Discover other interesting and useful materials

    Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials section
    Online

    Linguistics

    Արհեստավորանիշ անվանումները հայերենում

    Աշխատությունը նվիրված է հայերենի բառապաշարի այն շերտի լեզվաբանական ուսումնասիրությանը, որը ներառում է արհեստներով, մասնագիտացված ձեռքի աշխատանքով և ավանդական արտադրական գործունեությամբ զբաղվող անձանց անվանումները։ Հետազոտության առանցքում այդ բառերի ծագումը, կազմությունը, իմաստային զարգացումը, պատմական գործածությունը և հայերենի բառակազմական համակարգում ունեցած տեղն են։ Արհեստավորներին բնորոշող անվանումները դիտարկվում են որպես լեզվի պատմության և ժողովրդի նյութական ու սոցիալական մշակույթի փոխկապակցվածությունն արտացոլող բառային միավորներ, քանի որ դրանց ձևավորումը սերտորեն կապված է տարբեր ժամանակաշրջաններում տարածված արհեստների, աշխատանքի բաժանման և քաղաքային ու գյուղական տնտեսական կյանքի զարգացման հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում անվանումների բառակազմական կառուցվածքին՝ պարզելով, թե ինչ արմատների, ածանցների և այլ ձևաբանական միջոցների օգնությամբ են հայերենում ստեղծվել մասնագիտություն կամ զբաղմունք ցույց տվող բառերը։ Քննվում են բնիկ հայկական կազմությունները, ինչպես նաև պատմական լեզվական շփումների հետևանքով հայերեն ներթափանցած փոխառությունները և դրանց հնչյունական, ձևաբանական ու իմաստային հարմարեցման առանձնահատկությունները։ Համեմատական քննությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նույն կամ մոտ արհեստը նշանակող տարբեր անվանումների տարածքային, ժամանակագրական և ոճական տարբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում գրաբարի, միջին հայերենի, աշխարհաբարի և բարբառների նյութի համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է հետևել առանձին բառերի գործածության շարունակականությանը, փոփոխությանը կամ աստիճանական դուրսմղմանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են ուսումնասիրվել նաև հոմանիշային հարաբերությունները, բազմիմաստությունը և այն դեպքերը, երբ մասնագիտություն նշանակող բառը ժամանակի ընթացքում ձեռք է բերել լրացուցիչ սոցիալական կամ փոխաբերական իմաստներ։ Առանձին հետաքրքրություն են ներկայացնում այն անվանումները, որոնք կապված են պատմականորեն տարածված, սակայն հետագայում վերացած կամ էապես փոփոխված արհեստների հետ, քանի որ այդ բառերը լեզվական տվյալներից բացի տեղեկություններ են պահպանել ավանդական կենցաղի և արտադրական մշակույթի վերաբերյալ։ Նյութի աղբյուր կարող են ծառայել բառարանները, մատենագրական երկերը, վիմագրությունները, արխիվային փաստաթղթերը, ազգագրական նյութերը, գեղարվեստական գրականությունը և բարբառային գրանցումները։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը համադրում է բառագիտության, բառակազմության, ստուգաբանության և պատմական լեզվաբանության մոտեցումները՝ միաժամանակ բացահայտելով լեզվի ու նյութական մշակույթի միջև կապերը և նպաստելով հայերենի մասնագիտական ու պատմական բառապաշարի առավել ամբողջական նկարագրությանը։

    Updated: 2026-09-18
    Արհեստավորանիշ անվանումները հայերենում
    Online

    Biology

    Բուսանունների հայերեն, լատիներեն, ռուսերեն բառարան

    Այս բառարանը նվիրված է բույսերի անվանումների համակարգված ներկայացմանը երեք լեզուներով՝ հայերեն, լատիներեն և ռուսերեն։ Այն կարևոր աղբյուր է բուսաբանության, գյուղատնտեսության և կենսաբանական գիտությունների ոլորտներում սովորողների և մասնագետների համար։ Բառարանում՝ Ներկայացվում են բույսերի գիտական (լատիներեն) և ժողովրդական անվանումները Տրվում են դրանց համարժեքները հայերեն և ռուսերեն լեզուներով Օգնում է ճիշտ նույնականացնել բույսերի տեսակները Հեշտացնում է միջազգային գիտական գրականության օգտագործումը Գիրքը նպաստում է բուսաբանական տերմինաբանության միասնական և ճիշտ կիրառմանը։

    Updated: 2026-09-23
    Բուսանունների հայերեն, լատիներեն, ռուսերեն բառարան
    Online

    Political Science

    Konflikt ohne Lösung

    Գիրքը նվիրված է երկարատև քաղաքական և տարածքային հակամարտությունների բնույթին, դրանց առաջացման պատճառներին և խաղաղ կարգավորման ճանապարհին առկա խոչընդոտների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունում վերլուծվում են հակամարտությունների զարգացման փուլերը, ներգրավված կողմերի քաղաքական և ռազմավարական շահերը, միջազգային կազմակերպությունների միջնորդական դերակատարությունը, ինչպես նաև դիվանագիտական գործընթացների արդյունավետությունն ու սահմանափակումները։ Քննարկվում են ուժային և քաղաքական լուծումների հնարավորությունները, բանակցային գործընթացների առանձնահատկությունները, միջազգային իրավունքի ազդեցությունը և տարածաշրջանային անվտանգության հիմնախնդիրները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հակամարտությունների սոցիալական, տնտեսական և հումանիտար հետևանքներին, ինչպես նաև կայուն խաղաղության հաստատման համար անհրաժեշտ նախադրյալներին։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, պատմաբանների, իրավաբանների, հետազոտողների, ուսանողների և հակամարտությունների կարգավորման խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

    Updated: 2026-09-01
    Konflikt ohne Lösung
    Online

    History

    Хозяйственная, политическая и культурная деятельность Лазаревых в России во второй половине XVIII века

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Լազարյանների տոհմի տնտեսական, քաղաքական և մշակութային գործունեության համակողմանի ուսումնասիրությանը Ռուսաստանի պատմության կարևոր ժամանակաշրջաններից մեկում՝ XVIII դարի երկրորդ կեսին։ Հեղինակը ներկայացնում է ընտանիքի մասնակցությունը առևտրի, արդյունաբերության և ֆինանսական հարաբերությունների զարգացմանը, ինչպես նաև նրանց ազդեցությունը պետական և հասարակական կյանքում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթության, մշակույթի, բարեգործության և հայ համայնքի զարգացման գործում նրանց ունեցած նշանակալի ներդրմանը՝ ցույց տալով, թե ինչպես է այդ գործունեությունը նպաստել հայ-ռուսական կապերի ամրապնդմանը և հայկական ինքնության պահպանմանը Ռուսաստանի կայսրության պայմաններում։ Աշխատությունը հիմնված է պատմական փաստաթղթերի, արխիվային նյութերի և գիտական աղբյուրների վերլուծության վրա՝ ներկայացնելով Լազարյանների բազմակողմանի դերակատարությունը հասարակական և քաղաքական գործընթացներում։ Գիրքը հետաքրքրություն կներկայացնի պատմաբանների, հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ուսումնասիրում են Ռուսաստանի և հայկական սփյուռքի պատմությունը, ինչպես նաև XVIII դարի հասարակական ու մշակութային զարգացումները։

    Updated: 2026-08-27
    Хозяйственная, политическая и культурная деятельность Лазаревых в России во второй половине XVIII века
    Online

    Linguistics

    Անգլերենի ցավանիշ բայերի բառակազմական բների լեզվաճանաչողական վերլուծությունը հայերենի և ռուսերենի զուգադրությամբ

    Այս լեզվաբանական ուսումնասիրությունը նվիրված է անգլերեն լեզվի ցավ, վնաս կամ տառապանք արտահայտող բայերի բառակազմական հիմքերի և իմաստային կառուցվածքների ճանաչողական վերլուծությանը՝ համադրական դիտարկմամբ հայերենի և ռուսերենի հետ։ Աշխատությունում քննարկվում են այդ բայերի ձևաբանական կառուցվածքը, բառակազմական մեխանիզմները և իմաստային ընդլայնման ուղիները, ինչպես նաև դրանց ընկալման և կոնցեպտուալացման առանձնահատկությունները տարբեր լեզվամտածող համակարգերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ցավի և վնասի գաղափարի լեզվական արտահայտման տարբեր ռազմավարություններին՝ ներառյալ փոխաբերական ընդհանրացումները, էմոցիոնալ ինտենսիվության աստիճանավորումը և գործողության ու վիճակի տարբերակումը երեք լեզուներում։ Քննարկվում են նաև թարգմանական համարժեքության խնդիրները և այն դեպքերը, երբ նույն իմաստային դաշտը տարբեր լեզուներում կառուցվում է տարբեր ձևաբանական և սեմանտիկ միջոցներով։ Աշխատությունը նպաստում է համադրական լեզվաբանության զարգացմանը՝ բացահայտելով լեզվի և մտածողության փոխկապակցվածության որոշ օրինաչափություններ։

    Updated: 2026-08-08
    Անգլերենի ցավանիշ բայերի բառակազմական բների լեզվաճանաչողական վերլուծությունը հայերենի և ռուսերենի զուգադրությամբ
    Online

    Psychology

    Ագրեսիվ հեռուսատեսության հետևանքները

    Ագրեսիվ հեռուստատեսությունը վերաբերում է այն հեռուստահաղորդումներին, ֆիլմերին կամ ծրագրերին, որոնք պարունակում են բռնության, կոնֆլիկտների, վիրավորական վարքագծի կամ բարձր լարվածության տեսարաններ։ Նման բովանդակությունը կարող է ազդել դիտողների հոգեբանական վիճակի, վարքագծի և սոցիալական վերաբերմունքի վրա, հատկապես երեխաների և դեռահասների մոտ։ Հնարավոր հետևանքներից են ագրեսիվ վարքագծի ձևավորման ռիսկի աճը, քանի որ հաճախակի բռնության տեսարանների դիտումը կարող է նվազեցնել զգայունությունը բռնության նկատմամբ և նպաստել այն որպես նորմալ երևույթի ընկալմանը։ Բացի այդ, այն կարող է առաջացնել վախ, անհանգստություն, սթրես և աշխարհի նկատմամբ բացասական ընկալում։ Երեխաների մոտ ագրեսիվ բովանդակության ազդեցությունը կարող է արտահայտվել նաև սոցիալական հարաբերությունների վատթարացմամբ, ուշադրության կենտրոնացման խնդիրներով և վարքային խանգարումներով։ Սակայն ազդեցությունը կախված է նաև ընտանիքի միջավայրից, դաստիարակությունից և դիտման վերահսկողությունից։ Ագրեսիվ հեռուստատեսության բացասական հետևանքների նվազեցման համար կարևոր է մեդիագրագիտության զարգացումը, ծնողական վերահսկողությունը և համապատասխան տարիքային սահմանափակումների պահպանումը։

    Updated: 2026-09-20
    Ագրեսիվ հեռուսատեսության հետևանքները