Եղիշե Չարենց: (1897-1957): Բիբլիոգրաֆիա

Ինֆորմատիկա

Աշխատությունը նվիրված է ստատիկ հիշողության սարքերի (Static Memory Devices) թեստավորման ավտոմատացված համակարգի մշակման խնդիրներին՝ ընդգծելով ժամանակակից միկրոէլեկտրոնային սարքավորումների որակի ապահովման և սխալների հայտնաբերման մեթոդների կատարելագործումը։ Հեղինակը վերլուծում է SRAM տիպի հիշողության սարքերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց հնարավոր խափանումների տեսակները և դրանց հայտնաբերման ալգորիթմական մոտեցումները։ Գրքում դիտարկվում են թեստավորման ավտոմատացված համակարգերի նախագծման սկզբունքները՝ ներառյալ թեստային ազդանշանների գեներացիան, արդյունքների վերլուծությունը և սխալների դասակարգման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Built-In Self-Test (BIST) և արտաքին ավտոմատացված թեստավորման լուծումների համադրությանը, ինչպես նաև թեստավորման ծածկույթի (test coverage) բարձրացման ռազմավարություններին։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև մոդելավորման և սիմուլյացիայի գործիքների կիրառումը՝ թեստավորման գործընթացի արդյունավետությունը գնահատելու համար։ Աշխատությունը ընդգծում է ավտոմատացված թեստավորման համակարգերի կարևորությունը բարձր հուսալիությամբ միկրոսխեմաների արտադրության և որակի վերահսկման մեջ։ Այն օգտակար է էլեկտրոնիկայի ինժեներների, համակարգային նախագծողների և միկրոսխեմաների թեստավորման մասնագետների համար։

Աշխարհագրություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում՝ Փոքր Կովկասի երկրաբանական կառուցվածքի շրջանակում, պալեոօվկիանոսային երկրակեղևի բեկորների և օֆիոլիտային ասոցիացիայի ապարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն երկրաբանական համալիրներն են, որոնք պահպանվել են որպես հնագույն օվկիանոսային լիթոսֆերայի մնացորդներ և կարևոր տեղեկություններ են պարունակում տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման, օվկիանոսային ավազանների ձևավորման և հետագա փակման գործընթացների վերաբերյալ։ Օֆիոլիտային համալիրները սովորաբար ներառում են օվկիանոսային երկրակեղևին և վերին մանտիային բնորոշ ապարների հաջորդականություններ՝ տարբեր կազմի մագմատիկ և ուլտրամաֆիկ ապարներով, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու հնագույն երկրաբանական միջավայրերի պայմանները։ Հայաստանի տարածքում դրանց ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Փոքր Կովկասը գտնվում է բարդ տեկտոնական գոտում, որտեղ անցյալում տեղի են ունեցել օվկիանոսային ավազանների բացման, սուբդուկցիայի, կոլիզիայի և մայրցամաքային բլոկների միավորման գործընթացներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել օֆիոլիտային համալիրների տարածական տարածվածությունը, կառուցվածքը, ապարների փոխհարաբերությունները և դրանց միներալային ու պետրոքիմիական կազմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բազալտներին, գաբրոներին, պերիդոտիտներին, դունիտներին, պիրոքսենիտներին և այլ ապարներին, որոնց համակցությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու օվկիանոսային երկրակեղևի ձևավորման և հետագա փոփոխությունների բնույթը։ Ապարների մանրադիտակային, քիմիական և միներալոգիական ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել դրանց ծագման պայմանները, մագմատիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և հետմագմատիկ վերափոխումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև մետամորֆիզմի և հիդրոթերմալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ օվկիանոսային երկրակեղևի ապարները ձևավորվելուց հետո կարող էին ենթարկվել ծովաջրերի, ջերմահիդրոթերմալ համակարգերի և հետագա տեկտոնական գործընթացների ազդեցությանը։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե տվյալ ապարային համալիրները ինչպիսի տեկտոնական միջավայրում են առաջացել՝ օրինակ՝ օվկիանոսային միջին լեռնաշղթաների, աղեղային համակարգերի կամ սուբդուկցիոն գոտիների պայմաններում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի տարածքում օֆիոլիտների առաջացման և տեղադրման ժամանակագրությանը՝ կապելով դրանք Փոքր Կովկասի տարածաշրջանի պալեոտեկտոնական զարգացման ավելի լայն գործընթացների հետ։ Այդ տեսանկյունից օֆիոլիտային ապարները դիտարկվում են որպես երկրաբանական «վկայություններ», որոնց ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս վերականգնել այն օվկիանոսային միջավայրերի պատմությունը, որոնք ներկայում այլևս գոյություն չունեն։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Փոքր Կովկասի երկրադինամիկ էվոլյուցիայի, հնագույն օվկիանոսային ավազանների փակման և տարածաշրջանի ժամանակակից լեռնակազմական կառուցվածքի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ նաև կիրառական նշանակություն, քանի որ օֆիոլիտային համալիրների որոշ ապարներ կապված են մետաղական հանքայնացման գործընթացների հետ, իսկ դրանց երկրաբանական կառուցվածքի և ծագման ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հանքավայրերի որոնման և երկրաբանական քարտեզագրման աշխատանքներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, պետրոլոգներին, միներալոգներին, երկրաքիմիկոսներին, տեկտոնիկայի և երկրադինամիկայի մասնագետներին, հանքաբաններին, երկրաբանական քարտեզագրման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Իրավաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է վարչական վարույթի առանձին տեսակների առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը և դրանց տարբերակման ու գնահատման համար անհրաժեշտ չափորոշիչների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության շրջանակում վարչական վարույթը դիտարկվում է որպես պետական կառավարման և հանրային իշխանության իրականացման կարևոր իրավական մեխանիզմ, որի միջոցով իրավասու վարչական մարմինները քննում և լուծում են անձանց իրավունքներին, ազատություններին ու օրինական շահերին առնչվող հարցեր։ Աշխատության առանցքում տարբեր տեսակի վարչական վարույթների առանձնահատկությունների բացահայտումն է՝ հաշվի առնելով դրանց իրավական բնույթը, նպատակները, մասնակիցների շրջանակը, ընթացակարգային փուլերը, ապացուցման և որոշումների կայացման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն չափորոշիչներին, որոնց միջոցով հնարավոր է տարբերակել վարչական վարույթների առանձին տեսակները և որոշել դրանց նկատմամբ կիրառելի իրավական կարգավորման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են վարչական մարմինների իրավասության, վարույթի հարուցման հիմքերի, ժամկետների, վարչական ակտերի ընդունման, շահագրգիռ անձանց մասնակցության և նրանց իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է նաև վարչական վարույթի ընթացքում օրինականության, հիմնավորվածության, համաչափության, անաչառության և անձի լսված լինելու իրավունքի ապահովման խնդիրը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն մասին, թե ինչպիսի չափանիշների հիման վրա կարելի է գնահատել տարբեր վարչական ընթացակարգերի առանձնահատկությունները և դրանց համապատասխանությունը վարչական իրավունքի հիմնարար սկզբունքներին։ Նյութը կարող է օգտակար լինել վարչական իրավունքի տեսական և գործնական խնդիրներով զբաղվող իրավաբանների, պետական կառավարման մարմինների աշխատակիցների, իրավագիտության ոլորտի հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։ Աշխատության գործնական նշանակությունը հատկապես դրսևորվում է վարչական վարույթների ճիշտ կազմակերպման, ընթացակարգային սխալների կանխարգելման, վարչական մարմինների որոշումների իրավաչափության բարձրացման և վարույթի մասնակիցների իրավունքների արդյունավետ պաշտպանության տեսանկյունից։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում միջազգային վարկերի ներգրավման հիմնախնդիրների, դրանց տնտեսական նշանակության և արդյունավետ օգտագործման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է արտաքին ֆինանսավորման դերը երկրի տնտեսական զարգացման, պետական բյուջեի հավասարակշռման, ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացման և սոցիալ-տնտեսական բարեփոխումների ֆինանսավորման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են միջազգային ֆինանսական կազմակերպությունների և օտարերկրյա վարկատուների հետ համագործակցության առանձնահատկությունները, վարկային քաղաքականության սկզբունքները, արտաքին պարտքի կառավարման խնդիրները և վարկային միջոցների նպատակային ու արդյունավետ օգտագործման կարևորությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վարկերի ներգրավման հետ կապված տնտեսական, իրավական և ինստիտուցիոնալ մարտահրավերներին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը մակրոտնտեսական կայունության, պետական ֆինանսների և երկրի ներդրումային գրավչության վրա։ Աշխատությունը ներառում է տեսական հիմնավորումներ, վերլուծական գնահատականներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել արտաքին ֆինանսավորման քաղաքականության կատարելագործմանը և տնտեսական կայուն զարգացման ապահովմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսական ոլորտի մասնագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միջազգային ֆինանսների, պետական պարտքի կառավարման և տնտեսական քաղաքականության հարցերով։

Գյուղատնտեսություն

Այս աշխատությունը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի տեղեկատու-մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով համակարգված կերպով ներկայացնել արդի գիտական և կիրառական հրապարակումները։ Նյութը ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, հողագիտությանը, ագրոտեխնոլոգիաներին, բույսերի պաշտպանության միջոցներին, ոռոգման համակարգերին և գյուղատնտեսական տնտեսագիտությանը նվիրված նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են ոլորտի ժամանակակից զարգացման միտումները և նորարարական մոտեցումները։ Ցանկում ներառված հրատարակությունները դասակարգված են ըստ թեմատիկ ուղղությունների՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության բազմազանության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կայուն գյուղատնտեսության, կլիմայական փոփոխությունների պայմաններում արտադրողականության բարձրացման, օրգանական գյուղատնտեսության և ագրոտեխնոլոգիական նոր լուծումների վերաբերյալ աշխատանքներին։ Աշխատությունը ծառայում է որպես տեղեկատվական աղբյուր հետազոտողների, ուսանողների և ոլորտի մասնագետների համար՝ նպաստելով գյուղատնտեսական գիտության նոր գրականության հասանելիությանը և կիրառական նշանակության բարձրացմանը։

Մանկավարժություն

Աշխատանքը նվիրված է կենսաբանության դպրոցական դասընթացի համակարգված ուսուցման տեսական և գործնական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում կենսաբանական գիտելիքների այնպիսի կազմակերպման և մատուցման խնդիրն է, որը հնարավորություն է տալիս աշակերտներին առանձին փաստերի ու հասկացությունների փոխարեն ձևավորել փոխկապակցված, ամբողջական և տրամաբանորեն կառուցված գիտելիքների համակարգ։ Համակարգված ուսուցման մոտեցումը ենթադրում է, որ կենսաբանության տարբեր բաժինները, թեմաները և հասկացությունները պետք է ներկայացվեն ոչ թե մեկուսացված, այլ դրանց միջև առկա պատճառահետևանքային, կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ կապերի բացահայտմամբ։ Այս սկզբունքը հատկապես կարևոր է կենսաբանության համար, քանի որ առարկան ներառում է կենդանի համակարգերի կազմակերպման տարբեր մակարդակներ՝ բջջից և օրգանիզմից մինչև պոպուլյացիա, էկոհամակարգ և կենսոլորտ։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել կենսաբանական գիտելիքների համակարգման սկզբունքները, ուսումնական նյութի ընտրության և հաջորդականության հարցերը, ինչպես նաև տարրական հասկացություններից ավելի բարդ գիտական ընդհանրացումների անցման մեթոդական առանձնահատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաբանական հիմնական հասկացությունների ձևավորմանը և դրանց միջև կապերի հաստատմանը։ Աշակերտի համար կարևոր է ոչ միայն իմանալ առանձին օրգանների, գործընթացների կամ օրգանիզմների առանձնահատկությունները, այլև հասկանալ դրանց փոխկապակցվածությունը, օրինակ՝ կառուցվածքի և գործառույթի, ժառանգականության և փոփոխականության, օրգանիզմի և միջավայրի, էվոլյուցիայի և բնական ընտրության միջև։ Հետազոտության գործնական բաղադրիչը կարող է ներառել դասի կազմակերպման տարբեր ձևերի, ուսուցման մեթոդների և միջոցների վերլուծություն։ Համակարգված ուսուցմանը կարող են նպաստել թեմատիկ և ընդհանրացնող դասերը, համեմատական աղյուսակները, սխեմաները, հասկացությունների քարտեզները, դիտարկումները, լաբորատոր և գործնական աշխատանքները, փորձարարական առաջադրանքները և խնդրային ուսուցման մեթոդները։ Նման միջոցները հնարավորություն են տալիս աշակերտներին ոչ միայն յուրացնել տեղեկատվությունը, այլև ինքնուրույն բացահայտել գիտելիքների միջև կապերը և կիրառել դրանք նոր իրավիճակներում։ Աշխատանքում կարող է ուսումնասիրվել նաև միջառարկայական կապերի դերը։ Կենսաբանության ուսուցումը սերտորեն կապված է քիմիայի, ֆիզիկայի, աշխարհագրության, մաթեմատիկայի և էկոլոգիայի հետ, ուստի այդ կապերի նպատակային օգտագործումը կարող է նպաստել կենսաբանական երևույթների ավելի խոր ընկալմանը։ Օրինակ՝ նյութափոխանակության, էներգիայի փոխակերպումների, գենետիկական օրինաչափությունների կամ էկոհամակարգերի ուսումնասիրությունը կարող է պահանջել այլ առարկաներից ստացած գիտելիքների կիրառություն։ Համակարգված ուսուցման կարևոր խնդիր է նաև գիտելիքների հաջորդականությունն ու շարունակականությունը տարբեր դասարանների միջև։ Նոր նյութը պետք է հիմնվի նախկինում ձևավորված գիտելիքների և կարողությունների վրա՝ միաժամանակ ընդլայնելով ու խորացնելով դրանք։ Այս մոտեցումը կարող է կանխել գիտելիքների մասնատված յուրացումը և նպաստել երկարաժամկետ հիշողության մեջ ավելի կայուն գիտելիքային կառուցվածքների ձևավորմանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև սովորողների տարիքային և անհատական առանձնահատկություններին։ Կենսաբանական հասկացությունների բարդությունը պահանջում է ուսուցման մեթոդների համապատասխանեցում աշակերտների ճանաչողական զարգացման մակարդակին։ Դպրոցական տարբեր փուլերում նույն կենսաբանական երևույթները կարող են ներկայացվել տարբեր խորությամբ՝ աստիճանաբար անցնելով նկարագրական պատկերացումներից դեպի պատճառահետևանքային և տեսական բացատրություններ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սովորողների ճանաչողական ակտիվության զարգացումը։ Համակարգված ուսուցումը արդյունավետ է այն դեպքում, երբ աշակերտը ոչ միայն ստանում է պատրաստի գիտելիք, այլև մասնակցում է դրա կառուցմանը՝ հարցադրումների, դիտարկումների, վարկածների առաջադրման, փորձերի և արդյունքների վերլուծության միջոցով։ Այդպիսի մոտեցումը նպաստում է գիտական մտածողության, տրամաբանական դատողության, խնդիրների լուծման և ինքնուրույն աշխատանքի կարողությունների զարգացմանը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են մշակվել նաև սովորողների գիտելիքների գնահատման չափանիշներ և մեթոդներ։ Համակարգված գիտելիքը պետք է գնահատվի ոչ միայն փաստերի վերարտադրման, այլև հասկացությունների միջև կապերի բացահայտման, գիտելիքների կիրառման, վերլուծության, համեմատության և ընդհանրացման կարողությունների հիման վրա։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ուսուցման իրական արդյունքը և բացահայտել այն թեմաները, որտեղ սովորողների գիտելիքները դեռևս մասնատված են։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կապված է կենսաբանության ուսուցիչների համար ուսուցման արդյունավետ մեթոդական մոտեցումների մշակման և դասընթացի կառուցվածքի կատարելագործման հետ։ Համակարգված ուսուցման սկզբունքների կիրառումը կարող է նպաստել կենսաբանական գիտելիքների ավելի խոր և գիտակցված յուրացմանը, սովորողների հետաքրքրության բարձրացմանը և բնագիտական աշխարհայացքի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կենսաբանության դպրոցական ուսուցումը դիտարկում է որպես փոխկապակցված գիտելիքների, կարողությունների և գիտական մտածողության ձևավորման գործընթաց՝ տեսական դրույթները կապելով դասավանդման իրական պրակտիկայի հետ և ընդգծելով ուսումնական նյութի համակարգվածության, հաջորդականության, միջառարկայական կապերի ու սովորողների ակտիվ ներգրավվածության նշանակությունը։