Բժշկություն․ երկրորդ հատոր

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության մաքսային սահմանով տեղափոխվող ապրանքների մաքսային արժեքի որոշման իրավական և գործնական հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում մաքսային արժեքի ճիշտ որոշման գործընթացն է, որն էական նշանակություն ունի մաքսատուրքերի և հարկերի հաշվարկման, արտաքին առևտրային գործառնությունների կարգավորման, մաքսային վերահսկողության իրականացման, պետական բյուջեի եկամուտների ապահովման և տնտեսավարող սուբյեկտների օրինական շահերի պաշտպանության համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են մաքսային արժեքի հասկացությունը, դրա տնտեսական և իրավական նշանակությունը, ինչպես նաև այն հիմնական բաղադրիչները, որոնք կարող են ներառվել արժեքի հաշվարկում՝ ապրանքի ձեռքբերման գինը, մինչև մաքսային սահման տեղափոխման, բեռնման, բեռնաթափման, փոխաբեռնման, ապահովագրության և միջնորդական ծառայությունների հետ կապված ծախսերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մաքսային արժեքի որոշման հիմնական՝ գործարքի գնի մեթոդին և այն կիրառելու համար անհրաժեշտ պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են նաև այն դեպքերը, երբ գործարքի գնի մեթոդը հնարավոր չէ կիրառել, և անհրաժեշտություն է առաջանում օգտագործելու այլ հաջորդական մեթոդներ՝ նույնական կամ համանման ապրանքների գործարքի գների, ներքին շուկայում իրացման գնի, հաշվարկային արժեքի կամ պահուստային մեթոդի հիման վրա։ Կարևոր խնդիր է տարբեր մեթոդների կիրառման ժամանակ անհրաժեշտ ճշգրտումների հիմնավորվածության գնահատումը, հատկապես երբ ապրանքները տարբերվում են քանակով, առևտրային մակարդակով, փոխադրման պայմաններով կամ այլ էական հատկանիշներով։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև մաքսային մարմինների և հայտարարատուների միջև առաջացող հարաբերությունները, հայտարարագրված արժեքի հավաստիության ստուգման գործընթացը, անհրաժեշտ փաստաթղթերի ներկայացման պահանջները և այն իրավիճակները, երբ մաքսային մարմինը հիմքեր ունի հայտարարագրված արժեքը չընդունելու համար։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի մաքսային արժեքի որոշման գործընթացում փաստաթղթային և տեղեկատվական ապահովվածության հարցը, քանի որ ապրանքի իրական գործարքային արժեքի հաստատումը հաճախ պահանջում է պայմանագրերի, հաշիվների, վճարային փաստաթղթերի, փոխադրման և ապահովագրության ծախսերը հիմնավորող տվյալների համադրում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև մաքսային արժեքի որոշման ընթացքում առաջացող իրավական վեճերին, մաքսային մարմնի որոշումների վիճարկման հնարավորություններին և տնտեսավարող սուբյեկտների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմներին։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է մաքսային արժեքի որոշման ազգային համակարգի համադրումը միջազգային մաքսային իրավունքի սկզբունքների հետ, մասնավորապես՝ գործարքի իրական արժեքի հնարավորինս օբյեկտիվ և կանխատեսելի գնահատման մոտեցման տեսանկյունից։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են բացահայտվել այնպիսի խնդիրներ, ինչպիսիք են հայտարարագրված արժեքի և փաստացի շուկայական պայմանների միջև անհամապատասխանությունները, նույնական և համանման ապրանքների վերաբերյալ համադրելի տվյալների ընտրության դժվարությունները, փոխկապակցված անձանց միջև գործարքների գնահատումը, ներմուծվող ապրանքների իրական արժեքի հաստատման բարդությունները և մաքսային վերահսկողության ընթացքում առաջացող տեղեկատվական անհավասարությունը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք հանդիսանալ մաքսային արժեքի որոշման ընթացակարգերի կատարելագործման, մաքսային վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման, իրավական կարգավորման հստակեցման, վարչարարության թափանցիկության ապահովման և տնտեսավարող սուբյեկտների համար ավելի կանխատեսելի պայմանների ձևավորման առաջարկությունների մշակման համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարևոր է Հայաստանի արտաքին տնտեսական գործունեության և մաքսային քաղաքականության ուսումնասիրության տեսանկյունից՝ միաժամանակ անդրադառնալով պետության հարկաբյուջետային շահերի, մաքսային վերահսկողության արդյունավետության և արտաքին առևտրով զբաղվող անձանց իրավունքների ու օրինական շահերի միջև հավասարակշռության ապահովման խնդրին։

History

Հրատարակությունը նվիրված է հայ անվանի ազգագրագետ, պարարվեստի ուսումնասիրող և մշակութային գործիչ Սրբուհի Ստեփանի Լիսիցյանի կյանքին ու գիտական գործունեությանը։ Այն ներկայացնում է նրա կենսագրական ուղին, մասնագիտական աշխատանքը և գիտական ժառանգությունը՝ միավորելով կենսագրական տեղեկություններն ու մատենագիտական նյութերը։ Լիսիցյանի գործունեությունը նշանակալի տեղ ունի հայ ազգագրության և ժողովրդական մշակույթի ուսումնասիրության պատմության մեջ։ Նրա գիտական հետաքրքրությունները կապված էին ժողովրդական պարերի, պարային ավանդույթների, ծիսական արարողությունների, շարժումների ու մարմնական արտահայտչաձևերի հետ, որոնց ուսումնասիրությունը նպաստել է հայկական ավանդական մշակույթի տարբեր դրսևորումների գրանցմանն ու գիտական մեկնաբանմանը։ Կենսամատենագիտական ցանկը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու նրա հեղինակած և գիտական գործունեությանն առնչվող աշխատություններին, հետևելու հետազոտությունների հիմնական ուղղություններին և օգտվելու համապատասխան մատենագիտական տեղեկություններից։ Աշխատությունը կարևոր տեղեկատու աղբյուր է Սրբուհի Լիսիցյանի գիտական վաստակը գնահատելու, նրա հրապարակումները որոնելու և հայ ազգագրական մտքի զարգացման մեջ ունեցած ներդրումն ուսումնասիրելու համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ազգագրագետների, բանագետների, պարարվեստի պատմաբանների, մշակութաբանների, ուսանողների և հայ մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Other Subjects

Աշխատությունը նվիրված է Երևանի մետրոպոլիտենի ճարտարապետական և հատակագծային կազմակերպման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով որպես քաղաքային տրանսպորտային ենթակառուցվածքի, ճարտարապետության և քաղաքաշինական համակարգի փոխկապակցված բաղադրիչ։ Հետազոտության շրջանակում քննվում են մետրոպոլիտենի կայարանների տարածական կառուցվածքը, ուղևորային հոսքերի կազմակերպումը, մուտքային և ելքային հանգույցների տեղաբաշխումը, ստորգետնյա ու վերգետնյա տարածքների փոխադարձ կապը և դրանց ինտեգրումը քաղաքի փողոցային ու հասարակական տարածքների համակարգին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում կայարանների հատակագծային լուծումներին, սպասասրահների, հարթակների, անցումների, աստիճանների, շարժասանդուղքների և սպասարկման տարածքների գործառութային կազմակերպմանը։ Քննվում է, թե ինչպես են տեխնիկական և տրանսպորտային պահանջները համադրվում ճարտարապետական արտահայտչականության, ուղևորների հարմարավետության և տարածական ընկալման հետ։ Կարևորվում է Երևանի բնական ռելիեֆի, կառուցապատման առանձնահատկությունների, բնակչության տեղաբաշխման և քաղաքային հիմնական կենտրոնների ազդեցությունը մետրոպոլիտենի գծերի ու կայարանների նախագծային լուծումների վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կայարանների ճարտարապետական կերպարի ուսումնասիրությունը՝ ներքին տարածքների համաչափությունների, հարդարման նյութերի, լուսավորության, գեղարվեստական ձևավորման և ազգային ճարտարապետական մոտիվների կիրառման տեսանկյունից։ Դիտարկվում է նաև տարբեր կայարանների անհատական գեղարվեստական լուծումների և ամբողջ համակարգի միասնական ճարտարապետական լեզվի հարաբերակցությունը։ Առանձին ուշադրություն կարող է հատկացվել կայարանների քաղաքաշինական նշանակությանը, քանի որ դրանց տեղադրությունը կարող է ազդել շրջակա տարածքների հասանելիության, հասարակական կենտրոնների ձևավորման և տարբեր տրանսպորտային միջոցների միջև կապերի կազմակերպման վրա։ Ուսումնասիրվում են ուղևորների անվտանգ և տրամաբանական տեղաշարժն ապահովող հատակագծային սկզբունքները, ինչպես նաև մեծ ուղևորահոսքերի պայմաններում տարածքների արդյունավետ օգտագործման խնդիրները։ Ճարտարապետական և ինժեներական լուծումների համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ստորգետնյա տրանսպորտային կառույցների նախագծման ժամանակ առաջացող գործառութային, կառուցվածքային և գեղագիտական խնդիրների փոխկապակցվածությունը։ Անդրադարձ կարող է կատարվել նաև մետրոպոլիտենի զարգացման և նոր կայարանների նախագծման դեպքում գոյություն ունեցող համակարգի ճարտարապետական ու քաղաքաշինական սկզբունքների պահպանման կամ վերաիմաստավորման հարցերին։ Նման ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս Երևանի մետրոպոլիտենը գնահատելու ոչ միայն որպես արագ տրանսպորտային համակարգ, այլև որպես քաղաքի ճարտարապետական միջավայրի և հասարակական տարածքների կարևոր մաս։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել ճարտարապետության, քաղաքաշինության, տրանսպորտային կառույցների նախագծման և քաղաքային ենթակառուցվածքների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Political Science

Հրատարակությունը ներառում է Ազգային ընդհանուր ժողովի տասնչորսերորդ նիստի պաշտոնական ատենագրությունը՝ փաստագրելով ժողովի աշխատանքների ընթացքը, քննարկումների հաջորդականությունն ու նիստի ընթացքում բարձրացված հարցերը։ Այն կարևոր պատմական սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի հայ ազգային ներկայացուցչական մարմինների գործունեության, համայնքային ինքնակառավարման ձևավորման և Կոստանդնուպոլսի հայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրության համար։ Ատենագրության մեջ պահպանված գրառումները հնարավորություն են տալիս ծանոթանալու ժողովական աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքներին, մասնակիցների ելույթներին, արտահայտված տեսակետներին և ներկայացված առաջարկությունների քննարկման ընթացքին։ Դրանք արժեքավոր նյութ են ժողովի գործառույթների, քննարկումների կարգի և որոշումների ընդունման մեխանիզմների ուսումնասիրության համար։ Նման փաստաթղթերը կարևոր դեր ունեն հայ համայնքի կառավարման համակարգի, ազգային հաստատությունների գործունեության և հասարակական նշանակության հարցերի լուծման պատմական ընթացքը բացահայտելու գործում։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել նաև ներկայացուցչական կառույցների և համայնքային ինքնակազմակերպման ավանդույթների զարգացումը։ Ատենագրության պաշտոնական լեզուն, ձևակերպումներն ու ժողովական բառապաշարը արժեքավոր նյութ են ժամանակաշրջանի հայերենի, վարչական գրագրության և փաստաթղթային մշակույթի հետազոտության համար։ Հրատարակությունն ունի վավերագրական նշանակություն՝ որպես հայ ազգային հաստատությունների պատմությունն ու 19-րդ դարի հասարակական-քաղաքական կյանքը լուսաբանող սկզբնաղբյուր։

Other Subjects

Ֆինանսական և տնտեսագիտական ուսումնասիրություն է, որտեղ ներկայացվում են արժեթղթերի (բաժնետոմսեր, պարտատոմսեր և այլ ֆինանսական գործիքներ) շուկայական գնի ձևավորման մեխանիզմները և դրանց վրա ազդող հիմնական գործոնները։ Գրքում բացատրվում է, որ արժեթղթի կուրսը ձևավորվում է ֆինանսական շուկայի առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցության արդյունքում, սակայն այդ գործընթացը պայմանավորված է բազմաթիվ տնտեսական, քաղաքական և հոգեբանական գործոններով։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են մակրոտնտեսական ցուցանիշների ազդեցությունը՝ ՀՆԱ-ի աճ, ինֆլյացիա, տոկոսադրույքներ, փոխարժեքներ և պետական տնտեսական քաղաքականություն, որոնք անմիջականորեն ազդում են ներդրողների սպասումների և շուկայի վարքագծի վրա։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև ընկերությունների ֆինանսական վիճակին՝ շահույթ, ակտիվներ, պարտավորություններ և զարգացման հեռանկարներ, որոնք որոշում են բաժնետոմսերի արժեքը։ Բացի այդ, ընդգծվում են նաև հոգեբանական և սպեկուլյատիվ գործոնները՝ ներդրողների վարքագիծը, սպասումները և շուկայի տրամադրությունները, որոնք կարող են կարճաժամկետ տատանումներ առաջացնել։ Գրքում ներկայացվում է, որ արժեթղթերի կուրսի վերլուծությունը կարևոր է ներդրումային որոշումների կայացման և ֆինանսական շուկաների կայունության գնահատման համար։

Political Science

Այս թեման վերաբերում է Թուրքիայում կուսակցական համակարգի ձևավորման և զարգացման պատմական գործընթացին, որը սկսվում է Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի քաղաքական բարեփոխումներից և շարունակվում է Թուրքիայի Հանրապետության ստեղծումից հետո՝ բազմակուսակցական համակարգի աստիճանական հաստատմամբ։ Սկզբնական փուլում քաղաքական կյանքը մեծապես կենտրոնացած էր մեկ կուսակցության գերակայության շուրջ, որտեղ Հանրապետական ժողովրդական կուսակցությունը երկար ժամանակ հանդիսանում էր պետության հիմնական քաղաքական ուժը՝ ձևավորելով կենտրոնացված վարչական և գաղափարական համակարգ։ Ժամանակի ընթացքում, հատկապես Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո, ներքին և արտաքին քաղաքական գործոնների ազդեցությամբ սկսվեց բազմակուսակցական համակարգի աստիճանական զարգացումը, որը բերեց նոր քաղաքական ուժերի առաջացման և մրցակցային քաղաքական դաշտի ձևավորման։ Այս գործընթացը ուղեկցվեց ընտրական համակարգի փոփոխություններով, ռազմական հեղաշրջումների և սահմանադրական վերափոխումների փուլերով, որոնք հաճախ ընդհատում էին ժողովրդավարական զարգացման ընթացքը, սակայն միաժամանակ ձևավորում էին նոր ինստիտուցիոնալ կանոններ։ Ժամանակակից Թուրքիայում կուսակցական համակարգը բնութագրվում է բազմակուսակցական մրցակցությամբ, որտեղ կարևոր դեր ունեն ինչպես կենտրոնամետ, այնպես էլ գաղափարապես տարբեր ուղղվածության կուսակցություններ, իսկ քաղաքական դաշտը շարունակում է մնալ դինամիկ և հաճախ բևեռացված՝ արտացոլելով հասարակական, տնտեսական և գաղափարական բազմազան շահերը։