Ֆինանսական ածանցյալ գործիքների մոդելավորումը ՀՀ օրինակով

Ինֆորմատիկա

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է ինտերակտիվ մուլտիմեդիա հրապարակումների օբյեկտների արդյունավետ վերարտադրման համար հարմարվողական մեթոդների ուսումնասիրությանը և մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել այնպիսի տեխնիկական և ծրագրային մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն կտան տարբեր տեսակի մուլտիմեդիա բովանդակություն՝ տեքստ, պատկերներ, գրաֆիկական տարրեր, անիմացիաներ, աուդիո և տեսանյութեր, արդյունավետ կերպով ներկայացնել տարբեր սարքերում, էկրանների չափերում և տեխնիկական պայմաններում։ Աշխատանքի շրջանակում ուսումնասիրվում են ինտերակտիվ հրապարակումների կառուցվածքը, դրանց առանձին օբյեկտների փոխկապակցվածությունը, բովանդակության ներկայացման ձևերը և օգտագործողի գործողություններին արձագանքող ինտերակտիվ մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հարմարվողականության խնդրին, երբ համակարգը պետք է կարողանա ավտոմատ կերպով համապատասխանեցնել բովանդակության ներկայացումը օգտագործվող սարքի հնարավորություններին, էկրանի չափերին, լուծաչափին, կապի արագությանը և այլ տեխնիկական սահմանափակումներին՝ պահպանելով հրապարակման ֆունկցիոնալությունն ու տեսողական որակը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են մշակվել բովանդակության կառավարման, օբյեկտների դասակարգման, չափերի և ձևաչափերի դինամիկ փոփոխության, ռեսուրսների օպտիմալ բեռնման և մուլտիմեդիա տարրերի արդյունավետ վերարտադրման ալգորիթմներ։ Կարող են ուսումնասիրվել նաև համակարգի արագագործությունը, հիշողության և ցանցային ռեսուրսների օգտագործումը, բովանդակության ցուցադրման որակը և տարբեր հարթակների հետ համատեղելիությունը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել էլեկտրոնային գրքերի, ինտերակտիվ ամսագրերի, կրթական նյութերի, թվային կատալոգների, վեբ-հրապարակումների և այլ մուլտիմեդիա համակարգերի մշակման մեջ՝ ապահովելով բովանդակության ավելի ճկուն, արագ և արդյունավետ ներկայացում տարբեր տեխնիկական միջավայրերում։

Գրականություն

Աշխատությունը նվիրված է Վիգեն Խեչումյանի գրական ժառանգության մեջ հայկական միջնադարի գեղարվեստական վերակերտման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ ուշադրություն դարձնելով պատմական իրականության, հեղինակային երևակայության և ազգային մշակութային հիշողության փոխհարաբերությանը։ Հետազոտության շրջանակում քննվում է, թե ինչպես է գրողը պատմական նյութը վերածում գեղարվեստական աշխարհի՝ ներկայացնելով միջնադարյան մարդու մտածողությունը, կենցաղը, բարոյական արժեքները, հասարակական հարաբերությունները և հոգևոր միջավայրը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պատմական փաստի և գեղարվեստական հորինվածքի հարաբերակցությանը, քանի որ ստեղծագործություններում անցյալի վերակազմությունը պայմանավորված է ոչ միայն պատմական տեղեկությունների օգտագործմամբ, այլև կերպարների հոգեբանական մշակմամբ, խորհրդանշական պատկերներով և հեղինակային մեկնաբանությամբ։ Քննվում են միջնադարյան քաղաքների, բնակավայրերի, վանքերի, արհեստանոցների և մշակութային կենտրոնների պատկերները, որոնց միջոցով ձևավորվում է ժամանակաշրջանի տարածական ու կենցաղային միջավայրը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում միջնադարյան հայ վարպետների, գրիչների, մանրանկարիչների, ճարտարապետների և ստեղծագործ աշխատանքի այլ ներկայացուցիչների կերպավորումը՝ արվեստն ու արարումը ներկայացնելով որպես պատմական հիշողության և ազգային ինքնության պահպանման միջոց։ Ուսումնասիրվում են նաև կերպարային համակարգը, պատմողական եղանակները, լեզվաոճական առանձնահատկությունները, հնաբանությունների և պատմական բառաշերտերի կիրառությունը, որոնց միջոցով հեղինակը ստեղծում է անցյալին համապատասխան գեղարվեստական մթնոլորտ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ժամանակի գաղափարական ընկալմանը, մարդու և պատմության հարաբերությանը, ստեղծագործ անհատի ճակատագրին, հոգևոր արժեքների պահպանմանը և պատմական փորձի փոխանցմանը հաջորդ սերունդներին։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է միջնադարի պատկերի և XX դարի ազգային ու մշակութային խնդիրների հնարավոր փոխառնչության բացահայտումը, քանի որ պատմական թեմատիկան կարող է ծառայել նաև ժամանակակից իրականության, մշակութային ինքնության և ժառանգության պահպանման հարցերի գեղարվեստական իմաստավորմանը։ Ստեղծագործությունների համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու կրկնվող մոտիվները, խորհրդանիշները, պատմական կերպարների կառուցման սկզբունքները և միջնադարյան աշխարհի ներկայացման հեղինակային առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը նպաստում է գրողի պատմական արձակի գեղարվեստական համակարգի առավել ամբողջական ընկալմանը և նրա ստեղծագործության տեղը հայ պատմավիպական ու պատմական թեմատիկայով արձակի զարգացման մեջ գնահատելուն։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայ գրականության պատմության, գրականագիտության, պատմական արձակի, միջնադարագիտության և մշակութային հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Բժշկություն

Այս գիրքը նվիրված է կոքսարթրոզով հիվանդների մոտ ազդրի միջտամբիոնային ուղղիչ ոսկրահատումների ժամանակ ածխածնային ֆիքսատորների կիրառման ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով օրթոպեդիկ վիրաբուժության արդիական խնդիրներից մեկը։ Աշխատանքում վերլուծվում են ազդրոսկրի վիրաբուժական ուղղման մեթոդները, ոսկրային կառուցվածքների կայունացման ժամանակակից միջոցները, ածխածնային նյութերից պատրաստված ֆիքսատորների կենսաբանական և մեխանիկական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կիրառման արդյունավետությունը բուժման գործընթացում։ Գրքում քննարկվում են վիրահատական տեխնիկայի կատարելագործման, հետվիրահատական վերականգնման, բարդությունների նվազեցման և հիվանդների ֆունկցիոնալ վիճակի բարելավման հնարավորությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել օրթոպեդ-վնասվածքաբանների, վիրաբույժների, բժշկական հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և հոդային հիվանդությունների բուժման ժամանակակից մեթոդներով հետաքրքրվող մասնագետների համար։

Lեզվաբանություն

Արդի արևելահայերենի ուսումնական քերականական բառարան աշխատությունը ուսումնական լեզվաբանական ձեռնարկ է, որը նպատակ ունի համակարգված ձևով ներկայացնելու արդի արևելահայերենի քերականական կառուցվածքները և բառապաշարի քերականական կիրառությունները՝ օգնելով սովորողներին ճիշտ օգտագործել լեզվի ձևաբանական և շարահյուսական կանոնները, այն ընդգրկում է խոսքի մասերի մանրամասն նկարագրություն, հոլովման և խոնարհման համակարգեր, բառերի ձևաբանական փոփոխություններ, շարադասական կառուցվածքներ, ինչպես նաև հաճախ հանդիպող լեզվական սխալների բացատրություններ և դրանց ճիշտ կիրառման օրինակներ, գիրքը միաժամանակ ծառայում է որպես բառարան և ուսումնական ուղեցույց՝ հնարավորություն տալով արագ գտնել քերականական տեղեկություններ և դրանք կիրառել թե՛ գրավոր, թե՛ բանավոր խոսքում, ինչպես նաև զարգացնել լեզվական ճշգրտությունը և գրագիտությունը ժամանակակից հայերենում։

Գյուղատնտեսություն

Հրատարակությունը ներկայացնում է պտղաբուծությանը նվիրված հանձնարարական գրականության թեմատիկ ցանկ՝ նպատակ ունենալով ընթերցողներին ուղղորդել տվյալ ոլորտի առավել կարևոր և օգտակար հրատարակությունների ընտրության հարցում։ Ներառում է պտղատու մշակաբույսերի աճեցման, այգիների հիմնման և խնամքի, սորտերի ընտրության, բերքատվության բարձրացման, հիվանդությունների և վնասատուների դեմ պայքարի, ինչպես նաև ժամանակակից ագրոտեխնիկական մեթոդների վերաբերյալ գրքեր, գիտական աշխատություններ և ուսումնամեթոդական հրատարակություններ։ Նյութերը համակարգված են այնպես, որ հեշտացնեն անհրաժեշտ գրականության որոնումը և նպաստեն մասնագիտական գիտելիքների խորացմանը։ Տեղեկատուն օգտակար է գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետների, այգեգործների, գիտաշխատողների, ուսանողների, գրադարանավարների, ինչպես նաև պտղաբուծությամբ զբաղվող և տվյալ բնագավառի մասնագիտական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Բնապահպանություն

Աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տարածքում շահագործումից դուրս եկած հանքավայրերի ռեկուլտիվացիայի հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և խախտված հողերի ու բնական միջավայրերի վերականգնման արդյունավետ մոտեցումների բացահայտմանը։ Հանքավայրերի շահագործման ավարտից հետո առաջանում են հողի, բուսական ծածկույթի և լանդշաֆտի խախտումներ, ինչպես նաև թափոնակույտերի, բացահանքերի, լցակույտերի և այլ տեխնածին ձևափոխությունների հետ կապված բնապահպանական խնդիրներ։ Հետևաբար ռեկուլտիվացիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես տարածքի արտաքին տեսքի վերականգնում, այլև որպես էկոլոգիական համակարգերի հնարավորինս ամբողջական վերականգնման, աղտոտման ռիսկերի նվազեցման և հետագա անվտանգ օգտագործման պայմանների ստեղծման համալիր գործընթաց։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի հանքարդյունաբերական տարբեր տարածաշրջաններում շահագործումից դուրս եկած հանքավայրերի ներկայիս վիճակը, դրանց առաջացրած տեխնածին խախտումների բնույթը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության հիմնական ուղղությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել հողի բերրի շերտի կորստին կամ աղտոտմանը, էրոզիոն գործընթացների ակտիվացմանը, մակերևութային և ստորերկրյա ջրերի հնարավոր աղտոտմանը, փոշու տարածմանը, լանդշաֆտի մասնատմանը և կենսաբազմազանության նվազմանը։ Հանքարդյունաբերական գործունեության բնապահպանական հետևանքները կարող են պահպանվել նաև շահագործման ավարտից հետո, ուստի անհրաժեշտ է գնահատել ոչ միայն նախկին արտադրական գործունեության ուղղակի վնասները, այլև տարածքի երկարաժամկետ կայունության հետ կապված ռիսկերը։ Ռեկուլտիվացիայի արդյունավետությունը մեծապես կախված է կոնկրետ հանքավայրի երկրաբանական, հիդրոլոգիական, կլիմայական և լանդշաֆտային առանձնահատկություններից։ Այդ պատճառով աշխատանքում կարող են հիմնավորվել ռեկուլտիվացիայի տարբեր տեխնոլոգիական փուլեր՝ տարածքի նախնական ուսումնասիրություն և գնահատում, ռելիեֆի ձևափոխված հատվածների հարթեցում կամ կայունացում, թափոնների և վտանգավոր նյութերի կառավարման միջոցառումներ, բերրի հողի շերտի վերականգնում, հողի կենսաբանական հատկությունների բարելավում և բուսականության վերականգնում։ Կարևոր է նաև հանքավայրերի հետագա օգտագործման նպատակային որոշումը․ որոշ տարածքներ կարող են վերադարձվել գյուղատնտեսական կամ անտառային օգտագործման, մյուսները՝ վերածվել բնական վերականգնվող տարածքների կամ օգտագործվել այլ անվտանգ նպատակներով։ Հայաստանի օրենսդրական համակարգում հանքարդյունաբերության հետ կապված ռեկուլտիվացիայի պահանջները ներառում են խախտված հողերի վերականգնման և ռեկուլտիվացիայի ծրագրային մոտեցումներ, իսկ բնապահպանական կարգավորումները նախատեսում են ընդերքօգտագործման հետևանքով խախտված հողերի վերականգնման անհրաժեշտություն։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև ռեկուլտիվացիայի ֆինանսական և կառավարչական մեխանիզմների ուսումնասիրությունը։ Տարածքի վերականգնումը պահանջում է զգալի ֆինանսական, տեխնիկական և մասնագիտական ռեսուրսներ, ուստի անհրաժեշտ է նախապես գնահատել աշխատանքների ծավալը, արժեքը, առաջնահերթությունները և պատասխանատվության շրջանակը։ Հատկապես կարևոր է այն դեպքը, երբ շահագործումից դուրս եկած հանքավայրի նախկին օպերատորի գործունեությունը դադարել է կամ գոյություն չունի, քանի որ այդ պայմաններում կարող են առաջանալ վերականգնման ֆինանսավորման և պատասխանատվության բաշխման լրացուցիչ խնդիրներ։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև բնապահպանական մոնիթորինգի անհրաժեշտությանը։ Ռեկուլտիվացիայի ավարտը ինքնին չի նշանակում, որ տարածքը լիովին վերականգնված է, քանի որ հողի, ջրի, բուսականության և լանդշաֆտի փոփոխությունները կարող են շարունակվել տարիներ շարունակ։ Հետևաբար անհրաժեշտ է պարբերաբար գնահատել վերականգնված տարածքների վիճակը, վերահսկել հնարավոր աղտոտիչների տարածումը և անհրաժեշտության դեպքում իրականացնել լրացուցիչ միջոցառումներ։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է Հայաստանի պայմաններին համապատասխան ռեկուլտիվացիայի առաջնահերթությունների և մեթոդների հիմնավորման մեջ։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է նպաստել հանքարդյունաբերությունից հետո մնացած տարածքների բնապահպանական ռիսկերի նվազեցմանը, խախտված հողերի արդյունավետ վերականգնմանը, բնական լանդշաֆտների պահպանմանը և համայնքների համար անվտանգ միջավայրի ձևավորմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը շահագործումից դուրս եկած հանքավայրերի ռեկուլտիվացիան դիտարկում է որպես տեխնիկական, էկոլոգիական, տնտեսական և կառավարչական խնդիրների ամբողջություն՝ նպատակ ունենալով մշակել այնպիսի մոտեցումներ, որոնք Հայաստանի Հանրապետության պայմաններում կապահովեն խախտված տարածքների կայուն վերականգնումը և դրանց հետագա անվտանգ ու նպատակային օգտագործման հնարավորությունը։