Ինֆորմատիա 10-րդ դասարան ընդհանուր և հումանիտար հոսք

Psychology

Գիրքը անդրադառնում է ռազմական հոգեբանության ժամանակակից խնդիրներին Հայաստանի պաշտպանության համակարգի համատեքստում՝ ներկայացնելով զինվորական ծառայության հոգեբանական բաղադրիչի դերը մարտունակության, կարգապահության և արդյունավետ կառավարման մեջ։ Հեղինակը վերլուծում է այն հիմնական հոգեբանական գործոնները, որոնք ազդում են զինծառայողների վարքագծի, որոշումների կայացման, սթրեսակայունության և թիմային փոխգործակցության վրա՝ ընդգծելով ինչպես խաղաղ, այնպես էլ մարտական պայմաններում առաջացող հոգեբանական մարտահրավերները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ռազմական պատրաստության ընթացքում հոգեբանական ընտրության, ադապտացիայի և վերականգնման գործընթացներին, ինչպես նաև առաջնորդության հոգեբանական առանձնահատկություններին զինված ուժերում։ Գրքում քննարկվում են նաև ժամանակակից պատերազմների պայմաններում տեղեկատվական ճնշման, վախի, անորոշության և բարոյահոգեբանական կայունության պահպանման խնդիրները՝ առաջարկելով մոտեցումներ և մեթոդներ, որոնք կարող են նպաստել պաշտպանության համակարգի ընդհանուր արդյունավետության բարձրացմանը։

Technology

Աշխատությունը նվիրված է մաշակայուն բետոնե ծածկույթների ստացման տեխնոլոգիական և նյութագիտական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ հիմնված մոդիֆիկացված ցեմենտային կոմպոզիցիաների կիրառության վրա։ Գրքում մանրամասն ներկայացվում են բետոնի կառուցվածքի ձևավորման գործընթացները, կապակցող նյութերի մոդիֆիկացիայի մեթոդները և հավելանյութերի ազդեցությունը վերջնական նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունների վրա։ Հեղինակը վերլուծում է մաշակայունության բարձրացման ուղիները՝ ներառյալ հանքային և քիմիական հավելումների կիրառումը, ջր-ցեմենտ հարաբերակցության օպտիմալացումը, ինչպես նաև կարծրացման ռեժիմների կարգավորումը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոկառուցվածքային փոփոխություններին, ծակոտկենության նվազեցմանը, ամրության և դիմացկունության բարձրացման մեխանիզմներին՝ տարբեր շահագործման պայմաններում։ Աշխատությունում ներկայացվում են նաև արդյունաբերական և ինժեներական կիրառությունների օրինակներ՝ ճանապարհաշինություն, արդյունաբերական հատակներ և ենթակառուցվածքային օբյեկտներ, որտեղ մաշակայուն բետոնները ունեն առանձնահատուկ նշանակություն։ Քննարկվում են նաև արտադրության տեխնոլոգիական լուծումները, տնտեսական արդյունավետությունը և նյութերի երկարաժամկետ շահագործման առավելությունները։ Գիրքը նախատեսված է շինարարական ինժեներների, նյութագիտության մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար, ովքեր զբաղվում են նոր սերնդի բետոնային կոմպոզիցիաների մշակմամբ և կիրառական տեխնոլոգիաներով։

Law

Աշխատությունը նվիրված է մեղմացնող հանգամանքներում կատարված սպանությունների քրեաիրավական բնութագրմանը, դրանց որակման առանձնահատկություններին և իրավական գնահատման չափանիշներին։ Հեղինակը վերլուծում է այն իրավիճակները, երբ սպանությունը կատարվում է հանկարծակի ուժեղ հոգեկան հուզմունքի, անհրաժեշտ պաշտպանության սահմանների գերազանցման, ծանր անձնական կամ ընտանեկան կոնֆլիկտների, ինչպես նաև այլ մեղմացնող հանգամանքների ազդեցության ներքո։ Գրքում դիտարկվում են հանցակազմի տարրերը՝ օբյեկտիվ և սուբյեկտիվ կողմերը, ինչպես նաև մեղավորության աստիճանի գնահատման իրավական չափանիշները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում դատական պրակտիկային և այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են նման դեպքերի որակման ժամանակ՝ տարբերակելով կանխամտածված սպանությունը մեղմացնող հանգամանքներով կատարված հանցագործությունից։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև պատժի անհատականացման սկզբունքը և դրա կիրառումը նման գործերով՝ ընդգծելով արդարադատության և մարդասիրության հավասարակշռության անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը կարևոր է իրավաբանների, դատախազների, դատավորների և քրեագետների համար՝ նպաստելով քրեական իրավունքի կիրառման կատարելագործմանը։

Informatics

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է հատկանիշների համապատասխանեցման քարտեզի հայտնաբերման խնդրի վիճակագրական և հաշվողական բարդության ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն խնդիրն է, թե ինչ պայմաններում և ինչպիսի հաշվարկային ռեսուրսների օգտագործմամբ հնարավոր է տարբեր տվյալների, օբյեկտների կամ դիտարկումների միջև հայտնաբերել համապատասխանող հատկանիշների կառուցվածքն ու որոշել դրանց փոխադարձ կապերը։ Հատկանիշների համապատասխանեցումը կարևոր նշանակություն ունի տվյալների վերլուծության, օրինաչափությունների ճանաչման, համակարգչային տեսողության, մեքենայական ուսուցման և այլ ոլորտներում, որտեղ անհրաժեշտ է տարբեր աղբյուրներից ստացված տեղեկատվության միջև գտնել համապատասխանություններ։ Աշխատանքում խնդիրը դիտարկվում է երկու փոխկապակցված տեսանկյունից՝ վիճակագրական և հաշվողական։ Վիճակագրական բարդությունը վերաբերում է այն հարցին, թե որքան տեղեկատվություն է անհրաժեշտ համապատասխանեցման քարտեզը հուսալիորեն հայտնաբերելու համար, ինչպես են ազդում տվյալների քանակը, աղմուկը, ազդանշանի ուժգնությունը և վիճակագրական կառուցվածքը հայտնաբերման հնարավորության վրա։ Հաշվողական բարդությունը, իր հերթին, կապված է խնդրի լուծման համար պահանջվող ժամանակի, հիշողության և այլ հաշվարկային ռեսուրսների հետ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է խնդրի ձևական մաթեմատիկական ձևակերպումը։ Սահմանվում են տվյալների, հատկանիշների և դրանց միջև հնարավոր համապատասխանությունների մոդելները, այնուհետև ուսումնասիրվում է համապատասխան քարտեզի վերականգնման խնդիրը տարբեր պայմաններում։ Նման ձևակերպումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել այն հիմնական պարամետրերը, որոնց փոփոխությունից կախված է խնդրի լուծելիությունը և անհրաժեշտ հաշվարկային ռեսուրսների ծավալը։ Աշխատանքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում աղմուկի և անորոշության ազդեցությանը։ Իրական տվյալներում համապատասխան հատկանիշները սովորաբար չեն դիտարկվում իդեալական պայմաններում․ առկա են չափման սխալներ, պատահական տատանումներ, բացակայող կամ ոչ ճշգրիտ տվյալներ և այլ խանգարող գործոններ։ Այդ պատճառով անհրաժեշտ է ուսումնասիրել, թե ինչ մակարդակի աղմուկի դեպքում է հնարավոր դեռևս վստահորեն տարբերակել ճիշտ համապատասխանությունները սխալներից։ Վիճակագրական վերլուծությունը կարող է ներառել սխալի հավանականության, հայտնաբերման հզորության, նմուշի անհրաժեշտ ծավալի և այլ համապատասխան չափանիշների ուսումնասիրություն։ Հաշվողական բարդության տեսանկյունից աշխատանքը դիտարկում է խնդրի լուծման տարբեր ալգորիթմական մոտեցումներ և դրանց արդյունավետության սահմանները։ Հատկանիշների հնարավոր համապատասխանությունների թիվը կարող է արագ աճել տվյալների չափի մեծացմանը զուգահեռ, ինչի հետևանքով պարզ սպառիչ որոնումը կարող է դառնալ հաշվարկային առումով անարդյունավետ։ Այդ պատճառով կարևոր է ուսումնասիրել, թե ինչպիսի ալգորիթմներ, մոտարկումներ կամ կառուցվածքային սահմանափակումներ կարող են նվազեցնել հաշվարկային բեռը՝ պահպանելով լուծման անհրաժեշտ ճշգրտությունը։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում վիճակագրական և հաշվողական բարդությունների փոխհարաբերության ուսումնասիրությունը։ Որոշ խնդիրների դեպքում համապատասխան քարտեզի հայտնաբերումը կարող է վիճակագրորեն հնարավոր լինել, սակայն գործնականում չափազանց թանկ լինել հաշվողական ռեսուրսների տեսանկյունից։ Հակառակ դեպքում կարող են գոյություն ունենալ հաշվարկային առումով արագ մեթոդներ, որոնց արդյունքները վիճակագրորեն անվստահելի են աղմկոտ կամ սահմանափակ տվյալների պայմաններում։ Այս երկու սահմանների տարբերակումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ գնահատել խնդրի իրական լուծելիությունը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև խնդրի հեշտացնող հատուկ պայմանները։ Տվյալների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հատկանիշների սահմանափակ քանակը, համապատասխանությունների վերաբերյալ նախնական տեղեկատվությունը կամ աղմուկի որոշակի մակարդակը կարող են էապես փոխել խնդրի բարդությունը։ Այդ պայմանների բացահայտումը կարևոր է գործնական ալգորիթմների նախագծման համար, քանի որ թույլ է տալիս օգտագործել տվյալների ներքին կառուցվածքը և խուսափել ավելորդ հաշվարկներից։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է նաև տեսական արդյունքների և հաշվողական փորձերի համադրումը։ Սիմուլյացիաների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ալգորիթմների աշխատանքը տարբեր չափի տվյալների, աղմուկի մակարդակների և կառուցվածքային պայմանների դեպքում, իսկ ստացված արդյունքները համեմատել տեսական կանխատեսումների հետ։ Այդպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ոչ միայն ասիմպտոտիկ բարդությունը, այլև մեթոդների գործնական արդյունավետությունը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ այնպիսի խնդիրներում, որտեղ անհրաժեշտ է տարբեր տվյալների բազմությունների միջև հայտնաբերել համապատասխան կառուցվածքներ։ Դրանք կարող են օգտակար լինել մեքենայական ուսուցման, տվյալների ինտեգրման, համակարգչային տեսողության, ցանցային կառուցվածքների վերլուծության և օրինաչափությունների ճանաչման համակարգերի մշակման ժամանակ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի բացահայտելու հատկանիշների համապատասխանեցման քարտեզի հայտնաբերման խնդրի վիճակագրական հնարավորություններն ու հաշվողական սահմանափակումները՝ ուսումնասիրելով տվյալների ծավալի, աղմուկի, կառուցվածքային պայմանների և ալգորիթմական մոտեցումների ազդեցությունը։ Այն կարող է հետաքրքրել վիճակագիրներին, համակարգչային գիտության մասնագետներին, մեքենայական ուսուցման հետազոտողներին, ալգորիթմների տեսաբաններին և բարդ տվյալների համապատասխանեցման խնդիրներով զբաղվող մասնագետներին։

Economics

Աշխատությունը նվիրված է հայկական կազմակերպությունների արտաքին շուկաներ մուտք գործելու գործընթացում կիրառվող մարքեթինգային ընթացակարգերի ուսումնասիրությանը՝ միջազգային տնտեսական հարաբերությունների, մրցակցության և արտահանման գործունեության զարգացման համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում արտաքին շուկայի ընտրությունից մինչև ապրանքի կամ ծառայության դիրքավորման և առաջխաղացման ռազմավարության ձևավորումն իրականացվող փոխկապակցված մարքեթինգային գործողություններն են։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միջազգային շուկաների վերաբերյալ տեղեկատվության հավաքագրմանը և վերլուծությանը, սպառողների պահանջարկի գնահատմանը, մրցակցային միջավայրի ուսումնասիրմանը, շուկայի հատվածավորմանը և նպատակային սպառողական խմբերի որոշմանը։ Կարևոր նշանակություն ունի արտաքին շուկայի գրավչության գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրա ծավալը, զարգացման հնարավորությունները, մրցակցության ինտենսիվությունը, տնտեսական պայմանները և շուկա մուտք գործելու հետ կապված սահմանափակումները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել արտաքին շուկա մուտք գործելու տարբեր կազմակերպական ձևեր՝ արտահանման, գործընկերային համագործակցության և միջազգային գործունեության այլ մոդելների տեսանկյունից՝ գնահատելով դրանց համապատասխանությունը կազմակերպության ռեսուրսներին և ռազմավարական նպատակներին։ Առանձին ուղղություն է միջազգային մարքեթինգային համալիրի ձևավորումը, որը ներառում է ապրանքի կամ ծառայության հարմարեցումը նպատակային շուկայի պահանջներին, գնային քաղաքականության ընտրությունը, բաշխման ուղիների կազմակերպումը և հաղորդակցական միջոցների կիրառումը։ Կարևորվում է նաև ապրանքանիշի միջազգային դիրքավորման խնդիրը, քանի որ նոր շուկայում կազմակերպության ճանաչելիությունն ու սպառողների վստահությունը կարող են էական նշանակություն ունենալ երկարաժամկետ մրցունակության համար։ Հայաստանի նյութերի հիման վրա խնդրի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել տեղական կազմակերպությունների արտահանման ներուժը, սահմանափակ ռեսուրսներով արտաքին շուկաներում մրցակցելու առանձնահատկությունները և միջազգային մարքեթինգային գործունեության կազմակերպման հիմնական մարտահրավերները։ Ուշադրություն կարող է հատկացվել նաև թվային մարքեթինգի և էլեկտրոնային առևտրի հնարավորություններին, որոնք ընդլայնում են արտասահմանյան սպառողների հետ անմիջական հաղորդակցության և նոր շուկաների փորձարկման հնարավորությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է միջազգային մարքեթինգի, ռազմավարական կառավարման, շուկայի հետազոտության և արտաքին տնտեսական գործունեության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով համակարգել արտաքին շուկա մուտք գործելու մարքեթինգային գործընթացները և բացահայտել հայկական կազմակերպությունների միջազգային մրցունակության բարձրացման հնարավոր ուղղությունները։

Culture

Գրքում XIX դարի վերջին եւ XX դարի սկզբին հայ ժողովրդի մղած ազատամարտի հերոս Անդրանիկ Օզանյանի (1865-1927) կյանքի ու գործունեության համակողմանի պատմությունն է: Նրանում հերոսը ոչ միայն զինվոր է ու զորավար, այլեւ հասարակական-քաղաքակւսն գործիչ' իր ինքնաբուխ հայացքներով եւ ուրույն անհատականությամբ: Առկա են հերոսի կյանքի ուրախ ու տխուր էջերը, նրան առարկողներն ու առարկությունները: Պատմության ատաղձը հրատարակված ու անտիպ վավերագրերն են, հուշերն ու մամուլի ընձեռած նյութերը: