Դանիել Վարուժանը և «Գրական հեթանոսությունը»

Տնտեսագիտություն

Սոցիալ-տնտեսական վիճակագրություն աշխատությունը վիճակագրության և տնտեսագիտական վերլուծության ոլորտի ուսումնական դասագիրք է, որը նվիրված է սոցիալ-տնտեսական երևույթների քանակական ուսումնասիրության, տվյալների հավաքագրման, մշակման և վերլուծության մեթոդների համակողմանի ներկայացմանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, վիճակագրության, ֆինանսների և հանրային կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են վիճակագրության հիմնական հասկացությունները՝ ընտրանք, միջիններ, տատանումներ, ինդեքսներ և դինամիկ շարքեր, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը սոցիալ-տնտեսական գործընթացների գնահատման մեջ, բացատրվում են ազգային տնտեսության հիմնական ցուցանիշների հաշվարկման մեթոդները՝ ՀՆԱ, եկամուտ, զբաղվածություն, գնաճ և կենսամակարդակ, մանրամասն քննարկվում են վիճակագրական դիտարկման ձևերը, տվյալների խմբավորման և վերլուծության մեթոդները, ինչպես նաև ինդեքսային համակարգերի կիրառությունը տնտեսական փոփոխությունների գնահատման համար, աշխատությունը անդրադառնում է նաև ժողովրդագրական, սոցիալական և տարածաշրջանային վիճակագրության առանձնահատկություններին, ներկայացվում են վիճակագրական տեղեկատվության օգտագործման հիմնական ուղղությունները պետական կառավարման և տնտեսական քաղաքականության մշակման գործընթացներում, գրքում ընդգծվում է վիճակագրության դերը տնտեսական երևույթների օբյեկտիվ գնահատման, կանխատեսման և կառավարչական որոշումների կայացման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական վիճակագրական հիմքերը և կիրառական տնտեսական վերլուծությունը՝ ձևավորելով սոցիալ-տնտեսական գործընթացների քանակական ուսումնասիրության ամբողջական համակարգ։

Պատմություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայկական սփյուռքի տարբեր համայնքներում՝ Լոս Անջելեսում, Թեհրանում և Բեյրութում, սոցիալական փոփոխությունների և էթնոսոցիոլոգիական պրոցեսների ուսումնասիրությանը։ Նյութում վերլուծվում են սփյուռքի բնակչության սոցիալական կառուցվածքի, կրթության, զբաղվածության, տնտեսական գործունեության և մշակութային ինքնության փոփոխությունները՝ ժամանակի ընթացքում, ինչպես նաև գնահատվում են համաճարակային, քաղաքական և աշխարհաքաղաքական գործոնների ազդեցությունը համայնքների սոցիալական դինամիկայի վրա։ Աշխատությունը ընդգծում է համայնքային ինքնակարգավորման մեխանիզմները, միջսերնդային հարաբերությունների առանձնահատկությունները, համակեցության և համախմբվածության գործոնները, ինչպես նաև սփյուռքի հայկականության պահպանման մարտահրավերները տարբեր երկրներում։ Նյութը հիմնված է հետազոտական էթնոսոցիոլոգիակա

Պատմություն

Իսրայել պետությունը գտնվում է Մերձավոր Արևելքում՝ Միջերկրական ծովի արևելյան ափին և հանդիսանում է պատմական, քաղաքական և մշակութային մեծ նշանակություն ունեցող երկիր, որի ձևավորումը ժամանակակից փուլում տեղի է ունեցել 1948 թվականին։ Իսրայելի տարածքը բնութագրվում է բազմազան բնական պայմաններով՝ ներառելով ափամերձ հարթավայրերը, կենտրոնական լեռնային շրջանները, Նեգևի անապատը և Հորդանանի հովիտը, ինչը ստեղծում է կլիմայական և լանդշաֆտային մեծ տարբերություններ երկրի ներսում՝ մերձարևադարձային միջերկրածովյան կլիմայից մինչև չոր անապատային պայմաններ։ Պետության տնտեսությունը բարձր զարգացած է և հիմնված է արդյունաբերության, բարձր տեխնոլոգիաների, գյուղատնտեսության և գիտական հետազոտությունների վրա, որտեղ հատկապես զարգացած են տեղեկատվական տեխնոլոգիաները, բժշկական տեխնիկան և ռազմական արդյունաբերությունը։ Գյուղատնտեսությունը աչքի է ընկնում նորարարական մեթոդներով՝ կաթիլային ոռոգման համակարգերի լայն կիրառմամբ, ինչը թույլ է տալիս արդյունավետ օգտագործել ջրային սահմանափակ ռեսուրսները։ Իսրայելը ունի նաև բարդ ժողովրդագրական և քաղաքական կառուցվածք՝ բազմազգ և բազմակրոն բնակչությամբ, որտեղ կարևոր դեր են խաղում հրեական և արաբական համայնքները, իսկ մայրաքաղաքը Երուսաղեմն է, որը նաև ունի միջազգային վիճելի կարգավիճակ։ Երկիրը գտնվում է ռազմավարական կարևոր տարածաշրջանում, ինչը պայմանավորում է նրա ակտիվ ներգրավվածությունը միջազգային հարաբերություններում և տարածաշրջանային քաղաքական գործընթացներում, ինչպես նաև անվտանգային բարդ միջավայրում։

Պատմություն

Սա պատմագիտական հետազոտություն է, որը նվիրված է 18-րդ դարի վերջին քառորդում հայկական պետականության վերականգնման գաղափարի և քաղաքական նախագծերի ձևավորմանը՝ Ռուսական կայսրության տարածաշրջանային քաղաքականության համատեքստում, որտեղ վերլուծվում են Russian Empire-ի ազդեցությունը Հարավային Կովկասում, ինչպես նաև հայկական քաղաքական-հասարակական շրջանների ձգտումները՝ պետականության վերականգնման կամ ինքնավարության ընդլայնման ուղղությամբ, աշխատանքը ընդգրկում է նաև այդ ժամանակաշրջանի դիվանագիտական գործընթացները, տարածաշրջանային ուժերի՝ Պարսկաստանի և Օսմանյան կայսրության հետ հարաբերությունների բարդ համակարգը, միաժամանակ դիտարկվում են հայկական ազատագրական մտքի զարգացման փուլերը, եկեղեցու և հոգևոր վերնախավի դերակատարությունը, ինչպես նաև Ռուսաստանի հետ համագործակցության հնարավորությունները որպես արտաքին քաղաքական հենարան պետականության վերականգնման գաղափարի համար, ինչը ձևավորեց հետագա պատմական գործընթացների գաղափարական հիմքերը։

Տնտեսագիտություն

«Ապահովագրական գործ» գիրքը Կ. Աբգարյանի և նրա համահեղինակների կողմից գրել է մի comprehensive մենագրություն, որը տրամադրում է ամբողջական պատկերացում ապահովագրական ոլորտի մասին, նրա գործառույթների, կառուցվածքի, սկզբունքների ու արդի մարտահրավերների վերաբերյալ։ Գրքում մանրամասնորեն քննարկվում է ապահովագրական գործի տեսական և գործնական կողմերը՝ սկսած ապահովագրական ընկերությունների կազմակերպությունից մինչև դրանց գործունեության վերահսկման մեթոդներ և ոլորտի նորմատիվային դաշտ։ Հեղինակը վերլուծում է ապահովագրական գործի կառավարման հիմնական սկզբունքները, նրանց դերը տնտեսությունում և սոցիալական համակարգում։ Աբգարյանն ու նրա համահեղինակները անդրադառնում են հիմնական ապահովագրական տեսակներին՝ կյանքի, առողջության, գույքի, ավտոմոբիլային ապահովագրությանը և դրանց առանձնահատկություններին, որոնց միջոցով ապահովագրվում են հաճախորդները՝ կախված տարբեր սոցիալական ու տնտեսական իրավիճակներից։ Գրքում ներկայացված են ապահովագրական ընկերությունների գործունեության կարգավորումները՝ ներառյալ պետական վերահսկողությունը, հավասարակշռությունը շուկայում և ապահովագրական գործի արմատական փոփոխությունների անհրաժեշտությունը, որոնք կկարողանան նպաստել ապահովագրական ծառայությունների ավելի լայն տարածմանը և հանրության վստահության բարձրացմանը։ Հեղինակը մանրամասն քննարկում է ապահովագրական ընկերությունների մարքեթինգի, գնումների գործընթացի կազմակերպման, հաճախորդների հետ աշխատանքը, նաև՝ ընկերությունների ֆինանսական կայունությունը։ Դիտարկվում է նաև միջազգային փորձը՝ տարբեր երկրների ապահովագրական համակարգերի տարբերությունները, դրանց արդյունավետ գործառույթները, որոնք կարող են օգտակար լինել Հայաստանի համար։ Գիրքը նաև անդրադառնում է ապահովագրական գործի բարեփոխումներին՝ շուկայի մասնավորության, մրցակցային պայքարի, ներդրումների և նորարարությունների համատեքստում։ Հեղինակը նաև շեշտում է գործակալների և միջնորդների դերը՝ ապահովագրական ծառայությունների մատուցման գործում, մասնագիտական պատրաստության ու էթիկայի կարևորությունը։ Գիրքը միաժամանակ նվիրված է ոչ միայն ապահովագրական մասնագետներին, այլ նաև այն ուսանողներին, ովքեր հետաքրքրված են ապահովագրական տնտեսագիտության, ֆինանսների և ապահովագրական գործի հիմունքների հետ կապված հարցերով։ Այն կարող է լինել օգտակար խորհուրդներ ու ուղեցույց ապահովագրական ընկերությունների մենեջերներին, ֆինանսական ղեկավարներին, ինչպես նաև այն բոլոր մասնագետներին, ովքեր մասնակցում են ապահովագրական ոլորտի տարբեր ասպեկտներին։

Պատմություն

Գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Հունաստանի Հանրապետության միջև հարաբերությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը 1991-1998 թվականներին՝ Հայաստանի անկախության վերականգնումից հետո ձևավորված նոր միջազգային և տարածաշրջանային իրողությունների պայմաններում։ Ուսումնասիրության առանցքում երկու երկրների միջև քաղաքական, դիվանագիտական, տնտեսական, ռազմական, մշակութային և հումանիտար կապերի զարգացումն է, ինչպես նաև դրանց վրա ազդող տարածաշրջանային և միջազգային գործոնների վերլուծությունը։ Հայաստանի անկախացումից հետո արտաքին քաղաքականության կարևոր խնդիրներից մեկը միջազգային հարաբերությունների լիարժեք համակարգում ներգրավվելն ու տարբեր պետությունների հետ դիվանագիտական կապերի հաստատումն էր։ Այս գործընթացում Հունաստանը առանձնահատուկ նշանակություն ուներ՝ հաշվի առնելով երկու ժողովուրդների պատմական, մշակութային և քրիստոնեական ընդհանրությունները, ինչպես նաև փոխադարձ համակրանքի և պատմական հիշողության վրա հիմնված կապերը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է 1990-ականների սկզբին դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման և երկկողմ քաղաքական երկխոսության ձևավորման գործընթացը։ Կարող են քննվել բարձրաստիճան պաշտոնյաների փոխայցերը, միջպետական շփումները, ստորագրված համաձայնագրերը և այն հիմնական հարցերը, որոնք ձևավորել են երկկողմ հարաբերությունների օրակարգը։ Այդ շրջանի հարաբերությունների առանձնահատկությունն այն էր, որ դրանք զարգանում էին Հայաստանի համար քաղաքական և տնտեսական ծանր պայմաններում՝ Արցախյան հակամարտության, շրջափակման, տնտեսական ճգնաժամի և տարածաշրջանային անվտանգության խնդիրների ֆոնին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հունաստանի դիրքորոշումը տարածաշրջանային գործընթացների նկատմամբ։ Հունաստանը, լինելով Եվրամիության և ՆԱՏՕ-ի անդամ, Հայաստանի համար կարող էր հանդես գալ որպես եվրոպական և միջազգային կառույցների հետ կապերի կարևոր գործընկեր։ Միաժամանակ երկու երկրների արտաքին քաղաքական օրակարգերում առկա էին մի շարք ընդհանուր հետաքրքրություններ, որոնք նպաստում էին փոխադարձ քաղաքական աջակցությանը։ Աշխատանքի շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության վերաբերյալ Հունաստանի դիրքորոշումները և այդ հարցի ազդեցությունը երկկողմ հարաբերությունների վրա։ 1990-ականների ընթացքում Հայաստանի արտաքին քաղաքականության կարևոր ուղղություններից մեկը հակամարտության խաղաղ կարգավորման միջազգային մեխանիզմների ձևավորման գործընթացն էր, իսկ Հունաստանի վերաբերմունքը տարածաշրջանային կայունության և Հայաստանի նկատմամբ կարևոր դեր ուներ երկկողմ քաղաքական կապերի համատեքստում։ Առանձին ուշադրության է արժանի տնտեսական համագործակցությունը։ Հայաստանի անկախացումից հետո տնտեսական կապերի զարգացման համար անհրաժեշտ էր ստեղծել իրավական և կազմակերպական հիմքեր, զարգացնել առևտրային հարաբերությունները, ներդրումային համագործակցությունը և գործարար շփումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել առևտրաշրջանառության զարգացման միտումները, հունական ներդրումների և տնտեսական ծրագրերի նշանակությունը, ինչպես նաև Հայաստանի՝ արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման ձգտումները։ Կարևոր նշանակություն ուներ նաև Հունաստանի հնարավոր դերը Հայաստանի տնտեսական վերականգնման և միջազգային տնտեսական համակարգին ինտեգրվելու գործընթացում։ Ռազմական և պաշտպանական համագործակցությունը նույնպես կարող է դիտարկվել որպես երկկողմ հարաբերությունների առանձին ուղղություն։ 1990-ականների ընթացքում Հայաստանի զինված ուժերի ձևավորման և վերակազմավորման պայմաններում արտաքին գործընկերների հետ ռազմական կրթության, մասնագիտական պատրաստության և այլ ոլորտներում կապերի զարգացումը ձեռք էր բերում կարևոր նշանակություն։ Հունաստանի հետ համագործակցության ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս բացահայտել այդ ժամանակաշրջանում ձևավորված ռազմաքաղաքական կապերի բնույթն ու նշանակությունը։ Հատուկ տեղ կարող է հատկացվել մշակութային և հումանիտար հարաբերություններին։ Երկու ժողովուրդների պատմական կապերը, մշակութային ժառանգության նկատմամբ փոխադարձ հետաքրքրությունը, կրթական և գիտական համագործակցությունը, մշակութային միջոցառումները և հասարակական կազմակերպությունների շփումները նպաստել են երկկողմ հարաբերությունների հասարակական հիմքի ամրապնդմանը։ Այս ուղղությունը հատկապես կարևոր էր, քանի որ պետական դիվանագիտությանը զուգահեռ ձևավորվում էին նաև հասարակական և մշակութային կապերի կայուն մեխանիզմներ։ Ուսումնասիրության մեջ կարող է ընդգրկվել նաև հայկական համայնքի և հունական հասարակության դերակատարությունը հարաբերությունների զարգացման գործում։ Պատմական հիշողությունը և երկու ժողովուրդների միջև առկա փոխադարձ ընկալումները նպաստել են քաղաքական հարաբերությունների համար բարենպաստ հասարակական միջավայրի ձևավորմանը։ Միաժամանակ հետազոտությունը կարող է ցույց տալ, թե ինչպես էին պատմական և մշակութային ընդհանրությունները վերածվում ժամանակակից միջպետական համագործակցության կոնկրետ ուղղությունների։ Աշխատանքի կարևոր խնդիրներից է 1991-1998 թվականների երկկողմ հարաբերությունների զարգացման փուլային պատկերի ներկայացումը։ Այդ ժամանակահատվածում ձևավորվեցին հարաբերությունների հիմնական ինստիտուցիոնալ հիմքերը, ընդլայնվեց քաղաքական երկխոսությունը և ստեղծվեցին համագործակցության տարբեր ոլորտների հետագա զարգացման նախադրյալներ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Հայաստանի և Հունաստանի հարաբերությունները 1991-1998 թվականներին ձևավորվեցին ոչ միայն ընթացիկ քաղաքական շահերի, այլև պատմական, մշակութային և աշխարհաքաղաքական գործոնների համադրության արդյունքում։ Այդ տարիները կարևոր նշանակություն ունեցան երկկողմ կապերի ինստիտուցիոնալացման և հետագա համագործակցության հիմքերի ստեղծման համար՝ քաղաքականությունից ու տնտեսությունից մինչև պաշտպանություն, մշակույթ, կրթություն և հումանիտար ոլորտներ։