Անձի դևիանտ վարքը որպես արտակարգ իրավիճակների ներգործության հետևանք և դրա հաղթահարման ուղիները

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է ցածրաչափ էլեկտրոնային համակարգերի ռելաքսացիոն և մագնիսական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ քվանտային մեխանիկայի և խտացված միջավայրի ֆիզիկայի ժամանակակից պատկերացումների շրջանակում։ Հետազոտության կենտրոնում այն ֆիզիկական երևույթներն են, որոնք առաջանում են էլեկտրոնների շարժման տարածական սահմանափակման պայմաններում և էապես տարբերվում են ծավալային նյութերում դիտվող գործընթացներից։ Քննության են առնվում էլեկտրոնային վիճակների քվանտացումը, էներգիական սպեկտրի կառուցվածքը, լիցքակիրների փոխազդեցությունները և արտաքին մագնիսական դաշտի ազդեցությամբ համակարգի հատկությունների փոփոխությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռելաքսացիոն գործընթացներին, որոնց միջոցով գրգռված էլեկտրոնային համակարգը ժամանակի ընթացքում մոտենում է հավասարակշռային վիճակին։ Դիտարկվում են այդ գործընթացների հնարավոր կապերը լիցքակիրների, բյուրեղային ցանցի տատանումների, խառնուրդների և համակարգի այլ բաղադրիչների փոխազդեցությունների հետ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել ռելաքսացիայի բնութագրական ժամանակների և դրանց կախվածությունների տեսական գնահատում՝ տարբեր ֆիզիկական պայմաններում։ Մագնիսական հատկությունների ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են էլեկտրոնների ուղեծրային և սպինային ազատության աստիճանները, արտաքին մագնիսական դաշտում էներգիական մակարդակների փոփոխությունները և դրանց ազդեցությունը համակարգի մագնիսական արձագանքի վրա։ Ցածրաչափ կառուցվածքների առանձնահատուկ երկրաչափությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու երկչափ և միաչափ համակարգերում, ինչպես նաև քվանտային սահմանափակմամբ այլ կառուցվածքներում առաջացող յուրահատուկ երևույթները։ Տեսական մոդելավորման միջոցով հնարավոր է բացահայտել համակարգի չափայնության, ջերմաստիճանի, մագնիսական դաշտի և նյութական պարամետրերի ազդեցությունը ուսումնասիրվող բնութագրերի վրա։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև էլեկտրոնային փոխազդեցությունների և քվանտային համակցված երևույթների դերը, որոնք ցածրաչափ համակարգերում հաճախ առավել արտահայտված են տարածական սահմանափակման պատճառով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է քվանտային մեխանիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի և նանոֆիզիկայի տեսական մոտեցումները՝ նպաստելով ցածրաչափ էլեկտրոնային համակարգերում ընթացող ռելաքսացիոն գործընթացների և մագնիսական երևույթների ֆիզիկական բնույթի առավել խորքային ըմբռնմանը։

Biology

Աշխատությունը նվիրված է վայրի բանջարային բույսերում ծանր մետաղների կուտակման քանակական և որակական փոփոխությունների ուսումնասիրությանը տարբեր էկոլոգիական պայմաններում։ Վերլուծվում են շրջակա միջավայրի գործոնների ազդեցությունը բույսերի հյուսվածքներում ծանր մետաղների պարունակության վրա, դրանց կլանման և կուտակման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև բույսերի արձագանքը տարբեր աստիճանի աղտոտվածության պայմաններում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են հողի, ջրի և մթնոլորտային ազդեցությունների դերը մետաղների միգրացիայի գործընթացներում, բույսերի կենսաբանական առանձնահատկությունները և էկոլոգիական ցուցանիշների գնահատման մեթոդները։ Քննարկվում են վայրի բուսատեսակների կիրառման հնարավորությունները շրջակա միջավայրի վիճակի գնահատման, կենսացուցիչների օգտագործման և էկոլոգիական մոնիթորինգի նպատակներով։ Հետազոտությունը կարևոր նշանակություն ունի էկոլոգիական անվտանգության, բուսաէկոլոգիայի և շրջակա միջավայրի աղտոտման վերահսկման ոլորտներում՝ նպաստելով ծանր մետաղների ազդեցության գնահատմանը և բնական էկոհամակարգերի պահպանության խնդիրների լուծմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել էկոլոգների, կենսաբանների, բնապահպանների, գյուղատնտեսական մասնագետների և շրջակա միջավայրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

History

Ժողովածուն ներառում է հայ ընտանիքի ականավոր ուսումնասիրող, ազգագրագետ Էմմա Կարապետյանի հիշատակին նվիրված միջազգային գիտաժողովի գիտական զեկուցումներն ու հետազոտական նյութերը։ Այն նվիրված է հայ ընտանիքի՝ որպես հասարակության հիմնարար սոցիալական հաստատության, պատմական զարգացման, կառուցվածքի, գործառույթների և ժամանակակից փոխակերպումների բազմակողմանի ուսումնասիրությանը։ Նյութերում քննարկվում են ընտանիքի ավանդական և արդի մոդելների փոխհարաբերությունները, ընտանեկան հարաբերությունների փոփոխությունները, սերունդների միջև կապերը, ամուսնության և ազգակցական հարաբերությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև հասարակական ու մշակութային փոփոխությունների ազդեցությունը ընտանեկան կյանքի վրա։ Հատուկ նշանակություն ունեն ընտանիքի սոցիալական դերի, արժեքային համակարգի, ավանդույթների պահպանման և նոր պայմաններին հարմարվելու գործընթացների ուսումնասիրությունները։ Ժողովածուն հնարավորություն է տալիս դիտարկելու հայ ընտանիքի առջև ծառացած ժամանակակից մարտահրավերները՝ ազգագրական, մարդաբանական և սոցիոլոգիական տարբեր մոտեցումների համադրությամբ։ Գիտաժողովի միջազգային բնույթը նպաստում է ընտանիքի ուսումնասիրության տարբեր գիտական ավանդույթների և հետազոտական մեթոդների ներկայացմանը։ Հրատարակությունը նաև արժևորում է Էմմա Կարապետյանի գիտական ժառանգությունն ու հայ ընտանիքի ազգագրական ուսումնասիրության բնագավառում նրա ներդրումը։ Այն կարևոր աղբյուր է ազգագրագետների, սոցիոլոգների, մարդաբանների, պատմաբանների և ընտանիքի ինստիտուտի արդի զարգացումներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է սուլֆանիլամիդային միացությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը շան ստամոքսի և աղիքների ֆունկցիոնալ վիճակի վրա՝ փորձարարական ֆարմակոլոգիայի և մարսողական համակարգի ֆիզիոլոգիայի տեսանկյունից։ Հետազոտության կենտրոնում դեղաբանական ազդեցության պայմաններում ստամոքսաղիքային համակարգի հիմնական ֆունկցիաների հնարավոր փոփոխություններն են՝ ներառելով ստամոքսային սեկրեցիան, շարժողական ակտիվությունը, աղիքային գործընթացները և մարսողական համակարգի ընդհանուր ֆունկցիոնալ արձագանքը։ Սուլֆանիլամիդները պատմականորեն կարևոր տեղ են զբաղեցրել հակամանրէային դեղաբանության զարգացման մեջ, իսկ դրանց ուսումնասիրությունները նպաստել են ոչ միայն բուժական ազդեցության, այլև տարբեր օրգան համակարգերի վրա հնարավոր կողմնակի և ֆիզիոլոգիական ազդեցությունների վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորմանը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համեմատվել տարբեր սուլֆանիլամիդային միացությունների ազդեցության առանձնահատկությունները՝ պարզելու, թե դրանց քիմիական և դեղաբանական տարբերությունները որքանով են կապված ստամոքսի ու աղիքների ֆունկցիոնալ արձագանքների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է հատկացվել ստամոքսային հյութի արտազատման և դրա ֆիզիոլոգիական բնութագրերի փոփոխություններին, քանի որ պատմական փորձարարական ուսումնասիրություններում որոշ սուլֆոնամիդային միացությունների դեպքում ուսումնասիրվել է ստամոքսային սեկրեցիայի վրա ազդեցությունը։ Կարևորվում է նաև աղիքային ներծծման և շարժողական գործընթացների ընդհանուր գնահատումը՝ որպես մարսողական համակարգի գործունեությունը բնութագրող փոխկապակցված երևույթներ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են դիտարկվել դեղանյութերի համակարգային ազդեցության և օրգանիզմի ֆունկցիոնալ պատասխանների փոխհարաբերության համատեքստում։ Միաժամանակ նման աշխատանքները պատմական նշանակություն ունեն փորձարարական դեղաբանության զարգացման տեսանկյունից, քանի որ կենդանական մոդելների միջոցով իրականացված ուսումնասիրությունները ժամանակին օգտագործվել են դեղանյութերի ազդեցության մեխանիզմների և օրգանային արձագանքների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնման համար։ Ժամանակակից տեսանկյունից նման տվյալները պահանջում են զգուշավոր մեկնաբանություն՝ հաշվի առնելով հետազոտական մեթոդաբանության զարգացումը և կենդանիների մասնակցությամբ գիտական աշխատանքի ներկայիս բարեկեցության ու էթիկական չափանիշները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է փորձարարական ֆարմակոլոգիայի, մարսողական համակարգի ֆիզիոլոգիայի և անասնաբուժական դեղաբանության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բնութագրել սուլֆանիլամիդային միացությունների և ստամոքսաղիքային համակարգի ֆունկցիոնալ գործընթացների միջև առկա փոխազդեցությունները։

Economics

Տնտեսագիտական և արդյունաբերական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մետալուրգիական արդյունաբերության կայուն զարգացման հետ կապված հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ոլորտի արտադրական ներուժը, հումքային ապահովվածությունը, տեխնոլոգիական զարգացման պայմանները և տնտեսական արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործմանը, տեխնիկական վերազինմանը, ներդրումային գործընթացներին և մետալուրգիական ձեռնարկությունների մրցունակության ապահովմանը։ Վերլուծվում են արտադրության զարգացման վրա ազդող տնտեսական, տեխնոլոգիական, բնապահպանական և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը երկարաժամկետ զարգացման նպատակների հետ։ Քննարկվում են բնական ռեսուրսների ռացիոնալ օգտագործման, արտադրական թափոնների նվազեցման և վերամշակման, էներգաարդյունավետության բարձրացման ու շրջակա միջավայրի վրա արդյունաբերական ազդեցության սահմանափակման հնարավոր ուղղությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու ոլորտի կայուն զարգացման նախադրյալներն ու խոչընդոտները և դիտարկելու արտադրության տնտեսական ու բնապահպանական արդյունավետության համադրման մոտեցումները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արդյունաբերության տնտեսագիտության, մետալուրգիայի, կայուն զարգացման և արդյունաբերական կառավարման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Literature

Գրախոսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Ֆելիքս Բախչինեանի հեղինակած «Հայրական» մեկնութիւնների քննությանը և համապատասխան հատորի բովանդակային, գաղափարական ու գրական առանձնահատկությունների ներկայացմանը։ Հեղինակը գրքի նյութը դիտարկում է ոչ միայն որպես առանձին ստեղծագործությունների կամ գրական անդրադարձների ամբողջություն, այլև որպես ընտանեկան հիշողության, հայրության, սերնդային կապերի, ինքնության և անցյալի վերաիմաստավորման շուրջ ձևավորված մտորումների համակարգ։ Գրախոսության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, թե ինչպես են անձնական հիշողությունն ու կենսագրական փորձը վերածվում գրական-մտավոր անդրադարձի և ինչպես է հայրական կերպարը ձեռք բերում ավելի լայն՝ բարոյական, հոգեբանական և մշակութային նշանակություն։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ հեղինակի մեկնողական մոտեցմանը, լեզվական ու ոճական առանձնահատկություններին, շարադրանքի կառուցվածքին և այն միջոցներին, որոնց օգնությամբ անձնական ապրումները կապվում են համամարդկային թեմաների հետ։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում հիշողության և ժամանակի փոխհարաբերության հարցը․ անցյալի դրվագները ոչ միայն վերարտադրվում են, այլև վերագնահատվում ներկայի դիրքերից՝ ստեղծելով երկխոսություն տարբեր սերունդների և ժամանակաշրջանների միջև։ Գրախոսականը կարևորում է նաև հայրական կերպարի բազմաշերտությունը՝ այն ներկայացնելով որպես ընտանիքի ներսում անձնական ներկայություն, արժեքների փոխանցման միջոց և մարդու ինքնության ձևավորման կարևոր բաղադրիչ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է այն հուզական և հոգեբանական միջավայրը, որը ձևավորվում է հիշողության, կորստի, երախտագիտության, կապվածության և անցած ժամանակի վերապրման շուրջ։ Գրախոսության մեջ կարող են գնահատվել նաև հեղինակի օգտագործած գրական և մշակութային հղումները, փաստագրական նյութերը և մեկնողական հնարները, որոնց միջոցով մասնավոր պատմությունը ստանում է ավելի լայն հասարակական ու մշակութային հնչեղություն։ Աշխատանքը հետաքրքիր է նաև սփյուռքահայ գրական և մտավոր միջավայրի համատեքստում, քանի որ անձնական և ընտանեկան հիշողության միջոցով հնարավոր է անդրադառնալ ինքնության պահպանման, մշակութային ժառանգության փոխանցման և սերունդների միջև կապի խնդիրներին։ Գրախոսական բնույթը թույլ է տալիս ոչ միայն ներկայացնել գրքի հիմնական բովանդակությունն ու թեմատիկ ուղղությունները, այլև գնահատել դրա գեղարվեստական ու գաղափարական արժեքը, ընդգծել հաջողված կողմերը և մատնանշել այն հարցերը, որոնք կարող են դառնալ հետագա գրականագիտական քննարկումների առարկա։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ընթերցողին ներկայացնում է հայրության և ընտանեկան հիշողության թեմաները որպես անհատական փորձից դուրս եկող, սակայն ավելի լայն մարդկային և մշակութային նշանակություն ունեցող երևույթներ՝ միաժամանակ գնահատելով Ֆելիքս Բախչինեանի մեկնողական մտածողությունը, գրական լեզուն և հիշողությունը իմաստավորելու նրա մոտեցումները։