Ազիզ Վինչենցո Ֆերրարիի բարեպաշտ կյանքի համառոտ պատմությունը

History

Հռոմեացի պատմիչ Կվինտոս Կուրտիոս Ռուփոսի՝ Ալեքսանդր Մակեդոնացու կյանքին, գործունեությանը և ռազմական նվաճումներին նվիրված պատմագիտական աշխատությունը անտիկ աշխարհի պատմագրության կարևոր ստեղծագործություններից է։ Այն ներկայացնում է Մակեդոնիայի արքա Ալեքսանդր Մեծի պատմական կերպարը՝ անդրադառնալով նրա իշխանության հաստատմանը, ռազմական արշավանքներին, նվաճողական քաղաքականությանը, պետական կառավարման սկզբունքներին և Արևելքի ու Արևմուտքի պատմական փոխհարաբերությունների ձևավորման գործում ունեցած դերին։ Հեղինակը պատմական իրադարձությունները շարադրում է ոչ միայն որպես ռազմական գործողությունների ու քաղաքական փոփոխությունների հաջորդականություն, այլև որպես անհատի կամքի, փառասիրության, առաջնորդության և իշխանության ձգտման ազդեցությամբ զարգացող պատմական գործընթաց։ Ալեքսանդրի կերպարը ներկայացվում է իր բարդությամբ և հակասականությամբ՝ միաժամանակ ընդգծելով նրա ռազմական հանճարը, խիզախությունը, կազմակերպչական ունակությունները, փառքի ձգտումը և անսահման իշխանության հնարավոր բարոյական հետևանքները։ Ստեղծագործության կարևոր թեմաներից են արքայական իշխանության բնույթը, տիրակալի պատասխանատվությունը, ռազմական հաջողությունների և քաղաքական իմաստության փոխհարաբերությունը, մարդկային փառասիրությունը, ճակատագրի անկանխատեսելիությունը և անհատի ազդեցությունը ժողովուրդների ու պետությունների պատմական ընթացքի վրա։ Կուրտիոս Ռուփոսը պատմական շարադրանքը հարստացնում է հռետորական խոսքի տարրերով, կերպարների հոգեբանական նկարագրություններով, բարոյախոսական դատողություններով և իրադարձությունների դրամատիկ ներկայացմամբ։ Նրա պատմագրական ոճին բնորոշ են կենդանի պատմողականությունը, հակադրությունների կիրառությունը, ճակատագրական որոշումների կարևորումը և պատմական դեպքերից բարոյական եզրակացություններ քաղելու ձգտումը։ Այս առանձնահատկությունների շնորհիվ աշխատությունը դուրս է գալիս զուտ իրադարձությունների արձանագրման սահմաններից և վերածվում է իշխանության, մարդկային բնավորության ու պատմական փառքի մասին խորհրդածության։ Ալեքսանդր Մակեդոնացու արշավանքների պատմությունը համաշխարհային պատմության առանցքային թեմաներից է, քանի որ նրա նվաճումները հանգեցրին հին աշխարհի քաղաքական քարտեզի արմատական փոփոխության, նպաստեցին հելլենիստական մշակույթի տարածմանը և խթանեցին հունական ու արևելյան քաղաքակրթությունների փոխազդեցությունը։ Այդ գործընթացներն իրենց ազդեցությունն ունեցան նաև Առաջավոր Ասիայի և Հայաստանի պատմական միջավայրի վրա՝ նոր քաղաքական ու մշակութային պայմաններ ստեղծելով տարածաշրջանի ժողովուրդների համար։ Հետևաբար աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ոչ միայն Ալեքսանդրի անձի և Մակեդոնական կայսրության պատմության, այլև անտիկ աշխարհի միջազգային հարաբերությունների, ռազմական պատմության և մշակութային փոխազդեցությունների ուսումնասիրության համար։ Հայերեն հրատարակությունը առանձնահատուկ արժեք ունի նաև հայ պատմագիտական և թարգմանական մշակույթի տեսանկյունից, քանի որ հնարավորություն է տվել հայ ընթերցողին հաղորդակից դառնալու եվրոպական դասական պատմագրության կարևորագույն երկերից մեկին։ Մխիթարյանների տպագրական և կրթամշակութային գործունեության շրջանակում նման ստեղծագործության հայերեն ներկայացումը վկայում է անտիկ ժառանգությունը հայերենով տարածելու, համաշխարհային պատմական գիտելիքը հայ ընթերցողին մատչելի դարձնելու և հայ մտավոր կյանքը եվրոպական գիտակրթական ավանդույթներին հաղորդակից դարձնելու ձգտման մասին։ Հատորը հետաքրքրություն է ներկայացնում անտիկ պատմությամբ, հռոմեական պատմագրությամբ, Ալեքսանդր Մակեդոնացու գործունեությամբ, հելլենիստական աշխարհի ձևավորմամբ և դասական գրականության հայերեն թարգմանությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետների ու ընթերցողների համար։ Այն միաժամանակ պատմական գիտելիքի, գրական վարպետության և քաղաքական-բարոյական մտորումների արժեքավոր աղբյուր է, որը նպաստում է անտիկ աշխարհի պատմության ու քաղաքակրթական ժառանգության առավել ամբողջական ընկալմանը։

Literature

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է ամերիկյան ռոմանտիկական վեպի գաղափարագեղարվեստական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ապագաղութացման գործընթացների համատեքստում։ Քննության են առնվում Ֆենիմոր Կուպերի, Հերման Մելվիլի և Հարիեթ Բիչեր Սթոուի ստեղծագործություններում ազգային ինքնության, ազատության, մշակութային ինքնուրույնության և հասարակական հակասությունների արտացոլման ձևերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գաղութային անցյալի վերաիմաստավորմանը, նոր ազգային գիտակցության ձևավորմանը և եվրոպական մշակութային ու գրական ավանդույթների նկատմամբ ամերիկյան գրականության ինքնուրույն դիրքի հաստատմանը։ Վերլուծվում են բնության, անհատի, հասարակության, քաղաքակրթության և մշակութային ինքնության թեմաների գեղարվեստական մեկնաբանությունները, ինչպես նաև կերպարային ու խորհրդանշական համակարգերի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են ռոմանտիկական գեղագիտության և պատմական ու հասարակական փոփոխությունների փոխազդեցությունները՝ գրական ստեղծագործությունը դիտարկելով որպես մշակութային ինքնության ձևավորման և վերաիմաստավորման տարածք։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ամերիկյան ռոմանտիզմի և ապագաղութացման գաղափարական գործընթացների միջև առկա բազմաշերտ կապերը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ամերիկյան գրականության, գրականագիտության, համեմատական գրականության և մշակութաբանական ուսումնասիրությունների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

History

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Իրանի Քոմիջան շրջանի ժողովրդական թատերականացված ծեսերի պատմազգագրական ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով տվյալ համայնքի ավանդական մշակույթի, ծիսական պատկերացումների և ժողովրդական ստեղծագործության առանձնահատկությունները։ Հեղինակը հետազոտում է ծիսական գործողությունների ծագումը, զարգացման ընթացքը, կառուցվածքը, բովանդակությունը և հասարակական նշանակությունը՝ ներկայացնելով դրանց դերը համայնքային կյանքի, ինքնության պահպանման և մշակութային ժառանգության փոխանցման գործընթացներում։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են ժողովրդական ներկայացումների, դիմակավորման, կերպարային խաղերի, երգերի, պարերի, ծիսական խոսքի և խորհրդանշական գործողությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կապը պատմական իրադարձությունների, կրոնական պատկերացումների, կենցաղային ավանդույթների և տեղական սովորույթների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծեսերի մասնակիցների դերին, ավանդական բեմականացման ձևերին և դրանց փոփոխություններին ժամանակակից հասարակական պայմաններում։ Աշխատությունը հիմնված է պատմազգագրական նյութերի, դաշտային հետազոտությունների, բանավոր հիշողությունների և մշակութաբանական վերլուծությունների վրա՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել Քոմիջան շրջանի ժողովրդական մշակույթի յուրահատկությունների մասին։ Գիրքը նախատեսված է ազգագրագետների, մշակութաբանների, պատմաբանների, բանահյուսության մասնագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են Իրանի ժողովուրդների ավանդական մշակույթի, ծիսական համակարգերի և ժողովրդական արվեստի ուսումնասիրությամբ։

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում արտագաղթի պատճառների, զարգացման միտումների և դրա սոցիալ-տնտեսական հետևանքների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Վերլուծվում են արտագաղթը պայմանավորող տնտեսական, սոցիալական, ժողովրդագրական և քաղաքական գործոնները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը աշխատաշուկայի, բնակչության կառուցվածքի, ընտանիքների բարեկեցության, մարդկային կապիտալի և երկրի տնտեսական զարգացման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միգրացիոն գործընթացների ազդեցությանը տարածաշրջանային զարգացման, աղքատության մակարդակի, դրամական փոխանցումների, զբաղվածության և ժողովրդագրական փոփոխությունների վրա։ Աշխատությունում ներկայացվում են վիճակագրական տվյալների և գիտական հետազոտությունների հիման վրա կատարված վերլուծություններ, գնահատվում են արտագաղթի երկարաժամկետ հետևանքները և առաջարկվում են պետական քաղաքականության ու կառավարման արդյունավետ լուծումներ՝ միգրացիոն հոսքերի կարգավորման, բնակչության արտահոսքի նվազեցման և երկրի սոցիալ-տնտեսական զարգացման խթանման նպատակով։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, սոցիոլոգների, ժողովրդագիրների, պետական կառավարման ոլորտի մասնագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են միգրացիոն գործընթացներով, սոցիալական քաղաքականությամբ և Հայաստանի զարգացման արդի մարտահրավերներով։

History

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է արաբական խալիֆայության վարչական և հարկային քաղաքականության ուսումնասիրությանը Հայաստանում՝ VIII դարի սկզբից մինչև IX դարի կեսերը։ Գրքում ներկայացվում են Արաբական խալիֆայության վարչական համակարգի ներդրման առանձնահատկությունները, տեղական կառավարման կառուցվածքների վերափոխումները և Հայաստանի քաղաքական-վարչական կարգավիճակի փոփոխությունները տվյալ ժամանակաշրջանում։ Հեղինակը վերլուծում է հարկային համակարգի հիմնական ձևերը՝ խարաջ, ջիզյա և այլ տուրքերի կիրառումը, դրանց հավաքագրման մեխանիզմները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը սոցիալ-տնտեսական հարաբերությունների վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև տեղական իշխանությունների և արաբական վարչակազմի փոխհարաբերությունները, ապստամբությունները և դիմադրության շարժումները, ինչպես նաև տարածաշրջանային կառավարման կայունացման փորձերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղբյուրագիտական նյութերի քննությանը, արաբական և հայկական պատմագրական վկայությունների համադրությանը և վարչական քաղաքականության երկարաժամկետ հետևանքներին Հայաստանի պատմական զարգացման վրա։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, արևելագիտության մասնագետների, միջնադարագետների, հարկային պատմության հետազոտողների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով խորքային վերլուծություն վաղ միջնադարյան Հայաստանի վարչա-հարկային համակարգի վերաբերյալ։

Other Subjects

Կենսագրական և պատմական բնույթի այս աշխատությունը նվիրված է ռուսական կայսերական բանակի նշանավոր ռազմական գործիչ Իվան Դավիդովիչ Լազարևի կյանքին և ծառայողական գործունեությանը։ Ներկայացվում են նրա ռազմական կարիերայի հիմնական փուլերը, զբաղեցրած պաշտոնները, մասնակցությունը 19-րդ դարի ռազմական գործողություններին և ծառայությունը Կովկասում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռուս-թուրքական պատերազմի ընթացքում նրա գործունեությանը, Կովկասյան ռազմաճակատում իրականացված գործողություններին և Կարսի գրավման հետ կապված իրադարձություններին։ Անդրադարձ է կատարվում նաև նրա կապերին Կովկասի ժողովուրդների հետ, տարածաշրջանում Ռուսական կայսրության վարած քաղաքականությանը և տվյալ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական զարգացումներին։ Կենսագրական տվյալների հետ մեկտեղ ներկայացվում է այն պատմական միջավայրը, որի պայմաններում ձևավորվել է նրա ռազմական գործունեությունը՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել 19-րդ դարի Կովկասի պատմության և Ռուսական կայսրության ռազմական ներկայության մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, ռազմական պատմության ուսումնասիրողների, կովկասագետների, կենսագրական գրականությամբ զբաղվող հետազոտողների և 19-րդ դարի Կովկասի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։