Ազգային ժողովի արձանագրություններ, նիստ քսաներկուերորդ

History

Այս աշխատությունը նվիրված է պատմական իրադարձությունների ժամանակագրական ներկայացմանը և անցյալի դեպքերի հաջորդականության համակարգված արձանագրմանը։ Ժամանակագրությունը պատմագիտության կարևոր օժանդակ բնագավառներից է, որի միջոցով որոշվում են իրադարձությունների ժամանակային հարաբերությունները, համադրվում տարբեր պատմական տեղեկություններ և վերակազմվում պատմական գործընթացների զարգացման հերթականությունը։ Նման աշխատությունները կարող են ընդգրկել տարբեր ժամանակաշրջանների, հասարակական իրադարձությունների, քաղաքական փոփոխությունների և կրոնական կյանքի վերաբերյալ տվյալներ՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով պատմական անցքերը դիտարկել փոխկապակցված ամբողջության մեջ։ Ժամանակագրական շարադրանքի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ իրադարձությունները ներկայացվում են ըստ ժամանակային հաջորդականության՝ հեշտացնելով տարբեր դեպքերի համեմատությունը, դրանց միջև կապերի բացահայտումը և պատմական զարգացումների ընդհանուր ընթացքի ըմբռնումը։ Երուսաղեմի հայկական հոգևոր և մշակութային միջավայրում հրատարակված այս գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև հայ գրավոր ժառանգության պահպանման և պատմական գիտելիքների փոխանցման տեսանկյունից։ Հայկական եկեղեցական ու մատենագրական ավանդույթներում ժամանակագրական աշխատությունները կարևոր դեր են ունեցել ինչպես ազգային հիշողության պահպանման, այնպես էլ տարբեր ժողովուրդների և եկեղեցական կենտրոնների պատմության վերաբերյալ տեղեկությունների գրանցման գործում։ Այդպիսի նյութերը կարող են օգտակար լինել պատմական աղբյուրների համադրման, տարեթվերի ճշգրտման և անցյալի իրադարձությունների վերաբերյալ տարբեր տեղեկությունների ուսումնասիրության համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, հայագետների, մատենագետների և եկեղեցական պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն կարող է ծառայել որպես ուսումնասիրման նյութ՝ ժամանակագրական գրականության կառուցվածքը, պատմական տեղեկությունների դասակարգման սկզբունքները և հայերեն պատմագիտական ժառանգության զարգացումը բացահայտելու նպատակով։ Միաժամանակ այն վկայում է պատմական գիտելիքները հավաքելու, պահպանելու և հաջորդ սերունդներին փոխանցելու գրավոր ավանդույթի նշանակության մասին։

Law

Աշխատությունը նվիրված է քրեական իրավունքում հանցավոր վարքագծի հրահրման իրավական բնույթի, սահմանների և դրա հետ կապված պատասխանատվության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն իրավիճակներն են, երբ անձի մոտ հանցավոր մտադրության ձևավորման կամ դրա իրականացման վրա ազդեցություն է գործում մեկ այլ անձ կամ իրավապահ մարմինների ներկայացուցիչ, ինչի հետևանքով առաջանում է իրավաչափ գործողությունը անթույլատրելի հրահրումից տարբերակելու անհրաժեշտություն։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քրեական իրավունքի և քրեական դատավարության փոխկապակցվածությանը, քանի որ նման դեպքերի իրավական գնահատումը կարող է նշանակություն ունենալ ոչ միայն արարքի որակման, այլև ապացույցների թույլատրելիության, արդար դատաքննության իրավունքի և իրավապահ գործունեության օրինականության տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են հրահրող վարքագծի հիմնական իրավական հատկանիշները, անձի նախնական հանցավոր մտադրության առկայության կամ բացակայության նշանակությունը, նախաձեռնության աղբյուրը և պետական մարմինների միջամտության թույլատրելի սահմանները։ Կարևորվում է հանցագործության բացահայտման նպատակով իրականացվող օրինական վերահսկողական գործողությունների և այնպիսի միջամտության տարբերակումը, որի դեպքում իրավապահ մարմինների գործողություններն իրենք կարող են վճռորոշ ազդեցություն ունենալ հանցավոր վարքագծի առաջացման վրա։ Թեման դիտարկվում է նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության համատեքստում՝ հատկապես արդար դատաքննության, իրավական որոշակիության և պետական իշխանության կամայական միջամտությունից պաշտպանության սկզբունքների տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր իրավական համակարգերում ձևավորված տեսական մոտեցումների և դատական պրակտիկայի համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու նման իրավիճակների գնահատման ընդհանուր և տարբերակիչ չափանիշները։ Առանձին նշանակություն ունի քրեական պատասխանատվության անհատականացման հարցը, քանի որ անհրաժեշտ է հստակ գնահատել յուրաքանչյուր մասնակցի վարքագիծը, մտադրությունը և փաստացի դերը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև իրավական կարգավորման հնարավոր բացերին և իրավակիրառ պրակտիկայում առաջացող մեկնաբանման խնդիրներին։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է քրեական իրավունքի, քրեական դատավարության և մարդու իրավունքների պաշտպանության սկզբունքները՝ նպատակ ունենալով հստակեցնել հանցավոր վարքագծի բացահայտման օրինական մեթոդների ու անթույլատրելի հրահրման սահմանները և նպաստել համապատասխան իրավական չափանիշների հետևողական կիրառմանը։

Culture

Հրատարակությունը մատենագիտական ընթացիկ տեղեկատու է, որը նախատեսված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականության մասին համակարգված տեղեկատվություն տրամադրելու համար։ Այն ընդգրկում է մշակութային և գեղարվեստական կյանքի տարբեր ոլորտներին վերաբերող հրատարակություններ՝ հնարավորություն տալով ընթերցողներին, գրադարաններին և մասնագետներին արագ տեղեկանալ համապատասխան ժամանակաշրջանում հրապարակված նոր գրքերի, հոդվածների, ժողովածուների և այլ մատենագիտական նյութերի մասին։ Տեղեկատուի հիմնական նպատակը մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ տեղեկատվության կազմակերպումն ու տարածումն է՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ գրականության որոնումը և ընտրությունը։ Նյութերը կարող են ընդգրկել գրականություն, կերպարվեստ, երաժշտություն, թատրոն, կինո, ճարտարապետություն, ժողովրդական արվեստ, մշակույթի պատմություն, արվեստաբանություն և հարակից ոլորտներ։ Մատենագիտական նկարագրությունների համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել հրատարակությունների հեղինակներին, վերնագրերը, թեմատիկ ուղղությունները և անհրաժեշտ այլ տվյալներ՝ դրանք հետագայում գրադարանային կամ գիտահետազոտական աշխատանքներում օգտագործելու համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև որպես իր ժամանակաշրջանի մշակութային տեղեկատվական միջավայրի փաստաթուղթ, քանի որ արտացոլում է խորհրդային Հայաստանի մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ շրջանառվող գրականության շրջանակը և տեղեկատվական առաջնահերթությունները։ Այն կարող է ծառայել որպես արագ կողմնորոշման և գրականության համալրման գործիք գրադարանների, մշակութային հաստատությունների, ուսումնական կազմակերպությունների և հետազոտական կենտրոնների համար։ Տեղեկատուն հատկապես օգտակար է գրադարանավարներին, մատենագետներին, արվեստաբաններին, մշակութաբաններին, գրականագետներին, ուսուցիչներին, ուսանողներին և Հայաստանի խորհրդային շրջանի մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Pedagogy

Աշխատությունը նախատեսված է երեխաների բարոյական դաստիարակության համար և նպատակ ունի նպաստելու նրանց բնավորության, վարքագծի ու արժեքային պատկերացումների ձևավորմանը։ Բարոյական խորհրդածությունների միջոցով նման գրականությունը երեխաներին ուղղորդում է մտածելու սեփական արարքների, խոսքի, պարտականությունների և շրջապատի մարդկանց հետ հարաբերությունների մասին։ Դաստիարակչական գրքերի կարևոր խնդիրներից է վաղ տարիքից ազնվության, ճշմարտախոսության, հարգանքի, համեստության, աշխատասիրության, կարեկցանքի և պատասխանատվության գաղափարների սերմանումը։ Դրանք երեխաներին օգնում են տարբերակելու ընդունելի և անընդունելի վարքագիծը, հասկանալու իրենց գործողությունների հետևանքները և ձևավորելու գիտակցված վերաբերմունք սեփական պարտականությունների նկատմամբ։ Գրքի խորագիրը շեշտադրում է նաև մտորումների նշանակությունը՝ որպես բարոյական սկզբունքները ոչ միայն սովորելու, այլև դրանք ըմբռնելու և առօրյա կյանքում կիրառելու միջոց։ Նման հրատարակությունները կարևոր տեղ են զբաղեցրել ընտանեկան ու դպրոցական դաստիարակության մշակույթում՝ լրացնելով ուսուցման գործընթացը բարոյական և հոգևոր բովանդակությամբ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի մանկավարժական մտքի, երեխաների համար նախատեսված դաստիարակչական գրականության և բարոյական կրթության պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժներին, հայ կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և մանկական գրականության զարգացման ընթացքով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Psychology

Աշխատությունը նվիրված է դեռահասների մտածողության զարգացման հոգեբանական և մանկավարժական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ մտքի ուղիղ և հետադարձ ընթացքների ձևավորման ու տեսական մտածողության զարգացման փոխկապակցվածության տեսանկյունից։ Քննարկվում են դեռահասության տարիքում ճանաչողական գործընթացների զարգացման օրինաչափությունները, տրամաբանական գործողությունների կատարելագործումը և վերացական մտածողության ձևավորման հիմնական նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մտավոր գործողությունների հաջորդականությանը, պատճառահետևանքային կապերի բացահայտմանը, եզրահանգումների կառուցմանը և մտածողության ուղղությունը փոխելու կարողության զարգացմանը։ Ուսումնասիրվում են ուղիղ դատողություններից հակադարձ եզրահանգումների անցնելու, խնդրի լուծման արդյունքից դեպի սկզբնական պայմանները վերադառնալու և տրամաբանական կապերը տարբեր ուղղություններով վերլուծելու հմտությունների ձևավորման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տեսական մտածողության զարգացման գործում ընդհանրացման, վերացարկման, համեմատության, վերլուծության և համադրման մտավոր գործողությունների նշանակությանը։ Կարևորվում են ուսումնական խնդիրների կառուցվածքը, ճանաչողական առաջադրանքների բարդության աստիճանը, ուսուցչի ուղղորդող գործունեությունը և սովորողների ինքնուրույն մտածողության խթանման մեթոդները։ Դիտարկվում են զարգացնող ուսուցման սկզբունքների, տրամաբանական վարժությունների, հետազոտական առաջադրանքների և խնդրահարույց իրավիճակների կիրառման հնարավորությունները։ Աշխատությունն ընդգծում է մտածողության ճկունության, մտավոր գործողությունների գիտակցվածության և գիտելիքների տեսական յուրացման կարևորությունը դեռահասների ճանաչողական զարգացման գործընթացում։ Այն կարող է օգտակար լինել հոգեբանների, մանկավարժների, կրթության հետազոտողների, ուսուցիչների, զարգացման հոգեբանության մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Pedagogy

Աշխատությունը նվիրված է ազգային կրթության գաղափարին և դրա նշանակությանը ժողովրդի մտավոր, մշակութային ու հասարակական զարգացման գործում։ Այն անդրադառնում է կրթության՝ որպես անհատի ձևավորման և ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդման կարևոր միջոցի ընկալմանը՝ ընդգծելով գիտելիքի, դաստիարակության և կրթական հաստատությունների դերը հասարակության առաջընթացում։ Ազգային կրթության հարցը դիտարկվում է ոչ միայն ուսուցման կազմակերպման տեսանկյունից, այլև որպես լեզվի, պատմական հիշողության, մշակութային ժառանգության և արժեքային համակարգի պահպանման ու փոխանցման միջոց։ Այս մոտեցմամբ կրթությունը դառնում է սերունդների միջև կապի պահպանման, հասարակական պատասխանատվության ձևավորման և ազգային կյանքի շարունակական զարգացման հիմքերից մեկը։ Գրվածքի թեմատիկան առնչվում է 19-րդ դարի հայ լուսավորական մտքի կարևոր խնդիրներին՝ կրթության մատչելիությանը, ուսումնական գործի բարելավմանը, գիտելիքի տարածմանը և ազգային կրթական համակարգի զարգացման անհրաժեշտությանը։ Այն արժեքավոր է հայ մանկավարժական և հասարակական մտքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է կրթության միջոցով ազգային վերելքի հասնելու ձգտումները։