Ինֆորմատիա 10-րդ դասարան ընդհանուր և հումանիտար հոսք

Տեխնոլոգիա

Աշխատությունը նվիրված է մոլիբդենային խտանյութերի վերամշակման տեսական և տեխնոլոգիական հիմունքների մշակմանը՝ նպատակ ունենալով ստացված մոլիբդենային միացությունների կիրառմամբ ստանալ լեգիրող և նոր նյութեր։ Հետազոտության հիմնական ուղղությունը մոլիբդեն պարունակող հանքային հումքի արդյունավետ վերամշակումն է, դրա բաղադրիչների առանձնացումը և հետագա տեխնոլոգիական փուլերում ստացված նյութերի նպատակային օգտագործումը։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են մոլիբդենային խտանյութերի ֆիզիկաքիմիական հատկությունները, դրանց բաղադրությունը, կառուցվածքը և վերամշակման ընթացքում ընթացող հիմնական քիմիական ու տեխնոլոգիական գործընթացները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մոլիբդենի արժեքավոր միացությունների ստացման եղանակներին, դրանց մաքրությանը, հատկություններին և հետագա կիրառման հնարավորություններին։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է այնպիսի տեխնոլոգիական գործընթացների մշակումը, որոնք հնարավորություն կտան բարձր արդյունավետությամբ վերամշակել հումքը, նվազեցնել օգտակար բաղադրիչների կորուստները և ստանալ պահանջվող հատկություններով վերջնական արտադրանք։ Ստացված մոլիբդենային միացությունների հիման վրա լեգիրող նյութերի ստացումը դիտարկվում է որպես մետաղների և համաձուլվածքների հատկությունների բարելավման հնարավոր ուղղություն, քանի որ մոլիբդենի ներմուծումը կարող է նպաստել նյութերի մեխանիկական ամրության, ջերմակայունության, կոռոզիոն դիմադրության և այլ կարևոր բնութագրերի բարձրացմանը։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում է նոր նյութերի ստացման հնարավորությունը՝ կիրառելով մոլիբդեն պարունակող միացությունների հատուկ ֆիզիկաքիմիական հատկությունները։ Աշխատության մեջ տեսական ուսումնասիրությունները կարող են զուգակցվել փորձարարական հետազոտությունների և տեխնոլոգիական գործընթացների մշակման հետ՝ պարզելու հումքի վերամշակման օպտիմալ պայմանները, ռեակցիաների ընթացքը, ստացվող նյութերի կազմն ու կառուցվածքը և դրանց կիրառական բնութագրերը։ Նման մոտեցումը կարևոր է հանքային հումքի համալիր օգտագործման, մետալուրգիական և քիմիական արտադրության արդյունավետության բարձրացման և բարձր ավելացված արժեք ունեցող նյութերի ստացման տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել քիմիկոսներին, մետալուրգներին, նյութագետներին, քիմիական տեխնոլոգների, հանքային հումքի վերամշակման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան տեխնիկական ու բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Գրականություն

Շիրվանզադեն հայ գրականության նշանավոր արձակագիրներից և դրամատուրգներից մեկն է, որի ստեղծագործությունները կարևոր տեղ են զբաղեցնում հայ ռեալիստական գրականության պատմության մեջ։ Նրա իրական անունը Ալեքսանդր Մովսիսյան էր, սակայն գրական աշխարհում հայտնի դարձավ Շիրվանզադե գրական անունով։ Նա իր ստեղծագործություններում անդրադարձել է հասարակական անհավասարության, մարդու հոգեբանական պայքարի, սոցիալական խնդիրների և ընտանեկան հարաբերությունների թեմաներին։ Շիրվանզադեի գրականությունը առանձնանում է իրական կյանքի ճշգրիտ պատկերումով, կերպարների խոր հոգեբանական բացահայտմամբ և հասարակական երևույթների քննադատական ներկայացմամբ։ Նրա հերոսները տարբեր խավերի մարդիկ են՝ հարուստներ, աղքատներ, մտավորականներ և աշխատավորներ, որոնց միջոցով հեղինակը ներկայացնում է ժամանակի սոցիալական հակասությունները և մարդկային հարաբերությունների բարդությունը։ Շիրվանզադեն մեծ ուշադրություն է դարձրել մարդու ներաշխարհին, նրա բարոյական արժեքներին և հասարակության ազդեցությանը մարդու ճակատագրի վրա։ Նրա ստեղծագործություններում հաճախ երևում են սիրո, ընտանեկան խնդիրների, նյութական շահերի և մարդկային արժանապատվության թեմաները, որոնք ներկայացվում են կենդանի ու պատկերավոր լեզվով։ Նա համարվում է հայ դրամատուրգիայի կարևոր ներկայացուցիչներից մեկը, քանի որ նրա պիեսները մեծ ազդեցություն են ունեցել թատրոնի զարգացման վրա և մինչ այսօր բեմադրվում են տարբեր թատրոններում։ Շիրվանզադեի ստեղծագործությունները ոչ միայն գեղարվեստական արժեք ունեն, այլ նաև հասարակական և դաստիարակչական նշանակություն, քանի որ դրանք ընթերցողին ստիպում են մտածել արդարության, բարոյականության և մարդկային հարաբերությունների մասին։ Նրա գրական ժառանգությունը մեծ ազդեցություն է թողել հայ մշակույթի զարգացման վրա և շարունակում է հետաքրքրել նոր սերունդներին։ Շիրվանզադեի անունը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ գրականության պատմության մեջ՝ որպես գրող, որը կարողացավ իր ստեղծագործություններով արտացոլել հասարակության իրական կյանքը և մարդու հոգևոր աշխարհը։

Տնտեսագիտություն

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է Իրանի Իսլամական Հանրապետության անասնաբուծության ոլորտի պետական աջակցության մեխանիզմներին՝ համաշխարհային առևտրային համակարգին ինտեգրվելու և Առևտրի համաշխարհային կազմակերպությանը անդամակցելու հնարավոր պայմանների համատեքստում։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են այն քաղաքական և տնտեսական գործիքները, որոնց միջոցով պետությունը կարող է աջակցել անասնաբուծության զարգացմանը՝ միաժամանակ համապատասխանեցնելով իր քաղաքականությունը միջազգային առևտրային կանոններին և սահմանափակումներին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում սուբսիդավորման ձևերին, հարկային և վարկային արտոնություններին, արտադրական ենթակառուցվածքների զարգացմանը և գյուղատնտեսական շուկաների կարգավորման մեխանիզմներին։ Դիտարկվում են նաև Առևտրի համաշխարհային կազմակերպության պահանջները պետական աջակցության նվազեցման կամ «կանաչ արկղի» քաղաքականությունների շրջանակում իրականացվող թույլատրելի աջակցության ձևերի վերաբերյալ, ինչպես նաև դրանց հնարավոր ազդեցությունը տեղական արտադրողների մրցունակության վրա։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ արդյունավետ պետական քաղաքականությունը պետք է համատեղի միջազգային պարտավորությունները և ներքին պարենային անվտանգության ու գյուղատնտեսության կայուն զարգացման նպատակները։

Մանկական

Իմ առաջին հեքիաթները․ Կոշկավոր կատուն Հրատարակիչ - Բուկինիստ Հրատ. տարեթիվ - 2019 ISBN - 978-9939-66-253-4

Մշակույթ

Այս հրատարակությունը մասնագիտացված մատենագիտական տեղեկատու է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել Հայաստանի Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր լույս տեսած գրականությունը և այդպիսով ընթերցողներին, գիտնականներին, մասնագետներին ու գրադարաններին ապահովել տվյալ ոլորտում ընթացիկ հրատարակությունների մասին արագ և կառուցակարգված տեղեկատվությամբ։ Հրատարակությունը կազմվել է Ալ. Մյասնիկյանի անվան հանրապետական գրադարանի մշակույթի և արվեստի գիտական ինֆորմացիայի բաժնի կողմից, որը նման տեղեկատուն հրապարակում էր պարբերաբար՝ յուրաքանչյուր ամիս։ Պաշտոնական նախաբանում նշվում է, որ ցանկում ներառվում էին մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ հայերեն և ռուսերեն լեզուներով գրադարան նոր մուտք գործած գրքերի, ինչպես նաև հանրապետությունում հրատարակվող ամսագրերի և թերթերի հոդվածների վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկություններ։ Նյութերի ընդգրկման այս սկզբունքը հրատարակությունը դարձնում է ոչ թե որևէ առանձին մշակութաբանական կամ արվեստագիտական թեմայի վերաբերյալ վերլուծական աշխատություն, այլ տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի միջոցով հնարավոր էր հետևել տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի և արվեստի բնագավառներում ստեղծվող ու շրջանառվող գրականությանը։ Հատկապես արժեքավոր է նյութերի դասակարգման համակարգը․ տեղեկությունները դասավորվել են ըստ տասնորդական դասակարգման սխեմայի, իսկ յուրաքանչյուր բաժնի ներսում մատենագիտական նկարագրությունները դասավորված են այբբենական կարգով՝ նախ հայերեն, ապա ռուսերեն լեզուներով։ Յուրաքանչյուր գրառման սկզբնամասում նշվել է նաև գրքի գրադարանային շիֆրը, ինչը պետք է հեշտացներ համապատասխան հրատարակության որոնումը և օգտագործումը գրադարանային ֆոնդերում։ Կարևոր առանձնահատկություն է նաև նյութերի համարակալման շարունակականությունը․ հերթական համարները մի թողարկումից մյուսը շարունակվել են ամբողջ տարվա ընթացքում։ Այս կառուցվածքը թույլ էր տալիս տեղեկատուն օգտագործել որպես տարվա ընթացքում մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության ընթացիկ հաշվառման ամբողջական համակարգ, այլ ոչ թե որպես միմյանցից անկախ առանձին մատենագիտական ցանկերի շարք։ Մատենագիտական տարեգրքի տվյալները ցույց են տալիս, որ հրատարակությունը շարունակաբար ընդգրկվել է Հայաստանի գրադարանային և մատենագիտական պարբերականների համակարգում․ օրինակ՝ արձանագրված են 1987–1989 թվականների մի շարք համարներ, որոնց ծավալը տարբեր թողարկումներում տատանվել է մոտավորապես 14-ից 55 էջի սահմաններում։ Հայաստանի ազգային գրադարանի էլեկտրոնային կատալոգում պահպանվել են նաև ավելի ուշ տարիների թողարկումների մատենագիտական գրառումներ, այդ թվում՝ 1983, 1984, 1985, 1986, 1987, 1989 և 1990 թվականների համարներ, ինչը վկայում է հրատարակության երկարատև պարբերական բնույթի մասին։ Հրատարակության բովանդակային արժեքը հատկապես մեծ է ժամանակաշրջանի մշակութային և արվեստագիտական տեղեկատվական միջավայրը վերականգնելու տեսանկյունից։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողին պարզել, թե տվյալ ժամանակահատվածում ինչ գրքեր, հոդվածներ և այլ նյութեր էին հասանելի կամ մուտք գործում հանրապետության խոշոր գրադարանային ֆոնդեր, ինչ թեմաներ էին ներկայացված մշակույթի և արվեստի ոլորտներում և ինչպիսի տեղեկատվական հոսքեր էին ձևավորվում հայերեն ու ռուսերեն հրատարակությունների միջոցով։ Այդ պատճառով այն կարող է դիտարկվել նաև որպես խորհրդային շրջանի Հայաստանի մշակութային կյանքի ուսումնասիրման օժանդակ սկզբնաղբյուր։ Միաժամանակ տեղեկատուն արժեքավոր է գրադարանագիտության և մատենագիտության պատմության համար, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես էր խորհրդային շրջանում կազմակերպվում ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվության հավաքագրումը, դասակարգումը և տարածումը։ Հրատարակության կառուցվածքը վկայում է, որ դրա հիմնական հասցեատերերը եղել են ոչ միայն ակադեմիական հետազոտողները, այլև գրադարանները, մասնագետները, մշակույթի և արվեստի ոլորտով հետաքրքրվող կազմակերպություններն ու ընթերցողների ավելի լայն շրջանակները։ Ընդհանուր առմամբ, սա կարևոր տեղեկատու աղբյուր է խորհրդային Հայաստանի մշակութային և արվեստագիտական հրատարակչական դաշտը ուսումնասիրելու համար։ Այն արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ մեկ համակարգում ամփոփում է տարբեր տեսակի հրատարակությունների մասին մատենագիտական տվյալներ և հնարավորություն է տալիս ժամանակագրական ու թեմատիկ կտրվածքով հետևել մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ գրականության զարգացմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել մշակույթի պատմությամբ, արվեստագիտությամբ, գրականությամբ, գրադարանագիտությամբ, մատենագիտությամբ և խորհրդային Հայաստանի մտավոր ու հրատարակչական կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և գրադարանային մասնագետների համար։

Աշխարհագրություն

Գրքում ուսումնասիրվում է աշխարհագրական-հայրենագիտական նյութի արտացոլումը հայ գրական երկերում՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով աշխարհագրական օբյեկտների գեղարվեստական ընկալման առանձնահատկություններին, վերլուծվում է, թե ինչպես են բնապատկերները, լեռնային համակարգերը, գետերը, բնակավայրերը և պատմական տարածքները վերածվում գրական պատկերների և խորհրդանշական կառույցների, դիտարկվում է տարածության գեղարվեստական մոդելավորումը տարբեր ժամանակաշրջանների հայ գրողների ստեղծագործություններում, ընդգծվում է հայրենիքի պատկերացման դերը ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման գործընթացում, ներկայացվում են լեզվական և ոճական միջոցները, որոնց միջոցով աշխարհագրական իրականությունը վերաիմաստավորվում է գեղարվեստական տեքստում, քննարկվում է իրական և պատկերային տարածության փոխհարաբերությունը, ինչպես նաև ընթերցողի ընկալման ազդեցությունը տարածական պատկերների ձևավորման վրա, գիրքը համադրում է գրականագիտական, մշակութաբանական և աշխարհագրական մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել հայ գրականության մեջ տարածության գեղարվեստական ընկալման բազմաշերտ համակարգը։