Հայաստանի Առաջին Հանրապետության պետական անվտանգության համակարգի ստեղծումը և գործունեությունը (1918-1920 թթ.)

Քիմիա

Աշխատությունը նվիրված է իզոցիանուրաթթվի հիման վրա նոր մոնոմերների և պոլիմերների ստացման, դրանց կառուցվածքային առանձնահատկությունների ուսումնասիրության և բարձր ֆիզիկամեխանիկական հատկություններով օժտված սոսնձային նյութերի ստեղծման հիմնախնդիրներին։ Դիտարկվում են պոլիմերային սոսինձների մշակման տեսական հիմունքները, իզոցիանուրաթթվի ածանցյալների քիմիական հատկությունները և դրանց կիրառման հնարավորությունները ժամանակակից պոլիմերային նյութագիտության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր մոնոմերային միացությունների կառուցվածքի և ռեակցիոնունակության փոխհարաբերություններին, պոլիմերային շղթաների ձևավորման առանձնահատկություններին և ստացված նյութերի ֆիզիկաքիմիական բնութագրերին։ Քննարկվում են պոլիմերների մոլեկուլային կառուցվածքի, խաչաձև կապերի և բաղադրության ազդեցությունները սոսնձային միացությունների ամրության, առաձգականության, ջերմակայունության և շահագործման հուսալիության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում սոսնձային նյութերի կպչողականության, մեխանիկական դիմացկունության, ջերմային կայունության և տարբեր մակերևույթների հետ փոխազդեցության գնահատման մեթոդներին։ Կարևորվում են պոլիմերային համակարգերի հատկությունների նպատակային փոփոխման, նյութերի բաղադրության օպտիմալացման և բարձր արդյունավետությամբ սոսնձային կոմպոզիցիաների մշակման հնարավորությունները։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել նոր սերնդի պոլիմերային սոսինձների ստեղծմանը, դրանց կիրառական հատկությունների բարելավմանը և արդյունաբերական նշանակության նյութերի տեսականու ընդլայնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պոլիմերային քիմիայի մասնագետների, նյութագետների, քիմիական տեխնոլոգիաների հետազոտողների, արդյունաբերական սոսինձների մշակմամբ զբաղվող մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է բնության մեջ նախագծերի տեղադրման և նշահարման գեոդեզիական աշխատանքների կատարելագործմանը էլեկտրոնային տախեոմետրերի կիրառմամբ։ Գրքում ներկայացվում են էլեկտրոնային տախեոմետրերի տեխնիկական հնարավորությունները, չափման ճշգրտության ապահովման մեթոդները և տվյալների արագ մշակման համակարգերը։ Հեղինակը վերլուծում է ավանդական չափումների և էլեկտրոնային սարքերի համադրության առավելություններն ու սահմանափակումները, առաջարկում օպտիմալ տեխնոլոգիական ընթացակարգեր՝ շինարարական և ինժեներական աշխատանքների արդյունավետության բարձրացման համար։ Աշխատությունում ընդգրկված են տեղական շինարարական պայմանների և լանդշաֆտի ազդեցությունը չափումների ճշգրտության վրա, սխալների նվազեցման մեխանիզմներ, ինչպես նաև ստացված տվյալների մշակման և քարտեզագրման համակարգերը։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է գեոդեզիստների, ինժեներների, շինարարական նախագծերի ղեկավարների և տեխնիկական չափումների մասնագետների համար՝ նպաստելով նախագծերի իրականացման ճշգրիտ և արդյունավետ կազմակերպմանը՝ ժամանակի և ռեսուրսների խնայմամբ։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է Անի քաղաքից հայտնաբերված և Ասիական թանգարանում պահպանվող քարե առարկայի՝ հայերեն արձանագրությամբ քարի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է հուշարձանի նյութական և պատմամշակութային առանձնահատկությունները՝ դիտարկելով այն որպես միջնադարյան հայկական էպիգրաֆիկ ժառանգության կարևոր նմուշ։ Քարի վրա պահպանված արձանագրությունը ենթարկվում է լեզվաբանական և պատմական քննության, որի միջոցով փորձ է արվում պարզել դրա ստեղծման ժամանակաշրջանը, հնարավոր պատվիրատուները և սոցիալ-կրոնական միջավայրը, որտեղ այն ստեղծվել է։ Ուսումնասիրության մեջ ընդգծվում է Անիի քաղաքային մշակույթի բարձր զարգացումը և քարե արձանագրությունների դերը որպես պատմական աղբյուրներ միջնադարյան Հայաստանի քաղաքական, կրոնական և հասարակական կյանքի վերականգնման համար։ Հեղինակը նաև անդրադառնում է հուշարձանի հայտնաբերման պատմությանը, դրա տեղափոխմանը թանգարանային հավաքածու և գիտական շրջանառության մեջ ներմուծմանը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայկական էպիգրաֆիկայի, միջնադարյան պատմության և մշակութային ժառանգության ուսումնասիրության համար։

Գրականություն

Այս աշխատությունը նվիրված է հայկական ապոկրիֆ գրականության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով այն ստեղծագործությունների, ավանդությունների և կրոնական պատումների աշխարհը, որոնք ձևավորվել են պաշտոնական աստվածաշնչյան և եկեղեցական կանոնից դուրս, սակայն դարեր շարունակ կարևոր դեր են ունեցել հայ ժողովրդի հոգևոր մշակույթի, բանահյուսության և գրական մտածողության զարգացման մեջ։ Ուսումնասիրության կենտրոնում հայկական ապոկրիֆների ծագումը, տարածումը, բովանդակային առանձնահատկությունները և դրանց կապն են քրիստոնեական ավանդության, աստվածաշնչյան պատմությունների ու ժողովրդական պատկերացումների հետ։ Ապոկրիֆ գրականությունը հատկապես արժեքավոր է նրանով, որ հնարավորություն է տալիս տեսնելու, թե ինչպես են կրոնական թեմաները վերաիմաստավորվել տարբեր ժամանակաշրջաններում և ինչպես են պաշտոնական դավանաբանական պատկերացումներին զուգահեռ ձևավորվել այլընտրանքային պատումներ՝ կապված Հիսուս Քրիստոսի, Աստվածամոր, առաքյալների, սրբերի, աստվածաշնչյան կերպարների և տարբեր սրբազան իրադարձությունների հետ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև այն հարցին, թե ինչպիսի աղբյուրներից են ձևավորվել այդ պատումները, ինչպես են դրանք փոխանցվել ձեռագրերում և ինչ փոփոխությունների են ենթարկվել տարբեր ժամանակներում ու միջավայրերում։ Հայկական ապոկրիֆները հաճախ միավորում են գրավոր և բանավոր ավանդույթների տարրեր՝ պարունակելով ոչ միայն աստվածաբանական և բարոյախոսական գաղափարներ, այլև ժողովրդական պատկերացումներ, հրաշապատումներ, առասպելական մոտիվներ և պատմական հիշողության տարրեր։ Այդ պատճառով դրանց ուսումնասիրությունը կարևոր է ոչ միայն գրականագիտության կամ աստվածաբանության, այլև հայ մշակույթի պատմության, բանահյուսության և միջնադարյան աշխարհայացքի ըմբռնման համար։ Հատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում ապոկրիֆ պատումների լեզուն և ոճը, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հայ միջնադարյան գրականության տարբեր շերտերի զարգացումը, թարգմանական ավանդույթները և տեղական ստեղծագործական վերամշակումները։ Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև ձեռագրագիտական տեսանկյունից, քանի որ բազմաթիվ ապոկրիֆ տեքստեր պահպանվել են ձեռագիր ժողովածուներում և տարբեր ժամանակաշրջանների ընդօրինակություններում, որոնց համեմատությունը թույլ է տալիս բացահայտել տեքստերի տարածման ուղիներն ու փոփոխությունները։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է հայկական քրիստոնեական մշակույթի այն հարուստ և բազմաշերտ հատվածը, որը գտնվում է պաշտոնական կանոնի սահմաններից դուրս, սակայն էական ազդեցություն է ունեցել հասարակության կրոնական պատկերացումների, գրական ստեղծագործության և ժողովրդական հավատալիքների ձևավորման վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել հայագիտությամբ, միջնադարյան գրականությամբ, կրոնական պատմությամբ, բանահյուսությամբ և հին ձեռագրական ժառանգությամբ զբաղվող ընթերցողներին։

Կրոն

Հրատարակությունը նվիրված է քրիստոնեական ուսմունքի կարևոր գաղափարներից մեկի՝ փրկչական սիրո մեկնաբանությանը։ Այն ներկայացնում է սիրո հոգևոր և բարոյական նշանակության շուրջ երեք առանձին դիտարկում՝ ընթերցողին ուղղորդելով խորհելու աստվածային սիրո, փրկության և մարդու հոգևոր կյանքի փոխկապակցվածության մասին։ Քրիստոնեական ավանդության մեջ փրկչական սերը դիտարկվում է որպես Աստծո ողորմության, մարդասիրության և մարդկության փրկության հիմք, որը դրսևորվում է Հիսուս Քրիստոսի անձի, ուսմունքի և զոհաբերության միջոցով։ Այս գաղափարը կարևոր նշանակություն ունի հավատացյալի հոգևոր ինքնաճանաչման, բարոյական կատարելագործման և քրիստոնեական արժեքների գիտակցման համար։ Աշխատության խրատական ուղղվածությունը հնարավորություն է տալիս թեման դիտարկելու ոչ միայն աստվածաբանական, այլև գործնական տեսանկյունից՝ անդրադառնալով սիրո, հավատքի, ներողամտության, գթասրտության և մերձավորի հանդեպ պատասխանատվության հարցերին։ Նման փոքրածավալ կրոնական հրատարակությունները կարևոր դեր են ունեցել քրիստոնեական գաղափարների տարածման և հավատացյալների հոգևոր դաստիարակության գործում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել աստվածաբանությամբ, հայ եկեղեցու պատմությամբ, քրիստոնեական բարոյախոսությամբ և 19-րդ դարի հայ հոգևոր գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Գրականություն

Սա հայ միջնադարյան գրականության և պատմամշակութային ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Գրիգոր Մագիստրոսի կյանքի ուղու, հասարակական-քաղաքական գործունեության և գեղարվեստական ժառանգության համակողմանի վերլուծությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են նրա կենսագրության հիմնական փուլերը, կրթական և մշակութային միջավայրի ազդեցությունը նրա ձևավորման վրա, ինչպես նաև նրա դերը Բագրատունյաց շրջանի մտավոր կյանքի զարգացման գործում։ Վերլուծվում են նրա նամականին, բանաստեղծական և թարգմանական գործերը՝ ընդգծելով լեզվական ինքնատիպությունը, հռետորական արվեստը և հելլենիստական մշակույթի ազդեցությունը նրա ստեղծագործության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա գիտական-փիլիսոփայական հետաքրքրություններին, միջնադարյան հայ գրական լեզվի զարգացման մեջ ունեցած ներդրմանը և նրա ստեղծագործությունների գաղափարական շերտերին։ Քննարկվում է նաև նրա ժառանգության ընկալումը հայ միջնադարյան և նոր շրջանի ուսումնասիրություններում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ միջնադարյան գրականագիտության, պատմագիտության և աղբյուրագիտության ոլորտներում՝ նպաստելով Գրիգոր Մագիստրոսի բազմակողմանի գիտական գնահատմանը։