Արտաքին քաղաքական գործոնների ազդեցությունը Հայաստանի ժողովրդավարացման գործընթացի վրա

Other Subjects

Աշխատանքը նվիրված է Հովհաննես Սարկավագի գիտական, գրական և մշակութային գործունեության ուսումնասիրությանը և նրա օրացուցային-բանասիրական երկի քննությանը։ Հեղինակը միջնադարյան Հայաստանի մտավոր կյանքի կարևոր ներկայացուցիչներից է, որի գործունեությունը կապված է XI-XII դարերի գիտության, կրթության, փիլիսոփայության, աստղագիտության, ժամանակագրության և գրական մշակույթի զարգացման հետ։ Ուսումնասիրության առանցքում նրա աշխատությունն է, որը վերաբերում է հայկական տոմարագիտությանը և ժամանակի հաշվարկման համակարգին։ Այն կարևոր աղբյուր է միջնադարյան հայերի օրացուցային պատկերացումների, ժամանակի չափման եղանակների, տոմարական հաշվարկների և այդ գիտելիքների տեսական հիմքերի ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքում կարող է մանրամասն քննության առնվել հայկական տոմարի կառուցվածքը, դրա կիրառման սկզբունքները և տարբեր ժամանակային միավորների հաշվարկման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել արեգակնային և լուսնային ժամանակաշրջանների հարաբերակցությանը, տարվա կառուցվածքին, ամսանուններին, նահանջ տարվա հաշվարկին և օրացուցային ցիկլերի որոշմանը։ Նման խնդիրների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչ մակարդակի էին հասել միջնադարյան Հայաստանում աստղագիտական և մաթեմատիկական գիտելիքները։ Աշխատությունը կարևոր է նաև Հովհաննես Սարկավագի՝ որպես գիտնականի և ուսուցչի գործունեությունը գնահատելու տեսանկյունից։ Նրա գիտական հետաքրքրությունները չեն սահմանափակվել միայն տոմարագիտությամբ․ նա զբաղվել է փիլիսոփայությամբ, աստղագիտությամբ, մաթեմատիկայով, քերականությամբ և այլ գիտակարգերով։ Այս բազմակողմանիությունը բնորոշ է միջնադարյան հայ գիտական մտքի այն ավանդույթին, որտեղ տարբեր գիտությունների միջև սահմանները համեմատաբար փոխկապակցված էին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է երկի աղբյուրների և գիտական ազդեցությունների բացահայտումը։ Միջնադարյան հայկական տոմարագիտական գիտելիքը ձևավորվել է տեղական ավանդույթների և հին ու միջնադարյան այլ մշակույթներից փոխանցված գիտական պատկերացումների փոխազդեցության պայմաններում։ Այդ պատճառով աշխատության քննությունը կարող է բացահայտել հայ գիտնականի կողմից նախորդ գիտական ժառանգության յուրացման, համակարգման և վերաիմաստավորման եղանակները։ Հատուկ հետաքրքրություն կարող է ներկայացնել տեքստում կիրառվող տերմինաբանությունը։ Տոմարագիտական և աստղագիտական հասկացությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացնելու միջնադարյան հայ գիտական լեզվի զարգացումը, մասնագիտական բառապաշարի ձևավորումը և գիտելիքի փոխանցման առանձնահատկությունները։ Բանասիրական տեսանկյունից կարևոր է նաև երկի ձեռագրական ավանդույթի ուսումնասիրությունը։ Ձեռագրերի համեմատությունը կարող է օգնել պարզելու տեքստի պահպանված տարբերակների փոխհարաբերությունները, ընդօրինակման ընթացքում կատարված փոփոխությունները և հնարավոր խմբագրական միջամտությունները։ Այդպիսի ուսումնասիրությունը կարևոր է բնագրի առավել հավաստի ընթերցումը վերականգնելու և երկի պատմական տեղը հայ մատենագրության մեջ ճշգրտելու համար։ Աշխատանքում կարող է անդրադարձ կատարվել նաև միջնադարյան հայկական կրթական միջավայրին։ Հովհաննես Սարկավագի գործունեությունը կապված էր գիտելիքի ուսուցման և տարածման հետ, ուստի նրա տոմարագիտական աշխատությունը կարելի է դիտարկել ոչ միայն որպես տեսական գիտական երկ, այլև որպես կրթական նշանակություն ունեցող նյութ։ Այն կարող էր ծառայել ժամանակի հաշվարկի, եկեղեցական տոների որոշման, աստղագիտական երևույթների և օրացուցային համակարգերի վերաբերյալ գիտելիքների փոխանցմանը։ Երկի ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Հայ եկեղեցու տոնացույցի և ծիսական կյանքի հետ կապված խնդիրների տեսանկյունից։ Հայկական եկեղեցական օրացույցում տոների ճիշտ ժամանակագրական որոշումը պահանջում էր բարդ տոմարական հաշվարկներ, իսկ այդ համակարգի գիտական հիմնավորումը կապված էր աստղագիտական և մաթեմատիկական գիտելիքների հետ։ Հետևաբար աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու գիտության և եկեղեցական մշակույթի փոխկապակցվածությունը միջնադարյան Հայաստանում։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև հեղինակի պատկերացումները տիեզերքի, ժամանակի և բնության օրինաչափությունների վերաբերյալ։ Այդ նյութը կարևոր է միջնադարյան հայկական բնափիլիսոփայական և գիտական մտածողության առանձնահատկությունները բացահայտելու համար։ Տոմարագիտությունը այդ ժամանակաշրջանում միայն օրերի հաշվարկի տեխնիկական համակարգ չէր․ այն կապված էր տիեզերական ժամանակի ընկալման, աստղագիտական դիտարկումների և աշխարհի կառուցվածքի մասին պատկերացումների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը Հովհաննես Սարկավագի գործունեությունն ու նրա տոմարագիտական երկը ներկայացնում է որպես միջնադարյան հայ գիտական մտքի կարևոր դրսևորում։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայկական օրացույցի և ժամանակագրության տեսական հիմքերը, միջնադարյան աստղագիտական ու մաթեմատիկական գիտելիքները, հայ գիտական լեզվի զարգացումը, ձեռագրական ավանդույթը և գիտելիքի փոխանցման ձևերը։ Երկը արժեքավոր աղբյուր է հայագիտության, միջնադարյան գիտության պատմության, բանասիրության, տոմարագիտության և հայկական մտավոր մշակույթի զարգացման ուսումնասիրության համար։

Pedagogy

Կրթագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է որակավորումների ազգային շրջանակի ինքնահավաստման գործընթացի ուսումնասիրությանը մասնագիտական կրթության որակի ապահովման համատեքստում։ Քննության են առնվում որակավորումների մակարդակների, ուսումնառության վերջնարդյունքների, կրթական ծրագրերի և մասնագիտական կարողությունների փոխկապակցման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնահավաստման չափանիշներին ու ընթացակարգերին, դրանց թափանցիկությանը, արժանահավատությանը և կրթական համակարգում կիրառվող որակի ապահովման մեխանիզմների հետ համապատասխանությանը։ Վերլուծվում է կրթական հաստատությունների, որակի ապահովման կառույցների, մասնագիտական ոլորտի ներկայացուցիչների և այլ շահակիցների մասնակցությունը գործընթացի կազմակերպման ու գնահատման փուլերում։ Քննարկվում են նաև կրթական որակավորումների համադրելիության, ճանաչելիության, շարունակական կրթության և աշխատաշուկայի պահանջներին համապատասխանության ապահովման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ինքնահավաստման դերը մասնագիտական կրթության համակարգի թափանցիկության, վստահելիության և որակի շարունակական բարելավման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կրթության կառավարման, մասնագիտական կրթության, որակի ապահովման և որակավորումների համակարգերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Political Science

Հրատարակությունը ներառում է Ազգային ընդհանուր ժողովի քսանհինգերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ արձանագրելով ժողովական աշխատանքի ընթացքը, քննարկումների կազմակերպումը և նիստի մասնակիցների արտահայտած դիրքորոշումները։ Այն կարևոր վավերագրական աղբյուր է 19-րդ դարի երկրորդ կեսի Կոստանդնուպոլսի հայ համայնքի հասարակական-քաղաքական կյանքի և ազգային ինքնակառավարման համակարգի ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու ժողովի աշխատանքային ընթացակարգերին, բարձրացված հարցերի քննարկմանը, ելույթների և առաջարկությունների ներկայացման ձևերին։ Ազգային ընդհանուր ժողովի նման փաստաթղթերը բացահայտում են համայնքի ներկայացուցչական կառավարման առանձնահատկությունները, ազգային հաստատությունների գործունեության շրջանակները և հասարակական նշանակության խնդիրների լուծման կազմակերպական մեխանիզմները։ Դրանք նաև արժեքավոր նյութ են ժամանակաշրջանի պաշտոնական խոսքի, վարչական լեզվի և արևմտահայ հասարակական մտքի ուսումնասիրության համար։ Ատենագրությունը նպաստում է ժողովի գործունեության ժամանակագրական վերակազմությանը և հնարավորություն է տալիս դիտարկելու համայնքային կառավարման շարունակականությունն ու փոփոխությունները՝ որպես արևմտահայ պատմության կարևոր բաղադրիչ։

Technology

Ինժեներատեխնիկական և էներգետիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է արևային և կենսագազային էներգիայի համակցված համակարգերի աշխատանքի համար նախատեսված չափման ու վերահսկման միջոցների մշակմանը և հետազոտմանը։ Քննության են առնվում կայանքի հիմնական տեխնոլոգիական պարամետրերը, էներգիայի ստացման տարբեր աղբյուրների փոխգործակցությունը և դրանց աշխատանքի արդյունավետ վերահսկման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջերմաստիճանի, ճնշման, գազի արտադրության, էներգետիկ ցուցանիշների և այլ աշխատանքային մեծությունների չափման ու գրանցման տեխնիկական միջոցներին։ Վերլուծվում են տվիչների ընտրության, չափիչ համակարգերի կառուցվածքի, տվյալների մշակման և վերահսկման գործընթացների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև չափումների ճշգրտության, սարքավորումների հուսալիության, տարբեր էներգետիկ բաղադրիչների համաձայնեցված աշխատանքի և կառավարման արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու չափման և վերահսկման համակարգերի դերը վերականգնվող էներգիայի համակցված կայանքների կայուն ու արդյունավետ շահագործման ապահովման գործում։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վերականգնվող էներգետիկայի, չափագիտության, ավտոմատ կառավարման և էներգետիկական սարքավորումների նախագծման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Informatics

Գրքում բացատրվում են համակարգչի կառուցվածքը և աշխատանքի հիմնական սկզբունքները՝ սարքավորումներ (hardware), ծրագրային ապահովում (software), տվյալների մշակման գործընթացներ։ Ներկայացվում են նաև օպերացիոն համակարգերի, կիրառական ծրագրերի և տեղեկատվական համակարգերի հիմունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ինտերնետային տեխնոլոգիաներին, տվյալների փոխանակմանը և տեղեկատվական անվտանգության հիմնական սկզբունքներին։ Քննարկվում է նաև համակարգչային տեխնոլոգիաների դերը կրթության, աշխատանքի և առօրյա կյանքի տարբեր ոլորտներում։ Գիրքը ներառում է գործնական օրինակներ և վարժություններ, որոնք օգնում են ամրապնդել տեսական գիտելիքները և զարգացնել կիրառական հմտություններ։

Other Subjects

Գիրքը նվիրված է վեբ ծրագրավորման կարևորագույն տեխնոլոգիաներից երկուսին՝ PHP ծրագրավորման լեզվին և MySQL տվյալների բազայի կառավարման համակարգին, որոնք լայնորեն կիրառվում են դինամիկ և տվյալների հետ աշխատող վեբկայքերի ու առցանց հավելվածների ստեղծման համար։ Նյութը ներկայացնում է սերվերային ծրագրավորման հիմնական սկզբունքները՝ բացատրելով, թե ինչպես կարելի է PHP-ի միջոցով մշակել օգտատերերի հարցումները, իրականացնել տվյալների մշակում, կառավարել վեբէջերի բովանդակությունը և ապահովել կայքի փոխգործակցությունը տվյալների բազայի հետ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ծրագրավորման լեզվի հիմնական կառուցվածքներին՝ փոփոխականներին, տվյալների տեսակներին, օպերատորներին, պայմանական արտահայտություններին, ցիկլերին, ֆունկցիաներին, զանգվածներին և օբյեկտակողմնորոշված ծրագրավորման սկզբունքներին։ MySQL-ի բաժինը վերաբերում է տվյալների բազաների ստեղծմանը, աղյուսակների կառուցվածքի կազմակերպմանը, տվյալների պահպանմանը, որոնմանը, փոփոխմանը և ջնջմանը՝ SQL հարցումների կիրառմամբ։ PHP-ի և MySQL-ի համատեղ օգտագործումը հնարավորություն է տալիս մշակել օգտատերերի գրանցման ու նույնականացման համակարգեր, բովանդակության կառավարման հարթակներ, առցանց խանութներ, որոնման գործիքներ և տվյալների դինամիկ ներկայացում ապահովող այլ ծրագրային լուծումներ։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչներից են նաև HTML ձևաթղթերի մշակումը, օգտատերերից ստացված տվյալների փոխանցումն ու ստուգումը, սեսիաների և թխուկների կառավարումը, սխալների մշակումն ու ծրագրային կոդի կազմակերպումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վեբհավելվածների անվտանգության սկզբունքներին, այդ թվում՝ SQL ներարկումներից պաշտպանությանը, մուտքային տվյալների ստուգմանը, գաղտնաբառերի անվտանգ պահպանմանը և տվյալների բազայի հետ ապահով կապի հաստատմանը։ Թեմայի գործնական ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս տեսական գիտելիքները կիրառել իրական ծրագրավորման խնդիրներում՝ աստիճանաբար ձևավորելով վեբհավելվածների նախագծման, մշակման և սպասարկման հմտություններ։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սկսնակ և միջին մակարդակի ծրագրավորողներին, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ուսանողներին, վեբ մշակմամբ հետաքրքրվողներին և այն մասնագետներին, որոնք ցանկանում են զարգացնել սերվերային ծրագրավորման ու տվյալների բազաների հետ աշխատանքի կարողությունները։ Այն ներկայացնում է վեբտեխնոլոգիաների փոխկապակցված կիրառության սկզբունքները և նպաստում դինամիկ, գործունակ ու տվյալների վրա հիմնված կայքերի ստեղծման համար անհրաժեշտ գիտելիքների ձևավորմանը։