Ֆրանսիայի քաղաքականությունը աֆրիկյան նախկին գաղութներում 1961-1991թթ

Լրագրություն

Պատմագիտական և մամուլագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1988–1998 թվականներին լիբանանահայ պարբերական մամուլում Հայաստանի վերաբերյալ հրապարակումների, դրանց թեմատիկ ուղղվածության և տեղեկատվական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, քաղաքական, տնտեսական և մշակութային իրադարձությունների լուսաբանման առանձնահատկությունները՝ սփյուռքահայ մամուլի տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հայաստանի և լիբանանահայ համայնքի կապերի արտացոլմանը, հայրենիքի վերաբերյալ տեղեկատվության տարածմանը և հանրային ընկալումների ձևավորման գործում մամուլի ունեցած դերակատարությանը։ Վերլուծվում են հրապարակումների թեմատիկ շրջանակները, լրագրողական մոտեցումները, տեղեկատվության ներկայացման ձևերը և տարբեր իրադարձությունների մեկնաբանման առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև հայրենիք-սփյուռք հարաբերությունների, ազգային ինքնության, մշակութային կապերի և հասարակական հաղորդակցության խնդիրների ներկայացման եղանակները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս լիբանանահայ մամուլը դիտարկելու որպես տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի և սփյուռքահայ հասարակական կյանքի ուսումնասիրման կարևոր սկզբնաղբյուր։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայոց նորագույն պատմության, սփյուռքագիտության, լրագրության և հայ մամուլի պատմության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է մաքսային համակարգում սակագնային կարգավորման էությանը, նպատակներին, գործիքներին և կիրառման առանձնահատկություններին։ Սակագնային կարգավորումը պետության արտաքին տնտեսական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչներից է, որի միջոցով ներմուծվող և որոշ դեպքերում արտահանվող ապրանքների նկատմամբ սահմանվում են մաքսատուրքեր և համապատասխան սակագնային մեխանիզմներ։ Դրանց կիրառման միջոցով պետությունը կարող է ազդել արտաքին առևտրի ծավալների և կառուցվածքի, ներքին շուկայի պաշտպանության, տեղական արտադրողների մրցունակության, պետական բյուջեի եկամուտների և տնտեսական անվտանգության վրա։ Աշխատության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել սակագնային կարգավորման տեսական հիմքերը և մաքսային համակարգում դրա իրականացման մեխանիզմները՝ բացահայտելով դրանց տնտեսական նշանակությունը և արդյունավետության բարձրացման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է մաքսային սակագնի հասկացությունը՝ որպես արտաքին առևտրի կարգավորման հիմնական տնտեսական գործիք։ Մաքսատուրքը կարող է կիրառվել ներմուծվող ապրանքի արժեքի, քանակի կամ որոշակի այլ բնութագրի հիման վրա։ Ըստ այդմ՝ տարբերակվում են արժեքային, հատուկ և համակցված մաքսատուրքեր։ Յուրաքանչյուր տեսակի կիրառումը տարբեր ազդեցություն կարող է ունենալ ներմուծման գների, պետական եկամուտների և ներքին արտադրության պաշտպանության վրա։ Սակագնային կարգավորման կարևոր բաղադրիչ է ապրանքների ճիշտ դասակարգումը։ Մաքսային նպատակներով ապրանքների դասակարգումը հնարավորություն է տալիս որոշել տվյալ ապրանքի նկատմամբ կիրառվող մաքսատուրքի դրույքաչափը և այլ կարգավորիչ պահանջները։ Դասակարգման ճշգրտությունը կարևոր նշանակություն ունի ինչպես մաքսային վճարների ճիշտ հաշվարկման, այնպես էլ արտաքին առևտրի մասնակիցների համար հավասար մրցակցային պայմանների ապահովման տեսանկյունից։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում մաքսային արժեքի որոշման խնդիրը։ Արժեքային մաքսատուրքի կիրառման դեպքում մաքսային վճարի չափը անմիջականորեն կախված է ապրանքի մաքսային արժեքից։ Հետևաբար մաքսային արժեքի որոշման հստակ և միասնական մեթոդաբանությունը կարևոր է մաքսային վճարների հաշվարկման ճշգրտության, պետության ֆինանսական շահերի պաշտպանության և արտաքին առևտրի մասնակիցների իրավունքների ապահովման համար։ Սակագնային կարգավորման միջոցով պետությունը կարող է պաշտպանել ներքին արտադրողներին արտաքին մրցակցությունից։ Ներմուծվող ապրանքների նկատմամբ մաքսատուրքերի սահմանումը կարող է բարձրացնել դրանց վերջնական գինը և որոշակի պայմաններում բարելավել տեղական արտադրողների մրցակցային դիրքը։ Միաժամանակ չափազանց բարձր սակագները կարող են հանգեցնել ներմուծման կրճատման, սպառողների համար գների բարձրացման և շուկայում մրցակցության թուլացման։ Այդ պատճառով սակագնային քաղաքականության մշակման ժամանակ անհրաժեշտ է հավասարակշռել արտադրողների, սպառողների և պետական ֆինանսական շահերը։ Սակագնային կարգավորման մյուս կարևոր գործառույթը պետական բյուջեի եկամուտների ձևավորումն է։ Մաքսատուրքերը և դրանց հետ կապված վճարները կարող են հանդիսանալ պետական եկամուտների աղբյուր։ Սակայն ժամանակակից մաքսային քաղաքականության պայմաններում սակագնային կարգավորման նպատակը միայն հարկաբյուջետային եկամուտների հավաքագրումը չէ։ Ավելի մեծ նշանակություն են ստանում արտաքին առևտրի խթանումը, տնտեսական մրցունակության բարձրացումը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը և առևտրային հոսքերի արդյունավետ կառավարումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող է վերլուծվել նաև սակագնային կարգավորման ազդեցությունը արտաքին առևտրի վրա։ Մաքսատուրքերի փոփոխությունը կարող է ազդել ներմուծվող ապրանքների ծավալի, ներմուծման կառուցվածքի և առևտրային գործընկերների ընտրության վրա։ Ցածր սակագները կարող են նպաստել ապրանքների ներմուծման ընդլայնմանը և շուկայի ավելի մեծ բացությանը, մինչդեռ բարձր սակագները կարող են սահմանափակել որոշ ապրանքների ներմուծումը և խթանել դրանց տեղական արտադրությունը։ Այս ազդեցությունների գնահատումը կարևոր է արտաքին առևտրի երկարաժամկետ քաղաքականության ձևավորման համար։ Կարևոր է նաև տարբերակել սակագնային և ոչ սակագնային կարգավորման միջոցները։ Մաքսային համակարգում արտաքին առևտրի վրա ազդեցությունը կարող է իրականացվել ոչ միայն մաքսատուրքերի, այլև քանակական սահմանափակումների, լիցենզավորման, տեխնիկական պահանջների, սանիտարական և բուսասանիտարական միջոցների ու այլ կարգավորիչ մեխանիզմների միջոցով։ Սակագնային կարգավորումն այս համակարգում առանձնանում է նրանով, որ ունի անմիջական տնտեսական ազդեցություն ապրանքի ներմուծման արժեքի վրա։ Աշխատության մեջ կարող է ուսումնասիրվել նաև սակագնային արտոնությունների և նախապատվությունների կիրառումը։ Որոշ ապրանքների կամ երկրների նկատմամբ կարող են սահմանվել արտոնյալ պայմաններ՝ հաշվի առնելով միջազգային համաձայնագրերը, տնտեսական համագործակցության նպատակները կամ առանձին սոցիալական և տնտեսական առաջնահերթությունները։ Նման մեխանիզմները կարող են օգտագործվել արտաքին առևտրի խթանման, տնտեսական կապերի խորացման և որոշակի ոլորտների զարգացման համար։ Սակագնային քաղաքականության արդյունավետության գնահատման համար կարևոր է ուսումնասիրել նաև դրա ազդեցությունը սպառողների և արտադրողների բարեկեցության վրա։ Ներմուծման նկատմամբ մաքսատուրքերի փոփոխությունը կարող է փոխել ապրանքների ներքին գները, իսկ դրա հետևանքները կարող են տարբեր լինել՝ կախված շուկայի կառուցվածքից, պահանջարկի և առաջարկի էլաստիկությունից և ներքին արտադրության մրցունակությունից։ Հետևաբար սակագնային որոշումների ընդունումը պահանջում է տնտեսական հետևանքների բազմակողմանի գնահատում։ Ժամանակակից մաքսային համակարգում կարևոր նշանակություն ունի նաև մաքսային վարչարարության թվայնացումը։ Էլեկտրոնային հայտարարագրումը, ռիսկերի կառավարման համակարգերը, տվյալների ավտոմատ մշակումը և տեղեկատվական համակարգերի փոխկապակցվածությունը կարող են նպաստել սակագնային կարգավորման արդյունավետության բարձրացմանը։ Դրանք կարող են նվազեցնել վարչական ծախսերը, արագացնել մաքսային ձևակերպումները և սահմանափակել սխալների ու չարաշահումների հնարավորությունը։ Սակագնային կարգավորման արդյունավետությունը մեծապես կախված է նաև մաքսային վերահսկողության և իրավական կարգավորման հստակությունից։ Արտաքին առևտրի մասնակիցների համար անհրաժեշտ է ապահովել մաքսային կանոնների կանխատեսելիություն, միասնական կիրառություն և թափանցիկություն։ Հստակ կարգավորումները նպաստում են գործարար միջավայրի բարելավմանը և նվազեցնում են արտաքին առևտրով զբաղվող տնտեսվարողների համար անորոշությունները։ Աշխատության գործնական նշանակությունը պայմանավորված է սակագնային քաղաքականության կատարելագործման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմամբ։ Կարևոր է ձևավորել այնպիսի մաքսային սակագնային համակարգ, որը միաժամանակ կպաշտպանի երկրի տնտեսական շահերը, կնպաստի ներքին արտադրության զարգացմանը, չի ստեղծի անհարկի խոչընդոտներ արտաքին առևտրի համար և կապահովի պետական եկամուտների արդյունավետ հավաքագրում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը սակագնային կարգավորումը դիտարկում է որպես մաքսային համակարգի առանցքային տնտեսական գործիք, որը կապում է արտաքին առևտրի քաղաքականությունը ներքին տնտեսական զարգացման նպատակների հետ։ Մաքսատուրքերի ճիշտ կառուցվածքը, ապրանքների դասակարգման և մաքսային արժեքի որոշման արդյունավետ մեխանիզմները, սակագնային արտոնությունների հիմնավորված կիրառումը և ժամանակակից մաքսային վարչարարության զարգացումը կարող են նպաստել արտաքին առևտրի արդյունավետ կառավարմանը, ներքին շուկայի հավասարակշռված պաշտպանությանը և ազգային տնտեսության մրցունակության բարձրացմանը։

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերում ֆինանսական գործառնությունների հաշվառման և դրանց ամփոփ ցուցանիշների վերլուծության հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են բանկային գործունեության ֆինանսական գործառնությունների հաշվապահական հաշվառման տեսական և մեթոդաբանական հիմքերը, դրանց ձևավորման առանձնահատկությունները և ֆինանսական տեղեկատվության համակարգման սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանկերի ակտիվային և պասիվային գործառնությունների, վարկային և ներդրումային գործունեության, ներգրավված միջոցների, եկամուտների և ծախսերի, շահույթի և այլ ֆինանսական արդյունքների հաշվառման կազմակերպմանը։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բանկային հաշվառման միջոցով ձևավորվող տեղեկատվության ամբողջականության, հավաստիության և օպերատիվության ապահովման խնդիրները, քանի որ ֆինանսական գործառնությունների ճիշտ արտացոլումը կարևոր նշանակություն ունի բանկի իրական ֆինանսական վիճակի գնահատման և կառավարչական որոշումների ընդունման համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ֆինանսական և ամփոփ ցուցանիշների վերլուծության մեթոդաբանությունը։ Դիտարկվում են բանկի ակտիվների և պարտավորությունների կառուցվածքն ու դինամիկան, կապիտալի բավարարությունը, իրացվելիությունը, շահութաբերությունը, եկամտաբերությունը, ծախսերի մակարդակը, վարկային պորտֆելի որակը և ֆինանսական կայունության այլ բնութագրիչներ։ Վերլուծական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս բացահայտել բանկի գործունեության արդյունավետության վրա ազդող հիմնական գործոնները, գնահատել առկա ֆինանսական ռիսկերը և բացահայտել կառավարման բարելավման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում նաև հաշվապահական հաշվառման և ֆինանսական վերլուծության փոխկապակցվածությանը, քանի որ հաշվառման համակարգում ձևավորվող տեղեկատվության որակը անմիջականորեն ազդում է վերլուծության արդյունքների հավաստիության վրա։ ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով կատարվող ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեսական դրույթները կապել բանկային ոլորտի իրական գործելակերպի հետ և բացահայտել հաշվառման ու վերլուծության ոլորտում առկա խնդիրները։ Կարևորվում է ֆինանսական տեղեկատվության կառավարման կատարելագործումը, հաշվետվությունների վերլուծական հնարավորությունների ընդլայնումը և բանկերի գործունեության գնահատման առավել արդյունավետ մեթոդների կիրառումը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանկերի հաշվապահների, ֆինանսական վերլուծաբանների, աուդիտորների, տնտեսագետների, բանկային կառավարման մասնագետների, գիտաշխատողների, դասախոսների և տնտեսագիտական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։ Այն կարող է կիրառական նշանակություն ունենալ նաև առևտրային բանկերի ֆինանսական վիճակի գնահատման, կառավարման որոշումների հիմնավորման և ֆինանսական արդյունավետության բարձրացման գործընթացներում։

Գյուղատնտեսություն

Այս ինֆորմացիոն ցուցիչը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտին վերաբերող նոր լույս տեսած գրքերի համակարգված մատենագիտական ցանկը, որի նպատակն է ապահովել ընթերցողների, մասնագետների և հետազոտողների արագ կողմնորոշումը ժամանակակից գյուղատնտեսական գրականության մեջ։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծությանը, անասնաբուծությանը, ագրոտեխնիկային, հողագիտությանը, ոռոգման համակարգերին, ագրոէկոլոգիային, գյուղատնտեսական մեքենայացմանը և գյուղատնտեսության տնտեսագիտությանը վերաբերող հրատարակություններ՝ արտացոլելով ոլորտի գիտատեխնիկական զարգացման արդի միտումները և կիրառական նոր մոտեցումները։ Ցուցիչը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների և հրատարակչական տվյալների հիման վրա՝ ապահովելով տեղեկատվության համակարգված և հուսալի ներկայացում, և ծառայում է որպես կարևոր տեղեկատվական գործիք գիտական հետազոտությունների, ուսումնական գործընթացի և արտադրական պրակտիկայի համար՝ հնարավորություն տալով արագ ծանոթանալ նոր գրականությանը, գնահատել դրա գիտական և գործնական արժեքը և կիրառել այն ոլորտի զարգացման նպատակներով։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Սինգապուրի և Հարավարևելյան Ասիայի տարածաշրջանի դերին «ծովային Մետաքսի ճանապարհի» համակարգում 1300–1800 թվականներին՝ ընդգծելով համաշխարհային առևտրային ցանցերի ձևավորումն ու զարգացումը նախագաղութային և վաղ գաղութային փուլերում։ Հեղինակը վերլուծում է ծովային առևտրի հիմնական ուղիները, որոնք կապում էին Չինաստանը, Հնդկաստանը, Մերձավոր Արևելքը և Հարավարևելյան Ասիան՝ դիտարկելով տարածաշրջանի ռազմավարական աշխարհագրական դիրքի նշանակությունը։ Գրքում ներկայացվում են առևտրային կենտրոնների՝ նավահանգիստների և միջնորդական քաղաքների գործառույթները, ինչպես նաև դրանց տնտեսական և քաղաքական ազդեցությունը տարածաշրջանային համակարգի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ապրանքաշրջանառությանը՝ համեմունքներ, մետաքս, կերամիկա և այլ բարձրարժեք ապրանքներ, որոնք ձևավորում էին ծովային առևտրի հիմնական հոսքերը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև տարբեր կայսրությունների և առևտրային ուժերի՝ մալայական սուլթանությունների, չինական դինաստիաների և եվրոպական գաղութային տերությունների փոխազդեցությունը։ Աշխատությունը ընդգծում է Սինգապուրի տարածաշրջանի կարևորությունը որպես ռազմավարական հանգույց՝ նախքան ժամանակակից նավահանգստային քաղաքի ձևավորումը։ Այն օգտակար է պատմաբանների, տնտեսագետների և համաշխարհային առևտրի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։

Տեխնոլոգիա

Այս աշխատանքը նվիրված է մինչև 35 կՎ բարձր լարման էլեկտրական մալուխների նախագծման և մշակման խնդիրներին՝ օգտագործելով վուլկանիզացված պոլիէթիլենային (XLPE) մեկուսացում, ինչպես նաև դրանց կիրառությանը միաֆազ զուգահեռ փռման համակարգերում։ Հեղինակը վերլուծում է ժամանակակից մալուխային տեխնոլոգիաների զարգացման ուղղությունները՝ ընդգծելով XLPE մեկուսացման բարձր էլեկտրամեկուսիչ հատկությունները, ջերմակայունությունը և մեխանիկական ամրությունը, որոնք այն դարձնում են առավել արդյունավետ նյութ միջին և բարձր լարման ցանցերի համար։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մալուխների կառուցվածքային առանձնահատկությունները՝ հաղորդիչ միջուկ, կիսահաղորդիչ շերտեր, մեկուսիչ շերտ, էկրանի համակարգ և արտաքին պաշտպանիչ պատյան, ինչպես նաև դրանց դերը էլեկտրական դաշտի հավասարաչափ բաշխման և կորուստների նվազեցման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միաֆազ զուգահեռ փռման սխեմաներին, որտեղ մալուխների տեղադրումը պահանջում է հաշվի առնել էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունները, ջերմային ռեժիմները և կարճ միացման հոսանքների ազդեցությունը։ Նշվում է նաև նախագծման ինժեներական հաշվարկների կարևորությունը՝ ներառյալ հոսանքատարողունակության որոշումը, ջերմափոխանակության մոդելավորումը և մեկուսացման երկարաժամկետ կայունության գնահատումը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև մալուխների արտադրական տեխնոլոգիաները՝ խաչաձև կապակցման (vulcanization) գործընթացը, որակի վերահսկման մեթոդները և փորձարկման ստանդարտները, որոնք ապահովում են բարձր լարման ցանցերում հուսալի շահագործում։ Միաժամանակ ընդգծվում է նման մալուխների կիրառման նշանակությունը էներգետիկ համակարգերի արդիականացման, կորուստների նվազեցման և շահագործման անվտանգության բարձրացման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է XLPE մեկուսացումով մինչև 35 կՎ մալուխների մշակումը որպես ժամանակակից էլեկտրատեխնիկական խնդիր, որը համատեղում է նյութագիտության, էլեկտրամեխանիկայի և էներգետիկ համակարգերի ինժեներիայի պահանջները։