Եղբայրության ընկուզենիները

Литература

Այս ժողովածուն ներկայացնում է ռուսերենից հայերեն կատարված արձակ և չափածո թարգմանություններ՝ արտացոլելով 19-րդ դարի հայ գրական կյանքում թարգմանական գործունեության, լեզվական փոխազդեցության և ազգային գրականության հարստացման կարևոր գործընթացները։ Խորագրում ընդգծված երկու հիմնական գրական ձևերը՝ արձակն ու չափածոն, վկայում են հրատարակության ընդգրկուն գրական ուղղվածության մասին և մատնանշում տարբեր ժանրերի ու արտահայտչամիջոցների ներկայացման նպատակը։ Արձակ թարգմանությունները հնարավորություն են տալիս հայ ընթերցողին հաղորդակից դառնալու ռուսալեզու գրականության պատումային ավանդույթներին, գեղարվեստական մտածողությանը, մարդկային հարաբերությունների պատկերներին և հասարակական կյանքի տարբեր դրսևորումներին, իսկ չափածո երկերի թարգմանությունները բացում են ռուսական բանաստեղծական խոսքի, պատկերային համակարգի, հուզական արտահայտչականության և տաղաչափական առանձնահատկությունների յուրացման հնարավորությունը։ Այսպիսի ժողովածուների կարևոր նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ թարգմանությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես մեկ լեզվից մյուսը գրական ստեղծագործությունների փոխանցման միջոց, այլև որպես ազգային մշակույթների միջև մտավոր հաղորդակցության, գեղարվեստական փորձի փոխանակման և գրական հորիզոնների ընդլայնման կարևոր ճանապարհ։ Ռուսերենից հայերեն թարգմանական գործունեությունը 19-րդ դարում առանձնահատուկ նշանակություն ձեռք բերեց հայ կրթական և մշակութային կյանքի զարգացման պայմաններում։ Ռուսական գրականությունը հայ մտավորականությանը հաղորդակից էր դարձնում նոր գեղագիտական գաղափարների, գրական ժանրերի, հասարակական մտածողության և մարդկային բնավորությունների գեղարվեստական պատկերման տարբեր եղանակների։ Դրանց հայերեն թարգմանությունը հնարավորություն էր տալիս այդ արժեքները ներառելու հայ ընթերցողական միջավայրում և նպաստելու ազգային գրականության զարգացմանը։ Ժողովածուի գաղափարական նշանակությունը կարելի է դիտարկել նաև հայերենի արտահայտչական հնարավորությունների ընդլայնման տեսանկյունից։ Օտարալեզու գրական ստեղծագործությունների թարգմանությունը պահանջում է ոչ միայն բառային համապատասխանությունների որոնում, այլև սկզբնաղբյուրի ոճի, տրամադրության, պատկերավորման, մտքի կառուցվածքի և գեղարվեստական ազդեցության փոխանցում։ Արձակ երկերի թարգմանության ընթացքում կարևոր է պահպանել պատումի բնական ընթացքը, նկարագրությունների ամբողջականությունը, երկխոսությունների կենդանությունը և կերպարների անհատական խոսքը։ Չափածո ստեղծագործությունների թարգմանությունը, իր հերթին, առաջադրում է լրացուցիչ խնդիրներ՝ կապված բանաստեղծական ռիթմի, հանգավորման, տաղաչափության, պատկերների և հուզական երանգների պահպանման հետ։ Այս երկու ձևերի համատեղ ներկայացումը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու թարգմանչական աշխատանքի բազմակողմանիությունը և հայերեն գրական խոսքի տարբեր ժանրերում կիրառման հնարավորությունները։ Թարգմանական գրականությունը կարևոր դեր է կատարում նաև ընթերցողի գեղագիտական ճաշակի ձևավորման գործում։ Այն ծանոթացնում է այլ ժողովուրդների գրական ավանդույթներին, ընդլայնում աշխարհի և մարդկային հասարակության մասին պատկերացումները, զարգացնում համեմատական մտածողությունը և նպաստում տարբեր մշակույթների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Ռուս գրականության հայերեն թարգմանությունները հատկապես կարևոր էին այն ժամանակաշրջանում, երբ հայ կրթական հաստատություններում ռուսերենը լայնորեն կիրառվում էր որպես գիտելիքի և մշակութային հաղորդակցության լեզու։ Դրանք նպաստում էին ռուսական գրականության գեղարվեստական արժեքների տարածմանը, միաժամանակ խթանելով հայերեն ընթերցանության զարգացումը։ Գրական առումով ժողովածուն հետաքրքրություն է ներկայացնում արձակի և պոեզիայի թարգմանական սկզբունքների համադրման տեսանկյունից։ Երկու գրական ձևերի առկայությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ թարգմանական լեզվի ձևավորման առանձնահատկությունները, գեղարվեստական խոսքի փոխանցման եղանակները և ռուսերեն բնագրերի ազդեցությունը հայերեն գրավոր արտահայտչամիջոցների վրա։ Թարգմանական գրականության միջոցով հայերենում հարստանում էին նկարագրական, պատմողական և քնարական խոսքի հնարավորությունները, զարգանում էին նոր ոճական լուծումներ և ընդլայնվում գրական բառապաշարը։ Միաժամանակ թարգմանությունը պահանջում էր ստեղծագործական մոտեցում, քանի որ լեզուների կառուցվածքային ու արտահայտչական տարբերությունները հաճախ անհրաժեշտություն էին առաջացնում գտնելու հայերենին բնորոշ ինքնուրույն ձևակերպումներ։ Այդ գործընթացը նպաստում էր ոչ միայն առանձին ստեղծագործությունների մատչելիությանը, այլև հայ գրական լեզվի մշակմանը և գեղարվեստական ինքնուրույնության ամրապնդմանը։ Պատմական ու մշակութային առումով հրատարակությունն առանձնահատուկ տեղ ունի Մոսկվայի Լազարյան ճեմարանի կրթական և հրատարակչական գործունեության համատեքստում։ Լազարյան ճեմարանը 19-րդ դարի հայ կրթական ու գիտական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր, որտեղ մեծ ուշադրություն էր դարձվում հայոց լեզվի, ռուսերենի, եվրոպական լեզուների, պատմության, գրականության և այլ գիտությունների ուսուցմանը։ Ճեմարանի գործունեությունը նպաստում էր հայ մտավորականության նոր սերնդի ձևավորմանը, ազգային կրթության զարգացմանը և հայ հասարակության կապերի ընդլայնմանը ռուսական ու եվրոպական մշակութային միջավայրերի հետ։ Նրա տպարանում լույս տեսած գրքերը կարևոր դեր են ունեցել հայերեն ուսումնական, գիտական և գեղարվեստական գրականության տարածման գործում։ Այս հրատարակությունը վկայում է նաև այն մասին, որ թարգմանական գրականությունը դիտարկվել է որպես կրթական գործընթացի կարևոր բաղադրիչ՝ ծառայելով լեզվական կարողությունների զարգացմանը, գեղարվեստական ընթերցանության խթանմանը և տարբեր ժողովուրդների գրական ժառանգության ճանաչմանը։ Ռուս-հայկական գրական կապերի ուսումնասիրության համար ժողովածուն արժեքավոր է որպես 19-րդ դարի մշակութային փոխազդեցության և թարգմանական գործունեության պատմական վկայություն։ Այն հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման փուլերին, ռուսական գրականության տարածման ուղիներին, թարգմանական լեզվի ձևավորմանը և Լազարյան ճեմարանի կրթամշակութային դերակատարությանը։ Հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել հայագետներին, գրականագետներին, թարգմանաբաններին, ռուս-հայկական գրական կապերով զբաղվող հետազոտողներին, լեզվաբաններին, կրթության պատմաբաններին, մատենագետներին և դասական թարգմանական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Նրա կարևորությունը պայմանավորված է ոչ միայն ռուսերենից հայերեն գեղարվեստական խոսքի փոխանցման նշանակությամբ, այլև այն պատմական գործընթացի արտացոլմամբ, որի միջոցով հայ գրականությունը հաղորդակցվել է այլ ժողովուրդների ստեղծագործական փորձին, ընդլայնել սեփական արտահայտչական հնարավորությունները և ամրապնդել իր տեղը միջազգային գրական ու մշակութային հարաբերությունների համակարգում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է գինու արտադրության մեջ հանդիպող միկրոօրգանիզմների հակաբիոտիկառեզիստենտության կենսաքիմիական ասպեկտների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով միկրոօրգանիզմների դիմադրության ձևավորման, պահպանման և դրսևորման մեխանիզմներին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել գինու խմորման և հասունացման գործընթացներին մասնակցող միկրոօրգանիզմների, հատկապես խմորասնկերի և տարբեր բակտերիալ խմբերի, փոխազդեցությունները հակամանրէային նյութերի հետ։ Հակաբիոտիկառեզիստենտությունը դիտարկվում է որպես բարդ կենսաբանական երևույթ, որի հիմքում կարող են ընկած լինել բջջային թաղանթի և պատի փոփոխությունները, նյութափոխանակային գործընթացների վերակազմավորումը, դեղանյութերի նկատմամբ թիրախային կառուցվածքների փոփոխությունը և բջջից օտար միացությունների հեռացման մեխանիզմները։ Ուսումնասիրությունը կարող է ներառել նաև միկրոօրգանիզմների զգայունության համեմատական գնահատում տարբեր հակամանրէային նյութերի նկատմամբ, աճի և կենսունակության փոփոխությունների դիտարկում և դիմադրության ֆենոտիպային դրսևորումների վերլուծություն։ Կարևոր է գինու արտադրական միջավայրի առանձնահատկությունների դիտարկումը, քանի որ էթանոլի, օրգանական թթուների, ցածր pH-ի, սննդանյութերի սահմանափակության և այլ սթրեսային գործոնների համակցությունը կարող է ազդել միկրոօրգանիզմների ֆիզիոլոգիական վիճակի և հակամանրէային նյութերի նկատմամբ նրանց արձագանքի վրա։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև հակաբիոտիկառեզիստենտության հնարավոր տարածման և պահպանման կենսաբանական նշանակությունը՝ հաշվի առնելով սննդային շղթայի և արտադրական միջավայրի մանրէաբանական անվտանգության խնդիրները։ Ստացված արդյունքները կարող են նպաստել գինու արտադրության մանրէաբանական գործընթացների ավելի լավ վերահսկմանը, անցանկալի միկրոօրգանիզմների տարածման կանխարգելմանը և արտադրանքի որակի ու անվտանգության բարձրացմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել սննդի մանրէաբաններին, կենսաքիմիկոսներին, գինեգործության և կենսատեխնոլոգիայի մասնագետներին, մանրէների հակամանրէային դիմադրությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Другие предметы

Հայաստանում «նոր գրքերի» մասին ինֆորմացիոն ցանկերը սովորաբար ներկայացվում են որպես մատենագիտական կամ գրադարանային տեղեկատուներ, որտեղ համակարգված ձևով ամփոփվում են տարբեր հրատարակչությունների նոր լույս տեսած աշխատությունները։ Այդպիսի ցանկերի հիմնական նպատակն է ընթերցողներին, գրադարաններին և հետազոտողներին տրամադրել արագ կողմնորոշվելու հնարավորություն ժամանակակից գրական հոսքերում՝ ընդգրկելով գիտական, գեղարվեստական, ուսումնական և տեղեկատու բնույթի հրատարակություններ։ Օրինակ՝ Հայաստանում ակտիվորեն գործում են պարբերական «Նոր գիրք» նախագծերը, որտեղ յուրաքանչյուր շաբաթ կամ ամիս ներկայացվում են նոր հրատարակություններ տարբեր ոլորտներից՝ գրականություն, պատմություն, հասարակագիտություն, արվեստ և գիտություն, ինչը թույլ է տալիս հետևել հրատարակչական գործընթացների ընթացիկ զարգացումներին և գրքային շուկայի միտումներին ։ Բացի այդ, մատենագիտական ցանկերի ավելի մասնագիտական ձևաչափերը, որոնք պատրաստվում են գրադարանային և գիտական հաստատությունների կողմից, ընդգրկում են նաև գրքերի ամբողջական տվյալներ՝ հեղինակ, վերնագիր, հրատարակության վայր, տարեթիվ և թեմատիկ դասակարգում, ինչը նպաստում է գիտական տեղեկատվության համակարգմանն ու որոնելիության բարձրացմանը ։ Նման տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն ազգային գրադարանային համակարգում՝ ապահովելով նոր գրականության մատչելիությունը և աջակցելով կրթական ու գիտական գործընթացներին, ինչպես նաև նպաստելով ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը Հայաստանում։

История

Աշխատանքը նվիրված է 1945-1988 թվականներին հայկական սփյուռքում տեղի ունեցած ներքին տեղաշարժերի, բնակչության տարածական վերաբաշխման և համայնքային կառուցվածքի փոփոխությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո ձևավորված նոր պատմական պայմաններն են, որոնք էական ազդեցություն ունեցան տարբեր երկրներում և քաղաքներում բնակվող հայերի թվաքանակի, բնակության վայրերի, սոցիալական կազմի և համայնքային կյանքի կազմակերպման վրա։ Ուսումնասիրությունը դիտարկում է սփյուռքի ներքին շարժերը ոչ միայն որպես բնակչության ֆիզիկական տեղափոխություններ, այլև որպես սոցիալական, տնտեսական և մշակութային գործընթացների ամբողջություն, որոնք փոփոխում էին հայկական համայնքների ներքին հարաբերություններն ու զարգացման ուղղությունները։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում հետպատերազմյան շրջանում հայրենադարձության գործընթացին և դրա ազդեցությանը սփյուռքի ժողովրդագրական կառուցվածքի վրա։ 1940-ականների երկրորդ կեսին Խորհրդային Հայաստան տեղափոխված բազմաթիվ հայերի հեռացումը տարբեր սփյուռքյան համայնքներից փոխեց առանձին բնակավայրերի և երկրների հայկական բնակչության թվաքանակը, իսկ հայրենադարձության փորձը դարձավ սփյուռքյան շարժունակության կարևոր բաղադրիչ։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են հենց սփյուռքի ներսում տեղի ունեցած տեղափոխությունները՝ գյուղական բնակավայրերից քաղաքներ, փոքր համայնքներից խոշոր կենտրոններ և մի երկրից մյուսը։ Այդ գործընթացների վրա ազդել են տնտեսական զարգացման անհավասար մակարդակները, աշխատանքի և կրթության հնարավորությունները, քաղաքական փոփոխությունները, ընտանեկան կապերը և ավելի բարենպաստ կենսապայմաններ որոնելու ձգտումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել Մերձավոր Արևելքի հայկական համայնքներին, որտեղ 20-րդ դարի երկրորդ կեսին քաղաքական անկայունությունը, զինված հակամարտությունները և տնտեսական փոփոխությունները զգալիորեն ազդեցին բնակչության տեղաշարժերի վրա։ Լիբանանի, Սիրիայի, Իրաքի և տարածաշրջանի այլ երկրների հայկական համայնքներից դեպի ավելի կայուն երկրներ կատարված տեղափոխությունները նպաստեցին սփյուռքի աշխարհագրական վերակազմավորմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է հայերի ներգաղթը Եվրոպայի, Հյուսիսային և Հարավային Ամերիկայի, Ավստրալիայի և այլ տարածաշրջանների քաղաքներ, որտեղ ձևավորվեցին կամ ընդլայնվեցին նոր հայկական համայնքային կենտրոններ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է քաղաքայինացման գործընթացը։ Սփյուռքի տարբեր երկրներում հայ բնակչության մի մասը աստիճանաբար կենտրոնացավ խոշոր քաղաքներում, որտեղ ավելի մեծ էին աշխատանքի, կրթության, առևտրի և հասարակական գործունեության հնարավորությունները։ Այս տեղաշարժերը փոխեցին համայնքների սոցիալական կառուցվածքը և նպաստեցին նոր մշակութային ու կազմակերպական կենտրոնների առաջացմանը։ Աշխատանքը կարող է ուսումնասիրել նաև ներհամայնքային շարժերի ազդեցությունը հայկական դպրոցների, եկեղեցիների, մշակութային միությունների, մամուլի և այլ հաստատությունների վրա։ Բնակչության նվազումը որոշ բնակավայրերում կարող էր թուլացնել ավանդական համայնքային կառույցները, մինչդեռ նոր կենտրոններում հայերի թվի աճը նպաստում էր նոր կազմակերպությունների և մշակութային հաստատությունների ստեղծմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սփյուռքյան ներքին շարժերի ժողովրդագրական ուսումնասիրությունը՝ հաշվի առնելով տարիքային և սոցիալական կազմի փոփոխությունները, ընտանիքների վերամիավորումը, ծնելիության և արտագաղթի ազդեցությունը, ինչպես նաև տարբեր սերունդների շարժունակության առանձնահատկությունները։ Երիտասարդների կրթական և մասնագիտական միգրացիան կարող էր հատկապես մեծ դեր ունենալ համայնքների աշխարհագրական փոփոխության մեջ, քանի որ ուսման կամ աշխատանքի նպատակով տեղափոխված անձինք հաճախ հետագայում հաստատվում էին նոր բնակավայրերում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև 1960-1980-ական թվականներին սփյուռքի նոր կենտրոնների ձևավորմանը և արդեն գոյություն ունեցող համայնքների փոխակերպմանը։ Այս գործընթացները կապված էին ոչ միայն տնտեսական և քաղաքական գործոնների, այլև հաղորդակցության միջոցների զարգացման, միջազգային կապերի ընդլայնման և սփյուռքահայերի կրթական ու մասնագիտական շարժունակության աճի հետ։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ ներքին տեղաշարժերը դիտարկվում են որպես սփյուռքի շարունակական վերակազմավորման գործընթաց, որի արդյունքում փոխվում էին համայնքների հարաբերակցությունը, աշխարհագրությունը և մշակութային ազդեցության կենտրոնները։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է 1945-1988 թվականների հայկական սփյուռքի ժողովրդագրական և տարածական փոփոխությունների համապարփակ պատկերը՝ բացահայտելով հայրենադարձության, քաղաքայինացման, ներհամայնքային տեղափոխությունների և միջազգային միգրացիայի փոխկապակցված ազդեցությունը։ Այն հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են հետպատերազմյան տասնամյակների քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոփոխությունները վերափոխել հայկական սփյուռքի աշխարհագրական կառուցվածքը, համայնքային կենտրոնները և ներքին կապերը։ Թեման կարևոր է հայկական սփյուռքի պատմության, ժողովրդագրության, միգրացիոն գործընթացների և համայնքային զարգացման ուսումնասիրության համար։

Другие предметы

Նվիրված է ջրանցքների, ջրահեռացման և ջրային կառույցների հիդրավլիկական հաշվարկների տեսական հիմքերին ու գործնական կիրառություններին՝ նախատեսված շինարարական, հիդրոտեխնիկական և ջրային տնտեսության մասնագիտություններով սովորող ուսանողների ու ինժեներների համար, գրքում ներկայացվում են բաց և փակ հոսքերի հիդրավլիկայի հիմնական օրենքները, ջրի շարժման ռեժիմները, արագության և հոսքի ծախսի հաշվարկման մեթոդները, ինչպես նաև էներգիայի կորուստների գնահատման սկզբունքները տարբեր տեսակի ալիքային և հանգիստ հոսքերի պայմաններում, մանրամասն քննարկվում են ջրանցքների նախագծման հիմքերը՝ թեքություն, խաչաձև հատվածի ձև, հոսքի կայունություն և նստվածքների ազդեցություն, աշխատությունը անդրադառնում է նաև ջրհեռ կառուցվածքներին՝ խողովակային և բաց համակարգեր, դրանց հիդրավլիկական վարքի վերլուծությանը և արդյունավետ աշխատանքի ապահովման պայմաններին, ներկայացվում են ջրային կառույցների հաշվարկային մեթոդներ՝ ջրի մակարդակների, ճնշումների և հոսքի բաշխման գնահատման համար, ինչպես նաև ինժեներական լուծումներ հեղեղումների կանխման և ջրահեռացման համակարգերի օպտիմալացման ուղղությամբ, գրքում ընդգծվում է նախագծման ճշգրտության, հիդրավլիկական մոդելավորման և շահագործման անվտանգության կարևորությունը, աշխատությունը համադրում է հիդրոմեխանիկայի տեսական հիմքերը և հիդրոտեխնիկական կառույցների գործնական նախագծման մոտեցումները՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր ջրային շինարարության և ինժեներական հիդրավլիկայի ոլորտում։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է բարձր արագագործությամբ և առանց էլեկտրական սնուցման տեղեկատվությունը պահպանելու ունակությամբ հիշող սարքերի կառուցման տեսական ու տեխնոլոգիական սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Դիտարկվում են տեղեկատվության գրանցման, պահպանման և ընթերցման գործընթացները, հիշողության բջիջների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց աշխատանքի հիմքում ընկած ֆիզիկական մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիշող սարքերի հիմնական բնութագրերին՝ տվյալների հասանելիության արագությանը, գրանցման և ընթերցման ժամանակին, պահպանվող տեղեկատվության կայունությանը, էներգասպառմանը, հիշողության խտությանը և աշխատանքի հուսալիությանը։ Քննության են առնվում հիշողության բջիջների, կառավարման հանգույցների, հասցեավորման համակարգերի և տվյալների փոխանցման շղթաների փոխկապակցված աշխատանքի կազմակերպման սկզբունքները։ Ուսումնասիրվում են արագագործության բարձրացման հնարավորությունները՝ կապված սխեմաների կառուցվածքի օպտիմալացման, ազդանշանների փոխանցման ուշացումների նվազեցման և տվյալների մշակման արդյունավետ կազմակերպման հետ։ Կարևորվում է նաև տեղեկատվության երկարաժամկետ պահպանման խնդիրը և արտաքին սնուցման բացակայության պայմաններում տվյալների վիճակի պահպանման համար կիրառվող տեխնոլոգիական լուծումների ուսումնասիրությունը։ Վերլուծվում են հիշողության տարրերի չափերի փոքրացման հետ առաջացող խնդիրները, այդ թվում՝ էլեկտրական և ջերմային ազդեցությունները, բջիջների փոխադարձ ազդեցությունը, նյութերի ֆիզիկական սահմանափակումները և արտադրական շեղումների ազդեցությունը սարքերի աշխատանքի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում հիշողության կառուցվածքի և արտադրության տեխնոլոգիայի փոխկապակցվածությանը, քանի որ բարձր արագագործության, մեծ ծավալի, ցածր էներգասպառման և երկարատև պահպանման միաժամանակյա ապահովումը պահանջում է համալիր ինժեներական մոտեցում։ Դիտարկվում են նաև սարքերի փորձարկման, աշխատանքային պարամետրերի գնահատման և հուսալիության բարձրացման սկզբունքները։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմել ժամանակակից էներգաանկախ հիշողության համակարգերի նախագծման հիմքերի մասին և գնահատել դրանց զարգացման հեռանկարները հաշվողական տեխնիկայում, ներկառուցված համակարգերում, շարժական սարքավորումներում և տեղեկատվության արագ ու հուսալի պահպանման համար նախատեսված այլ էլեկտրոնային համակարգերում։