Բարև ծառ

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության լեռնահանքային արդյունաբերության արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ որպես հիմնական օրինակ դիտարկելով Սյունիքի մարզը։ Հետազոտության կենտրոնում հանքարդյունաբերության տնտեսական արդյունավետության, արտադրական ներուժի օգտագործման, ռեսուրսների կառավարման և ոլորտի զարգացմանը խոչընդոտող խնդիրների բացահայտումն է։ Սյունիքի մարզը Հայաստանի հանքարդյունաբերության կարևորագույն կենտրոններից է, ուստի տարածաշրջանի փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ոլորտի նշանակությունը ոչ միայն տեղական, այլև հանրապետական տնտեսության համար։ Աշխատանքում կարող են վերլուծվել հանքային ռեսուրսների կառուցվածքը, արդյունահանման ծավալները, արտադրական կարողությունները, աշխատուժի օգտագործումը, ներդրումային գործընթացները և հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների տնտեսական ցուցանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք ազդում են ոլորտի արդյունավետության վրա՝ տեխնոլոգիական հագեցվածություն, արտադրության կազմակերպում, սարքավորումների վիճակ, էներգիայի և այլ ռեսուրսների ծախսեր, աշխատուժի արտադրողականություն, ենթակառուցվածքների զարգացվածություն և ներդրումների հասանելիություն։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հանքարդյունաբերությունը դիտարկել նաև Սյունիքի մարզի սոցիալ-տնտեսական զարգացման համատեքստում, քանի որ ոլորտը կապված է զբաղվածության, բնակչության եկամուտների, տեղական տնտեսության ակտիվության և համայնքների զարգացման հետ։ Միաժամանակ վերլուծվում են այն խնդիրները, որոնք կարող են սահմանափակել հանքարդյունաբերության երկարաժամկետ արդյունավետությունը, այդ թվում՝ բնական ռեսուրսների սահմանափակությունը, արդյունահանման և վերամշակման տեխնոլոգիաների կատարելագործման անհրաժեշտությունը, արտադրական ծախսերի աճը, շուկաների փոփոխականությունը և ենթակառուցվածքային սահմանափակումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև հանքարդյունաբերության և շրջակա միջավայրի փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ ոլորտի արդյունավետության բարձրացումը չի կարող սահմանափակվել միայն արտադրության ծավալների ավելացմամբ։ Ռեսուրսների խնայող օգտագործումը, թափոնների կառավարումը, հողի և ջրային ռեսուրսների պահպանությունը, արտադրական անվտանգության ապահովումը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցումը ժամանակակից հանքարդյունաբերության արդյունավետության կարևոր բաղադրիչներ են։ Աշխատությունում կարող են առաջարկվել արտադրության տեխնիկական և կազմակերպական կատարելագործման, նոր տեխնոլոգիաների ներդրման, կառավարման արդյունավետության բարձրացման, ներդրումային քաղաքականության բարելավման և հանքային հումքի առավել ամբողջական վերամշակման ուղղություններ։ Սյունիքի մարզի օրինակով ստացված արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ նաև Հայաստանի այլ հանքարդյունաբերական տարածաշրջանների զարգացման առանձնահատկությունների գնահատման համար։ Ուսումնասիրության գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ առաջարկվող լուծումները կարող են կիրառվել հանքարդյունաբերական ձեռնարկությունների տնտեսական գործունեության արդյունավետության բարձրացման, արտադրական ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործման և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերի մշակման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, հանքարդյունաբերության մասնագետներին, տարածաշրջանային զարգացման և պետական կառավարման ոլորտի ներկայացուցիչներին, ինչպես նաև արդյունաբերության տնտեսական արդյունավետության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտել Սյունիքի մարզի լեռնահանքային արդյունաբերության զարգացման հիմնական ներուժն ու սահմանափակումները և հիմնավորել այնպիսի տնտեսական, տեխնոլոգիական ու կառավարչական միջոցառումներ, որոնք կարող են նպաստել ոլորտի արդյունավետության, մրցունակության և երկարաժամկետ կայունության բարձրացմանը։

Տնտեսագիտություն

Գրքում ուսումնասիրվում է ազգային արժույթի փոխարժեքի ազդեցությունը Հայաստանի Հանրապետության մակրոտնտեսական ցուցանիշների վրա, վերլուծվում են փոխարժեքի տատանումների կապը գնաճի, տնտեսական աճի, արտաքին առևտրի հաշվեկշռի և ներդրումների հոսքերի հետ, ներկայացվում են փոխարժեքի ձևավորման մեխանիզմները և դրամավարկային քաղաքականության գործիքների դերը ֆինանսական կայունության ապահովման գործում, դիտարկվում է արտահանման և ներմուծման կառուցվածքի զգայունությունը արժութային փոփոխությունների նկատմամբ, կիրառվում են էկոնոմետրիկ և վիճակագրական մոդելներ՝ փոխկապվածությունների գնահատման և կանխատեսման համար, քննարկվում են Հայաստանի տնտեսության բաց բնույթի պայմաններում արտաքին շուկաների ազդեցությունները և արժութային ռիսկերի կառավարման խնդիրները, առաջարկվում են քաղաքականության բարելավման ուղիներ՝ ուղղված մակրոտնտեսական կայունության պահպանմանը և տնտեսական աճի խթանմանը, աշխատանքը համադրում է տեսական մակրոտնտեսական վերլուծությունը և գործնական տվյալների ուսումնասիրությունը՝ ապահովելով համապարփակ պատկերացում փոխարժեքի դերի վերաբերյալ Հայաստանի տնտեսությունում։

Գեղարվեստական հայ․

«Սպանել փրկչին։ Հիստերիաներ»՝ Գուրգեն Խանջյանի այս ստեղծագործությունը կարևորագույն ու հզոր գրական երկ է, որը մանրամասնորեն լուսաբանում է մարդու ներաշխարհի և հասարակական արժեքների հարցերը։ Վեպը կամ պատմվածքները, որոնք ներկայացնում են տագնապ ու մելանխոլիա, պատկերացնում են կյանքի խճճված, հաճախ անիմաստ ու չհասկանալի իրավիճակները։ Այս ստեղծագործությունում բարձրացված են հարցեր, որոնք վերաբերում են անհատի և հասարակության փոխհարաբերություններին, անհատի բախումը հասարակական կարծրատիպերի և իդեալների հետ։ «Սպանել փրկչին» խորունկ կերպով քննադատում է նաև մարդու հոգեբանական վիճակը, երբ հասարակության մեջ հայտնվում են այնպիսի խառնաշփոթված ու խանգարված արժեքներ, որոնք իրականում հակասում են մարդու բնությունն ու սկզբունքներին։ Գուրգեն Խանջյանը ստեղծագործության մեջ հանգամանորեն թիրախավորում է ինչպես անհատի ներքին կացությունը, այնպես էլ շրջապատող աշխարհն ու իր հարուստ սոցիալական շերտերը։ Այսպիսով, «Սպանել փրկչին» ուղեկցվում է գերխնդիրներով, որոնք շոշափում են մարդու գոյության բարոյական հիմքերը։ Հեղինակը շոշափում է բարոյական հյուսվածքի ճաքերը, որոնք բացահայտվում են մարդկային հարաբերությունների և հասարակության կողմից ենթադրվող պարտադրանքների պատճառով։ Վեպը կամ պատմվածքը միտում ունի ուսումնասիրելու մարդու և նրա արտաքին աշխարհի միջև ընկած լարվածությունը։ **«Հիստերիաներ»**-ը՝ որպես հավելված կամ մեկ այլ մաս, ընդգծում է այն ներսի խառնաշփոթը, որը կապված է անհատի անապահովության և գոյաբառերի հետ։ Այստեղ հիստերիան ոչ միայն հոգեբանական շեղում է, այլ նաև այն սոցիալական մթնոլորտը, որտեղ մարդիկ ծավալում են սեփական ներքին տառապանքները։ Վեպում ներկայացված հիստերիան ներառում է շատ կաշկանդված ձևեր՝ մարդկային անհավատությունների, ճնշումների և ներքին անհանգստությունների մասին։ Հեղինակը Սոցիալական և հոգեբանական կոնֆլիկտները պատկերացնում է այսպիսի մի ժամանակահատվածում, երբ մարդը, դիմակայելով ոչ միայն ներքին աշխարհի, այլ նաև ժամանակի դաժան իրականության հետ, կանգնում է փշրված արժեքների դիմաց։ «Սպանել փրկչին։ Հիստերիաներ» ստեղծագործությունը հուզական խորություն ունի և թույլ է տալիս ընթերցողին բացահայտել մարդու հոգեկան և սոցիալական վերացական իրավիճակները՝ խորիմաստ հարցադրումներով և սուր դիտարկումներով։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2020 ISBN - 978-9939-76-502-0

Մանկավարժություն

Աշխատությունը նվիրված է կոնվերսիայի (conversion)՝ որպես լեզվական երևույթի և ուսուցման մեթոդական գործիքի ուսումնասիրությանը, որի միջոցով ձևավորվում են լեզվաբանական և կոմպենսատորական (լրացուցիչ) կարողություններ ռուս բանասիրության ֆակուլտետներում սովորող ուսանողների մոտ Հայաստանի Հանրապետությունում։ Հեղինակը վերլուծում է կոնվերսիայի դերը բառապաշարի հարստացման, խոսքի ճկունության զարգացման և լեզվական կառուցվածքների ընկալման խորացման գործընթացներում՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով ռուսերենի ուսուցման առանձնահատկություններին ոչ ռուսալեզու միջավայրում։ Գրքում դիտարկվում են լեզվաբանական կոմպետենցիայի բաղադրիչները՝ քերականական, բառագիտական և հաղորդակցական հմտությունները, ինչպես նաև կոմպենսատորական ռազմավարությունները, որոնք օգնում են ուսանողներին հաղթահարել լեզվական դժվարությունները խոսքային և գրավոր հաղորդակցության ընթացքում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդներին, վարժությունների համակարգերին և լեզվական վերլուծության կիրառական ձևերին, որոնք նպաստում են կոնվերսիայի ակտիվ յուրացմանը։ Հեղինակը նաև ուսումնասիրում է կրթական գործընթացի կազմակերպման մեթոդական մոտեցումները, ուսումնական նյութերի ընտրության սկզբունքները և ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի դերը լեզվական կարողությունների զարգացման մեջ։ Աշխատությունը կարևոր է ռուսերենի դասախոսների, մեթոդիստների և լեզվաբանական կրթության ոլորտի հետազոտողների համար՝ առաջարկելով արդյունավետ մոտեցումներ լեզվական կոմպետենցիաների ձևավորման համար։

Քաղաքագիտություն

Մինասյան Մ., հանդիսանում է մասնագիտական և ուսումնական ձեռնարկ, որը նվիրված է ռազմական և պաշտպանական նշանակության թունավոր քիմիական նյութերի ուսումնասիրությանը, դրանց ազդեցության առանձնահատկություններին մարդու օրգանիզմի վրա և ընդհանուր մոտեցումներին՝ թունավորման դեպքում օգնության կազմակերպման հարցերում։ Այն ներկայացնում է մարտական թունավոր նյութերի հիմնական խմբերը, դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, կիրառման հնարավոր եղանակները և վտանգավոր ազդեցության մեխանիզմները՝ ընդգծելով շնչառական, նյարդային, մաշկային և ընդհանուր թունավոր ազդեցությունները։ Գրքում նաև անդրադարձ է կատարվում թունավորման ախտանշանների ճանաչման ընդհանուր սկզբունքներին, անվտանգության և պաշտպանական միջոցների կարևորությանը, ինչպես նաև առաջին օգնության կազմակերպման հիմնական ուղղություններին՝ առանց մանրամասն բուժական սխեմաների։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանական միջոցներին, քիմիական վտանգների կանխարգելման համակարգերին և արտակարգ իրավիճակներում վարքագծի ընդհանուր կանոններին։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ռազմական գործի, քաղաքացիական պաշտպանության, արտակարգ իրավիճակների կառավարման ոլորտների մասնագետների և ուսանողների համար՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել գիտելիքները քիմիական վտանգների վերաբերյալ և ձևավորել անվտանգության ընդհանուր մշակույթ։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է արտադրական և հասարակական շենքերում կիրառվող ցածր հաճախականության ձայնամարիչ ռեզոնանսային կառուցվածքների մշակման և կատարելագործման հարցերին։ Գրքում վերլուծվում են աղմուկի տարածման ֆիզիկական մեխանիզմները փակ և բաց տարածքներում, ինչպես նաև ցածր հաճախականության տատանումների առանձնահատկությունները, որոնք առավել դժվար են ճնշման ենթարկվում ավանդական ձայնամեկուսիչ միջոցներով։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ռեզոնանսային կլանիչների կառուցվածքային տարբեր մոդելներ՝ ներառյալ Հելմհոլցի ռեզոնատորներ, բազմաշերտ կլանիչ համակարգեր և կոմպոզիտային ակուստիկ վահանակներ՝ ընդգծելով դրանց արդյունավետությունը տարբեր հաճախականային տիրույթներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նախագծման պարամետրերի օպտիմալացմանը, նյութերի ընտրությանը և արդյունաբերական ու քաղաքացիական շենքերում աղմուկի նվազեցման ինժեներական լուծումներին։ Քննարկվում են նաև փորձարարական չափումների արդյունքները, թվային մոդելավորման մոտեցումները և ակուստիկ հարմարավետության չափանիշները։ Աշխատությունը նախատեսված է ինժեներների, ակուստիկայի մասնագետների, շինարարների և շրջակա միջավայրի աղմուկի վերահսկման ոլորտի հետազոտողների համար։