Հայաստանի Հանրապետության Կենտրոնական բանկի իրավական կարգավիճակը

Կենսաբանություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքում տարածված ժանգասնկերի (Pucciniales կարգ) կենսաբազմազանության, տարածման առանձնահատկությունների և բուսաբանական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են ժանգասնկերի տաքսոնոմիական դասակարգման հիմքերը, կենսացիկլերի առանձնահատկությունները և հյուրընկալ բույսերի հետ փոխազդեցության մեխանիզմները։ Հեղինակը վերլուծում է տարածաշրջանի կլիմայական և էկոլոգիական պայմանների ազդեցությունը ժանգասնկերի տարածվածության վրա՝ ընդգծելով բարձր լեռնային գոտիների, անտառային և մարգագետնային էկոհամակարգերի դերը տեսակային կազմի ձևավորման մեջ։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև գյուղատնտեսական մշակաբույսերի վրա ժանգասնկերի հարուցած հիվանդությունները, դրանց տնտեսական վնասները և պայքարի կենսաբանական ու քիմիական միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նորահայտ տեսակների նկարագրությանը, ֆլորիստիկ ուսումնասիրություններին և տարածաշրջանի միկոլոգիական բազմազանության պահպանման խնդիրներին։ Գիրքը նախատեսված է բուսաբանների, միկոլոգների, ագրոնոմների, էկոլոգների և համապատասխան ոլորտների ուսանողների համար՝ առաջարկելով համակողմանի գիտական վերլուծություն ժանգասնկերի վերաբերյալ։

Ինֆորմատիկա

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է տեսաշարերում օբյեկտների ավտոմատ հայտնաբերման, ճանաչման և տեղորոշման համակարգի նախագծման և իրականացման խնդիրներին՝ հիմնված ժամանակակից համակարգչային տեսողության և մեքենայական ուսուցման մեթոդների վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում են պատկերների և վիդեոհոսքերի մշակման փուլերը, ներառյալ նախամշակումը, հատկանիշների դուրսբերումը և դասակարգման ալգորիթմների կիրառումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դետեկտման ճարտարապետություններին, կոնվոլյուցիոն նեյրոնային ցանցերին և իրական ժամանակում օբյեկտների հետևման մեխանիզմներին, որոնք թույլ են տալիս բարձր ճշգրտությամբ որոշել օբյեկտների դիրքը և շարժման հետագիծը։ Քննարկվում են նաև համակարգի օպտիմալացման հարցերը՝ հաշվարկային բարդության նվազեցում, արագագործություն և տարբեր միջավայրերում կայուն աշխատանք ապահովելու նպատակով։ Աշխատությունը ընդգծում է նման համակարգերի կիրառական նշանակությունը անվտանգության, արդյունաբերության, խելացի տեսահսկման և ինքնավար համակարգերի ոլորտներում։

Ֆինանսներ

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության առևտրային բանկերի ֆինանսական վիճակի գնահատման և կայունացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են բանկային համակարգի գործունեության տեսական հիմքերը, ֆինանսական կայունության գնահատման չափորոշիչները և բանկերի արդյունավետության վերլուծության ժամանակակից մեթոդները։ Հեղինակը քննարկում է կապիտալի համարժեքության, իրացվելիության, ակտիվների որակի, շահութաբերության և ռիսկերի կառավարման ցուցանիշները՝ բացահայտելով դրանց ազդեցությունը բանկերի ֆինանսական կայունության վրա։ Աշխատությունում վերլուծվում են Հայաստանի բանկային համակարգի զարգացման առանձնահատկությունները, ֆինանսական շուկաների փոփոխությունների ազդեցությունը, ինչպես նաև ներքին և արտաքին տնտեսական գործոններից բխող մարտահրավերները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ճգնաժամային իրավիճակներում բանկերի կայունության պահպանման մեխանիզմներին, վերահսկողական քաղաքականության արդյունավետությանը, ռիսկերի նվազեցման գործիքներին և ֆինանսական առողջացման ռազմավարություններին։ Ներկայացվում են նաև առաջարկություններ, որոնք կարող են նպաստել բանկային համակարգի հուսալիության բարձրացմանը, ֆինանսական միջնորդության արդյունավետության աճին և տնտեսության կայուն զարգացմանը։ Գիրքը նախատեսված է տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, պետական կարգավորող մարմինների աշխատակիցների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է իսպաներենի մարմնի մասերի անվանումներ պարունակող դարձվածաբանական միավորների կառուցվածքային և իմաստաբանական առանձնահատկությունների համալիր ուսումնասիրությանը՝ հայերենի և ռուսերենի համապատասխան լեզվական նյութի հետ զուգադրությամբ։ Հետազոտության կենտրոնում այն կայուն բառակապակցություններն ու դարձվածային կառույցներն են, որոնց բաղադրիչներից մեկը մարդու մարմինը, նրա առանձին օրգանները կամ մարմնի մասերը նշանակող բառ է։ Նման միավորները յուրաքանչյուր լեզվի դարձվածաբանական համակարգի կարևոր շերտերից են, քանի որ մարդու մարմնի վերաբերյալ պատկերացումները հաճախ հիմք են դառնում վերացական հասկացությունների, հոգեվիճակների, բնավորության գծերի, վարքագծի, սոցիալական հարաբերությունների և տարբեր իրավիճակների փոխաբերական արտահայտման համար։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է նման դարձվածքների կառուցվածքային մոդելների, բաղադրիչային կազմի, քերականական կազմակերպման, իմաստային ամբողջականության և փոխաբերական նշանակության ձևավորման մեխանիզմների վրա։ Ուսումնասիրվում է, թե մարմնի տարբեր մասերի անվանումները ինչպիսի իմաստաբանական դեր են կատարում կայուն արտահայտությունների կազմում և ինչպես են բառի սկզբնական բառարանային իմաստից ձևավորվում նոր, հաճախ ամբողջությամբ փոխաբերական նշանակություններ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գլխի, աչքի, ձեռքի, ոտքի, սրտի, բերանի, լեզվի, ականջի, քթի, դեմքի և մարդու մարմնի այլ մասերի անվանումներով կազմված դարձվածային միավորներին։ Դրանք կարող են արտահայտել մտավոր գործունեություն, զգացմունքներ, ուշադրություն, վախ, քաջություն, աշխատասիրություն, անտարբերություն, հաղորդակցություն, վերահսկողություն, փոխօգնություն կամ մարդկանց միջև հարաբերությունների այլ դրսևորումներ։ Այս իմաստային բազմազանությունը հնարավորություն է տալիս մարմնական բաղադրիչով դարձվածաբանությունը դիտարկել որպես լեզվական աշխարհապատկերի կարևոր մաս։ Հետազոտության կառուցվածքային ուղղությունը ներառում է դարձվածային միավորների քերականական կազմի ուսումնասիրությունը։ Դրանք կարող են ձևավորվել բայային, անվանական, ածականական, մակբայական և նախադասության կառուցվածքին մոտ տարբեր մոդելներով։ Վերլուծվում են հիմնական ու կախյալ բաղադրիչների հարաբերությունները, նախդիրների և հոդերի գործառույթները, բայական կառավարման առանձնահատկությունները, բառերի դասավորությունը և դարձվածքի կառուցվածքային կայունության աստիճանը։ Կարևոր է պարզել, թե որ բաղադրիչները կարող են փոփոխվել ըստ քերականական համատեքստի և որոնք են պահպանվում որպես դարձվածային միավորի անփոփոխ մաս։ Այս ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս սահմանազատել ազատ բառակապակցությունները կայուն դարձվածաբանական միավորներից և բացահայտել դրանց կառուցվածքային կազմակերպման օրինաչափությունները։ Իմաստաբանական վերլուծության ընթացքում առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում դարձվածքի ամբողջական իմաստի և նրա առանձին բաղադրիչների բառարանային նշանակությունների հարաբերակցությունը։ Որոշ դեպքերում ընդհանուր իմաստը հարաբերականորեն հեշտ է կապել մարմնի համապատասխան մասի գործառույթի հետ, մինչդեռ այլ դեպքերում կապը պատմական կամ մշակութային զարգացման հետևանքով դարձել է ավելի անուղղակի։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրվում են իմաստային վերաիմաստավորման, փոխաբերացման և փոխանվանական անցումների մեխանիզմները։ Մարդու ֆիզիկական փորձը հաճախ վերածվում է վերացական հասկացությունների լեզվական արտահայտման հիմքի, ինչի շնորհիվ մարմնական բառապաշարը ձեռք է բերում զգացմունքային, հոգեբանական և սոցիալական նշանակությունների լայն շրջանակ։ Զուգադրական ուսումնասիրության առանցքային խնդիրը երեք լեզուներում իմաստային համարժեքության աստիճանի որոշումն է։ Որոշ դեպքերում նույն հասկացությունը կարող է արտահայտվել նույն մարմնական բաղադրիչի միջոցով և ունենալ մոտ կառուցվածք, ինչը հնարավորություն է տալիս խոսել ամբողջական կամ գրեթե ամբողջական դարձվածաբանական համապատասխանության մասին։ Այլ դեպքերում նույն իմաստը փոխանցվում է մեկ այլ մարմնի մասի անվանմամբ կամ բոլորովին այլ պատկերային հիմքով։ Հնարավոր են նաև այնպիսի միավորներ, որոնք տվյալ լեզվում ունեն ազգային և մշակութային յուրահատկություն և չունեն անմիջական դարձվածային համարժեք մյուս լեզուներում։ Այդպիսի դեպքերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել լեզուների միջև ոչ միայն ընդհանրությունները, այլև դրանց ազգային լեզվամտածողության տարբերությունները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում իսպաներենի և հայերենի համեմատությանը։ Տարբեր լեզվաընտանիքների պատկանելությունը պայմանավորում է դրանց քերականական համակարգերի զգալի տարբերությունները, սակայն դարձվածաբանության իմաստային մակարդակում կարող են հանդիպել բազմաթիվ ընդհանրություններ, որոնք կապված են մարդու մարմնի համընդհանուր ընկալման հետ։ Միևնույն ժամանակ յուրաքանչյուր լեզու այդ ընդհանուր ֆիզիկական փորձը կարող է յուրովի վերածել փոխաբերական պատկերի։ Այս հանգամանքը հնարավորություն է տալիս տարբերակել համամարդկային ճանաչողական հիմքեր ունեցող դարձվածքները մշակութային և լեզվական առանձնահատկություններով պայմանավորված միավորներից։ Ռուսերենի նյութի ներգրավումը ընդլայնում է համեմատության հնարավորությունները և թույլ է տալիս երեք լեզուներում բացահայտել համարժեքության տարբեր աստիճաններ։ Հատուկ նշանակություն ունի դարձվածքների ազգային-մշակութային բաղադրիչի ուսումնասիրությունը։ Կայուն արտահայտություններում պահպանվում են ժողովրդի պատմական փորձի, սովորույթների, արժեքային պատկերացումների և հաղորդակցական վարքի որոշ տարրեր։ Մարմնի նույն մասը տարբեր լեզուներում կարող է կապվել տարբեր խորհրդանշական նշանակությունների հետ։ Այդ տարբերությունները հատկապես տեսանելի են այն դեպքում, երբ բառացիորեն նման կառուցվածքներ ունեն տարբեր փոխաբերական իմաստներ կամ երբ նույն գաղափարը արտահայտելու համար երեք լեզուները ընտրում են տարբեր մարմնական պատկերներ։ Այսպիսի նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել լեզվի և մշակույթի փոխհարաբերությունը և բացահայտել լեզվական աշխարհապատկերի ազգային առանձնահատկությունները։ Կարևոր ուղղություն է դարձվածաբանական հոմանիշության և հականիշության ուսումնասիրությունը։ Միևնույն հասկացությունը կարող է արտահայտվել մի քանի կայուն միավորներով, որոնք տարբերվում են ոճական երանգով, արտահայտչականությամբ կամ կիրառության ոլորտով։ Դրանց համեմատությունը ցույց է տալիս լեզվի արտահայտչական հնարավորությունների բազմազանությունը և հնարավորություն տալիս ավելի ճշգրիտ որոշել յուրաքանչյուր միավորի գործառույթը խոսքում։ Նույն կերպ հակադիր իմաստներ արտահայտող դարձվածքների ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել, թե մարմնական պատկերները ինչպես են մասնակցում դրական և բացասական գնահատականների ձևավորմանը։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում բազմիմաստությանը։ Որոշ կայուն արտահայտություններ կարող են տարբեր համատեքստերում ձեռք բերել փոխկապակցված, բայց ոչ ամբողջությամբ նույնական նշանակություններ։ Համատեքստային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս որոշել դրանց իմաստային տարբերակները և պարզել, թե ինչպիսի բառային կամ իրավիճակային պայմաններ են նպաստում տվյալ նշանակության իրացմանը։ Այս մոտեցումը կարևոր է նաև բառարանագրության համար, քանի որ դարձվածաբանական բառարաններում անհրաժեշտ է հնարավորինս ճշգրիտ ներկայացնել միավորի իմաստային կառուցվածքը և կիրառության առանձնահատկությունները։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է դարձվածքների գործառական և ոճական դասակարգումը։ Մարմնական բաղադրիչ ունեցող կայուն միավորները կարող են պատկանել չեզոք, խոսակցական, գրական կամ արտահայտչական այլ շերտերի։ Որոշ դարձվածքներ լայնորեն օգտագործվում են առօրյա հաղորդակցության մեջ, իսկ մյուսները կարող են բնորոշ լինել գեղարվեստական գրականությանը, հրապարակախոսությանը կամ որոշակի սոցիալական միջավայրի խոսքին։ Դրանց ոճական արժեքի ճիշտ որոշումը հատկապես կարևոր է օտար լեզվի ուսուցման և թարգմանության համար, քանի որ միայն բառարանային նշանակության իմացությունը միշտ չէ, որ բավարար է դարձվածքը բնական և տեղին օգտագործելու համար։ Առանձին ուղղություն է թարգմանական համարժեքության խնդիրը։ Դարձվածքները հաճախ դժվարություններ են առաջացնում թարգմանության ժամանակ, քանի որ բառացի փոխադրումը կարող է չարտահայտել սկզբնական իմաստը կամ նպատակային լեզվում առաջացնել անբնական կառուցվածք։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է տարբերակել ամբողջական դարձվածային համարժեքները, մասնակի համապատասխանությունները և այն դեպքերը, երբ իմաստը պետք է փոխանցվի այլ դարձվածքով կամ նկարագրական եղանակով։ Իսպաներեն, հայերեն և ռուսերեն նյութի համադրումը հնարավորություն է տալիս ձևավորել համապատասխանությունների համակարգ, որը կարող է օգտակար լինել ինչպես տեսական թարգմանագիտության, այնպես էլ գործնական թարգմանության համար։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել ճանաչողական լեզվաբանության մոտեցումը։ Մարդու մարմինը լեզվական հայեցակարգման հիմնական աղբյուրներից է, քանի որ մարդն արտաքին աշխարհը ընկալում և նկարագրում է սեփական ֆիզիկական փորձի միջոցով։ Տարածությունը, զգացմունքները, մտածողությունը, սոցիալական հարաբերությունները և գործողությունները հաճախ լեզվականորեն մեկնաբանվում են մարմնական փորձից բխող պատկերներով։ Այս մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացատրել, թե ինչու տարբեր լեզուներում հանդիպում են իմաստային առումով նման մարմնական փոխաբերություններ և միաժամանակ ինչու դրանց կոնկրետ լեզվական արտահայտությունները կարող են տարբեր լինել։ Կարևորվում է նաև դարձվածաբանական միավորների ծագման և պատմական զարգացման ուսումնասիրությունը։ Ժամանակի ընթացքում ազատ բառակապակցությունը կարող է աստիճանաբար կայունանալ, ձեռք բերել փոխաբերական իմաստ և վերածվել լեզվական համակարգում վերարտադրվող պատրաստի միավորի։ Որոշ դարձվածքների սկզբնական պատկերային հիմքը ժամանակակից խոսողի համար կարող է դեռևս պարզ լինել, իսկ մյուսների դեպքում այն հնարավոր է բացահայտել միայն պատմական և ստուգաբանական ուսումնասիրության միջոցով։ Երեք լեզուների համապատասխան նյութի պատմական համադրումը կարող է օգնել տարբերակել ինքնուրույն ձևավորված նմանությունները հնարավոր լեզվական ու մշակութային փոխազդեցություններից։ Հետազոտության մեթոդաբանական հիմքում կարող են լինել նկարագրական, կառուցվածքային, բաղադրիչային, իմաստաբանական, զուգադրական և համատեքստային վերլուծության մեթոդները։ Դարձվածաբանական բառարաններից, գեղարվեստական գրականությունից, մամուլից և լեզվական այլ աղբյուրներից հավաքված նյութը կարող է դասակարգվել ըստ մարմնական բաղադրիչի, կառուցվածքային մոդելի, իմաստային խմբի և համարժեքության աստիճանի։ Քանակական տվյալների օգտագործումը հնարավորություն է տալիս նաև պարզել, թե մարմնի որ մասերի անվանումներն են առավել արդյունավետ դարձվածքների ձևավորման մեջ և ինչպիսի իմաստային ոլորտներում են դրանք առավել հաճախ գործածվում։ Աշխատության կիրառական նշանակությունը կապված է օտար լեզուների ուսուցման, թարգմանության և բառարանագրության հետ։ Դարձվածաբանական միավորների ճիշտ ընկալումը կարևոր է լեզվի խորքային իմացության համար, քանի որ խոսողը պետք է հասկանա ոչ միայն առանձին բառերի նշանակությունները, այլև դրանցից ձևավորված կայուն արտահայտությունների ամբողջական իմաստը։ Իսպաներեն սովորող հայախոս և ռուսախոս անձանց համար զուգադրական ներկայացումը կարող է օգնել նկատել լեզուների միջև առկա համապատասխանություններն ու տարբերությունները, կանխել բառացի թարգմանությունից առաջացող սխալները և զարգացնել բնական խոսքային հմտությունները։ Ընդհանուր առմամբ նյութը ներկայացնում է մարմնական բաղադրիչով դարձվածաբանության կառուցվածքային, իմաստաբանական, մշակութային և զուգադրական բազմակողմ ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով իսպաներենի, հայերենի և ռուսերենի միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Այն կարող է օգտակար լինել իսպանագիտության, դարձվածաբանության, զուգադրական և ճանաչողական լեզվաբանության, թարգմանագիտության ու բառարանագրության ոլորտների հետազոտողների, դասախոսների, թարգմանիչների, ուսանողների և իսպաներենի խորացված ուսումնասիրությամբ զբաղվողների համար։

Լրագրություն

Աշխատությունը նվիրված է 1909-1915 թվականներին Կոստանդնուպոլսում Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության կողմից հրատարակված պարբերական մամուլի ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Օսմանյան կայսրության ուշ շրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային գործընթացների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում պարբերական մամուլի ձևավորման, գործունեության, գաղափարական ուղղվածության և հասարակական-քաղաքական նշանակության հարցերն են։ Այդ ժամանակաշրջանում Կոստանդնուպոլսի ՀՅԴ մամուլը ներառում էր «Ազատամարտ» օրաթերթը, ինչպես նաև «Ուսանող», «Երկունք» և «Շանթ» պարբերականները, որոնք տարբեր ձևաչափերով անդրադառնում էին ժամանակի ազգային և հասարակական խնդիրներին։ A arar.sci.am +1 Աշխատությունը կարող է ուսումնասիրել պարբերականների խմբագրական քաղաքականությունը, հրապարակումների թեմատիկ շրջանակը, հեղինակային կազմը, ժանրային առանձնահատկությունները և մամուլի լեզվական ու հրապարակախոսական ոճը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային հարցերին, հայ բնակչության իրավունքներին, Օսմանյան կայսրության քաղաքական կյանքին, սահմանադրական գործընթացներին, հասարակական բարեփոխումներին և հայ ազգային կազմակերպությունների գործունեությանը։ Պարբերական մամուլը հանդես էր գալիս ոչ միայն որպես տեղեկատվության տարածման միջոց, այլև որպես քաղաքական գաղափարների արտահայտման, հանրային կարծիքի ձևավորման և ազգային խնդիրների շուրջ հասարակության համախմբման կարևոր հարթակ։ Գիտական ուսումնասիրություններում նշվում է, որ այդ շրջանի ՀՅԴ պարբերականները արտահայտում և տարածում էին կուսակցության գաղափարական դիրքորոշումները՝ միաժամանակ անդրադառնալով Թուրքիայի կարևորագույն սոցիալ-քաղաքական խնդիրներին։ A arar.sci.am +1 Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է նաև 1909-1915 թվականների քաղաքական միջավայրի ազդեցության բացահայտումը մամուլի բովանդակության վրա, քանի որ այդ տարիներին տեղի ունեցած իրադարձությունները անմիջականորեն արտացոլվում էին հրապարակախոսական նյութերում և խմբագրական դիրքորոշումներում։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս մամուլը դիտարկել որպես պատմական սկզբնաղբյուր՝ ուսումնասիրելու համար ժամանակաշրջանի քաղաքական զարգացումները, հայ հասարակական կյանքի խնդիրները, ազգային-քաղաքական մտքի դրսևորումները և հայ համայնքի ներքին գործընթացները։ Առանձին արժեք ունի նաև պարբերականների նկատմամբ կիրառված գրաքննության և վարչական սահմանափակումների ուսումնասիրությունը, քանի որ Օսմանյան իշխանությունների քաղաքականությունը զգալիորեն ազդում էր մամուլի գործունեության հնարավորությունների վրա։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև պարբերականների փոխհարաբերություններին, դրանց ընթերցողական շրջանակներին և Կոստանդնուպոլսի հայ մտավորական ու քաղաքական միջավայրում ունեցած դերակատարությանը։ 1909-1915 թվականների այս մամուլի ուսումնասիրությունը հետագայում հնարավորություն է տալիս հասկանալու նաև 1915 թվականի իրադարձությունների նախօրեին հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի տեղեկատվական և գաղափարական միջավայրը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ մամուլի պատմությամբ, արևմտահայության պատմությամբ, Օսմանյան կայսրության քաղաքական ու հասարակական կյանքով, լրագրության պատմությամբ և ազգային-քաղաքական շարժումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող պատմաբանների, հայագետների, բանասերների, լրագրության հետազոտողների և ուսանողների համար։

Տեխնոլոգիա

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է կոշտ համաձուլվածքային կտրող գործիքների կառուցվածքի և շահագործման հատկությունների ձևավորման տեսական ու տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ քիմիական-ջերմային մշակման և զոդման գործընթացների ընթացքում։ Հեղինակը վերլուծում է նյութերի միկրոկառուցվածքային փոփոխությունները, ջերմային ազդեցության մեխանիզմները, մակերևութային շերտերի ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր տեխնոլոգիական ռեժիմների ազդեցությունը գործիքների կարծրության, մաշակայունության, ամրության և ծառայության տևողության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են արտադրական գործընթացների օպտիմալացման մոտեցումներ, տեխնոլոգիական հաշվարկներ և փորձարարական արդյունքներ, որոնք կարող են կիրառվել մեքենաշինության, մետաղամշակման և գործիքաշինության ոլորտներում՝ բարձրացնելու կտրող գործիքների արդյունավետությունն ու հուսալիությունը։