Ինստիտուտները և էֆեկտիվ շուկան

Ֆինանսներ

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում գյուղացիական և ֆերմերային տնտեսությունների զարգացման ֆինանսավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը և դրանց արդյունավետության գնահատմանը։ Գրքում ներկայացվում են ագրարային ոլորտի ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրները՝ պետական աջակցության ծրագրերը, վարկային համակարգը, միջազգային դոնոր կազմակերպությունների ներդրումները և մասնավոր ֆինանսավորման գործիքները։ Հեղինակը վերլուծում է գյուղատնտեսական արտադրողների ֆինանսական հասանելիության խնդիրները, վարկունակության գնահատման առանձնահատկությունները և ռիսկերի կառավարման մեխանիզմները՝ ընդգծելով ոլորտի առանձնահատկությունները և սեզոնային կախվածությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են նաև սուբսիդավորման քաղաքականությունը, ապահովագրական համակարգերի զարգացումը, լիզինգի և ներդրումային ծրագրերի կիրառությունը գյուղատնտեսության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսավորման մեխանիզմների ազդեցությանը գյուղացիական տնտեսությունների արտադրողականության, մրցունակության և կայուն զարգացման վրա։ Ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի տնտեսագետների, ագրարային քաղաքականության մշակողների, բանկային ոլորտի մասնագետների և գյուղատնտեսական արտադրողների համար՝ նպաստելով ֆինանսական գործիքների կատարելագործմանը և գյուղատնտեսության կայուն զարգացման ապահովմանը։

Քիմիա

Այս գիրքը գիտական և ուսումնական աշխատություն է, որը նվիրված է էլեկտրոնային կլանման սպեկտրոսկոպիայի (UV-Vis սպեկտրոսկոպիա) հիմունքներին և դրա կիրառություններին տարբեր գիտական ոլորտներում։ Գրքում բացատրվում են լույսի և նյութի փոխազդեցության հիմնական սկզբունքները, մասնավորապես՝ էլեկտրոնների էներգետիկ անցումները մոլեկուլներում և դրանց առաջացրած կլանման սպեկտրները։ Ներկայացվում են սպեկտրոսկոպիայի տեսական հիմքերը և չափման մեթոդները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մեթոդի կիրառությանը քիմիական և կենսաբանական համակարգերում՝ նյութերի կառուցվածքի վերլուծություն, կոնցենտրացիաների որոշում, ռեակցիաների հետևում և կենսամոլեկուլների ուսումնասիրություն։ Գիրքը ներառում է նաև գործնական օրինակներ և վերլուծական մոտեցումներ, որոնք օգնում են հասկանալ սպեկտրոսկոպիայի դերը ժամանակակից քիմիայի, կենսաբանության և նյութագիտության մեջ։

Պատմություն

Աշխատությունը նվիրված է 1920–1921 թվականներին Վանանդի (Կարսի) և Շիրակի նահանգներում թուրքական բանակի գործողությունների և դրանց հետևանքով խաղաղ բնակչության կրած կորուստների պատմական ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի ռազմաքաղաքական իրադրությունը, հայ-թուրքական պատերազմի ընթացքը, տարածաշրջանում ռազմական ուժերի տեղաշարժերը և բնակավայրերի նկատմամբ իրականացված գործողությունների հետևանքները։ Վերլուծվում են բնակչության նկատմամբ բռնությունների, սպանությունների, տեղահանությունների, գերեվարումների, կողոպուտների և բնակավայրերի ավերման վերաբերյալ պատմական վկայություններն ու փաստաթղթերը՝ առանց բռնության մանրամասն նկարագրությունների։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իրադարձությունների ժամանակագրության վերականգնմանը, տուժած բնակավայրերի աշխարհագրական ընդգրկմանը, մարդկային և նյութական կորուստների գնահատման խնդիրներին, ինչպես նաև տարբեր աղբյուրներում ներկայացված տվյալների համադրմանը։ Դիտարկվում են արխիվային փաստաթղթերի, պաշտոնական հաղորդագրությունների, ժամանակակիցների վկայությունների, մամուլի նյութերի և հետագա պատմագիտական ուսումնասիրությունների օգտագործման հնարավորություններն ու սահմանափակումները։ Քննարկվում են նաև ռազմական գործողությունների ազդեցությունը տարածաշրջանի ժողովրդագրական վիճակի, բնակչության տեղաշարժերի, տնտեսական կյանքի և հասարակական հարաբերությունների վրա։ Կարևորվում է աղբյուրների քննադատական ուսումնասիրությունը, քանի որ տարբեր փաստաթղթերում զոհերի թվի, առանձին իրադարձությունների հանգամանքների և դրանց գնահատականների վերաբերյալ տվյալները կարող են տարբերվել։ Անդրադարձ է կատարվում ուսումնասիրվող դեպքերի տեղին Հայաստանի և տարածաշրջանի XX դարի սկզբի պատմության համատեքստում։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, ռազմական պատմության, աղբյուրագիտության, ցեղասպանագիտության և հայ-թուրքական հարաբերությունների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, ուսանողների և մասնագետների համար։

Քիմիա

Այս աշխատությունը վերաբերում է չհագեցած γ-լակտոնների նոր ածանցյալների սինթեզին և γ- ու δ-լակտոնային օղակներ պարունակող ցիկլիկ համակարգերի կառուցման մեթոդների ուսումնասիրությանը՝ օրգանական քիմիայի և մոլեկուլային նախագծման ոլորտում։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են լակտոնային կառուցվածքներ ունեցող միացությունների ստացման նոր ուղիները, որոնցում չհագեցվածության առկայությունը հնարավորություն է տալիս կատարել հետագա քիմիական ձևափոխություններ և ստանալ ֆունկցիոնալ բազմազան ածանցյալներ։ γ-լակտոնները և δ-լակտոնները հանդիսանում են կենսաբանական ակտիվություն ունեցող միացությունների կարևոր դաս, որոնք հաճախ հանդիպում են բնական նյութերում և ունեն նշանակալի դեր դեղագործական քիմիայի, կենսաօրգանական սինթեզի և նյութագիտության մեջ։ Աշխատության մեջ սովորաբար ուսումնասիրվում են օղակագոյացման ռեակցիաները, հիդրօքսի և կարբոնիլ խմբերի ներմոլեկուլային փոխազդեցությունները, ինչպես նաև կատալիզատորների ազդեցությունը սինթեզի ելքի և ընտրողականության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում չհագեցած կապերի դիրքային առանձնահատկություններին, որոնք թույլ են տալիս ստանալ տարբեր կառուցվածքային իզոմերներ և բազմաֆունկցիոնալ համակարգեր։ Նման միացությունների սինթեզը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ դրանք կարող են ծառայել որպես միջանկյալ նյութեր ավելի բարդ բնական միացությունների և կենսաակտիվ մոլեկուլների ստացման համար։ Այսպիսով, աշխատանքը ունի ինչպես հիմնարար, այնպես էլ կիրառական նշանակություն՝ նպաստելով օրգանական սինթեզի մեթոդների զարգացմանը և նոր դեղագործական պոտենցիալ ունեցող միացությունների հայտնաբերմանը։

Մաթեմատիկա

Մաթեմատիկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է խմբերին իզոտոպ քվազիխմբերի և դրանց հետ սերտորեն կապված լատինական քառակուսիների կառուցվածքային հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում քվազիխմբերի հանրահաշվական կառուցվածքը, խմբերի հետ դրանց իզոտոպ կապերը և համապատասխան գործողությունների ձևափոխման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում իզոտոպիզմի պայմաններին, քվազիխմբային գործողությունների ներկայացման եղանակներին և այն հատկություններին, որոնք պահպանվում կամ փոփոխվում են նման ձևափոխությունների ընթացքում։ Վերլուծվում է քվազիխմբերի և լատինական քառակուսիների միջև համապատասխանությունը, ինչը հնարավորություն է տալիս հանրահաշվական խնդիրները դիտարկել նաև կոմբինատորային կառուցվածքների միջոցով։ Քննարկվում են լատինական քառակուսիների կառուցման, դասակարգման և համարժեքության հետ կապված հարցերը, ինչպես նաև դրանց կապը խմբերի կառուցվածքային առանձնահատկությունների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորացնելու պատկերացումները ոչ ասոցիատիվ հանրահաշվական համակարգերի և վերջավոր կոմբինատորային կառուցվածքների փոխկապակցվածության վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հանրահաշվի, քվազիխմբերի տեսության, կոմբինատորիկայի և դիսկրետ մաթեմատիկայի ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Տնտեսագիտություն

Արտաքին տնտեսական կապերը երկրի տնտեսության հարաբերություններն են այլ պետությունների հետ, որոնք իրականացվում են առևտրի, ներդրումների, ծառայությունների, տեխնոլոգիաների փոխանակման և ֆինանսական հոսքերի միջոցով։ Դրանք ապահովում են ազգային տնտեսության ինտեգրումը համաշխարհային տնտեսությանը և նպաստում են տնտեսական աճին, արտադրության ընդլայնմանը և տեխնոլոգիական զարգացմանը։ Արտաքին տնտեսական կապերի հիմնական ձևերն են արտաքին առևտուրը (արտահանում և ներմուծում), օտարերկրյա ներդրումները, միջազգային վարկերը, համատեղ ձեռնարկությունները, ինչպես նաև գիտատեխնիկական համագործակցությունը։ Այս կապերը կարևոր դեր ունեն երկրի տնտեսական հավասարակշռության ապահովման գործում, քանի որ թույլ են տալիս ներմուծել անհրաժեշտ ռեսուրսներ և տեխնոլոգիաներ, ինչպես նաև արտահանել ազգային արտադրանքը դեպի արտաքին շուկաներ։ Միաժամանակ արտաքին տնտեսական կապերը կախված են միջազգային տնտեսական իրավիճակից, փոխարժեքներից, առևտրային քաղաքականությունից և գլոբալ մրցակցությունից։ Ճիշտ կազմակերպված արտաքին տնտեսական քաղաքականությունը նպաստում է երկրի մրցունակության բարձրացմանը, աշխատատեղերի ստեղծմանը և տնտեսական կայուն զարգացմանը։