ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՀԱՐՑԸ ԵՎ ՀԱՅԵՐԻ ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆԸ-Արման Կիրակոսյան

Экономика

Նվիրված է Խորհրդային Հայաստանի տարածքային տնտեսության կառուցվածքի, արտադրական ուժերի բաշխման և բնակչության սոցիալ-տնտեսական կազմակերպման համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված աշխարհագրության, տնտեսագիտության, տարածաշրջանային պլանավորման և սոցիալական գիտությունների ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են Հայաստանի ԽՍՀ տնտեսական տարածքային կառուցվածքի հիմնական առանձնահատկությունները՝ արդյունաբերության, գյուղատնտեսության և ենթակառուցվածքների տեղաբաշխումը, ինչպես նաև դրանց զարգացման պատմական և բնական-աշխարհագրական պայմանները, բացատրվում է բնական ռեսուրսների՝ հանքային հարստությունների, ջրային և հողային ռեսուրսների ազդեցությունը տնտեսական գործունեության տարածքային կազմակերպման վրա, մանրամասն քննարկվում են բնակչության բաշխման օրինաչափությունները, քաղաքների և գյուղական բնակավայրերի զարգացման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև աշխատանքային ռեսուրսների տեղաբաշխման սոցիալական գործոնները, աշխատությունը անդրադառնում է նաև տրանսպորտային համակարգերի դերին տնտեսական կապերի ձևավորման և տարածքային ինտեգրման գործընթացներում, ներկայացվում են տարածաշրջանային տնտեսական զարգացման հիմնական ուղղությունները և պլանավորման սկզբունքները խորհրդային տնտեսության պայմաններում, գրքում ընդգծվում է տնտեսական և սոցիալական գործընթացների փոխկապակցվածությունը տարածքային զարգացման համատեքստում, աշխատությունը համադրում է աշխարհագրական, տնտեսական և սոցիոլոգիական մոտեցումները՝ ձևավորելով Հայաստանի ԽՍՀ տնտեսական տարածքի ամբողջական գիտական պատկերացում։

География

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ակտիվ խզվածքների մերձմակերեսային դրսևորումների ուսումնասիրությանը և դրանց ազդեցությանը շրջակա միջավայրի վրա։ Գրքում ներկայացվում են տեկտոնական խզվածքների ձևավորման մեխանիզմները, դրանց ակտիվացման գործընթացները և երկրաբանական կառուցվածքներում արտահայտվող հիմնական նշանները։ Հեղինակը վերլուծում է մերձմակերեսային դեֆորմացիաները, ռելիեֆի փոփոխությունները, սեյսմիկ ակտիվության հետ կապված երևույթները և դրանց ազդեցությունը հողի, ջրային համակարգերի ու ինժեներական ենթակառուցվածքների վրա։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև դաշտային հետազոտությունների, գեոդեզիական չափումների և հեռահար զոնդավորման մեթոդների կիրառությունները խզվածքային գոտիների բացահայտման և գնահատման համար։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ վտանգի գնահատմանը, ռիսկերի քարտեզագրմանը և տարածքային պլանավորման համար ստացված տվյալների կիրառմանը։ Գիրքը նախատեսված է երկրաբանների, սեյսմոլոգների, բնապահպանների, ինժեներ-երկրաբանների և համապատասխան ոլորտների հետազոտողների ու ուսանողների համար՝ առաջարկելով ինչպես տեսական հիմքեր, այնպես էլ կիրառական մոտեցումներ ակտիվ տեկտոնիկ գործընթացների ուսումնասիրման համար։

Педагогика

Աշխատանքը նվիրված է հայալեզու լսարանում գործարար անգլերենի հաղորդակցական կարողությունների զարգացման մեթոդական համակարգի մշակման և գործնական կիրառման հիմնախնդրին։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ստեղծել ուսուցման այնպիսի ամբողջական մոտեցում, որը սովորողներին հնարավորություն կտա ոչ միայն յուրացնել գործարար ոլորտում կիրառվող անգլերենի բառապաշարը և քերականական կառույցները, այլև դրանք արդյունավետ օգտագործել մասնագիտական և իրական հաղորդակցական իրավիճակներում։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է հաղորդակցական մոտեցումը, որի շրջանակում լեզվի իմացությունը դիտարկվում է որպես գիտելիքների, գործնական հմտությունների և համապատասխան իրավիճակում լեզվական միջոցներ ընտրելու կարողությունների ամբողջություն։ Աշխատանքում կարևորվում է հայալեզու սովորողների առանձնահատկությունների հաշվառումը, քանի որ մայրենի լեզվի կառուցվածքը, լեզվական մտածողությունը և նախորդ ուսումնառության փորձը կարող են ազդել օտար լեզվով գործարար հաղորդակցության ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել գործարար անգլերենի ուսուցման տեսական հիմքերը, հաղորդակցական կարողության բաղադրիչները և մասնագիտական լեզվական պահանջները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական բառապաշարի, գործարար նամակագրության, հանդիպումների և բանակցությունների լեզվի, հեռախոսային և առցանց հաղորդակցության, ներկայացումների, քննարկումների և գործնական իրավիճակներում բանավոր խոսքի զարգացմանը։ Կարևոր է նաև սովորողների կողմից լեզվական տարբերակների ընտրության և հաղորդակցական ռազմավարությունների յուրացումը՝ կախված զրուցակցից, նպատակից, իրավիճակից և հաղորդակցության ձևաչափից։ Մեթոդական համակարգը կարող է ներառել դերային խաղեր, իրավիճակային առաջադրանքներ, գործնական երկխոսություններ, խնդիրների լուծման աշխատանքներ, գործարար նամակների և փաստաթղթերի կազմում, խմբային քննարկումներ, բանակցությունների մոդելավորում, շնորհանդեսներ և մասնագիտական նախագծեր։ Նման առաջադրանքները հնարավորություն են տալիս լեզվական նյութը կապել իրական մասնագիտական գործունեության հետ և սովորողին տեղափոխել կանոնների ու բառապաշարի ուսումնասիրման փուլից դեպի ինքնուրույն հաղորդակցական գործողություն։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է հատկացվում նաև ուսումնական նյութերի ընտրության և մշակման սկզբունքներին։ Գործարար անգլերենի ուսուցման նյութը պետք է լինի մասնագիտականորեն համապատասխան, լեզվական առումով մատչելի և հնարավորինս մոտ իրական գործարար միջավայրին։ Այդ նպատակով կարող են օգտագործվել իրական կամ մոդելավորված գործարար նամակներ, պայմանագրային և կազմակերպչական փաստաթղթերի օրինակներ, մասնագիտական հաղորդագրություններ, գործնական հանդիպումների սցենարներ և ժամանակակից թվային հաղորդակցության ձևեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նաև միջմշակութային հաղորդակցությանը, քանի որ միջազգային գործարար միջավայրում լեզվական ճիշտ ձևակերպումը բավարար չէ․ անհրաժեշտ է հասկանալ նաև հաղորդակցության մշակութային նորմերը, քաղաքավարության ձևերը, գործարար վարքագիծը և տարբեր մշակութային միջավայրերում ընդունված հաղորդակցական ռազմավարությունները։ Հետազոտության գործնական մասը կարող է ներառել մշակված մեթոդական համակարգի փորձարկումը հայալեզու սովորողների խմբերում և դրա արդյունավետության գնահատումը։ Այդ նպատակով հնարավոր է համեմատել ուսուցման սկզբնական և վերջնական փուլերում սովորողների արդյունքները՝ գնահատելով խոսքային սահունությունը, բառապաշարի կիրառման ճշգրտությունը, մասնագիտական իրավիճակներում արձագանքելու կարողությունը, բանավոր և գրավոր հաղորդակցության կազմակերպվածությունը և հաղորդակցական ինքնուրույնությունը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև սովորողների մոտիվացիայի ուսումնասիրությունը, քանի որ գործնական և մասնագիտական խնդիրների հետ անմիջական կապ ունեցող առաջադրանքները կարող են մեծացնել լեզվի ուսումնառության նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև թվային տեխնոլոգիաների կիրառմանը՝ առցանց հանդիպումների, էլեկտրոնային նամակագրության, համագործակցային հարթակների և այլ թվային գործիքների միջոցով գործարար հաղորդակցության հմտությունները զարգացնելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը միավորում է օտար լեզվի դասավանդման հաղորդակցական մեթոդաբանությունը, մասնագիտական լեզվի ուսուցումը և գործարար հաղորդակցության պահանջները՝ նպատակ ունենալով մշակել հայալեզու լսարանի համար կիրառելի և արդյունավետ մեթոդական համակարգ։ Դրա գործնական նշանակությունը կայանում է նրանում, որ այն կարող է նպաստել սովորողների՝ միջազգային և տեղական մասնագիտական միջավայրերում անգլերենով արդյունավետ հաղորդակցվելու կարողության զարգացմանը, բարձրացնել նրանց մասնագիտական մրցունակությունը և ապահովել լեզվի ուսումնառության ավելի անմիջական կապը իրական աշխատանքային գործունեության հետ։

Экономика

Այս գիտատնտեսագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության տարբեր ոլորտներում մրցունակության գնահատման տնտեսամաթեմատիկական մեթոդների կիրառման և կատարելագործման հիմնախնդիրներին։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են մրցունակության տեսական հիմքերը, դրա չափման հիմնական ցուցանիշները և համեմատական վերլուծության մոտեցումները՝ ներառյալ ինդեքսային, վիճակագրական և էկոնոմետրիկ մոդելները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է Հայաստանի տնտեսության կառուցվածքային առանձնահատկությունները և գնահատում ձեռնարկությունների, ճյուղերի և տարածաշրջանների մրցունակության մակարդակը՝ օգտագործելով բազմագործոն վերլուծության և մաթեմատիկական մոդելավորման մեթոդներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտադրողականության, ծախսերի արդյունավետության, արտահանման պոտենցիալի և ներդրումային գրավչության ցուցանիշների հաշվարկին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև միջազգային մրցունակության գնահատման մոտեցումները և դրանց հարմարեցումը Հայաստանի տնտեսության առանձնահատկություններին։ Հեղինակը առաջարկում է մրցունակության բարձրացման ուղիներ՝ հիմնված տնտեսամաթեմատիկական մոդելավորման արդյունքների վրա, ներառյալ ռեսուրսների օպտիմալ բաշխում, արտադրական գործընթացների արդյունավետության բարձրացում և ռազմավարական պլանավորում։ Աշխատությունը նախատեսված է տնտեսագետների, վերլուծաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։

Другие предметы

Առևտրային բանակցություններ աշխատությունը նվիրված է առևտրային բանակցությունների գործընթացին, որը հանդիսանում է բիզնեսի և միջազգային առևտրի կարևոր բաղադրիչներից մեկը։ Հեղինակը՝ Բուլանիկյան Ս.Հ.-ն, մանրամասնորեն քննարկում է այն մոտեցումները, ռազմավարությունները և տեխնիկաները, որոնք անհրաժեշտ են հաջողակ առևտրային բանակցությունների համար։ Գրքում ներկայացվում են բանակցությունների փուլերը՝ նախապատրաստում, բանակցային գործընթաց և արդյունքների իրականացում, ինչպես նաև դրանց արդյունավետ կառավարման մեթոդները։ Աշխատությունը ընդգրկում է նաև բանակցությունների հոգեբանական կողմը՝ համաձայնեցման և հակամարտությունների լուծման մեթոդներով, և նշվում է, թե ինչպես են որոշում ընդունելու վրա ազդում տարբեր գործոններ՝ ներառյալ մշակութային տարբերությունները, կազմակերպչական կառուցվածքը և քաղաքական շրջանակները։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային առևտրային բանակցություններին, մասնավորապես՝ այն բարդություններին, որոնք առաջանում են տարբեր իրավական և տնտեսական միջավայրերում։ Աշխատությունը նաև ներկայացնում է գործնական օրինակներ և վերլուծություններ՝ ցույց տալով, թե ինչպես ճիշտ կողմնորոշվել բանակցություններում, գտնել լուծումներ կոնֆլիկտների կամ փոխհամաձայնությունների մեջ, ինչպես նաև ապահովել շահավետ պայմաններ բոլոր կողմերի համար։ Այն ամբողջությամբ մշակված է որպես գործնական ուղեցույց՝ օգնելու բիզնեսում, կառավարությունում և միջազգային հարաբերություններում ներգրավված մասնագետներին և ուսանողներին։

Математика

Ռադիոտեխնիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բազմակի ենթակիրներով հաճախականային բաժանման սկզբունքով ձևավորվող ազդանշանների կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը ռադիոլոկացիոն համակարգերում։ Քննության են առնվում նման ազդանշանների կառուցվածքը, ձևավորման և մշակման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց օգտագործման առանձնահատկությունները օբյեկտների հայտնաբերման և պարամետրերի գնահատման խնդիրներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հեռավորության և արագության որոշման, արձագանքված ազդանշանների մշակման, հաճախականային բաղադրիչների վերլուծության և ռադիոլոկացիոն տեղեկատվության ստացման մեթոդներին։ Վերլուծվում են բազմակիր ազդանշանների պարամետրերի ընտրության, սպեկտրային արդյունավետության, աղմուկների և խանգարումների պայմաններում աշխատանքի առանձնահատկությունները։ Քննարկվում են նաև ազդանշանների թվային մշակման ալգորիթմների, մոդելավորման և համապատասխան համակարգերի արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ժամանակակից բազմակիր ազդանշանային տեխնոլոգիաների կիրառելիությունը ռադիոլոկացիոն տարբեր խնդիրների լուծման համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել ռադիոտեխնիկայի, ռադիոլոկացիայի, հեռահաղորդակցության և թվային ազդանշանների մշակման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։