Հին և Նոր Կտակարանների պատմությունը

Economics

Այս աշխատությունը նվիրված է աշխատանքի առաջարկի և պահանջարկի էությանը, դրանց ձևավորման գործոններին և աշխատաշուկայի հավասարակշռության մեխանիզմներին ժամանակակից տնտեսությունում։ Գրքում ներկայացվում է, թե ինչ է աշխատանքի առաջարկը՝ որպես աշխատողների կողմից աշխատանքի մատուցման պատրաստակամություն տարբեր վարձատրության մակարդակներում, և ինչ է աշխատանքի պահանջարկը՝ որպես գործատուների կողմից աշխատուժի ներգրավման անհրաժեշտություն արտադրության կազմակերպման համար։ Հեղինակը անդրադառնում է աշխատաշուկայի հիմնական գործոններին՝ աշխատավարձի մակարդակ, արտադրողականություն, կրթության և որակավորման աստիճան, ժողովրդագրական փոփոխություններ և տնտեսական ցիկլեր։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում աշխատավարձի ձևավորման մեխանիզմներին, գործազրկության տեսակներին և դրանց ազդեցությանը աշխատաշուկայի հավասարակշռության վրա։ Գրքում քննարկվում են նաև պետական քաղաքականության գործիքները՝ նվազագույն աշխատավարձի սահմանում, զբաղվածության ծրագրեր, վերապատրաստման համակարգեր և սոցիալական պաշտպանություն։ Վերլուծվում է աշխատանքի առաջարկի և պահանջարկի փոխազդեցությունը տնտեսական աճի, եկամուտների բաշխման և սոցիալական կայունության համատեքստում։ Աշխատությունը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգտակար լինելով տնտեսագետների, HR մասնագետների, պետական քաղաքականություն մշակողների և ուսանողների համար։

Other Subjects

Գիրքը նվիրված է խմորման հիմունքներին և խմորման արտադրությունների ժամանակակից տեխնոլոգիաներին՝ ընդգրկելով քիմիական, կենսաբանական և տեխնոլոգիական գործընթացների խորը ուսումնասիრება։ Հեղինակը մանրամասն ներկայացնում է խմորման արտադրության բարդ փուլերը, ներառյալ հումքի նախապատրաստումը, միկրոֆլորայի օգտագործումը, ֆերմենտացիայի կարգավորման մեթոդները, արտադրանքի որակի վերահսկումը և արտադրական սարքավորումների կիրառումը։ Գիրքը ընդգրկում է բարդ տեխնոլոգիական պրոցեսներ, որոնք կիրառվում են ալկոհոլային և ոչ ալկոհոլային խմորումների արտադրության մեջ, ինչպես նաև ներկայացնում է գործընթացների հաշվարկման մեթոդներ, փորձնական օրինակներ և գործնական ցուցումներ՝ արդյունավետ և որակյալ արտադրանքի ստացման համար։ Նյութը համադրում է տեսական գիտելիքներ և պրակտիկ կիրառություն, ինչը թույլ է տալիս ուսանողներին, տեխնոլոգներին և արտադրության մասնագետներին ձեռք բերել անհրաժեշտ հմտություններ՝ խմորման արտադրության գործընթացների ճիշտ կազմակերպման և արտադրանքի անվտանգության ապահովման ուղղությամբ։ Գիրքը օգտակար է ինչպես կրթական, այնպես էլ մասնագիտական նպատակների համար՝ խմորման ոլորտի ուսումնասիրողներին և արտադրողների համար։

Literature

Այս գիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է հայկական միջնադարյան գրական ժառանգության երկու կարևոր հուշարձանների՝ «Սասնա ծռեր» էպոսի և Գրիգոր Նարեկացու «Մատյան ողբերգության» ստեղծագործության ռուսերեն թարգմանությունների ու դրանց վերաբերյալ ռուսալեզու գրականագիտական և քննադատական ընկալումների ուսումնասիրությանը։ Աշխատությունը դիտարկում է ոչ միայն բնագրային ստեղծագործությունների գեղարվեստական ու գաղափարական առանձնահատկությունները, այլև այն ճանապարհը, որով այդ երկերը թարգմանության միջոցով հասանելի են դարձել ռուս ընթերցողին և ընդգրկվել ռուսական գրական-մշակութային տարածքում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկը թարգմանության խնդրի քննությունն է․ միջնադարյան հայ գրականության բնագրերի փոխանցումը ռուսերեն պահանջում է ոչ միայն բառային և քերականական համապատասխանության ապահովում, այլև պատմամշակութային, կրոնական, առասպելաբանական և գեղարվեստական առանձնահատկությունների պահպանում։ Էպոսի դեպքում առանձնահատուկ բարդություն են ներկայացնում բանահյուսական լեզուն, հերոսական պատումի կառուցվածքը, կրկնությունները, դարձվածքները, կերպարների խորհրդանշական համակարգը և ժողովրդական խոսքի արտահայտչականությունը։ Նարեկացու ստեղծագործության պարագայում թարգմանչական խնդիրներն առավելապես կապված են հոգևոր-փիլիսոփայական խորության, աստվածաբանական պատկերների, աղոթքային խոսքի, բարդ փոխաբերությունների և բարձր գեղարվեստական լեզվի փոխանցման հետ։ Այս երկու հուշարձանների համատեղ ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համեմատել հայ միջնադարյան գրականության երկու տարբեր դրսևորումներ՝ ժողովրդական հերոսական էպոսը և անհատական-հոգևոր քնարական ստեղծագործությունը, ինչպես նաև ուսումնասիրել դրանց ռուսերեն ընկալման առանձնահատկությունները։ Աշխատության մատենագիտական տվյալները հաստատում են, որ այն Մագդալինա Գեորգի Ջանփոլադյանի՝ բանասիրական գիտությունների դոկտորի գիտական աստիճանի համար պատրաստված ատենախոսության սեղմագիրն է, որը հրապարակվել է Երևանում 2007 թվականին և ունի 43 էջ։ Այն ներկայացվել է Երևանի պետական համալսարանում՝ 10.01.01 և 10.01.03 մասնագիտություններով։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում ռուսերեն թարգմանությունների համեմատական դիտարկումը։ Թարգմանությունները կարող են տարբեր կերպ փոխանցել բնագրի պատկերային համակարգը, ոճական առանձնահատկությունները, ազգային-մշակութային ենթատեքստը և հեղինակի կամ բանահյուսական ստեղծագործության ձայնը։ Այդ պատճառով աշխատությունը արժեքավոր է ոչ միայն որպես երկու հայկական հուշարձանների ուսումնասիրություն, այլև որպես թարգմանության միջոցով մշակութային փոխանակության գործընթացի վերլուծություն։ Ռուսերեն թարգմանությունների քննությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են հայկական միջնադարյան ստեղծագործությունները ներկայացվել այլալեզու ընթերցողին, ինչ շեշտադրումներ են կատարվել տարբեր ժամանակաշրջաններում և ինչպիսի քննադատական գնահատականների են արժանացել։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում ռուսական գրական քննադատության արձագանքը, քանի որ թարգմանված ստեղծագործությունը նոր մշակութային միջավայրում կարող է ստանալ լրացուցիչ մեկնաբանություններ և ընկալվել տվյալ միջավայրի գրականագիտական չափանիշների ու գաղափարական պատկերացումների շրջանակում։ Այս առումով աշխատանքը ուսումնասիրում է ոչ միայն «ինչպես են թարգմանել», այլև «ինչպես են ընկալել» հայկական միջնադարյան գրական ժառանգությունը։ Աշխատանքի թեմատիկ շրջանակը միաժամանակ առնչվում է հայ-ռուսական գրական և մշակութային կապերի պատմությանը։ Ռուսերեն թարգմանությունների միջոցով հայկական գրականության կարևորագույն ստեղծագործությունները ներառվել են ռուսալեզու ընթերցանության և գիտական ուսումնասիրության դաշտում, իսկ ռուս գրականագիտական արձագանքները նպաստել են դրանց միջազգային ճանաչման գործընթացին։ Մատենագիտական դասակարգման տվյալներն էլ աշխատությունը կապում են ինչպես Գրիգոր Նարեկացու ստեղծագործության, այնպես էլ ռուսական գրականության մեջ օտար գրականությունների թարգմանության ու ընկալման ուսումնասիրության հետ։ «Սասնա ծռեր» էպոսի ուսումնասիրության դեպքում կարևոր է նաև բանավոր ավանդույթի և գրավոր գրականության փոխհարաբերությունը։ Էպոսը հայկական մշակութային հիշողության մեջ ձևավորվել է բանավոր փոխանցման երկարատև գործընթացի միջոցով, և ռուսերեն թարգմանության ժամանակ անհրաժեշտ է պահպանել ոչ միայն սյուժետային զարգացումները, այլև էպիկական մտածողության առանձնահատուկ ռիթմը, հերոսական աշխարհայացքը և ժողովրդական պատկերավորությունը։ «Մատյան ողբերգության» դեպքում ուշադրության կենտրոնում այլ բնույթի խնդիրներ են՝ անհատի ներքին ապրումները, մեղքի և փրկության թեմաները, Աստծո հետ երկխոսությունը, մարդկային տառապանքի և հոգևոր վերածննդի գաղափարները։ Այսպիսով, երկու ստեղծագործությունների համադրությունը ցույց է տալիս հայկական միջնադարյան գրականության ժանրային և գաղափարական լայն ընդգրկումը։ Ուսումնասիրության կարևորությունը նաև այն է, որ այն թույլ է տալիս դիտարկել թարգմանությունը որպես գրականագիտական մեկնաբանության ձև։ Թարգմանիչը պարզապես լեզվական միջնորդ չէ․ նրա ընտրած բառերը, շարահյուսական լուծումները, ոճական մոտեցումները և մշակութային հղումների փոխանցման եղանակը կարող են ազդել ընթերցողի՝ բնագրի վերաբերյալ պատկերացման վրա։ Հետևաբար տարբեր ռուսերեն թարգմանությունների և դրանց քննադատական գնահատականների համադրությունը կարող է բացահայտել, թե ինչպես են փոխվել հայկական միջնադարյան գրականության ընկալման եղանակները տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը արժեքավոր է հայկական միջնադարյան գրականության ռուսերեն թարգմանությունների պատմությունը, թարգմանչական խնդիրները և ռուսական գրականագիտական արձագանքը հասկանալու համար։ Այն հատկապես օգտակար կարող է լինել հայ գրականության պատմությամբ, միջնադարյան գրականությամբ, թարգմանագիտությամբ, համեմատական գրականագիտությամբ և հայ-ռուսական մշակութային կապերով զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության հարկային քաղաքականության տնտեսական բովանդակության, գործող մեխանիզմների և զարգացման հնարավոր ուղղությունների ուսումնասիրությանը՝ Շիրակի մարզի սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկությունների օրինակով։ Հետազոտության շրջանակում քննության են առնվում հարկային համակարգի ձևավորման և գործունեության հիմնական սկզբունքները, հարկերի դերը պետական եկամուտների ապահովման, տնտեսական գործընթացների կարգավորման և տարածքային զարգացման խթանման գործում։ Վերլուծվում են հարկային բեռի բաշխման, հարկային եկամուտների ձևավորման, հարկման արդյունավետության, հարկային վարչարարության և տնտեսավարող սուբյեկտների հարկային պարտավորությունների կատարման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Շիրակի մարզի տնտեսական կառուցվածքին, ձեռնարկատիրական գործունեության պայմաններին, զբաղվածության մակարդակին, կազմակերպությունների և անհատ ձեռնարկատերերի գործունեությանը, ինչպես նաև այն գործոններին, որոնք կարող են ազդել մարզում հարկային եկամուտների ձևավորման վրա։ Ուսումնասիրվում է հարկային քաղաքականության ազդեցությունը փոքր և միջին ձեռնարկատիրության զարգացման, ներդրումային ակտիվության, նոր աշխատատեղերի ստեղծման և մարզի տնտեսական ներուժի օգտագործման վրա։ Քննության են առնվում հարկային արտոնությունների, հարկման տարբեր ռեժիմների և վարչարարական ընթացակարգերի արդյունավետության հարցերը՝ գնահատելով դրանց հնարավոր ազդեցությունը տնտեսավարողների վարքագծի և տնտեսական գործունեության ընդլայնման վրա։ Կարևորվում են նաև հարկային կարգապահության բարձրացման, ստվերային տնտեսական գործունեության նվազեցման, հարկային վերահսկողության կատարելագործման և հարկ վճարողների հետ պետական մարմինների փոխգործակցության բարելավման խնդիրները։ Հետազոտության ընթացքում կարող են համադրվել հանրապետական և մարզային տնտեսական ու հարկային ցուցանիշները՝ բացահայտելու տարածքային առանձնահատկությունները և հարկային քաղաքականության կիրառման ընթացքում առաջացող խնդիրները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում հարկային համակարգի զարգացման այնպիսի ուղղություններին, որոնք կարող են նպաստել հարկային վարչարարության պարզեցմանը, թվային գործիքների արդյունավետ օգտագործմանը, հարկային բեռի առավել հիմնավորված բաշխմանը և գործարար միջավայրի բարելավմանը։ Ուսումնասիրության արդյունքները հնարավորություն են տալիս ձևակերպել առաջարկություններ՝ ուղղված հարկային քաղաքականության արդյունավետության բարձրացմանը, պետական և տեղական տնտեսական շահերի առավել արդյունավետ համադրմանը և Շիրակի մարզի տնտեսական զարգացման համար բարենպաստ պայմանների ձևավորմանը։

Culture

Այս մատենագիտական ցուցակը ներկայացնում է վերջին տարիներին Հայաստանի Հանրապետությունում և հարակից տարածաշրջանում հրատարակված գրականությունը՝ կուլտուրայի և արվեստի ոլորտներից։ Նյութում ընդգրկված են հետազոտական, վերլուծական և քննադատական բնույթի աշխատանքներ, որոնք լուսաբանում են հայ մշակույթի զարգացման պատմական, գրականագիտական, թատերական, կերպարվեստի և երաժշտական ասպեկտները, ինչպես նաև ժամանակակից արվեստի դրսևորումները։ Տեղեկատուն տրամադրում է յուրաքանչյուր գրքի հիմնական տվյալները՝ հեղինակը, վերնագիր, հրատարակման տարեթիվը և թեմատիկ ուղղվածությունը, ինչը թույլ է տալիս գիտնականներին, ուսուցիչներին, արվեստի գործիչներին և ընթերցող լայն հանրությանը կողմնորոշվել նոր հրատարակությունների մեջ։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է մշակութային գործընթացների համակցված վերլուծությունը՝ թույլ տալով հետևել կուլտուրայի զարգացման նոր միտումներին, արվեստի տեսական մոտեցումներին և փորձագիտական գնահատականներին, ինչպես նաև ապահովում է տեղեկատվական և հետազոտական հարմարեցվածություն հետագա ուսումնասիրությունների համար։

Pedagogy

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է անգլերեն բառապաշարի ուսուցման գործընթացում լեքսիկական նյութի ընտրության և կազմակերպման հիմնախնդիրներին՝ իրավիճակային (սիտուատիվ) ուսուցման մեթոդի կիրառման շրջանակում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են այն սկզբունքները, որոնց հիման վրա կատարվում է բառապաշարի ընտրությունը՝ հաշվի առնելով ուսանողների տարիքային առանձնահատկությունները, լեզվական պատրաստվածության մակարդակը և հաղորդակցական կարիքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսումնական իրավիճակների ստեղծման դերին, որոնք նպաստում են բառապաշարի ակտիվացմանը և բնական հաղորդակցական միջավայրի ձևավորմանը օտար լեզվի դասավանդման ընթացքում։ Ներկայացվում են նաև լեքսիկական նյութի համակարգման և աստիճանական ներկայացման մոտեցումները, որոնք ապահովում են բառապաշարի արդյունավետ յուրացում և երկարաժամկետ հիշողության մեջ ամրապնդում։ Աշխատությունը կարևոր է օտար լեզուների դասավանդման մեթոդիկայի համար՝ նպաստելով ուսուցման գործընթացի արդյունավետության բարձրացմանը և հաղորդակցական կարողությունների զարգացմանը։