Ադանայի նահանգի հայ բնակչության բնաջնջումը և ունեզրկումը 1909-1918 թթ.

Գրականություն

Գիքորը — հայ մեծ գրող Հովհաննես Թումանյան-ի ամենահայտնի և հուզիչ պատմվածքներից է, որը ներկայացնում է գյուղական աղքատ ընտանիքից քաղաք ուղարկված փոքր տղայի՝ Գիքորի ողբերգական ճակատագիրը։ Ստեղծագործության հիմքում սոցիալական անհավասարության, մանկական անմեղության կորստի և մարդկային դաժան իրականության թեմաներն են։ Գիքորը, լինելով պարզ ու անկեղծ գյուղացի երեխա, գնում է քաղաք՝ աշխատելու և ընտանիքին օգնելու հույսով, սակայն բախվում է անտարբերության, շահագործման և հոգատարության բացակայության։ Թումանյանը մեծ զգայունությամբ և պարզ, բայց խորապես ազդեցիկ լեզվով պատկերում է երեխայի ներաշխարհը, նրա կարոտը հայրենի գյուղի և ընտանիքի նկատմամբ, ինչպես նաև քաղաքային կյանքի կոշտ իրականությունը։ Պատմվածքում առանձնահատուկ ուժ ունի հուզական շերտը, որտեղ ընթերցողը զգում է Գիքորի միայնությունը, հուսահատությունը և անպաշտպանությունը։ Միևնույն ժամանակ ստեղծագործությունը սոցիալական քննադատություն է, որը բացահայտում է հասարակության անարդար կառուցվածքը և մարդկանց անտարբերությունը թույլերի նկատմամբ։ Վերջում Գիքորի ողբերգական ճակատագիրը դառնում է խորապես հուզիչ խորհրդանիշ մանկության կորստի և մարդկային խղճի արթնացման։ Այս պատմվածքը համարվում է հայ գրականության դասական արժեքներից մեկը և ունի մեծ դաստիարակչական նշանակություն։

Այլ առարկաներ

Պատմակրթական և աղբյուրագիտական բնույթի այս հրատարակությունը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի ուսումնական ծրագրերը և սաների ընդունելության կանոնները՝ արտացոլելով XIX դարի կեսերին կրթական հաստատության գործունեության կազմակերպական ու մանկավարժական առանձնահատկությունները։ 1859 թվականին Մոսկվայում Լազարյան ինստիտուտի տպարանում հրատարակված այս փաստաթղթային ժողովածուն կազմված է 245 էջից և պարունակում է ռուսերեն ու հայերեն նյութեր։ Հրատարակության հիմնական բովանդակությունը վերաբերում է ուսումնական գործընթացի կազմակերպմանը, կրթական ծրագրերի կառուցվածքին, դասավանդվող առարկաների համակարգին և ընդունելության համար սահմանված պահանջներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունեն սաների ընդունելության կարգը ներկայացնող դրույթները, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի կրթական չափանիշները, դիմորդների պատրաստվածության գնահատման սկզբունքները և ուսումնական հաստատության ներքին կանոնակարգման մոտեցումները։ Փաստաթուղթը կարևոր աղբյուր է Լազարյան ինստիտուտի կրթական գործունեության, արևելյան լեզուների ուսուցման ավանդույթների և հայկական կրթամշակութային նախաձեռնությունների պատմության ուսումնասիրության համար։ Դրա միջոցով հնարավոր է պատկերացում կազմել Ռուսական կայսրության կրթական համակարգում ինստիտուտի զբաղեցրած տեղի, մասնագիտական կրթության կազմակերպման և ուսումնական ծրագրերի զարգացման առանձնահատկությունների մասին։ Հրատարակությունն ունի նաև աղբյուրագիտական արժեք՝ որպես XIX դարի կրթական հաստատության պաշտոնական ծրագրային և կանոնակարգային փաստաթղթերի ամբողջություն։ Այն կարող է օգտակար լինել հայ կրթության պատմության, արևելագիտության, մանկավարժության պատմության և հայ-ռուսական մշակութային կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, գրադարանագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Այս գիրքը ուսումնասիրում է փոխարժեքի դերը դրամավարկային քաղաքականության մեջ՝ բացատրելով, թե ինչպես է ազգային արժույթի արժեքը ազդում մակրոտնտեսական կայունության, գնաճի և տնտեսական աճի վրա։ Գրքում վերլուծվում են փոխարժեքի ձևավորման մեխանիզմները, լողացող և ֆիքսված փոխարժեքային համակարգերը, ինչպես նաև կենտրոնական բանկերի միջամտության գործիքները։ Հեղինակը անդրադառնում է դրամավարկային քաղաքականության հիմնական նպատակներին՝ գնաճի վերահսկում, ֆինանսական կայունություն և տնտեսական աճի խթանում, և դրանց կապին փոխարժեքային տատանումների հետ։ Նյութում ներկայացվում են նաև միջազգային փորձի օրինակներ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են տարբեր երկրներ օգտագործում փոխարժեքային քաղաքականությունը տնտեսական շոկերի մեղմման համար։ Գիրքը համադրում է տեսական հիմքերը և կիրառական վերլուծությունը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հասկանալ փոխարժեքի նշանակությունը տնտեսական քաղաքականության համակարգում:

Իրավաբանություն

Դատական իշխանությունը պետական իշխանության երեք հիմնական ճյուղերից մեկն է, որը իրականացնում է արդարադատությունը և ապահովում օրենքի գերակայությունը պետությունում։ Այն անկախ է օրենսդիր և գործադիր իշխանություններից, ինչը հանդիսանում է իրավական պետության կարևոր սկզբունք և երաշխավորում է արդար դատաքննություն ու մարդու իրավունքների պաշտպանություն։ Դատական իշխանության հիմնական գործառույթը վեճերի լուծումն է՝ քաղաքացիական, քրեական, վարչական և այլ գործերով, ինչպես նաև օրենքների կիրառումը կոնկրետ իրավիճակներում։ Դատարանները նաև վերահսկում են պետական մարմինների գործողությունների օրինականությունը և պաշտպանում քաղաքացիների իրավունքներն ու ազատությունները։ Դատական համակարգը սովորաբար բաղկացած է տարբեր ատյաններից՝ առաջին ատյանի դատարաններ, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատարաններ, ինչպես նաև սահմանադրական դատարան, որը զբաղվում է օրենքների և այլ իրավական ակտերի սահմանադրականության ստուգմամբ։ Դատավորները պետք է լինեն անկախ, անկողմնակալ և ղեկավարվեն միայն օրենքով՝ առանց արտաքին ազդեցության կամ ճնշման։ Դատական իշխանության անկախությունը ապահովվում է սահմանադրական երաշխիքներով, դատավորների նշանակման հատուկ կարգով և նրանց անփոփոխելիության սկզբունքով։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ ծառայությունների համաշխարհային շուկայում ներգրավվածության ընդլայնման հնարավորությունների և այդ գործընթացի տնտեսական, կազմակերպական ու ինստիտուցիոնալ հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի ծառայությունների արտահանման ներուժն է, դրա մրցունակության բարձրացման անհրաժեշտությունը և միջազգային շուկաներում հայկական ծառայությունների դիրքերի ամրապնդման ուղիների բացահայտումը։ Աշխատության մեջ ծառայությունների միջազգային առևտուրը դիտարկվում է որպես ազգային տնտեսության զարգացման, արտահանման կառուցվածքի դիվերսիֆիկացման, զբաղվածության ընդլայնման և արտաքին եկամուտների ավելացման կարևոր ուղղություն։ Ուսումնասիրվում են ծառայությունների համաշխարհային շուկայի զարգացման հիմնական միտումները, միջազգային մրցակցության առանձնահատկությունները և այն գործոնները, որոնք որոշում են երկրների՝ համաշխարհային ծառայությունների շուկայում հաջողությամբ հանդես գալու կարողությունը։ Հայաստանի համատեքստում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջության, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաների, տրանսպորտի, ֆինանսական, ապահովագրական, բիզնես և այլ ծառայությունների արտահանման հնարավորություններին։ Առկա տվյալները ցույց են տալիս, որ վերջին տարիներին Հայաստանի ծառայությունների արտահանման կառուցվածքում հատկապես նկատելի է ՏՀՏ ծառայությունների աճը, իսկ զբոսաշրջությունը շարունակում է մնալ կարևոր բաղադրիչ։

Բժշկություն

Գիրքը նվիրված է պարբերական հիվանդությամբ տառապող հիվանդների ենթաստամոքսային գեղձի ախտահարման կլինիկա-մորֆոլոգիական առանձնահատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են հիվանդության պաթոգենեզի հիմնական մեխանիզմները, բորբոքային և կառուցվածքային փոփոխությունների զարգացումը ենթաստամոքսային գեղձում, ինչպես նաև դրանց կապը կլինիկական դրսևորումների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է կլինիկական դիտարկումների, լաբորատոր տվյալների և հիստոմորֆոլոգիական հետազոտությունների արդյունքները՝ բացահայտելով օրգանի ախտահարման ձևերը, ծանրության աստիճանները և հիվանդության ընթացքի առանձնահատկությունները։ Գրքում քննարկվում են նաև դիֆերենցիալ ախտորոշման խնդիրները, բարդությունների զարգացման ռիսկերը և հիվանդների վարարման մոտեցումները՝ հիմնված ժամանակակից բժշկական գիտելիքների վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պաթոլոգիական փոփոխությունների վաղ հայտնաբերմանը և դրանց կլինիկական նշանակությանը՝ հիվանդության ընթացքի կանխատեսման տեսանկյունից։ Աշխատությունը նախատեսված է պաթոլոգների, գաստրոէնտերոլոգների, կլինիկական բժիշկների, գիտահետազոտողների, բժշկական ուսանողների և ենթաստամոքսային գեղձի հիվանդություններով հետաքրքրվող մասնագետների համար։