Հասարակական-տնտեսական զարգացման արդի հիմնախնդիրները և դրանց լուծման հայեցակարգային մոտեցումները Հայաստանի Հանրապետությունում

Մաթեմատիկա

Այս թեման վերաբերում է պիեզոէլեկտրական էլաստիկ կիսատարածության (half-space) մեխանիկական և էլեկտրամեխանիկական տատանումների ուսումնասիրությանը, երբ համակարգի մակերեսը ծածկված է էլեկտրահաղորդիչ բարակ էլաստիկ շերտերով։ Խոսքը սահքային (shear) տատանումների մասին է, որոնք բնութագրվում են նյութի ներսում մասնիկների տեղափոխությամբ՝ մակերեսին զուգահեռ ուղղությամբ, և որոնք հատկապես կարևոր են սեյսմիկ ալիքների, մակերեսային ալիքների և բարձր հաճախականության տատանումների ուսումնասիրության մեջ։ Պիեզոէլեկտրական միջավայրերում մեխանիկական դեֆորմացիաները և էլեկտրական դաշտերը փոխկապակցված են, ինչը նշանակում է, որ մեխանիկական ալիքների տարածումը միաժամանակ առաջացնում է էլեկտրական պոտենցիալների փոփոխություն և հակառակը՝ ստեղծելով ուժեղացված կամ փոփոխված ալիքային վարքագիծ։ Էլեկտրահաղորդիչ բարակ ծածկույթների առկայությունը փոխում է սահմանային պայմանները՝ ազդելով ալիքների արտացոլման, բեկման և թուլացման վրա, ինչպես նաև կարող է առաջացնել ռեզոնանսային երևույթներ և ալիքների էներգիայի վերաբաշխում համակարգում։ Մոդելավորումը սովորաբար հիմնվում է էլաստոդինամիկայի, Մաքսվելի հավասարումների և պիեզոէլեկտրականության կապակցված հավասարումների համակարգի վրա, որտեղ կիրառվում են սահմանային խնդիրների լուծման անալիտիկ և թվային մեթոդներ՝ Ֆուրիեի փոխակերպումներ, բնութագրական հավասարումներ և սպեկտրալ վերլուծություն։ Այսպիսի ուսումնասիրությունները կարևոր են միկրոէլեկտրամեխանիկական համակարգերի (MEMS), սենսորների, ոչ քայքայիչ փորձարկման տեխնոլոգիաների և ակուստոէլեկտրոնիկայի զարգացման համար՝ ապահովելով բարակ ծածկույթներով նյութերի մեխանիկական և էլեկտրական վարքագծի ավելի ճշգրիտ կանխատեսում։

Տնտեսագիտություն

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետությունում տնտեսական ճգնաժամերի հաղթահարման և կայուն տնտեսական աճի ապահովման պետական քաղաքականությունների կիրառման հիմնական ուղղությունները՝ կենտրոնանալով հարկաբյուջետային և ոլորտային գործիքակազմի վրա։ Գրքում վերլուծվում են պետական բյուջեի ձևավորման և ծախսերի կառուցվածքի ազդեցությունը տնտեսական ակտիվության վրա, հարկային քաղաքականության դերը ներդրումային միջավայրի բարելավման և բիզնեսի խթանման գործում, ինչպես նաև պետական պարտքի կառավարման հիմնախնդիրները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ոլորտային քաղաքականություններին՝ արդյունաբերության, գյուղատնտեսության, էներգետիկայի և ծառայությունների զարգացման պետական ծրագրերի օրինակով՝ ցույց տալով դրանց ազդեցությունը տնտեսական կայունության և կառուցվածքային փոփոխությունների վրա։ Նյութում քննարկվում են մակրոտնտեսական հավասարակշռության պահպանման մեխանիզմները, հակաճգնաժամային միջոցառումների արդյունավետությունը և երկարաժամկետ զարգացման ռազմավարությունները։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և ՀՀ տնտեսական իրականության վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ պետական տնտեսական քաղաքականության բարդ համակարգը և դրա կիրառման արդյունքները։

Այլ առարկաներ

Այս տեղեկատվական ցանկը ներկայացնում է «Նոր գրքեր․ Տեխնիկա» բաժնի շրջանակներում հավաքագրված հրատարակությունների համառոտ մատենագիտական ցուցակը, որը նպատակ ունի տեղեկացնել տեխնիկական ոլորտի նորագույն գրականության մասին և հեշտացնել ընթերցողների, հետազոտողների ու մասնագետների կողմնորոշումը ժամանակակից տեխնիկական գրքերի շուկայում և գրադարանային ֆոնդերում։ Ցանկում սովորաբար ընդգրկվում են տարբեր ենթաբաժինների հրատարակություններ՝ ինժեներական գիտություններ, մեքենաշինություն, էլեկտրոնիկա, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներ, էներգետիկա, շինարարություն և այլ կիրառական տեխնիկական ուղղություններ, որոնք արտացոլում են տվյալ ժամանակաշրջանում գիտատեխնիկական առաջընթացի հիմնական միտումները։ Նման ինֆորմացիոն ցուցակները ունեն ոչ միայն գրադարանային հաշվառման և տեղեկատվության տարածման գործառույթ, այլ նաև կարևոր դեր են խաղում գիտական հաղորդակցության մեջ՝ թույլ տալով մասնագետներին արագ ծանոթանալ նոր լույս տեսած մասնագիտական գրականությանը, գնահատել դրա արդիականությունը և կիրառելիությունը իրենց աշխատանքներում։

Ինֆորմատիկա

Նվիրված է բազմաչափ դիսկրետ կառավարման համակարգերի տեսական հիմքերի և գործնական մշակման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ հիմնված բնութագրիչ փոխանցման ֆունկցիաների կիրառման վրա։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են դիսկրետ ժամանակով գործող բարդ դինամիկական համակարգերի մոդելավորման, վերլուծության և սինթեզի սկզբունքները, ուսումնասիրվում են մուտքային և ելքային ազդանշանների միջև կապերը, համակարգերի կայունության, ճշգրտության և կառավարելիության գնահատման մոտեցումները, ինչպես նաև բազմաչափ օբյեկտների կառավարման ժամանակ առաջացող խնդիրների լուծման մեթոդները։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում մաթեմատիկական ապարատի կիրառմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարելի է բնութագրիչ փոխանցման ֆունկցիաների միջոցով նկարագրել և օպտիմալացնել տարբեր տեխնիկական համակարգերի վարքը։ Նյութը ներառում է տեսական հիմնավորումներ, հաշվարկային մեթոդներ, ալգորիթմական մոտեցումներ և կիրառական օրինակներ, որոնք օգտակար են ավտոմատ կառավարման, համակարգային վերլուծության, ռադիոտեխնիկայի, էլեկտրոնիկայի և ինժեներական այլ ոլորտների մասնագետների համար։ Գիրքը նախատեսված է ինչպես գիտահետազոտական գործունեությամբ զբաղվող ընթերցողների, այնպես էլ բուհերի ավագ կուրսերի ուսանողների և ասպիրանտների համար, որոնք հետաքրքրված են ժամանակակից կառավարման համակարգերի նախագծմամբ և արդյունավետության բարձրացմամբ։

Գեղարվեստական հայ․

Ժասմին Հայրապետյանի ստեղծագործությունն է, որը ներկայացնում է երիտասարդ Նռանեի աշխարհը՝ մի աղջկա, ով, պարզ արտաքին ունենալով, իրականում շատ յուրահատուկ կարողություններ է թաքցնում։ Գիրքը միավորում է իրականությունը և ֆանտաստիկան՝ մի գեղեցիկ, բայց միաժամանակ խորհրդավոր ու խճճված աշխարհում։ Նռանեն, որպես գլխավոր հերոսուհի, հայտնվում է տարբեր մարտահրավերների դիմաց, որոնցում պետք է որոշի, թե ինչպիսին է իրական սուպերուժը, ինչպես կարելի է հաղթահարել կյանքի դժվարությունները և գտնել սեփական ճանապարհը։ Գրքում Հայրապետյանը խարսխվում է սիրո, ընկերության, ինքնադրսևորման և անձնական աճի թեմաներին՝ ցույց տալով, որ ցանկացած ոք, լինի նա սովորական, թե առանձնահատուկ, կարող է գտնել իր սեփական ուժը։ Նռանեի սուպեր ուժը, սակայն, միայն ֆիզիկական չի, այլ ավելի շատ ներքին՝ կապված է նրա հոգեբանական ու էմոցիոնալ կարողությունների հետ։ **«Սուպեր Նռանե»**-ը նաև հետաքրքիր հեքիաթ է, որտեղ երիտասարդները կարող են գտնել այն, ինչը նրանց մոտ չի լինելու առաջին հայացքից՝ ուժ, վստահություն և ինքնագնահատական։ Վեպը նաև հասցեագրված է երիտասարդ ընթերցողին՝ հուշելով, թե ինչպես հաղթահարել անհանգստությունները, պայքարել սեփական տեղը գտնելու համար և հավատալ սեփական ուժերին։ Այս գրքի առաջին մասը իսկական ուղեցույց է այն մասին, թե ինչպես կարող են սովորական մարդիկ դառնալ ոչ միայն իրենց սիրելի հերոսները, այլև անձնական սուպեր հերոսներ՝ իրենց ուժերի, անձի և մտքերի միջոցով։ Հրատարակիչ - Եգեա Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-99941-64-94-3

Պատմություն

Իրան-ի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական զարգացումները 1954–1979 թվականներին խորապես պայմանավորված էին նավթային ռեսուրսների վերահսկմամբ, արտահանման եկամուտների աճով և պետության արագացված արդիականացման քաղաքականությամբ, որը ձևավորվեց հատկապես 1953 թվականի պետական հեղաշրջումից հետո և նավթային հատվածի վերակառուցման գործընթացում։ Այդ ժամանակաշրջանում նավթը դարձավ երկրի հիմնական տնտեսական հենասյունը՝ ապահովելով պետական բյուջեի մեծ մասը և թույլ տալով իրականացնել լայնածավալ արդյունաբերականացման և ենթակառուցվածքային ծրագրեր, որոնք նախաձեռնվում էին շահական վարչակարգի կողմից՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի-ի ղեկավարությամբ։ 1954 թվականի նավթային կոնսորցիումի համաձայնագրից հետո արևմտյան ընկերությունները պահպանեցին զգալի ազդեցություն արդյունահանման և արտահանման ոլորտներում, սակայն պետությունը աստիճանաբար մեծացրեց իր վերահսկողությունը, ինչը հատկապես ընդգծվեց 1970-ականներին նավթային եկամուտների կտրուկ աճի ժամանակ։ «Սպիտակ հեղափոխություն» կոչվող բարեփոխումների ծրագիրը նպատակ ուներ արդիականացնել գյուղատնտեսությունը, ընդլայնել կրթությունը և թուլացնել ավանդական ֆեոդալական հարաբերությունները, սակայն միաժամանակ խորացրեց սոցիալական անհավասարությունը և արագացրեց ուրբանիզացիան, ինչը ստեղծեց նոր սոցիալական լարվածություններ։ Նավթային հարստության կենտրոնացումը պետության և էլիտայի ձեռքում հանգեցրեց տնտեսական կախվածության կառուցվածքի ձևավորմանը, որտեղ ոչ նավթային ոլորտները զարգանում էին անհամաչափ, իսկ գյուղական բնակչության մի մասը տեղափոխվում էր քաղաքներ՝ առաջացնելով սոցիալական անհամապատասխանություններ։ Քաղաքական տեսանկյունից շահական իշխանությունը գնալով ավելի ավտորիտար բնույթ ստացավ՝ հենվելով անվտանգության ծառայությունների վրա և սահմանափակելով ընդդիմադիր շարժումները, ինչը, զուգորդվելով սոցիալական անհավասարության և մշակութային հակասությունների հետ, դարձավ 1979 թվականի իրանական հեղափոխության նախադրյալներից մեկը։ Ընդհանուր առմամբ, այս փուլը բնութագրվում է որպես նավթային եկամուտներով խթանված արագ արդիականացման և խորացող սոցիալական-քաղաքական ճգնաժամերի համադրություն, որը ձևավորեց ժամանակակից Իրանի պատմական շրջադարձը։