«ՇԻԿԱՀՈՂԻ» ԱՐԳԵԼՈՑ

Բնապահպանություն

Շիկահողի պետական արգելոցը Հայաստանի Հանրապետության ամենակարևոր բնապահպանական տարածքներից մեկն է, որը գտնվում է Սյունիքի մարզում և ստեղծվել է բնության յուրահատուկ էկոհամակարգերի, անտառների ու կենսաբազմազանության պահպանության նպատակով։ Արգելոցը առանձնանում է իր հարուստ և բազմազան բուսական ու կենդանական աշխարհով, որտեղ հանդիպում են բազմաթիվ հազվագյուտ և Կարմիր գրքում գրանցված տեսակներ։ Տարածքը հիմնականում ծածկված է խիտ անտառներով, որտեղ աճում են կաղնի, բոխի, թխկի և այլ ծառատեսակներ, իսկ կենդանական աշխարհում կարելի է հանդիպել գայլի, աղվեսի, արջի, ինչպես նաև տարբեր թռչնատեսակների ու սողունների։ Շիկահողի արգելոցը ունի նաև յուրահատուկ կլիմայական պայմաններ, որոնք նպաստում են էկոհամակարգերի կայուն զարգացմանը և բնական հավասարակշռության պահպանմանը։ Այն կարևոր դեր է խաղում ոչ միայն Հայաստանի բնության պահպանության, այլև գիտական հետազոտությունների համար, քանի որ այստեղ իրականացվում են ուսումնասիրություններ բուսական և կենդանական աշխարհի վերաբերյալ։ Արգելոցը ստեղծվել է, որպեսզի սահմանափակվի մարդու վնասակար ազդեցությունը բնության վրա և պահպանվեն բնական գործընթացները գրեթե անփոփոխ վիճակում։ Շիկահողի տարածքը նաև ունի էկոտուրիզմի զարգացման պոտենցիալ, սակայն այցելությունները խիստ կարգավորվում են՝ բնության պահպանությունը ապահովելու նպատակով։ Այս արգելոցը համարվում է Հայաստանի բնության ամենաթանկարժեք գոհարներից մեկը, որը կարևոր է ինչպես ազգային, այնպես էլ համաշխարհային բնապահպանական տեսանկյունից։

Այլ առարկաներ

Այս հրատարակությունը՝ «New books. Information bulletin. 2017 yearly», ընդհանուր առմամբ ներկայացնում է 2017 թվականի ընթացքում լույս տեսած նոր գրքերի վերաբերյալ տեղեկատվական-մատենագիտական տարեկան ամփոփագիր, որը սովորաբար կազմվում է գրադարանային կամ տեղեկատվական կենտրոնների կողմից և ծառայում է որպես ընթերցողների, գրադարանավարների և հետազոտողների համար գրքային նորությունների համակարգված ուղեցույց։ Այդպիսի տեղեկատվական բյուլետենները նպատակ ունեն ներկայացնել տարվա ընթացքում հրատարակված նոր գրքերի ընտրանի կամ հաշվառում՝ ըստ թեմաների, հեղինակների, հրատարակությունների և երբեմն նաև ըստ ոլորտների՝ գիտական, գեղարվեստական, մանկական կամ մասնագիտական գրականություն։ 2017 թվականի նման տարեկան բյուլետենները սովորաբար արտացոլում են հրատարակչական շուկայի ընդհանուր միտումները, նոր գրական հոսքերը և տեղեկատվական ռեսուրսների ընդլայնումը, ինչպես նաև օգնում են գրադարաններին համալրել իրենց ֆոնդերը արդիական և պահանջարկ ունեցող նյութերով։ Այս տեսակի հրատարակությունները հաճախ օգտագործվում են նաև որպես մատենագիտական հղման աղբյուր՝ նոր գրքերի գրանցման, դասակարգման և գիտական տեղեկատվության տարածման համար։ Դրանք կարևոր դեր ունեն գրադարանային գործի և տեղեկատվական սպասարկման համակարգում՝ ապահովելով տարվա ընթացքում լույս տեսած գրականության մասին համառոտ, բայց համակարգված պատկերացում։

Այլ առարկաներ

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

Մանկավարժություն

Սա մանկավարժական ուղղվածության գիտամեթոդական նյութ է, որը նվիրված է էկոլոգիական կրթության բովանդակության ձևավորմանն ու ուսուցման կազմակերպման տարբեր ձևերին բարձրագույն մանկավարժական ուսումնական հաստատություններում։ Այն ներկայացնում է էկոլոգիական գիտելիքների համակարգը, որը պետք է ներառվի ապագա ուսուցիչների պատրաստման գործընթացում՝ ընդգծելով բնապահպանական մտածողության ձևավորման, կայուն զարգացման գաղափարների ընկալման և պատասխանատու վերաբերմունքի դաստիարակման կարևորությունը։ Աշխատությունում քննարկվում են ուսուցման ժամանակակից մեթոդներ՝ դասախոսություններ, սեմինարներ, գործնական և դաշտային աշխատանքներ, նախագծային ուսուցում և ինտերակտիվ մոտեցումներ, որոնք նպաստում են ուսանողների էկոլոգիական գիտակցության խորացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկավարժական գործընթացում էկոլոգիական արժեքների ինտեգրմանը, միջառարկայական կապերին և ուսանողների ինքնուրույն հետազոտական գործունեությանը։ Նյութը օգտակար է մանկավարժների, մեթոդիստների և ուսանողների համար, ովքեր պատրաստվում են կրթական ոլորտում կիրառել էկոլոգիական կրթության ժամանակակից մոտեցումներ։

Մենեջմենթ

Գիրքը կառավարման տեսությունը ներկայացնում է որպես համակարգված գործունեություն, որը ներառում է պլանավորում, կազմակերպում, ղեկավարում և վերահսկում։ Այս գործառույթները դիտարկվում են որպես փոխկապակցված փուլեր, որոնք միասին ապահովում են կազմակերպության արդյունավետ աշխատանքը և նպատակների իրականացումը։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման սկզբունքներին՝ նպատակաուղղվածություն, համակարգվածություն, արդյունավետություն և ճկունություն։ Նշվում է, որ հաջող կառավարման համար կարևոր է ճիշտ սահմանել նպատակները, ռացիոնալ օգտագործել ռեսուրսները և արագ արձագանքել փոփոխություններին։ Գրքում ներկայացվում են նաև կառավարման տարբեր մակարդակները՝ վերին, միջին և ստորին օղակներ, ինչպես նաև նրանց գործառույթներն ու պատասխանատվությունները։ Բացատրվում է, թե ինչպես է կազմակերպության կառուցվածքը ազդում կառավարման գործընթացի վրա և ինչ ձևերով կարելի է կազմակերպել աշխատանքի բաժանումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ղեկավարի դերին։ Հեղինակները ներկայացնում են ղեկավարի անհրաժեշտ հմտությունները՝ որոշումների ընդունում, հաղորդակցություն, թիմի կառավարում և խնդիրների լուծում։ Նշվում է, որ արդյունավետ ղեկավարը պետք է կարողանա համատեղել տեսական գիտելիքները և գործնական փորձը։ Բացի այդ, անդրադարձ կա կառավարման ժամանակակից մոտեցումներին, որոշումների ընդունման մեթոդներին և կազմակերպության գործունեության գնահատման չափանիշներին։ Ներկայացվում են նաև կառավարման գործընթացում կիրառվող գործիքներ և մեթոդներ, որոնք օգնում են բարձրացնել աշխատանքի արդյունավետությունը։

Մաթեմատիկա

Այս գիրքը ներկայացնում է սովորական դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումների տեսության հիմունքները՝ բացատրելով դրանց կառուցվածքը, լուծման հիմնական մեթոդները և կիրառությունները տարբեր գիտական ու ինժեներական խնդիրներում։ Գրքում քննարկվում են առաջին և բարձր կարգի դիֆերենցիալ հավասարումները, դրանց ընդհանուր և մասնավոր լուծումները, ինչպես նաև սկզբնական և սահմանային խնդիրների ձևակերպումը։ Ինտեգրալ հավասարումների բաժնում ներկայացվում են Վոլտերայի և Ֆրեդհոլմի տիպի հավասարումները, լուծման մոտարկման և անալիտիկ մեթոդները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև դիֆերենցիալ և ինտեգրալ հավասարումների փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև դրանց կիրառություններին ֆիզիկայում, մեխանիկայում, տնտեսագիտությունում և այլ կիրառական ոլորտներում։ Նյութը կառուցված է տեսական բացատրությունների և լուծված օրինակների համադրությամբ՝ օգնելով ընթերցողին զարգացնել վերլուծական և մաթեմատիկական մտածողություն։ Գիրքը նախատեսված է ուսանողների և կիրառական մաթեմատիկայով հետաքրքրվողների համար։