Ազատ ոտանավորը 20-րդ դարի առաջին կեսի հայ բանաստեղծության մեջ

Economics

Անվանական և իրական վալյուտային փոխարժեքները արտարժույթի շուկայի հիմնական հասկացություններից են, որոնք ցույց են տալիս մեկ երկրի արժույթի արժեքը մյուսի նկատմամբ, բայց տարբեր տեսանկյուններից։ Անվանական փոխարժեքը այն գինն է, որով մեկ երկրի արժույթը փոխանակվում է մյուս երկրի արժույթի հետ՝ առանց գնային մակարդակների հաշվառման։ Օրինակ՝ եթե 1 ԱՄՆ դոլարը հավասար է 400 դրամի, դա անվանական փոխարժեք է։ Այն ցույց է տալիս միայն փոխանակման ընթացիկ շուկայական արժեքը։ Իրական փոխարժեքը, հակառակը, հաշվի է առնում երկրների գնային մակարդակների տարբերությունները և ցույց է տալիս, թե իրականում որքանով են ապրանքները և ծառայությունները համեմատելի տարբեր երկրներում։ Այն հաշվարկվում է՝ օգտագործելով անվանական փոխարժեքը և գնաճի մակարդակները, և արտացոլում է գնողունակության իրական հարաբերակցությունը երկրների միջև։ Եթե մեկ երկրում գները բարձրանում են ավելի արագ, քան մյուսում, ապա նույնիսկ նույն անվանական փոխարժեքի դեպքում իրական փոխարժեքը փոխվում է՝ ազդելով մրցունակության վրա։ Իրական փոխարժեքը կարևոր է միջազգային առևտրի, ներդրումների և տնտեսական քաղաքականության վերլուծության համար, քանի որ այն ցույց է տալիս, թե որքան մրցունակ է երկրի տնտեսությունը համաշխարհային շուկայում։

History

Պատմագիտական և ցեղասպանագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ցեղասպանության երևույթի ճանաչման, ընկալման և դրա վերաբերյալ գիտելիքի ձևավորման խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում զանգվածային բռնությունների պատմական համատեքստի ուսումնասիրման, դրանց պատճառների ու հետևանքների վերլուծության, ինչպես նաև փաստագրական նյութերի և վկայությունների նշանակության հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմական հիշողության ձևավորմանը, վերապրածների վկայությունների պահպանմանը, զոհերի հիշատակի ոգեկոչմանը և անցյալի իրադարձությունների վերաբերյալ գիտելիքի փոխանցմանը հաջորդ սերունդներին։ Վերլուծվում են կրթության, պատմագրության, մշակույթի և հանրային հիշողության դերը ցեղասպանությունների մասին գիտելիքի տարածման և դրանց հետևանքների ըմբռնման գործընթացում։ Քննարկվում են նաև ժխտման, պատմական փաստերի մեկնաբանման, մարդու իրավունքների պաշտպանության և զանգվածային ոճագործությունների կանխարգելման հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ցեղասպանության թեման դիտարկել պատմական, իրավական, հասարակական և հիշողության ուսումնասիրությունների փոխկապակցված տեսանկյուններից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ցեղասպանագիտության, պատմության, մարդու իրավունքների և հիշողության ուսումնասիրություններով զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Mathematics

Աշխատությունը նվիրված է կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքներում էլեկտրական դաշտի էկրանավորման առանձնահատկությունների ազդեցության ուսումնասիրությանը՝ կոնտակտային երևույթների և ոչ հավասարակշռային լիցքակիրների տարածական բաշխման օրինաչափությունների բացահայտման նպատակով։ Քննարկվում են կիսահաղորդիչների էլեկտրոնային հատկությունները, նանոչափային համակարգերում լիցքակիրների վարքագիծը, էլեկտրաստատիկ փոխազդեցությունները և էլեկտրական դաշտի էկրանավորման ֆիզիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նանոկառուցվածքների չափային սահմանափակումների, մակերևութային վիճակների, լիցքակիրների կոնցենտրացիայի և նյութերի դիէլեկտրական հատկությունների ազդեցությանը էլեկտրական դաշտի բաշխման վրա։ Ուսումնասիրվում են մետաղ-կիսահաղորդիչ և կիսահաղորդիչ-կիսահաղորդիչ սահմանային շերտերում առաջացող կոնտակտային երևույթները, պոտենցիալային արգելքների ձևավորումը, էներգետիկ գոտիների ծռումը և լիցքերի վերաբաշխման առանձնահատկությունները։ Անդրադարձ է կատարվում ոչ հավասարակշռային էլեկտրոնների և խոռոչների առաջացման, տեղափոխման, դիֆուզիայի, դրեյֆի և ռեկոմբինացիայի գործընթացներին, ինչպես նաև արտաքին էլեկտրական դաշտերի և կոնտակտային պայմանների ազդեցությանը դրանց տարածական բաշխման վրա։ Կարևորվում են էլեկտրական դաշտի էկրանավորման և լիցքակիրների փոխազդեցությունների տեսական նկարագրության մեթոդները, ինքնահամաձայնեցված էլեկտրաստատիկ հաշվարկները և կիսահաղորդչային համակարգերի ֆիզիկական պարամետրերի գնահատումը։ Դիտարկվում են նաև քվանտային չափային էֆեկտների, նանոկառուցվածքների երկրաչափական առանձնահատկությունների և սահմանային պայմանների ազդեցությունները էլեկտրոնային տեղափոխման ու կոնտակտային բնութագրերի վրա։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել Պուասոնի հավասարման, լիցքակիրների տեղափոխման հավասարումների և թվային մոդելավորման մեթոդների վրա հիմնված մոտեցումներ՝ ուսումնասիրվող երևույթների փոխկապակցվածությունը բացահայտելու համար։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի կիսահաղորդչային նանոֆիզիկայի, միկրո- և նանոէլեկտրոնիկայի, էլեկտրոնային բաղադրիչների նախագծման և նոր սերնդի կիսահաղորդչային սարքերի բնութագրերի կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիկոսների, նանոտեխնոլոգիաների մասնագետների, էլեկտրոնիկայի ճարտարագետների, նյութագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Law

Այս աշխատությունը նվիրված է հասարակ ընկերակցությունների (պարզ գործընկերությունների և ոչ կորպորատիվ միավորումների) դերին և մասնակցությանը գործարարական հարաբերություններում ժամանակակից տնտեսական միջավայրում։ Գրքում ներկայացվում է հասարակ ընկերակցության իրավական էությունը՝ որպես երկու կամ ավելի անձանց միջև կնքված համաձայնություն, որի նպատակն է համատեղ տնտեսական գործունեության իրականացումը՝ շահույթի ստացման կամ այլ տնտեսական նպատակների հասնելու համար։ Հեղինակը անդրադառնում է նման կառույցների ստեղծման, գործունեության և դադարեցման իրավական հիմքերին, ինչպես նաև մասնակիցների իրավունքներին և պարտականություններին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատասխանատվության բաշխմանը, ներդրումների ձևերին, կառավարման կազմակերպմանը և շահույթի ու վնասների բաժանման սկզբունքներին։ Գրքում քննարկվում է նաև հասարակ ընկերակցությունների կիրառումը գործարարական հարաբերություններում՝ որպես ճկուն և համեմատաբար պարզ կազմակերպական ձև, որը հաճախ օգտագործվում է փոքր և միջին բիզնեսում, համատեղ նախագծերում և ժամանակավոր համագործակցություններում։ Վերլուծվում են դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները այլ կազմակերպաիրավական ձևերի համեմատությամբ։ Աշխատությունը համադրում է տեսական իրավական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով իրավաբանների, ձեռնարկատերերի, տնտեսագետների և բիզնեսի կառավարման ոլորտով հետաքրքրվողների համար։

Linguistics

Գիրքը նվիրված է իրականության լեզվական արտացոլման գործընթացում նմանակման երևույթի դերի ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով այն որպես մարդու ճանաչողական գործունեության և լեզվական կաղապարման կարևորագույն սկզբնական փուլերից մեկը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով մարդը ընկալում, վերարտադրում և լեզվական միջոցներով ներկայացնում է շրջակա աշխարհի առարկաները, երևույթներն ու գործընթացները։ Հեղինակը վերլուծում է նմանակման կապը մտածողության, ընկալման, պատկերավորման և լեզվական նշանների ձևավորման հետ՝ բացահայտելով, թե ինչպես են իրականության տարբեր դրսևորումները վերածվում լեզվական կառուցվածքների և իմաստային համակարգերի։ Ուշադրություն է դարձվում ձայնային, պատկերային և իմաստային նմանակումներին, դրանց գործառույթներին խոսքում, ինչպես նաև այն դերին, որը դրանք կատարում են մարդու փորձի փոխանցման և աշխարհի մասին պատկերացումների ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունը ներկայացնում է տեսական մոտեցումներ լեզվի առաջացման, զարգացման և իրականության արտացոլման առանձնահատկությունների վերաբերյալ՝ համադրելով լեզվաբանական, փիլիսոփայական և ճանաչողական ուսումնասիրությունների սկզբունքները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, բանասիրական ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ովքեր հետաքրքրված են լեզվի ու մտածողության փոխհարաբերությամբ, նշանային համակարգերի ձևավորմամբ և մարդու կողմից իրականության ընկալման լեզվական եղանակներով։

Religion

Այս աշխատությունը նվիրված է աստվածգիտության՝ որպես Աստծո էության, աստվածային ճշմարտությունների, հավատքի հիմնադրույթների և մարդու ու Արարչի փոխհարաբերությունների ուսումնասիրության հիմնարար հարցերին։ Ստեղծագործության գաղափարական առանցքը աստվածային հայտնության նշանակության բացահայտումն է՝ որպես Աստծո մասին ճշմարիտ գիտելիքի ձեռքբերման և քրիստոնեական աշխարհայացքի ձևավորման կարևորագույն հիմքի։ Աստվածգիտությունը քրիստոնեական մտքի մեջ դիտարկվում է ոչ միայն որպես կրոնական գիտելիքների ամբողջություն, այլև որպես հոգևոր ճանաչողության համակարգ, որի նպատակն է բացահայտել արարչագործության իմաստը, աստվածային նախախնամության դերը, մարդու գոյության նպատակը և փրկության ճանապարհը։ Աստվածային հայտնության գաղափարը ներկայացվում է որպես այն միջոցը, որով Աստված Իր կամքը, ճշմարտությունը և փրկագործական խորհուրդները հաղորդում է մարդկությանը՝ դրանք դարձնելով հավատքի, հոգևոր կյանքի և բարոյական վարքագծի հիմնասյուներ։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը վերաբերում է աստվածային ճշմարտությունների ճանաչմանը, քրիստոնեական հավատքի հիմնավորմանը և կրոնական գիտելիքի ու մարդկային բանականության փոխհարաբերությանը։ Աստվածային հայտնությունը քրիստոնեական աշխարհայացքում դիտարկվում է որպես մարդկային սահմանափակ ճանաչողությունը լրացնող և դեպի հոգևոր ճշմարտություն առաջնորդող իրողություն։ Մարդը, իր բանականությամբ ուսումնասիրելով բնությունը, աշխարհը և սեփական գոյությունը, կարող է խորհել Արարչի ներկայության մասին, սակայն աստվածային հայտնությունն է, որ նրան հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու Աստծո կամքի, փրկագործության և հոգևոր կյանքի վերաբերյալ։ Այս իմաստով աստվածգիտությունը միավորում է հավատքի, բանականության և աստվածային հայտնության փոխլրացնող սկզբունքները։ Աշխատության կարևոր գաղափարական ուղղություններից է նաև Աստծո և արարչագործության փոխհարաբերության բացահայտումը։ Արարչագործությունը դիտարկվում է որպես աստվածային իմաստության և զորության արտահայտություն, իսկ մարդը՝ որպես բանական և բարոյական պատասխանատվությամբ օժտված արարած, որը կոչված է ճանաչելու իր Արարչին և ապրելու Նրա պատվիրաններին համապատասխան։ Այս մոտեցման շրջանակում առանձնահատուկ նշանակություն են ստանում մարդու հոգևոր բնությունը, ազատ կամքը, մեղքի և փրկության խնդիրները, ինչպես նաև հավատքի միջոցով հոգևոր կատարելության հասնելու հնարավորությունը։ Քրիստոնեական աստվածաբանության հիմնարար գաղափարներից է այն համոզմունքը, որ աստվածային ճշմարտության ճանաչումը պետք է ուղեկցվի մարդու ներքին վերափոխմամբ։ Հավատքը չի սահմանափակվում միայն վարդապետական դրույթների ընդունմամբ, այլ ենթադրում է բարոյական պատասխանատվություն, խղճի մաքրություն, խոնարհություն, սեր և առաքինի վարքագիծ։ Աստվածգիտական ճանաչողության վերջնական նպատակը ոչ միայն Աստծո մասին գիտելիքի ձեռքբերումն է, այլև մարդու հոգևոր կյանքի ուղղորդումն ու կատարելագործումը։ Աշխատության թեմատիկ և գաղափարական նշանակությունը պայմանավորված է նաև քրիստոնեական դավանանքի հիմնարար ճշմարտությունների համակարգված ներկայացման անհրաժեշտությամբ։ Աստվածաբանական գրականության մեջ հայտնության խնդիրը սերտորեն կապված է Սուրբ Գրքի հեղինակության, եկեղեցական ավանդության, հավատքի փոխանցման և քրիստոնեական վարդապետության պահպանման հետ։ Աստվածային հայտնությունը դիտարկվում է որպես աստվածաբանական գիտելիքի աղբյուր, որի միջոցով բացահայտվում են մարդու փրկության, աստվածային սիրո, արդարության և ողորմածության գաղափարները։ Այս հարցադրումները կարևոր նշանակություն ունեն քրիստոնեական աշխարհայացքի ձևավորման և հավատացյալի հոգևոր ինքնագիտակցության ամրապնդման համար։ Գրական և գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է աստվածաբանական-դավանաբանական գրականության ավանդույթին։ Այս ժանրին բնորոշ են կրոնական հասկացությունների բացատրությունը, աստվածաբանական դատողությունների զարգացումը, հավատքի հիմնադրույթների պարզաբանումը և փիլիսոփայական հարցադրումների համադրումը քրիստոնեական վարդապետության հետ։ Նման երկերի շարադրանքը սովորաբար նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրել ոչ միայն կրոնական տեղեկություններ, այլև տրամաբանական ու գաղափարական հիմքեր՝ քրիստոնեական ճշմարտությունների գիտակցված ընկալման համար։ Աստվածգիտական գրականության առանձնահատկությունն այն է, որ այն միավորում է տեսական ճանաչողությունն ու հոգևոր-դաստիարակչական նպատակադրումը՝ կրոնական գիտելիքը դարձնելով մարդու անձնական և հասարակական կյանքի բարոյական ուղենիշ։ Պատմամշակութային առումով հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի 19-րդ դարի հայ աստվածաբանական մտքի և Մխիթարյան միաբանության գիտակրթական գործունեության համատեքստում։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար կղզին այդ ժամանակաշրջանում հայ կրոնական, փիլիսոփայական, պատմագիտական և լեզվաբանական մտքի զարգացման կարևոր կենտրոններից էր։ Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի աշխատանք էր իրականացնում քրիստոնեական աստվածաբանության, եկեղեցական հայրերի ժառանգության և կրոնափիլիսոփայական գրականության ուսումնասիրման ու հայերեն հրատարակման ուղղությամբ։ Նման աշխատությունների հրատարակությունը նպաստում էր հայ ընթերցողի աստվածաբանական գիտելիքների ընդլայնմանը, կրոնական հասկացությունների ճշգրտմանը և հայերեն գիտական ու փիլիսոփայական լեզվի հարստացմանը։ Այն նաև արտացոլում է հայ մտավոր մշակույթում հավատքի և բանական ճանաչողության համադրման ավանդույթը, որի շրջանակում քրիստոնեական վարդապետությունը դիտարկվում էր որպես անհատի հոգևոր դաստիարակության և հասարակական բարոյականության կարևոր հիմք։ Գիրքը արժեքավոր է հայ աստվածաբանական գրականության, քրիստոնեական դավանաբանության, հայտնության տեսության, կրոնափիլիսոփայական մտքի և Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում աստվածաբանների, փիլիսոփայության պատմաբանների, հոգևորականների, հայ կրոնական մտքի հետազոտողների և քրիստոնեական աշխարհայացքով հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես աստվածային ճշմարտության, հավատքի և մարդկային հոգևոր ճանաչողության փոխհարաբերությունների վերաբերյալ մտորումների կարևոր նյութ։