Պետրոս Դուրյան. Երկեր

Բժշկություն

Աշխատանքը նվիրված է ինտերլեյկին-1β-ի և դրա ռեցեպտորային անտագոնիստի դերի ուսումնասիրությանը խոցային հիվանդության զարգացման, ընթացքի, կանխատեսման և բուժման արդյունքների ձևավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են հիվանդության ախտածագման հիմնական մեխանիզմները, բորբոքային գործընթացների և իմունային պատասխանի նշանակությունը ստամոքսի ու տասներկումատնյա աղու լորձաթաղանթի վնասման և վերականգնման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտերլեյկին-1β-ի՝ որպես բորբոքային գործընթացներում կարևոր դեր ունեցող ցիտոկինի, և դրա ռեցեպտորային անտագոնիստի փոխհարաբերությանը, ինչպես նաև այդ գործոնների հնարավոր ազդեցությանը հիվանդության կլինիկական դրսևորումների և ընթացքի առանձնահատկությունների վրա։ Ուսումնասիրվում են նշված իմունաբանական ցուցանիշների և խոցային հիվանդության ծանրության, սրացումների հաճախականության, բարդությունների զարգացման ու բուժման արդյունավետության միջև հնարավոր կապերը։ Աշխատանքում վերլուծվում են նաև հիվանդության կանխատեսման գնահատման հնարավոր մոտեցումները՝ հաշվի առնելով բորբոքային և իմունաբանական գործոնների փոփոխությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել խոցային հիվանդության ախտածագման վերաբերյալ պատկերացումների ընդլայնմանը, հիվանդության ընթացքի և հնարավոր ելքերի ավելի ճշգրիտ գնահատմանը, ինչպես նաև բուժական մարտավարության կատարելագործմանն ուղղված նոր մոտեցումների ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքը հետաքրքրություն է ներկայացնում գաստրոէնտերոլոգիայի, իմունոլոգիայի, պաթոֆիզիոլոգիայի և կլինիկական բժշկության ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, բժշկական կրթության մասնակիցների և համապատասխան գիտական թեմաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Մշակույթ

Հրատարակությունը տեղեկատվական-մատենագիտական բնույթի ընթացիկ տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակը տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի բնագավառների վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության համակարգված ներկայացումն ու մասնագիտական շրջանառության մեջ դնելն է։ Այն նախատեսված է մշակույթի և արվեստի ոլորտների գիտնականների, մասնագետների, դասախոսների, ուսանողների, գրադարանային աշխատողների և համապատասխան թեմաներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ հնարավորություն տալով պարբերաբար տեղեկանալ նոր հրատարակությունների մասին և արագ գտնել անհրաժեշտ աղբյուրները։ Մատենագիտական նյութը կարող է ընդգրկել գրքեր, գիտական ու հանրամատչելի ուսումնասիրություններ, ժողովածուներ, պարբերական մամուլում հրապարակված հոդվածներ և այլ նյութեր՝ հայերեն և ռուսերեն լեզուներով։ Տեղեկությունները համակարգվում են թեմատիկ և մատենագիտական սկզբունքներով, ինչի շնորհիվ հնարավոր է կողմնորոշվել մշակութային կյանքի բազմաթիվ ուղղությունների վերաբերյալ առկա գրականության մեջ։ Ընդգրկվող նյութերի շրջանակը վերաբերում է մշակույթի ընդհանուր խնդիրներին, մշակութային հաստատությունների գործունեությանը, արվեստի տարբեր ճյուղերին, թատրոնին, երաժշտությանը, կերպարվեստին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, գրադարանային գործին, մատենագիտությանը և հարակից ոլորտներին։ Յուրաքանչյուր մատենագիտական նկարագրություն ընթերցողին տալիս է հրատարակությունը նույնականացնելու և համապատասխան գրականությունը որոնելու համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները, իսկ նյութերի դասակարգված ներկայացումը հեշտացնում է մասնագիտական տեղեկատվության ընտրությունը։ Պարբերական բնույթը առանձնահատուկ նշանակություն է հաղորդում տեղեկատուին, քանի որ այն ոչ միայն ներկայացնում է առանձին հրատարակություններ, այլև ժամանակի ընթացքում ձևավորում է մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հրատարակվող գրականության հաջորդական մատենագիտական պատկերը։ Այս տեսանկյունից նման թողարկումները հետագայում ձեռք են բերում նաև պատմական և աղբյուրագիտական արժեք՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրելու, թե տարբեր տարիներին մշակույթի և արվեստի որ բնագավառներն են առավել ակտիվորեն լուսաբանվել, ինչ թեմաներ են գտնվել գիտական ու հասարակական ուշադրության կենտրոնում և ինչպես է զարգացել մասնագիտական գրականության հրատարակումը։ Միաժամանակ այն արտացոլում է խորհրդային շրջանի գրադարանային-տեղեկատվական աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները, երբ մասնագիտական մատենագիտական ցանկերը ծառայում էին նոր գրականության մասին տեղեկատվության կանոնավոր տարածմանը։ Հրատարակությունը կարևոր օժանդակ աղբյուր է նաև հետադարձ մատենագիտական որոնումների, թեմատիկ գրականության ցանկերի կազմման, մշակութային կյանքի ուսումնասիրության և համապատասխան ժամանակաշրջանի հրատարակչական գործունեության վերականգնման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, մատենագիտության, մշակութաբանության, արվեստագիտության և Հայաստանի մշակութային պատմության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Մշակույթ

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է ՀԽՍՀ-ում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած նոր գրականության համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն։ Այն նախատեսված է ընթերցողին, հետազոտողին, գրադարանավարին և մշակույթի ու արվեստի ոլորտի մասնագետին համապատասխան թեմաներով նոր հրատարակությունների մասին արագ և կառուցակարգված տեղեկություն տրամադրելու համար։ Նյութի հիմնական արժեքը ոչ թե առանձին գրական կամ արվեստագիտական ստեղծագործությունների բովանդակային քննադատությունն է, այլ դրանց մատենագիտական գրանցումն ու տեղեկատու ներկայացումը՝ հնարավորություն տալով պարզել, թե տվյալ ժամանակահատվածում ինչպիսի գրքեր, ժողովածուներ, ուսումնասիրություններ և այլ հրատարակություններ են լույս տեսել Հայաստանի մշակութային ու արվեստային կյանքի վերաբերյալ։ Այսպիսի ընթացիկ տեղեկատուները կարևոր դեր են ունեցել գիտական և մասնագիտական տեղեկատվության շրջանառության մեջ, քանի որ նոր հրատարակությունների վերաբերյալ տվյալները մեկտեղելով՝ հեշտացրել են անհրաժեշտ աղբյուրների հայտնաբերումն ու հետագա օգտագործումը։ Հավաքված նյութը կարող է ընդգրկել Հայաստանի մշակույթի պատմությանը, գրականությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական արվեստին և մշակութային հաստատությունների գործունեությանը վերաբերող գրականություն։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված դասավորությունը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին կողմնորոշվել ըստ թեմայի, հեղինակի, հրատարակության տեսակի կամ այլ bibliographic չափանիշների և ընտրել հետազոտության համար անհրաժեշտ աղբյուրները։ Հրատարակության առանձնահատուկ նշանակությունն այն է, որ այն արտացոլում է ՀԽՍՀ մշակութային և արվեստագիտական մտքի ու հրատարակչական գործունեության որոշակի ժամանակահատվածը։ Այդ պատճառով այն կարող է արժեքավոր լինել ոչ միայն որպես գրականության որոնման օժանդակ միջոց, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի փաստագրական աղբյուր։ Մատենագիտական տեղեկատուների միջոցով հնարավոր է հետագայում ուսումնասիրել, թե որ թեմաներն են առավել ակտիվորեն լուսաբանվել, ինչպիսի աշխատություններ են հրատարակվել և ինչպես է ձևավորվել մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ գիտական և հանրամատչելի գրականության շրջանակը։ Հրատարակության գործնական նշանակությունը հատկապես մեծ է գրադարանային և տեղեկատվական աշխատանքում։ Այն կարող է օգտագործվել թեմատիկ մատենագիտությունների կազմման, գրքային ֆոնդերի համալրման, գիտական աշխատանքների համար աղբյուրների որոնման, ինչպես նաև մշակութային ժառանգության վերաբերյալ հետազոտությունների նախնական աղբյուրագիտական փուլում։ Նման նյութերը նաև հնարավորություն են տալիս հետազոտողին հետևելու հրատարակչական ընթացքին՝ առանց առանձին-առանձին տարբեր գրադարանային կատալոգներ կամ պարբերականներ ուսումնասիրելու անհրաժեշտության։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, արվեստաբաններին, գրականագետներին, մշակութաբաններին, գրադարանագետներին և Խորհրդային Հայաստանի մշակութային կյանքի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես իր ժամանակի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության փաստագրական քարտեզ, որն ամփոփում է համապատասխան թեմաներով հրատարակված նյութերի մասին մատենագիտական տվյալները և ստեղծում է դրանց հայտնաբերման, դասակարգման ու հետագա գիտական օգտագործման հարմար հիմք։

Մենեջմենթ

Պլանավորման էությունը կայանում է նպատակների նախապես սահմանման, դրանց հասնելու միջոցների ընտրության և ռեսուրսների արդյունավետ բաշխման գործընթացում, որի միջոցով կազմակերպությունը կամ անհատը նվազեցնում է անորոշությունը և ապահովում է նպատակային գործողությունների համակարգված իրականացում։ Պլանավորման տրամաբանությունը հիմնված է իրավիճակի վերլուծության, նպատակների ձևակերպման, այլընտրանքների գնահատման և լավագույն տարբերակի ընտրության վրա՝ հաշվի առնելով արտաքին և ներքին միջավայրի փոփոխականները, ռիսկերը և հնարավորությունները։ Պլանավորման փուլերը սովորաբար ընդգրկում են նախնական վերլուծությունը, նպատակադրման գործընթացը, ռազմավարական և մարտավարական տարբերակների մշակումը, դրանց գնահատումն ու ընտրությունը, ինչպես նաև իրականացվող գործողությունների մանրամասնեցումն ու վերահսկման մեխանիզմների սահմանումը։ Պլանավորման մակարդակները բաժանվում են ռազմավարական, տակտիկական և օպերատիվ մակարդակների, որտեղ ռազմավարական մակարդակը վերաբերում է երկարաժամկետ նպատակներին և ընդհանուր ուղղությանը, տակտիկականը՝ միջնաժամկետ ծրագրերին և ստորաբաժանումների գործունեությանը, իսկ օպերատիվը՝ կարճաժամկետ կոնկրետ գործողությունների կազմակերպմանը և ամենօրյա աշխատանքների իրականացմանը։ Այս համակարգը միասին ապահովում է կառավարման գործընթացի կառուցվածքայնություն և արդյունավետություն՝ թույլ տալով կազմակերպություններին ավելի կանխատեսելի և վերահսկելի կերպով հասնել իրենց նպատակներին։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է գանգլերոնի և կվատերոնի սինթեզի համար անհրաժեշտ սկզբնական ամինասպիրտի ստացման ուսումնասիրությանը՝ միջֆազային կատալիզի պայմաններում։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը օրգանական սինթեզի արդյունավետ և նպատակային մեթոդների մշակումն է, որոնց միջոցով հնարավոր է ստանալ անհրաժեշտ կառուցվածքով ամինասպիրտային միջանկյալ միացություն՝ հետագա դեղագործական նշանակություն ունեցող նյութերի սինթեզի համար։ Աշխատանքի կենտրոնում միջֆազային կատալիզի կիրառումն է, որը հնարավորություն է տալիս փոխազդեցություն իրականացնել տարբեր ֆազերում գտնվող ռեագենտների միջև՝ բարելավելով դրանց փոխազդեցության արդյունավետությունը և որոշ դեպքերում բարձրացնելով նպատակային արտադրանքի ելքը։ Այս մեթոդաբանական մոտեցումը կարևոր է հատկապես այն օրգանական ռեակցիաների համար, որոնցում ջրային և օրգանական միջավայրերում լուծված բաղադրիչների անմիջական փոխազդեցությունը սահմանափակ է։ Միջֆազային կատալիզատորի կիրառման շնորհիվ հնարավոր է ակտիվացնել ռեակցիոն բաղադրիչների փոխադրման գործընթացը ֆազերի միջև և ստեղծել ավելի բարենպաստ պայմաններ նպատակային փոխակերպման իրականացման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ելանյութերի բնույթը, կատալիզատորի տեսակը և քանակը, լուծիչների հարաբերակցությունը, ջերմաստիճանը, ռեակցիայի տևողությունը, ռեագենտների հարաբերակցությունը և այլ պայմաններ, որոնք ազդում են վերջնական ամինասպիրտի ստացման արդյունավետության վրա։ Հատուկ նշանակություն ունի ռեակցիայի օպտիմալ պայմանների ընտրությունը, քանի որ օրգանական սինթեզում նպատակային նյութի բարձր ելքի հետ մեկտեղ կարևոր է ապահովել նաև արտադրանքի անհրաժեշտ մաքրությունը և նվազեցնել կողմնակի փոխակերպումների հավանականությունը։ Աշխատանքը կարող է ներառել ստացված միացությունների նույնականացման և բնութագրման մեթոդների կիրառություն՝ հաստատելու համար նպատակային ամինասպիրտի կառուցվածքը և գնահատելու սինթեզի արդյունքը։ Քիմիական գործընթացի ուսումնասիրությունը միավորում է օրգանական քիմիայի, սինթետիկ քիմիայի և ֆիզիկական-օրգանական քիմիայի խնդիրները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով միջֆազային կատալիզի մեխանիզմներին և դրա գործնական հնարավորություններին։ Թեմայի կիրառական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ ամինասպիրտները կարևոր կառուցվածքային միավորներ են բազմաթիվ կենսաբանական ակտիվ և դեղագործական միացությունների սինթեզում, իսկ դրանց ստացման պարզ, արդյունավետ և վերարտադրելի եղանակների մշակումը կարող է նպաստել հետագա սինթետիկ փուլերի կատարելագործմանը։ Գանգլերոնի և կվատերոնի համար ընդհանուր սկզբնական միացության ստացման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կենտրոնանալ ոչ միայն վերջնական նյութերի, այլև դրանց ստացման տեխնոլոգիական շղթայի կարևոր միջանկյալ փուլի վրա։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել օրգանական քիմիկոսներին, սինթետիկ քիմիայի մասնագետներին, դեղագործական քիմիայի հետազոտողներին, քիմիական տեխնոլոգներին, ինչպես նաև միջֆազային կատալիզի և օրգանական ռեակցիաների օպտիմալացման խնդիրներով զբաղվող ասպիրանտներին ու ուսանողներին։ Այն արժեքավոր է հատկապես միջֆազային կատալիզի կիրառմամբ ամինասպիրտների ստացման արդյունավետ մեթոդների ուսումնասիրման և դեղագործական նշանակություն ունեցող օրգանական միացությունների սինթեզի համար հարմար միջանկյալ նյութերի ստացման տեսանկյունից։

Այլ առարկաներ

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական գիտությունների ոլորտում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը՝ նպատակ ունենալով ապահովել ընթերցողների, հետազոտողների և ուսանողների արագ կողմնորոշումը արդի գիտական և վերլուծական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է քաղաքական գիտության, սոցիոլոգիայի, պատմության, տնտեսագիտության, իրավագիտության, միջազգային հարաբերությունների և հարակից այլ ուղղությունների հրատարակություններ, որոնք արտացոլում են հասարակական գործընթացների ուսումնասիրության ժամանակակից մոտեցումները և տեսական զարգացումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված ներկայացում և մատչելիություն մասնագիտական շրջանակների համար։ Այն ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և վերլուծական աշխատանքի համար՝ օգնելով հետևել ոլորտի նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական արժեքը և կիրառելիությունը հասարակական-քաղաքական երևույթների ուսումնասիրության մեջ։