղաքականության և Արևելյան գործընկերության նախաձեռնության ազդեցությունը, ինչպես նաև համագործակցության հիմնական ուղղությունները՝ էներգետիկա, առևտուր, ժողովրդավարական ինստիտուտների զարգացում և անվտանգություն, գիրքը անդրադառնում է նաև տարածաշրջանային հակամարտություններին և դրանց ազդեցությանը ԵՄ-ի քաղաքականության ձևավորման վրա, միաժամանակ ընդգծելով եվրոպական ինտեգրման հեռանկարներն ու սահմանափակումները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր միջազգային հարաբերությունների և տարածաշրջանային ուսումնասիրությունների համար։

Աշխարհագրություն

Ջուրը մարդու կյանքի և բոլոր կենդանի օրգանիզմների գոյության համար անհրաժեշտ ամենակարևոր բնական ռեսուրսներից է, և դրա արդյունավետ կառավարումը համարվում է ժամանակակից հասարակության կարևոր խնդիրներից մեկը։ Ջրամատակարարումը համակարգ է, որը ապահովում է բնակչությանը, արդյունաբերությանը և գյուղատնտեսությանը անհրաժեշտ քանակի և որակի ջրով՝ օգտագործելով ջրային աղբյուրներ, մաքրման կայաններ, խողովակաշարային ցանցեր և պահեստարաններ։ Ջրի հիմնական աղբյուրներն են գետերը, լճերը, ստորգետնյա ջրերը և ջրամբարները, որոնք տարբեր կերպ են օգտագործվում ըստ տարածաշրջանի բնական պայմանների և պահանջների։ Ջրամատակարարման գործընթացում կարևոր փուլ է ջրի մաքրումը, որի ընթացքում այն ենթարկվում է ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական մշակման՝ հեռացնելու համար աղտոտիչները, միկրոօրգանիզմները և վնասակար նյութերը։ Մաքրված ջուրը հետո բաշխվում է սպառողներին հատուկ ջրատար համակարգերի միջոցով, որոնք պետք է ապահովեն անընդհատ և անվտանգ մատակարարում։ Ժամանակակից պայմաններում ջրամատակարարման համակարգերը բախվում են մի շարք խնդիրների, ինչպիսիք են ջրային ռեսուրսների պակասը, կլիմայական փոփոխությունները, բնակչության աճը և արդյունաբերական աղտոտումը։ Այդ պատճառով մեծ նշանակություն ունի ջրի խնայող օգտագործումը, ջրային ռեսուրսների պաշտպանությունը և նոր տեխնոլոգիաների կիրառումը, օրինակ՝ ջրի վերամշակումը և կաթիլային ոռոգման համակարգերը։ Ջրամատակարարումը կարևոր դեր ունի նաև հանրային առողջության պահպանման գործում, քանի որ որակյալ խմելու ջուրը կանխում է բազմաթիվ հիվանդությունների տարածումը։ Բացի այդ, այն էական նշանակություն ունի տնտեսության զարգացման համար՝ ապահովելով գյուղատնտեսության արտադրողականությունը և արդյունաբերական գործընթացների արդյունավետությունը։ Այսպիսով, ջրի և ջրամատակարարման համակարգերը հանդիսանում են հասարակության կենսական ենթակառուցվածքի կարևոր բաղադրիչ, որի կայուն և արդյունավետ կառավարումը անհրաժեշտ է ինչպես ներկա, այնպես էլ ապագա սերունդների համար։

Պատմություն

Այս ռեֆերատը վերաբերում է մարդու ծագմանը և նրա զարգացման պատմական ու կենսաբանական գործընթացներին, որոնք բացատրվում են էվոլյուցիայի տեսության շրջանակում։ Մարդու ծագումը գիտականորեն կապվում է կենդանի օրգանիզմների երկարատև զարգացման հետ, որի ընթացքում բնական ընտրության, ժառանգական փոփոխությունների և հարմարվողականության ազդեցությամբ աստիճանաբար ձևավորվել են ժամանակակից մարդու նախնիները։ Էվոլյուցիոն գործընթացի ընթացքում առանձնանում են մարդու նախամարդկային փուլերը, երբ հոմինիդները աստիճանաբար զարգացրել են ուղիղ քայլվածք, ձեռքի ավելի կատարելագործված օգտագործում և ուղեղի ծավալի աճ, ինչը կարևոր դեր է ունեցել մտածողության և գործիքների կիրառման զարգացման մեջ։ Մարդու ձևավորման պատմության մեջ կարևոր փուլ են համարվում նաև սոցիալական վարքագծի ձևավորումը, լեզվի առաջացումը և համագործակցային կյանքի զարգացումը, որոնք նպաստել են մարդկային հասարակության ստեղծմանը։ Գիտական մոտեցումների համաձայն՝ ժամանակակից մարդը՝ Homo sapiens-ը, ձևավորվել է երկարատև էվոլյուցիոն գործընթացի արդյունքում՝ Աֆրիկայում, որտեղից էլ հետագայում տարածվել է աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններ։ Մարդու ծագման ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն կենսաբանական տեսանկյունից, այլ նաև մշակութային և սոցիալական զարգացման ընկալման համար, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե ինչպես են կենսաբանական փոփոխությունները կապվել մտածողության, մշակույթի և հասարակության ձևավորման հետ։ Այսպիսով, մարդու ծագումը ներկայացնում է բարդ և բազմափուլ գործընթաց, որը միավորում է կենսաբանությունը, մարդաբանությունը և պատմական զարգացումը մեկ ընդհանուր գիտական պատկերում։

Գրականություն

Ալեքսանդր Շիրվանզադե-ի «Կործանվածը» ստեղծագործությունը սոցիալ-հոգեբանական բնույթի պատմություն է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է մարդու բարոյական անկման և կյանքի կործանման պատճառները՝ կապելով դրանք հասարակական միջավայրի ու նյութական արժեքների գերակայության հետ։ Ստեղծագործության կենտրոնում գտնվում է այն գաղափարը, որ մարդը կարող է աստիճանաբար կորցնել իր արժանապատվությունը, սկզբունքները և մարդկային դեմքը, երբ ենթարկվում է սխալ ընտրությունների, արտաքին ազդեցությունների կամ կեղծ արժեքների։ Շիրվանզադեն այս գործով ընդգծում է, թե ինչպես են սոցիալական անհավասարությունը, շահադիտական հարաբերությունները և հոգևոր արժեքների թուլացումը հանգեցնում անհատի կործանմանը՝ ցույց տալով նաև, որ մարդու անկումը հաճախ սկսվում է ներսից՝ նրա սեփական որոշումներից ու թուլություններից։