Ձեռքի ափի երակների ցանցի վրա հիմնված կենսաչափական գաղտնագրման համակարգի մշակում

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։

Տնտեսագիտություն

Նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքային զարգացման անհամաչափությունների պատճառների, դրսևորումների և դրանց հաղթահարման սոցիալ-տնտեսական ուղիների համակողմանի վերլուծությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, պետական կառավարման, տարածաշրջանային զարգացման և սոցիալական քաղաքականության ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են տարածքային զարգացման հիմնական խնդիրները՝ կենտրոն-մարզ անհավասարություն, բնակչության միգրացիոն հոսքեր, աշխատատեղերի բաշխման անհամաչափություն, ենթակառուցվածքների զարգացման տարբեր մակարդակներ և ներդրումային ակտիվության կենտրոնացում որոշ շրջաններում, բացատրվում են տարածաշրջանային քաղաքականության տեսական հիմքերը և պետության դերը համաչափ զարգացման ապահովման գործընթացում, մանրամասն քննարկվում են սոցիալ-տնտեսական ցուցանիշների վերլուծության մեթոդները, մարզերի տնտեսական պոտենցիալի գնահատման չափանիշները և զարգացման ծրագրերի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները, աշխատությունը անդրադառնում է նաև տարածաշրջանային զարգացման խթանման գործիքներին՝ պետական ներդրումներ, հարկային և ֆինանսական արտոնություններ, ենթակառուցվածքային ծրագրեր և տեղական ինքնակառավարման ուժեղացում, ներկայացվում են տարածքային զարգացման քաղաքականության միջազգային փորձի օրինակներ և դրանց կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում, գրքում ընդգծվում է համաչափ զարգացման կարևորությունը երկրի տնտեսական աճի, սոցիալական կայունության և ազգային անվտանգության ապահովման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական տարածաշրջանային տնտեսագիտության հիմքերը և գործնական քաղաքականության վերլուծությունը՝ ձևավորելով տարածքային զարգացման հիմնախնդիրների ամբողջական պատկերացում։

Իրավաբանություն

Իրավական սովորույթները վարքագծի պատմականորեն ձևավորված կանոններ են, որոնք երկար ժամանակ կիրառվել են հասարակության մեջ և պետության կողմից ճանաչվելու արդյունքում ստացել են իրավական բնույթ։ Դրանք առաջանում են մարդկանց բազմակի և համանման գործողությունների կրկնման միջոցով և ամրապնդվում են որպես ընդունված վարքագծի նորմեր։ Իրավական սովորույթը դառնում է իրավունքի աղբյուր միայն այն դեպքում, երբ պետությունը կամ իրավական համակարգը ճանաչում է այն և ապահովում դրա կատարումը։ Այսպիսի նորմերը հաճախ ունեն ավանդական բնույթ և արտացոլում են հասարակության մշակութային, պատմական և սոցիալական առանձնահատկությունները։ Իրավական սովորույթների հիմնական դերն այն է, որ դրանք լրացնում են գրավոր իրավունքը՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ օրենքներում կան բացեր կամ անորոշություններ։ Դրանք օգնում են կարգավորել հասարակական հարաբերությունները ավելի ճկուն և բնական ձևով՝ հաշվի առնելով տեղական առանձնահատկությունները և հասարակական ընկալումները։ Շատ դեպքերում իրավական սովորույթները հատկապես կարևոր են այն ոլորտներում, որտեղ օրենքը չի կարող մանրամասն կարգավորել բոլոր իրավիճակները, օրինակ՝ առևտրային հարաբերություններում, ընտանեկան որոշ ավանդական հարցերում կամ տեղական ինքնակառավարման որոշ գործելակերպերում։ Իրավական սովորույթների նշանակությունը նաև այն է, որ դրանք նպաստում են իրավական համակարգի կայունությանը և հասարակության իրավական գիտակցության ձևավորմանը, քանի որ մարդիկ ավելի հեշտ են ընդունում այն կանոնները, որոնք արդեն երկար ժամանակ կիրառվել են իրենց միջավայրում։ Միևնույն ժամանակ, իրավական սովորույթները պետք է համապատասխանեն գործող սահմանադրությանը և օրենքներին, հակառակ դեպքում դրանք չեն կարող ճանաչվել որպես իրավական ուժ ունեցող նորմեր։ Ժամանակակից իրավական պետություններում սովորույթը հիմնականում հանդես է գալիս որպես երկրորդական իրավունքի աղբյուր, սակայն որոշ իրավական համակարգերում այն դեռևս ունի կարևոր դեր, հատկապես ընդհանուր իրավունքի երկրներում։ Այսպիսով, իրավական սովորույթները հանդիսանում են իրավունքի ձևավորման և զարգացման կարևոր տարր, որը ապահովում է իրավական համակարգի ճկունությունը, հասարակական հարաբերությունների արդյունավետ կարգավորումը և իրավական ավանդույթների պահպանումը։

Փիլիսոփայություն

Կառլ Յասպերսի «Փիլիսոփայական հավատք» (1948) աշխատությունը նրա էքզիստենցիալ փիլիսոփայության կարևորագույն գործերից է, որտեղ նա փորձում է բացատրել մարդու հոգևոր և իմացական դիրքորոշումը աշխարհի, գոյության և վերջնական իմաստի նկատմամբ։ Յասպերսը տարբերակում է կրոնական հավատքն ու փիլիսոփայական հավատքը՝ ընդգծելով, որ փիլիսոփայական հավատքը չի հիմնվում դոգմաների, սուրբ գրքերի կամ բացարձակ ճշմարտությունների վրա, այլ առաջանում է մարդու սեփական մտածողության, ներքին փորձի և գոյության սահմանային իրավիճակների՝ մահի, տառապանքի, պայքարի և պատահականության գիտակցման արդյունքում։ Նրա կարծիքով մարդը չի կարող ամբողջապես ճանաչել աշխարհը գիտության միջոցով, քանի որ գոյություն ունեն այնպիսի սահմաններ, որոնք գիտությունը չի կարող հաղթահարել, և հենց այդ սահմանների գիտակցումն է, որ մարդուն մղում է դեպի փիլիսոփայական մտածողություն և հավատք։ Յասպերսը նաև ընդգծում է «սահմանային իրավիճակների» գաղափարը, որտեղ մարդը բախվում է իր գոյության վերջավորությանը և ստիպված է վերանայել իր արժեքներն ու կյանքի իմաստը։ Նրա փիլիսոփայության մեջ կարևոր դեր ունի ազատությունը, հաղորդակցությունը և անհատի ներքին պատասխանատվությունը սեփական կյանքի իմաստը ձևավորելու հարցում։ Այս աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալ, որ իրական իմաստավոր կյանքը հնարավոր է միայն այն դեպքում, երբ մարդը գիտակցում է իր սահմանափակությունը, բայց միաժամանակ չի հրաժարվում իմաստի որոնումից։

Բժշկություն

Միջին ականջի և վերին շնչուղիների զուգակցված հիվանդությունների դեպքում համակցված վիրահատական բուժման հիմնավորումը պայմանավորված է այդ համակարգերի անատոմիական, ֆունկցիոնալ և պաթոֆիզիոլոգիական սերտ փոխկապակցվածությամբ, որտեղ Էվստաքյան փողը, քթի խոռոչը, քթըմպանը և միջին ականջը կազմում են միասնական օդափոխության և դրենաժի համակարգ։ Հաճախ հանդիպող համակցված ախտաբանությունները՝ քրոնիկական միջին օտիտը, ադենոիդային հյուսվածքի հիպերպլազիան, քրոնիկական ռինոսինուսիտը և Էվստաքյան փողի դիսֆունկցիան, փոխադարձաբար նպաստում են հիվանդության քրոնիզացմանը և բուժման արդյունավետության նվազեցմանը, եթե կիրառվում է միայն մեկ օջախի մեկուսացված բուժում։ Համակցված վիրահատական մոտեցման հիմնական հիմնավորումն այն է, որ վերին շնչուղիների օդափոխության և դրենաժի վերականգնումը անմիջական ազդեցություն ունի միջին ականջի աերացիայի վրա, ինչի արդյունքում բարելավվում է թմբկախոռոչի ճնշման հավասարակշռությունը և նվազում է էքսուդատի կուտակումը։ Օրինակ՝ ադենոտոմիան կամ ֆունկցիոնալ էնդոսկոպիկ սինուս վիրաբուժությունը (FESS) կարող են զուգակցվել տիմպանոպլաստիկայի կամ միրինգոտոմիայի հետ՝ ապահովելով ինչպես պատճառական գործոնի վերացում, այնպես էլ տեղային ախտաբանական փոփոխությունների շտկում։ Պաթոֆիզիոլոգիական տեսանկյունից վերին շնչուղիների քրոնիկական բորբոքումը հանգեցնում է լորձաթաղանթի այտուցի, մուկոցիլյար տրանսպորտի խանգարման և մանրէային գաղութացման, ինչը նպաստում է միջին ականջի կրկնվող ինֆեկցիաներին։ Այդ պատճառով միայն ականջի վիրահատական միջամտությունը հաճախ չի ապահովում երկարաժամկետ արդյունք, եթե չի վերացվում վերին շնչուղիների օբստրուկցիան կամ բորբոքային օջախը։

Lեզվաբանություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայերեն լեզվում որոշիչների արտահայտման ձևերի՝ բառային, բառակապակցական և նախադասական կառուցվածքների քերականական և ոճական քննությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են որոշիչի՝ որպես խոսքի երկրորդական անդամի գործառույթները և դրա արտահայտման բազմազան միջոցները ժամանակակից հայերենում։ Աշխատությունում առանձնացվում են պարզ բառով արտահայտված որոշիչները, որոնք սովորաբար հանդես են գալիս ածականներով, դերանուններով կամ գոյականական ձևերով, ինչպես նաև բառակապակցական որոշիչները, որոնք ձևավորվում են տարբեր շարահյուսական կապերով և ապահովում են իմաստային ավելի հստակ և ընդլայնված բնութագրում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև նախադասությամբ արտահայտված որոշիչներին, որոնք հանդես են գալիս որպես հարաբերական կամ լրացուցիչ բացատրական կառույցներ՝ ապահովելով բարդ կառուցվածքային և իմաստային հարաբերություններ։