Բելիսարիոս․ անոխակալության օրինակ

History

Ուսումնասիրությունը նվիրված է 1991-1994 թվականներին Անդրկովկասում տեղի ունեցած Ղարաբաղյան և տարածաշրջանային այլ զինված հակամարտություններին ու դրանցում Ռուսաստանի Դաշնության ունեցած դերակատարությանը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են Խորհրդային Միության փլուզումից հետո տարածաշրջանում ձևավորված նոր քաղաքական իրադրությունը, ազգային և տարածքային հակասությունների սրումը, զինված բախումների առաջացումը և դրանց ազդեցությունը Հայաստանի, Ադրբեջանի, Վրաստանի, Ռուսաստանի ու տարածաշրջանի մյուս դերակատարների հարաբերությունների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Ղարաբաղյան հակամարտության զարգացման հիմնական փուլերին, ինչպես նաև Աբխազիայի, Հարավային Օսիայի և Անդրկովկասի այլ հակամարտությունների քաղաքական ու ռազմական համատեքստին։ Հետազոտությունը փորձում է բացահայտել Ռուսաստանի քաղաքական, դիվանագիտական և ռազմական ներգրավվածության առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով Ռուսաստանի Դաշնության սեփական տարածաշրջանային շահերը, նախկին խորհրդային տարածքում ազդեցությունը պահպանելու ձգտումը և անվտանգության նոր համակարգի ձևավորման գործընթացները։ Նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու նաև հակամարտությունների կարգավորման առաջին միջազգային և տարածաշրջանային նախաձեռնությունները, զինադադարի հաստատման գործընթացները, կողմերի միջև բանակցությունները և հետխորհրդային Անդրկովկասում ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հետազոտողների, պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների և տարածաշրջանի նորագույն պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար՝ որպես 1991-1994 թվականների Անդրկովկասի բարդ ռազմաքաղաքական զարգացումների և Ռուսաստանի ներգրավվածության ուսումնասիրության աղբյուր։

Medicine

Աշխատությունը նվիրված է վարակի օջախներում տուբերկուլոզով հիվանդների հետ շփված չափահաս անձանց շրջանում հիվանդության վաղաժամ հայտնաբերման և կանխարգելման կազմակերպչական ասպեկտների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են վարակի օջախների հայտնաբերման և գնահատման, շփվող անձանց հաշվառման, բժշկական հսկողության և պարբերական հետազոտությունների կազմակերպման հիմնական մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ռիսկի խմբերի բացահայտմանը, նրանց ժամանակին հետազոտմանը և այնպիսի կազմակերպչական միջոցառումների իրականացմանը, որոնք կարող են նպաստել հիվանդության վաղ հայտնաբերմանը և վարակի հետագա տարածման սահմանափակմանը։ Ուսումնասիրվում է առողջապահական տարբեր օղակների փոխգործակցությունը, բուժկանխարգելիչ միջոցառումների համակարգումը և բնակչության իրազեկվածության բարձրացման նշանակությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև շփվողների բժշկական դիտարկման արդյունավետության բարձրացման, հետազոտությունների հասանելիության ապահովման և կանխարգելիչ միջոցառումների կազմակերպման հետ կապված խնդիրները։ Վաղ հայտնաբերման համակարգը դիտարկվում է ոչ միայն անհատական առողջության պահպանման, այլև համայնքային մակարդակում վարակիչ հիվանդության տարածման վերահսկման կարևոր բաղադրիչ։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել ֆթիզիատրների, համաճարակաբանների, առաջնային օղակի բուժաշխատողների, հանրային առողջապահության մասնագետների, առողջապահական կազմակերպությունների ղեկավարների, հետազոտողների և համապատասխան բժշկական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Religion

Գիրքը ներկայացնում է աստվածաշնչյան սաղմոսների ժողովածուն, որը քրիստոնեական հոգևոր գրականության կարևորագույն ստեղծագործություններից է։ Սաղմոսները աղոթքի, փառաբանության, գոհության, ապաշխարության և Աստծուն ուղղված խնդրանքների բանաստեղծական արտահայտություններ են։ Դրանցում արտացոլված են մարդու և Աստծո հարաբերությունները, հավատքի ու վստահության, աստվածային ողորմության, արդարության, պաշտպանության և փրկության գաղափարները։ Սաղմոսների բովանդակությունը ներառում է ինչպես անհատական աղոթքներ ու հոգևոր խորհրդածություններ, այնպես էլ համայնական պաշտամունքի համար նախատեսված փառաբանական երգեր։ Դրանց պատկերավոր լեզուն, կրկնությունները, բանաստեղծական կառուցվածքն ու հուզական արտահայտչականությունը նպաստել են սաղմոսների լայն տարածմանը և դարավոր պահպանմանը։ Հայ քրիստոնեական ավանդության մեջ սաղմոսները կարևոր տեղ են զբաղեցնում Հայ առաքելական եկեղեցու ծիսական կյանքում․ դրանք կիրառվում են ժամերգությունների, եկեղեցական արարողությունների և անհատական աղոթքի ընթացքում։ Ժողովածուն նշանակալի է նաև հայերեն աստվածաշնչյան գրականության և հոգևոր ընթերցանության պատմության տեսանկյունից՝ նպաստելով սաղմոսերգության ավանդույթի շարունակականությանը և հավատացյալների շրջանում աստվածաշնչյան տեքստերի տարածմանը։

Other Subjects

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է հասարակական-քաղաքական և հումանիտար գիտությունների բնագավառներում նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը՝ նախատեսված գիտնականների, ուսանողների, դասախոսների և լայն ընթերցողական շրջանակների համար։ Հրատարակությունն ընդգրկում է հասարակական-քաղաքական գիտություններին, բանասիրական գիտություններին, գրականագիտությանը, լեզվաբանությանը, պատմությանը, պատմական գիտություններին, աշխարհագրությանը, հնագիտությանը և ազգագրությանը վերաբերող նոր աշխատություններ՝ արտացոլելով տվյալ ոլորտներում կատարվող արդի հետազոտությունները, տեսական զարգացումները և գիտական մտքի հիմնական ուղղությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ նոր հրատարակություններին, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան գրականություն ուսումնական, գիտահետազոտական կամ մասնագիտական գործունեության համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական աղբյուր է, որը նպաստում է գիտական հաղորդակցության զարգացմանը, նոր գիտելիքների տարածմանը և հասարակագիտական ու հումանիտար գիտությունների ոլորտներում արդի գրականության հասանելիության ապահովմանը։

History

Աշխատությունը նվիրված է Հայկական հարցի ձևավորման, զարգացման և պատմական նշանակության ուսումնասիրությանը Օսմանյան կայսրության քաղաքական ու հասարակական միջավայրում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում XIX դարի երկրորդ կեսից հատկապես սրված այն խնդիրներն են, որոնք կապված էին Օսմանյան կայսրության հայ բնակչության իրավական, սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական դրության, անվտանգության ապահովման և բարեփոխումների անհրաժեշտության հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել Հայկական հարցը ոչ միայն որպես հայ ժողովրդի ներքին խնդիր, այլև որպես միջազգային հարաբերությունների կարևոր բաղադրիչ, որը XIX դարի վերջին աստիճանաբար դարձավ եվրոպական տերությունների և Օսմանյան կայսրության միջև դիվանագիտական քննարկումների առարկա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են ներկայացվել Օսմանյան կայսրության հայաբնակ նահանգներում տիրող իրավիճակը, վարչական կառավարման առանձնահատկությունները, հայ բնակչության իրավունքների սահմանափակումները, բարեփոխումների պահանջները և դրանց իրականացման հետ կապված դժվարությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում 1877–1878 թվականների ռուս-թուրքական պատերազմից հետո ձևավորված միջազգային իրավիճակին, Սան Ստեֆանոյի պայմանագրին և Բեռլինի վեհաժողովին, որոնց արդյունքում Հայկական հարցը ստացավ միջազգային-դիվանագիտական հստակ ձևակերպում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև հայկական քաղաքական և հասարակական շարժումների զարգացմանը, ազգային ինքնագիտակցության աճին և այն կազմակերպություններին ու գործիչներին, որոնք տարբեր եղանակներով փորձում էին բարձրացնել հայ բնակչության անվտանգության և իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել նաև եվրոպական տերությունների քաղաքականությունը, քանի որ նրանց միջամտությունը և Օսմանյան կայսրության նկատմամբ իրականացվող դիվանագիտական ճնշումները նշանակալի ազդեցություն ունեցան խնդրի միջազգայինացման գործընթացի վրա։ Միաժամանակ ուսումնասիրությունը կարող է դիտարկել իշխանությունների քաղաքականությունը, բռնությունների և հալածանքների դրսևորումները, ինչպես նաև 1890-ական թվականների զանգվածային բռնությունների պատմական համատեքստը։ Հայկական հարցի հետագա զարգացումը սերտորեն կապված է XX դարի սկզբի քաղաքական իրադարձությունների և 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանության հետ, որից հետո խնդիրը ձեռք բերեց նոր՝ պատմական հիշողության, արդարության և միջազգային ճանաչման հարթություն։ Աշխատանքը կարող է նաև անդրադառնալ հետագա ժամանակաշրջանում խնդրի ընկալման փոփոխություններին, պատմագրական տարբեր մոտեցումներին և հայ-թուրքական հարաբերություններում դրա շարունակական նշանակությանը։ Այս տեսանկյունից նյութը արժեքավոր է ոչ միայն պատմական փաստերի ուսումնասիրության, այլև ազգային, քաղաքական և միջազգային գործընթացների փոխկապակցվածությունը հասկանալու համար։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների մասնագետներին, ուսանողներին և Օսմանյան կայսրության ու Հայկական հարցի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

History

Աշխատությունը հայ միջնադարյան պատմագրության հիմնարար հուշարձաններից է և ավանդաբար վերագրվում է Մովսես Խորենացուն՝ հայ պատմագրական ավանդույթի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից մեկին։ Այն ներկայացնում է հայ ժողովրդի անցյալի համակարգված շարադրանք՝ համադրելով պատմական տեղեկությունները, հնագույն ավանդությունները, տոհմաբանական պատմությունները, բանավոր հիշողության տարրերը և հեղինակին հասանելի գրավոր աղբյուրներից քաղված նյութերը։ Պատմական շարադրանքը ընդգրկում է Հայաստանի և հայ ժողովրդի պատմության լայն ժամանակագրական շրջանակ՝ սկսելով հնագույն ժամանակների վերաբերյալ ավանդական պատկերացումներից և շարունակելով քաղաքական, հասարակական ու մշակութային զարգացման հետագա փուլերի նկարագրությամբ։ Հատուկ նշանակություն ունեն հայ ժողովրդի ծագման, նախնիների, վաղ պետական կազմավորումների և թագավորական տոհմերի վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնց միջոցով ձևավորվում է ազգային անցյալի ամբողջական պատմական պատկերը։ Ներկայացվում են Հայաստանի քաղաքական հարաբերությունները հարևան երկրների և հին աշխարհի խոշոր տերությունների հետ, թագավորական իշխանության զարգացումը, տարբեր արքայատոհմերի գործունեությունը, ներքին քաղաքական պայքարները և արտաքին ազդեցությունների պայմաններում հայկական պետականության պահպանման խնդիրները։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ նախարարական տների, նրանց ծագման, դիրքի և քաղաքական դերակատարության վերաբերյալ տեղեկությունները, որոնք արժեքավոր նյութ են տալիս միջնադարյան հայկական հասարակության սոցիալական ու քաղաքական կառուցվածքի ուսումնասիրության համար։ Պատմական իրադարձություններին զուգահեռ ուշադրություն է հատկացվում Հայաստանի աշխարհագրությանը, բնակավայրերին, պատմական գավառներին, քաղաքներին և տարբեր տարածաշրջանների հետ ունեցած կապերին։ Շարադրանքում առանձնահատուկ նշանակություն ունեն հնագույն բանավոր ավանդությունից պահպանված պատմությունները, առասպելական ու հերոսական կերպարները, ժողովրդական հիշողության մեջ պահպանված պատմական դրվագները և հին մշակութային պատկերացումների արտացոլումները։ Այս նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն քաղաքական պատմությունը, այլև հայերի նախաքրիստոնեական հավատալիքների, աշխարհընկալման, մշակութային հիշողության և ինքնության ձևավորման որոշ առանձնահատկություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև քրիստոնեության տարածմանը, եկեղեցու դերի մեծացմանը և Հայաստանի հոգևոր ու մշակութային կյանքի վերափոխումներին։ Պատմական շարադրանքում քաղաքական և եկեղեցական գործընթացները հաճախ ներկայացվում են փոխկապակցված՝ հնարավորություն տալով հետևել պետական իշխանության, նախարարական համակարգի և եկեղեցական հաստատությունների հարաբերությունների զարգացմանը։ Աղբյուրագիտական տեսանկյունից նյութը մեծ արժեք ունի, քանի որ պահպանել է տեղեկություններ և պատմական ավանդություններ, որոնց մի մասը այլ աղբյուրներում ամբողջական ձևով չի պահպանվել։ Միաժամանակ դրա օգտագործումը պահանջում է պատմաքննադատական մոտեցում՝ տարբերակելու պատմականորեն ստուգելի տեղեկությունները, գրական մշակման ենթարկված պատմությունները, տոհմաբանական ավանդությունները և առասպելական շերտերը։ Հետազոտողների համար առանձնապես կարևոր են հեղինակի կողմից տարբեր աղբյուրների համադրման սկզբունքները, պատմական ժամանակագրության կառուցման եղանակները և իրադարձությունների պատճառահետևանքային կապերը բացատրելու փորձերը։ Աշխատությունը կարևոր է նաև պատմագրության զարգացման ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է պատմությունը միասնական ազգային անցյալի ձևով ներկայացնելու ձգտումը։ Անցյալի քաղաքական ու մշակութային իրադարձությունները կազմակերպվում են շարունակական պատմական պատումի մեջ, որի միջոցով ընդգծվում են ժողովրդի ծագման, պետականության, մշակույթի և պատմական հիշողության փոխկապակցվածությունը։ Այդ պատճառով նյութը մեծ ազդեցություն է ունեցել հետագա հայ պատմագրության վրա և դարեր շարունակ օգտագործվել է որպես Հայաստանի հին ու վաղ միջնադարյան անցյալի մասին գիտելիքների կարևոր աղբյուր։ Այն նշանակալի է նաև գրականագիտական տեսանկյունից՝ պատմական շարադրանքի, կերպարների ներկայացման, ավանդությունների մշակման և պատմողական կառուցվածքի առանձնահատկությունների շնորհիվ։ Տարբեր դարաշրջաններում կատարված հրատարակությունները և թարգմանությունները նպաստել են այս պատմագրական ժառանգության տարածմանը հայկական և միջազգային գիտական միջավայրերում՝ այն դարձնելով հայագիտության կարևոր ուսումնասիրության առարկա։ Աշխատության գիտական արժեքը պայմանավորված է պատմության, աղբյուրագիտության, հնագիտության, պատմական աշխարհագրության, ազգագրության, բանահյուսության, լեզվաբանության և մշակույթի պատմության համար տրամադրած բազմաբնույթ նյութով։ Այն հնարավորություն է տալիս ոչ միայն ուսումնասիրել Հայաստանի հնագույն և վաղ միջնադարյան պատմության վերաբերյալ պահպանված տեղեկությունները, այլև հասկանալ, թե միջնադարյան հայ պատմագիտական միտքը ինչպես էր պատկերացնում ժողովրդի անցյալը, պատմական շարունակականությունը և ազգային ինքնության հիմքերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, հայ պատմագրության, աղբյուրագիտության, միջնադարյան գրականության և ընդհանրապես հայագիտության ոլորտների հետազոտողների, պատմաբանների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։