Նպատակ և ճշմարտություն-Գուրգեն Յանիկյան

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատանքը նվիրված է ջերմաէլեկտրակայաններում ներկայանային (իրական ժամանակի) էլեկտրական բեռնվածքի օպտիմալ բաշխման խնդիրներին՝ հաշվի առնելով ցածր պոտենցիալային հատվածների արդյունավետության ցուցանիշները։ Հետազոտության նպատակն է մշակել մեթոդաբանական մոտեցումներ, որոնք թույլ են տալիս առավել արդյունավետ կերպով բաշխել էլեկտրական բեռը գեներացնող ագրեգատների միջև՝ նվազեցնելով էներգետիկ կորուստները և բարձրացնելով կայանի ընդհանուր աշխատանքային արդյունավետությունը։ Վերլուծության ընթացքում դիտարկվում են էներգաբլոկների տեխնիկական սահմանափակումները, աշխատանքային ռեժիմների կայունությունը, վառելիքի սպառման կախվածությունը բեռնվածքից, ինչպես նաև ցածր պոտենցիալային մասերում տեղի ունեցող կորուստների ազդեցությունը համակարգի ընդհանուր արդյունավետության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում օպտիմալացման մաթեմատիկական մոդելներին և կառավարման ալգորիթմներին, որոնք հնարավորություն են տալիս իրական ժամանակում վերակարգավորել բեռի բաշխումը՝ կախված համակարգի վիճակից և արտաքին պահանջարկից։ Աշխատության արդյունքները կարող են կիրառվել էներգետիկ համակարգերի կառավարման արդյունավետության բարձրացման, արտադրական ծախսերի նվազեցման և կայուն էներգամատակարարման ապահովման նպատակով։

Մանկավարժություն

Այս գիրքը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում համակարգչային ուսուցման ադապտացիոն մեթոդների կիրառման ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով ժամանակակից կրթական տեխնոլոգիաների ներդրման կարևոր ուղղություններից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են անհատականացված ուսուցման սկզբունքները, համակարգչային միջոցների կիրառման հնարավորությունները, սովորողների առանձնահատկություններին համապատասխան ուսումնական գործընթացի կազմակերպման մեթոդները և թվային միջավայրի ազդեցությունը կրթության արդյունավետության վրա։ Գրքում քննարկվում են ադապտացիոն ուսուցման մոդելներ, ծրագրային գործիքների կիրառման եղանակներ և մանկավարժական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են սովորողների գիտելիքների յուրացման, ինքնուրույն աշխատանքի և տեղեկատվական հմտությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել ուսուցիչների, մանկավարժների, կրթական տեխնոլոգիաների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և դպրոցական կրթության արդիականացման հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Տնտեսագիտություն

ՀՆԱ-ն (Համախառն ներքին արդյունք) չափում է տվյալ երկրի տարածքում մեկ տարվա ընթացքում արտադրված բոլոր վերջնական ապրանքների և ծառայությունների ընդհանուր արժեքը, և այն կարող է հաշվարկվել արտադրության, եկամուտների կամ ծախսերի մեթոդներով։ Սակայն ՀՆԱ-ն անվանական արտահայտությամբ կարող է փոփոխվել նաև գների մակարդակի փոփոխության պատճառով, ուստի իրական տնտեսական աճը գնահատելու համար օգտագործվում են գների ինդեքսներ, որոնցից կարևորագույններն են սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) և ՀՆԱ դեֆլյատորը։ Սպառողական գների ինդեքսը (ՍԳԻ) չափում է բնակչության կողմից սպառվող ապրանքների և ծառայությունների զամբյուղի գների փոփոխությունը ժամանակի ընթացքում և հիմնականում օգտագործվում է ինֆլյացիայի մակարդակը գնահատելու համար, քանի որ արտացոլում է տնային տնտեսությունների իրական գնողունակության փոփոխությունը։ ՀՆԱ դեֆլյատորը, ընդհակառակը, չափում է բոլոր արտադրված ապրանքների և ծառայությունների գների միջին փոփոխությունը՝ ներառելով նաև ներդրումային և պետական ծախսերը, և հաշվարկվում է որպես անվանական ՀՆԱ-ի հարաբերություն իրական ՀՆԱ-ին։ Այս երկու ցուցանիշների տարբերությունն այն է, որ ՍԳԻ-ն կենտրոնանում է սպառողական զամբյուղի վրա, իսկ դեֆլյատորը՝ ամբողջ արտադրության կառուցվածքի վրա, ինչի արդյունքում դրանք կարող են տարբեր պատկեր տալ գնաճի մակարդակի վերաբերյալ։

Մաթեմատիկա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է լիցքավորված մասնիկների և տարբեր միջավայրերի անհարթ բաժանման սահմանների փոխազդեցության արդյունքում առաջացող ճառագայթման ֆիզիկական բնույթի և օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են էլեկտրամագնիսական ճառագայթման առաջացման տեսական հիմքերը, վերլուծվում են մակերևութային անհարթությունների ազդեցությունը ճառագայթման ինտենսիվության, սպեկտրային հատկությունների, ուղղվածության և տարածման առանձնահատկությունների վրա։ Քննարկվում են տարբեր մաթեմատիկական մոդելներ և հաշվարկային մեթոդներ, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել բարդ ֆիզիկական գործընթացները և գնահատել միջավայրերի սահմանների երկրաչափական կառուցվածքի ազդեցությունը ճառագայթային երևույթների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեսական կանխատեսումների և փորձարարական տվյալների համադրմանը, ինչպես նաև ստացված արդյունքների կիրառական նշանակությանը մասնիկների արագացուցիչների, ճառագայթային տեխնոլոգիաների, նյութագիտության, պլազմայի ֆիզիկայի և ժամանակակից էլեկտրոնային ու օպտիկական համակարգերի զարգացման համատեքստում։ Գիրքը նախատեսված է տեսական և կիրառական ֆիզիկայի բնագավառի գիտաշխատողների, դասախոսների, ասպիրանտների, ուսանողների և այն մասնագետների համար, ովքեր հետաքրքրված են էլեկտրադինամիկայի, մասնիկների ֆիզիկայի և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման առաջացման մեխանիզմների խորացված ուսումնասիրությամբ։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության ագրարային ոլորտում պետական կարգավորման անհրաժեշտության, հիմնական ուղղությունների, կիրառվող տնտեսական մեխանիզմների և ոլորտի կայուն զարգացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում պետության դերակատարությունն է գյուղատնտեսական արտադրության զարգացման, պարենային ապահովվածության, գյուղական տարածքների սոցիալ-տնտեսական կենսունակության և ագրարային տնտեսությունների գործունեության համար նպաստավոր պայմանների ձևավորման գործընթացներում։ Քննվում են ագրարային շուկայի առանձնահատկությունները, գյուղատնտեսական արտադրությանը բնորոշ բնական և տնտեսական ռիսկերը, արտադրության սեզոնայնությունը, հողային ու ջրային ռեսուրսների օգտագործման խնդիրները, ինչպես նաև արտադրողների ֆինանսական և նյութատեխնիկական հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական աջակցության տնտեսական գործիքներին, վարկավորման և ներդրումների խթանման մեխանիզմներին, ենթակառուցվածքների զարգացմանը, գյուղատնտեսական ապահովագրության և ռիսկերի կառավարման նշանակությանը՝ առանց դրանք դիտարկելու շուկայական հարաբերություններին փոխարինող միջոցների տեսանկյունից։ Ուսումնասիրվում են պետության և մասնավոր հատվածի փոխգործակցության հնարավորությունները, գյուղացիական տնտեսությունների և ագրարային կազմակերպությունների մրցունակության բարձրացման նախադրյալները, արտադրողականության աճի և ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրման խթանման խնդիրները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գյուղատնտեսական արտադրանքի իրացման, վերամշակման, պահպանման և մատակարարման շղթաների արդյունավետ կազմակերպումը, քանի որ ագրարային քաղաքականության արդյունքները պայմանավորված են ոչ միայն արտադրության ծավալով, այլև արտադրողից մինչև սպառող ամբողջ տնտեսական համակարգի գործունեությամբ։ Դիտարկվում են նաև հողային հարաբերությունների կարգավորման, գյուղատնտեսական նշանակության հողերի արդյունավետ օգտագործման, ոռոգման համակարգերի զարգացման և բնական ռեսուրսների պահպանության հարցերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել պետական ծրագրերի արդյունավետության գնահատման չափանիշները, ֆինանսական միջոցների նպատակային օգտագործումը և աջակցության տարբեր ձևերի ազդեցությունը գյուղատնտեսական տնտեսությունների գործունեության վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է ագրարային տնտեսագիտության, պետական տնտեսական կարգավորման, գյուղական զարգացման և հանրային քաղաքականության մոտեցումները՝ ագրարային ոլորտի արդյունավետության, մրցունակության և երկարաժամկետ կայունության բարձրացման հետ կապված խնդիրները համակարգված ներկայացնելու նպատակով։

Այլ առարկաներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում համայնքային հողօգտագործման արդյունավետ կառավարման համար անհրաժեշտ տարածական տվյալների ձևավորման, հավաքագրման, պահպանման և տրամադրման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են համայնքային հողերի վերաբերյալ տեղեկատվության կառուցվածքը, տարածական տվյալների աղբյուրները, դրանց ճշգրտության և ամբողջականության ապահովման մեխանիզմները, ինչպես նաև հողային ռեսուրսների կառավարման գործընթացում աշխարհագրական տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հողամասերի սահմանների, նպատակային և գործառնական նշանակության, օգտագործման ձևերի, սեփականության և վարձակալության կարգավիճակի, ինչպես նաև տարածքային պլանավորման համար անհրաժեշտ այլ տվյալների համակարգմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են տարածական տվյալների բազաների և աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառման հնարավորությունները՝ համայնքային հողերի հաշվառման, քարտեզագրման, վերահսկման և կառավարման արդյունավետությունը բարձրացնելու նպատակով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարբեր տեղեկատվական աղբյուրների համադրմանը, տվյալների փոխգործունակությանը, միասնական չափորոշիչների կիրառմանը և տվյալների պարբերական թարմացման անհրաժեշտությանը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև համայնքային կառավարման մարմինների տեղեկատվական ապահովվածության խնդիրներին, տարածական տվյալների հասանելիությանը և դրանց օգտագործմանը որոշումների ընդունման, հողաշինական ծրագրերի մշակման և տարածքային զարգացման պլանավորման գործընթացներում։ ՀՀ պայմանների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու համայնքային հողօգտագործման վերաբերյալ տվյալների կառավարման առկա խնդիրները և առաջարկելու դրանց կատարելագործման ուղիներ։ Տարածական տեղեկատվության համակարգված կիրառումը կարող է նպաստել հողային ռեսուրսների առավել արդյունավետ օգտագործմանը, ապօրինի կամ ոչ նպատակային հողօգտագործման հայտնաբերմանը, համայնքային գույքի կառավարման բարելավմանը և տարածքային զարգացման ծրագրերի հիմնավորվածությանը։ Աշխատության արդյունքները կարող են օգտակար լինել համայնքային կառավարման, հողաշինության և կադաստրային համակարգերի տեղեկատվական ապահովման կատարելագործման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել հողաշինարարներին, գեոդեզիստներին, քարտեզագետներին, քաղաքաշինության և տարածքային պլանավորման մասնագետներին, համայնքային կառավարման մարմինների ներկայացուցիչներին, GIS մասնագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։