Биогеохимическая цикличность как функциональный критерий устойчивости экосистем

Արտասահմանյան գրականություն

Ռիչարդ Բախի հայտնի խորհրդանշական պատմությունն է, որը ներկայացնում է ինքնաճանաչման, ազատության և սեփական հատկանիշների բացահայտման մասին։ Գիրքը պատմում է մի ճայ՝ Ջոնաթանի մասին, ով չի ցանկանում ապրել հասարակական օրենքներով ու սահմանափակումներով, այլ ձգտում է բարձրացնել իր թռչելու կարողությունները և հասնել նոր բարձրունքների։ Նա հրաժարվում է համայնքից, որտեղ ապրում էին սովորական ճայեր, և սկսում է մեկուսացված ճանապարհորդություն՝ իր սեփական նպատակի հասնելու համար։ Գրքում Ջոնաթանի պատմությունը ունի մեծ խորհրդանշական իմաստ՝ այն վերաբերում է ցանկացած անձի, ով ցանկանա բացահայտել իր ներքին ուժը և չհամակերպվել հասարակության կողմից պարտադրված սահմանափակումների հետ։ Ջոնաթանը խորհրդանշում է ազատությունը, թռիչքը՝ ոչ միայն ֆիզիկապես, այլև հոգեպես։ Այս գիրքը դարձել է շատերի համար ոգեշնչման աղբյուր՝ սովորեցնելով, որ կյանքում կարևորագույնը ոչ թե հասարակական կարծիքը կամ ընդունված նորմերն են, այլ սեփական ինքնություն և նպատակներ։ Այն էլ միաժամանակ խոսում է սիրո, համախմբման և նոր հնարավորությունների մասին, որոնք մեզ պարգևում են համարձակությունը և վստահությունը։ **«Ջոնաթան Լիվինգսթոն ճայը»**-ն բացահայտում է այն համոզմունքը, որ երբ մարդը հետևում է իր իսկ նպատակներին ու հավատարմությունը, նա կարող է հասնել այն ամենին, ինչին ձգտում է։ Հրատարակիչ - Անտարես Հրատ. տարեթիվ - 2017 ISBN - 978-9939-76-139-8

Աշխարհագրություն

Այս գիրքը ներկայացնում է երկրաբանական գիտության հիմունքները՝ բացատրելով Երկրի կառուցվածքը, կազմությունը և այն հիմնական գործընթացները, որոնք ձևավորում են մոլորակի մակերեսը։ Գրքում մանրամասն քննարկվում են երկրաբանական ժամանակաշրջանները, ժայռերի և միներալների տեսակները, դրանց առաջացման պայմանները և փոխակերպման մեխանիզմները։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև տեկտոնական թիթեղների շարժմանը, հրաբխային և սեյսմիկ երևույթներին, էրոզիայի և նստվածքագոյացման գործընթացներին, որոնք միասին ձևավորում են լանդշաֆտների բազմազանությունը։ Ներկայացված են նաև օգտակար հանածոների առաջացումը, դրանց տարածվածությունը և տնտեսական նշանակությունը մարդու գործունեության համար։ Գիրքը համադրում է տեսական գիտելիքը և պարզաբանող օրինակները՝ օգնելով հասկանալ Երկրի դինամիկ բնույթը և այն բնական ուժերը, որոնք մշտապես փոխում են նրա տեսքը։ Այն օգտակար է ուսանողների, երկրաբանությամբ և բնական գիտություններով հետաքրքրվողների համար՝ ապահովելով հիմնարար գիտելիք տվյալ ոլորտում։

Քաղաքագիտություն

Ուժեղ ներգործություն ունեցող թունավոր նյութերի արտանետմամբ վթարների հետևանքների գնահատումն ու վերացումը կարևոր խնդիր է արտակարգ իրավիճակների կառավարման և բնակչության պաշտպանության ոլորտում։ Նման վթարները կարող են առաջանալ քիմիական գործարաններում, արդյունաբերական ձեռնարկություններում, պահեստներում կամ վտանգավոր նյութեր տեղափոխող տրանսպորտային միջոցների վթարների ժամանակ։ Թունավոր նյութերի արտանետումը մեծ վտանգ է ներկայացնում մարդու կյանքի, առողջության, շրջակա միջավայրի և տնտեսության համար, քանի որ այդ նյութերը կարող են արագ տարածվել օդում, ջրում և հողում՝ առաջացնելով զանգվածային թունավորումներ և երկարաժամկետ էկոլոգիական վնասներ։ Վթարների հետևանքների գնահատումը ներառում է արտանետված նյութի տեսակի, քանակի, տարածման ուղղության և վտանգավորության աստիճանի ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև բնակչության և շրջակա միջավայրի վրա հնարավոր ազդեցության որոշումը։ Այս գործընթացում կարևոր դեր ունեն մասնագետների արագ արձագանքը, տեխնիկական միջոցների կիրառումը և ժամանակակից կանխատեսման համակարգերը, որոնք օգնում են գնահատել վտանգի տարածման սահմանները և հնարավոր ռիսկերը։ Վթարի հետևանքների վերացման հիմնական նպատակն է նվազեցնել մարդկային կորուստները, կանխել թունավոր նյութերի հետագա տարածումը և վերականգնել անվտանգ պայմանները։ Այդ նպատակով իրականացվում են տարհանում, բնակչության իրազեկում, պաշտպանիչ միջոցների օգտագործում, տարածքի մեկուսացում և վնասակար նյութերի չեզոքացում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև բժշկական օգնության կազմակերպումը, քանի որ թունավոր նյութերի ազդեցությունը կարող է առաջացնել շնչառական խնդիրներ, այրվածքներ, թունավորումներ և այլ ծանր հետևանքներ։ Նման իրավիճակներում անհրաժեշտ է համակարգված համագործակցություն փրկարար ծառայությունների, բժշկական հաստատությունների, ոստիկանության և տեղական կառավարման մարմինների միջև։ Բացի անմիջական վտանգից, քիմիական վթարները կարող են ունենալ նաև երկարաժամկետ ազդեցություն բնության և մարդկանց կյանքի վրա՝ վնասելով ջրային պաշարները, հողը և կենդանական աշխարհը։ Այդ պատճառով կարևոր է ոչ միայն հետևանքների արագ վերացումը, այլ նաև կանխարգելիչ միջոցառումների իրականացումը, անվտանգության կանոնների պահպանումը և վտանգավոր նյութերի պահպանման ու տեղափոխման խիստ վերահսկողությունը։

Պատմություն

Новая история стран Европы и Америки XVI–XIX века աշխատությունը պատմագիտական ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է Եվրոպայի և Ամերիկայի նոր պատմության հիմնական փուլերը XVI–XIX դարերում՝ ընդգրկելով քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական խորը փոխակերպումները, այն վերլուծում է Վերածննդի և Ռեֆորմացիայի ազդեցությունը եվրոպական հասարակությունների վրա, աբսոլյուտիզմի ձևավորումը, բուրժուական հեղափոխությունները, ինչպես նաև արդյունաբերական հեղափոխության սկիզբը և դրա հետևանքները, գիրքը անդրադառնում է նաև ԱՄՆ-ի անկախության պատերազմին, Լատինական Ամերիկայի ազատագրական շարժումներին և ազգային պետությունների ձևավորման գործընթացներին, միաժամանակ քննարկելով միջազգային հարաբերությունների փոփոխությունները, գաղութային համակարգի ընդլայնումը և Եվրոպայի քաղաքական քարտեզի վերաձևավորումը, ներկայացնելով այս շրջանը որպես ժամանակակից աշխարհակարգի ձևավորման հիմնարար փուլ։

Մաթեմատիկա

Բարձրագույն հանրահաշվի դասընթաց աշխատությունը բարձրագույն մաթեմատիկայի հիմնական բաժիններից մեկին նվիրված ուսումնական ձեռնարկ է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է հանրահաշվի տեսության հիմունքները՝ ընդգրկելով բազմություններ, հարաբերություններ, ֆունկցիաներ, մատրիցներ և դետերմինանտներ, գծային հավասարումների համակարգեր, վեկտորական տարածություններ, գծային արտապատկերումներ, սեփական արժեքներ և սեփական վեկտորներ, ինչպես նաև հանրահաշվական կառուցվածքների՝ խմբերի, օղակների և դաշտերի տարրական գաղափարները, գիրքը միաժամանակ նպատակ ունի զարգացնել մաթեմատիկական մտածողություն և տրամաբանական հիմնավորում, ներկայացնելով թե՛ տեսական սահմանումներ, թե՛ լուծված օրինակներ և վարժություններ, որոնք օգնում են խորացնել հասկացությունների ընկալումը և կիրառել դրանք խնդիրների լուծման գործընթացում, այն հատկապես օգտակար է ինժեներական, ֆիզիկամաթեմատիկական և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ուղղություններով սովորողների համար։

Գրականություն

Գրքում ամփոփված են «Ոզնի» երգիծական հանդեսի գլխավոր խմբազիր, բանաստեղծ Արամայիս Սահակյանի զվարճալի զրույցները՝ գրականության, արվեստի, գիտության, աշխատանքի, սպորտի եւ այլ բնագավառների անվանի մարդկանց հետ: Փաստորեն սա հեղինակի «Մարդը մարդով է մարդ» գրքի շարունակությունն է՝ երգիծական թեքումով: Ներկա զրույցները նոր եւ անսպասելի կողմերով են բացում այդ անվանի մարդկանց հոգեկան եւ ստեղծագործական աշխարհը, երգիծանքի միջոցով բարձրացնում կենսական լուրջ հարցեր: «Զվարճալի հարցազրույցներ» ժողովածուն իր բնույթով եւ ժանրային առումով ինքնատիպ է: